QUY ĐỊNH LIÊN QUAN ĐẾN HÀNG CHỤC TRIỆU XE MÁY TRÊN CẢ NƯỚC

Quy định quan trọng liên quan đến hàng chục triệu xe máy trên cả nước có thể ban hành ngay trong tháng 7 này.

Dự kiến ban hành chuẩn khí thải với hàng triệu xe máy trong tháng 7

Trong bối cảnh chất lượng không khí tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM liên tục suy giảm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đang xây dựng Quy định lộ trình áp dụng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông trình lên Chính phủ để Thủ tướng ký ban hành ngay trong tháng 7.

Theo Bộ này, giao thông vận tải là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến ô nhiễm bụi mịn (PM2.5), với tỷ lệ phát thải từ phương tiện giao thông đường bộ chiếm 15% và từ bụi đường chiếm 23% tại Hà Nội.

Đáng chú ý, số lượng xe máy cũ đang lưu thông vẫn rất lớn, nhiều trong số đó không đáp ứng được các tiêu chuẩn khí thải và đã vượt quá niên hạn sử dụng. Đây là một thực trạng đang diễn ra hàng ngày nhưng chưa có hành lang pháp lý cụ thể để kiểm soát.

Trao đổi với báo Lao Động, ông Hoàng Văn Thức - Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) xác nhận, quy chuẩn khí thải đối với ô tô đã được ban hành từ trước. Tuy nhiên, với xe máy – phương tiện chiếm tỷ trọng lớn trong giao thông đô thị, hiện đang thiếu một quy chuẩn bắt buộc. Vì vậy, Bộ đang tổng hợp, hoàn thiện các góp ý, đánh giá tác động và sẽ trình Thủ tướng Chính phủ trong thời gian sớm nhất.

Để có thời gian cho người dân làm quen, cơ quan soạn thảo đã bổ sung quy định sau 18 tháng kể từ khi bắt đầu áp dụng quy chuẩn khí thải, cơ quan chức năng mới xử phạt, trước đó tập trung nhắc nhở, tuyên truyền. Xe mô tô, xe gắn máy không đạt yêu cầu về kiểm soát khí thải sẽ không được lưu hành giống như ô tô hiện nay.

Mức quy chuẩn khí thải xe máy sẽ nâng cao hơn nữa

Song song với động thái từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng cũng vừa công khai lấy ý kiến dự thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải mức 4 đối với xe mô tô, xe gắn máy hai bánh.

Dự thảo quy định chi tiết các phép thử bắt buộc với xe sử dụng động cơ cháy cưỡng bức và động cơ cháy do nén, nhằm kiểm soát chặt chẽ lượng khí thải phát ra từ hàng triệu phương tiện đang và sẽ lưu hành.

Theo dự thảo, mô tô và xe gắn máy hai bánh sử dụng động cơ cháy cưỡng bức hoặc xe hybrid có cùng loại động cơ sẽ phải thực hiện ba phép thử quan trọng gồm:

Kiểm tra phát thải trung bình ở đuôi ống xả sau khi khởi động ở trạng thái nguội,

Kiểm tra hàm lượng CO ở chế độ không tải,

Kiểm tra bay hơi nhiên liệu.

Trong khi đó, với các xe sử dụng động cơ cháy do nén hoặc xe hybrid sử dụng loại động cơ này, chỉ bắt buộc thực hiện kiểm tra phát thải sau khởi động nguội.

Đây được xem là một bước tiến quan trọng trong quản lý khí thải, vì trước đây phần lớn xe máy chưa phải trải qua những quy trình kiểm định khắt khe như ô tô. Việc bắt buộc thử nghiệm ngay sau khi khởi động ở trạng thái nguội sẽ phản ánh sát thực hơn về lượng khí thải phát sinh trong điều kiện thực tế – thời điểm xe xả khí nhiều nhất.

Dự thảo cũng phân chia mô tô hai bánh thành ba nhóm căn cứ vào dung tích động cơ và tốc độ tối đa, từ đó quy định các phép thử tương ứng:

Nhóm 1: Dung tích động cơ dưới 150cc và tốc độ tối đa dưới 100km/h.

Nhóm 2: Dưới 150cc, tốc độ tối đa 100–115km/h; hoặc trên 150cc và tốc độ tối đa dưới 115km/h.

Nhóm 3: Tốc độ tối đa 130–140km/h hoặc từ 140km/h trở lên, hoặc dung tích động cơ trên 150cc.

Cách phân loại này nhằm đảm bảo công bằng kỹ thuật khi áp dụng tiêu chuẩn khí thải, bởi mỗi loại xe có đặc tính vận hành và mức độ phát thải khác nhau.

Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là tất cả các phép thử đều chỉ được tiến hành sau khi xe đã được chạy rà tối thiểu 1.000 km, nhằm mô phỏng chính xác điều kiện sử dụng thực tế thay vì chỉ dựa vào thông số lý thuyết của xe mới xuất xưởng.

Ngoài ra, nhiên liệu sử dụng trong quá trình thử nghiệm phải là các loại xăng hoặc diesel phổ biến, nhưng phải đạt tối thiểu mức 4, tương ứng với tiêu chuẩn Euro 4 hoặc cao hơn. Quy định này không chỉ góp phần đảm bảo kết quả thử nghiệm trung thực mà còn thúc đẩy xu hướng chuyển đổi sang nhiên liệu sạch.

BÀI TOÁN THU TIỀN SỬ DỤNG ĐẤT

Chuyện tiền sử dụng đất quá cao khi chuyển đổi từ đất nông nghiệp lên đất ở do bảng giá đất ở nhiều tỉnh/thành tăng mạnh đang tiến thoái lưỡng nan thì người dân, doanh nghiệp lại thấp thỏm lo lắng bởi bảng giá đất lần đầu sẽ được công bố và áp dụng từ ngày 1.1.2026.

Hạ tỷ lệ thu, áp dụng lộ trình theo vùng

Ông Trần Anh Vinh, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp (DN) TP.HCM, thừa nhận những ngày qua câu chuyện giá đất tăng quá cao khiến nhiều người có nhu cầu chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp lên đất ở rơi vào cảnh hy hữu: Dù có bán cả miếng đất cũng không đủ đóng tiền sử dụng đất. Mới đây Bộ NN-MT cũng cảnh báo, giá đất thời gian tới sẽ còn nhiều biến động khi các địa phương ban hành bảng giá đất lần đầu theo luật Đất đai 2024. Bởi mỗi địa phương sẽ ban hành một mức giá với mức tăng khác nhau càng làm cho người dân và DN choáng váng. Thực tế, câu chuyện này không phải mới, từ cuối năm 2024 tại TP.HCM giá đất tăng mạnh đã gây xáo trộn cuộc sống của nhiều người, nhiều gia đình. Đa số hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất đều phải rút lại vì không đủ khả năng đóng tiền sử dụng đất cao gấp nhiều lần do bảng giá đất tăng mạnh. Thậm chí tăng đến hơn 38 lần như tại H.Hóc Môn (cũ).

"Việc giảm giá đất trong bảng giá đất nhằm giảm tiền sử dụng đất là điều bắt buộc, tất yếu nếu không từ đầu năm 2026 sẽ tác động tiêu cực trên diện rộng ở cả nước chứ không chỉ lác đác ở một vài địa phương ban hành bảng giá đất điều chỉnh áp dụng đến ngày 31.12.2025 như hiện nay", ông Vinh cảnh báo.

Để việc điều chỉnh bảng giá đất không gây cú sốc cho xã hội, theo ông Trần Anh Vinh cần những giải pháp giàu tính nhân văn, linh hoạt và sâu sắc. Đầu tiên cần có lộ trình điều chỉnh theo vùng, loại đất, theo mức độ đô thị hóa chứ không nên áp dụng đồng loạt và cứng nhắc. Trong đó ưu tiên điều chỉnh nhanh tại các khu vực thị trường đã phát triển và có dữ liệu đầy đủ. Áp dụng lộ trình tăng dần tại các khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa để đảm bảo sinh kế và sự chuyển đổi hài hòa. Khi thu tiền sử dụng đất cần thu theo một tỷ lệ nhất định từ 20 - 30%, thay vì thu 100% như hiện nay.

Theo ông Vinh, nếu như trước đây người dân được nợ tiền sử dụng đất trong 5 năm thì hiện nay chính sách này đã không còn. Người dân phải đóng đủ một lần nếu không sẽ bị phạt chậm nộp. Để giảm gánh nặng tài chính cho người dân, DN cần phải khôi phục lại chế độ cho ghi nợ tiền sử dụng đất như trước đây", ông Trần Anh Vinh kiến nghị và phân tích: DN nhỏ, người dân nghèo, khu vực khó khăn nên được hưởng cơ chế nợ thuế, giãn nộp, miễn giảm thuế và phí một cách minh bạch. Đồng thời quy định tỷ lệ thu vừa phải, thu rải đều trong nhiều năm thay vì thu một lần, thu 100% như hiện nay là quá cao, quá nặng đối với thu nhập chung của đại đa số người dân.

Đồng quan điểm, Th.S Ngô Gia Hoàng (Trường ĐH Luật TP.HCM) cho rằng khi xây dựng giá đất, nhà nước cần xác định rõ mục tiêu là nhằm xây dựng chính sách tài chính đất đai hợp lý, minh bạch và hiệu quả để làm căn cứ tính các nghĩa vụ tài chính theo quy định tại luật Đất đai 2024. Nếu giá đất nhà nước vượt quá năng lực chi trả của người dân và DN sẽ gây áp lực tài chính, hạn chế tiếp cận đất đai và tạo sự bất bình đẳng. Về phương pháp định giá đối với bảng giá đất, luật Đất đai 2024 quy định hai phương pháp là theo khu vực, vị trí và theo vùng giá trị, thửa đất chuẩn.

Chính vì vậy, Th.S Ngô Gia Hoàng đề nghị cần đẩy mạnh xây dựng bản đồ địa chính số và dữ liệu giá thị trường, chuyển dần sang phương pháp xác định bảng giá đất theo vùng giá trị, thửa đất chuẩn, để phản ánh sát giá trị thực tế, cá biệt giá trị từng thửa đất, đảm bảo công bằng trong thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai. Đối với việc thu tiền sử dụng khi người dân chuyển mục đích sử dụng đất, cần ưu tiên hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu ở thực sự và điều chỉnh cách tính tiền sử dụng đất theo tỷ lệ phần trăm (thay vì thu 100% số tiền) nhằm giảm gánh nặng tài chính.

Tăng giá đất nông nghiệp?

Để giải quyết những bất cập phát sinh do bảng giá đất cao dẫn đến tiền chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp lên đất ở vượt quá khả năng của người dân, Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường mới đây có văn bản gửi Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được đề xuất tăng giá đất nông nghiệp trong bảng giá đất lên bằng 65 - 70% giá đất ở để giảm tiền sử dụng đất cho người dân.

Viện này phân tích Quyết định 79/2024 khi ban hành đã giúp chính quyền TP giải quyết rất nhiều công việc, trong đó có công tác bồi thường, tái định cư, tính tiền thuê các loại đất, tiền thuế... Tuy nhiên, trong bảng giá đất ban hành có phần đất nông nghiệp giá ấn định quá thấp dẫn đến nguồn thu ngân sách khó khăn do người dân rút hồ sơ thuế chuyển quyền sử dụng đất trong thời gian qua. Để đảm bảo tính khách quan theo tinh thần luật Đất đai 2024 và bảng giá đất áp dụng lần đầu có hiệu lực từ ngày 1.1.2026, Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường kiến nghị Chủ tịch UBND TP.HCM xem xét điều chỉnh áp dụng trong 6 tháng cuối năm 2025 nhằm giải quyết các khó khăn của người dân và tăng thu ngân sách trước khi bảng giá đất mới có hiệu lực từ ngày 1.1.2026 cho toàn TP.HCM mới sau sáp nhập.

"Việc điều chỉnh cục bộ giá đất nông nghiệp trong bảng giá đất theo Quyết định 79/2024 thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND TP.HCM, không sai luật Đất đai và phù hợp với các quy định của pháp luật liên quan. Phạm vi điều chỉnh là thửa đất nông nghiệp nằm trong khu dân cư hoặc đất nông nghiệp trong cùng một thửa đất có đất ở. Như vậy, khi nộp thuế chuyển mục đích sang đất ở, người dân chỉ phải nộp tăng 250 đến 300% so với trước khi bảng giá đất có hiệu lực. Có vậy thì lợi ích sẽ hài hòa giữa nhà nước và nhân dân. Đồng thời giải quyết được các khó khăn nêu trên, đặc biệt là thị trường bất động sản vốn là cội nguồn khơi thông dòng tiền đang không sử dụng trên hệ thống ngân hàng quốc gia", theo văn bản của Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường.

Đây cũng là đề xuất của Th.S Ngô Gia Hoàng, rằng cần định giá đất nông nghiệp tiệm cận giá thị trường để tránh chênh lệch quá lớn với đất ở. Bởi thực tế hiện nay giá đất nông nghiệp theo bảng giá đất là khá thấp. Điều này dẫn đến thực trạng người nông dân bị thu hồi đất nông nghiệp nhận được khoản tiền bồi thường khá ít nhưng hộ gia đình, cá nhân muốn chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp, đặc biệt là đất ở, phải nộp một khoản tiền sử dụng đất rất lớn. Vì vậy cần thiết phải điều chỉnh lại giá đất nông nghiệp tăng lên so với giá đất ở trong bảng giá đất.

Dù vậy, Th.S Ngô Gia Hoàng lưu ý mức tăng của giá đất nông nghiệp lên bằng bao nhiêu phần trăm so với đất ở trong bảng giá đất còn phụ thuộc vào nguyên tắc thị trường. Định giá đất nông nghiệp phải dựa vào nhiều căn cứ, trong đó phải có các thông tin đầu vào như: Giá đất được ghi nhận trong cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, cơ sở dữ liệu quốc gia về giá; giá đất được ghi trong hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất; giá trúng đấu giá quyền sử dụng đất sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Ngoài ra giá đất thu thập qua điều tra, khảo sát; thông tin về doanh thu, chi phí, thu nhập từ việc sử dụng đất.

Xung quanh đề xuất tăng giá đất nông nghiệp đang gây nhiều tranh cãi trái chiều, nhiều ý kiến cho rằng không có cơ sở để thực hiện việc này, bởi tăng giá đất nông nghiệp cũng sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy cho môi trường đầu tư, kinh doanh.

Phân biệt rõ nhu cầu an cư và kinh doanh

Nhiều năm nghiên cứu về giá đất, bà Võ Nhật Liễu, Giám đốc Viện Đào tạo phát triển dự án bất động sản PROPIIN, nhìn nhận từ giữa năm 2025, nhiều địa phương bắt đầu cập nhật bảng giá đất mới theo yêu cầu của luật Đất đai 2024 với mục tiêu tiệm cận giá thị trường là một chủ trương đúng, phù hợp với tinh thần minh bạch hóa và tăng hiệu quả quản lý tài nguyên đất đai. Tuy nhiên, cách thực thi tại một số nơi đang bộc lộ những vướng mắc, đặc biệt đối với người dân có nhu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng đất để xây dựng nhà ở. Thực tế cho thấy người dân chuyển đổi vài chục mét vuông đất vườn để xây nhà hiện phải nộp tiền sử dụng đất tương đương với các DN bất động sản chuyển đổi hàng nghìn mét vuông đất để đầu tư dự án nhà ở thương mại. Việc không phân biệt mục đích sử dụng và đối tượng chuyển đổi đang gây ra cảm giác bất công. Nhiều hộ dân buộc phải rút hồ sơ vì không đủ khả năng tài chính, trong khi bản thân nhu cầu chuyển đổi là hoàn toàn chính đáng, phục vụ mục đích an cư.

Giải pháp mà bà Võ Nhật Liễu đưa ra là cần phân loại rõ 3 nhóm đối tượng, từ đó áp dụng chính sách tài chính phù hợp. Đối với nhóm hộ dân cư chuyển đổi để ở thật cần được giảm nghĩa vụ tài chính về khoảng 30 - 50% so với số tiền phải đóng hoặc cho phép ghi nợ trả dần trong thời hạn 5 năm. Đối với nhóm thứ 2 là cá nhân chuyển đổi để tích sản hoặc cho thuê nhỏ lẻ có thể áp dụng mức thu trung bình khoảng 80 - 90% giá đất cụ thể. Nhóm cuối cùng là tổ chức, cá nhân chuyển đổi với mục đích đầu tư thương mại có thể áp dụng thu đủ theo giá thị trường, không miễn giảm. Phân loại như vậy vừa đảm bảo nguyên tắc công bằng, vừa không làm chậm dòng thu ngân sách của nhà nước. Đây cũng là cách nhiều quốc gia như Trung Quốc, Thái Lan, Hàn Quốc đã áp dụng để cân bằng lợi ích công - tư trong quản lý đất đai.

Đối với bảng giá đất mới, xây dựng theo hướng sát với thị trường là điều cần thiết. Tuy nhiên, việc tăng giá đất ngay một lần ở một số nơi đã khiến người dân không kịp xoay xở, đặc biệt trong bối cảnh thu nhập chưa phục hồi hoàn toàn sau đại dịch. Theo bà Võ Nhật Liễu, nên tăng bảng giá đất theo lộ trình 2 - 3 năm, chia thành từng đợt điều chỉnh để giảm áp lực tài chính cho người dân. Đồng thời, cần bổ sung quy định về mức trần nghĩa vụ tài chính. Ví dụ tổng tiền sử dụng đất sau chuyển đổi không vượt quá 30% giá trị thửa đất mới. Giải pháp này giúp người dân có thời gian chuẩn bị, không làm gián đoạn các hoạt động chuyển đổi chính đáng, đồng thời nhà nước vẫn đạt được mục tiêu cập nhật bảng giá đất sát với thực tế.

"Để chính sách đi vào cuộc sống, không chỉ cần đúng về pháp lý mà còn phải phù hợp với khả năng thực tế của người dân. Giá đất có thể tăng. Thuế, phí có thể điều chỉnh. Nhưng điều quan trọng là cách thực hiện phải có chọn lọc, có lộ trình, và có sự phân biệt rõ ràng giữa nhu cầu an cư và mục đích kinh doanh. Một chính sách tốt không chỉ là chính sách đúng, mà phải là chính sách thấu hiểu người dân", bà Võ Nhật Liễu nêu quan điểm.

ĐƯỜNG ĐẮT NHẤT HÀNH TINH “TRƯỢT DÀI”: HÀ NỘI NÓI DỰ ÁN RẤT PHỨC TẠP

Tuyến đường "đắt nhất hành tinh" tiếp tục được các đại biểu HĐND TP Hà Nội đưa ra chất vấn về tiến độ và thời gian hoàn thành dự án.

Sáng 9.7, tại kỳ họp thứ 25 HĐND TP Hà Nội khóa XVI, đại biểu Duy Hoàng Dương (tổ đại biểu số 24) tái chất vấn nội dung liên quan Dự án đường Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục.

Theo đại biểu Dương, đây là dự án có ý nghĩa rất quan trọng đối với giao thông nội đô, được ưu tiên đầu tư trong giai đoạn 2021 - 2025 nhưng đến nay vẫn chậm tiến độ.

Theo kế hoạch, dự án sẽ được hoàn thành vào năm 2020, tuy nhiên quá trình triển khai thực hiện đã "trượt dài" rất nhiều lần.

Tại kỳ họp thứ 14 và kỳ họp thứ 20 của HĐND thành phố, đại biểu đã chất vấn 2 lần. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng Hà Nội và lãnh đạo địa phương cam kết hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng trong quý 1 và 2 năm 2025 và hoàn thành dự án trong năm 2025.

Tuy nhiên, theo báo cáo mới nhất của UBND thành phố, việc triển khai thực hiện đến nay còn rất nhiều khó khăn, vướng mắc, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng.

Đặc biệt, HĐND Hà Nội đã có Nghị quyết số 33/2024 về việc ngừng cung cấp dịch vụ điện nước, tuy nhiên việc giải phóng mặt bằng tuyến đường Vành đai 1 đến nay rất chậm.

"Đề nghị thành phố làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và cam kết thời điểm hoàn thành dự án" - đại biểu Duy Hoàng Dương chất vấn.

Trả lời chất vấn, ông Nguyễn Phi Thường - Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho biết tại kỳ họp 20, hai đồng chí Chủ tịch UBND quận Ba Đình và Đống Đa (cũ) đã cam kết hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng Dự án đường Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục trong quý 2 năm 2025.

Đây là dự án trọng điểm kéo dài nhiều năm và rất phức tạp liên quan đến giải phóng mặt bằng. Tổng thể có 1.981 hộ dân trong diện giải phóng mặt bằng.

Sau khi có cam kết của các địa phương và chỉ đạo rất quyết liệt của thành phố, kết quả đạt được khá tích cực, có chuyển biến rõ rệt. Tuy nhiên kế hoạch hoàn thành giải phóng mặt bằng dự án trong quý 2 chưa đạt được như mong muốn.

Trong 1.981 hộ, đến nay đã chi trả được 1.297 hộ, đã giải phóng mặt bằng 633 hộ.

Theo ông Thường, với biện pháp rào chắn, cắt điện nước, cưỡng chế để thu hồi mặt bằng, quận Đống Đa đã giải phóng mặt bằng được 50 hộ, Ba Đình được 129 hộ.

Tuy nhiên tình hình rất phức tạp, hiện nay 2 quận cũ (nay là 3 phường mới) nhận được hơn 400 đơn khiếu nại, tố cáo.

Theo ông Thường, với các chỉ đạo của UBND thành phố, ngay sau khi vận hành chính quyền 2 cấp, trong tuần tới, 3 phường mới sẽ cùng Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng thiết lập kế hoạch, đặt mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng dự án vào quý 4 năm 2025.

Dự án đường Vành đai 1 là trục chính đô thị kết nối từ đông sang tây, đi qua khu vực trung tâm của Hà Nội gồm phố Trần Khát Chân - Đại Cồ Việt - Xã Đàn - Hoàng Cầu - Voi Phục với tổng chiều dài 7,2 km.

Nếu hoàn thành đoạn tuyến Hoàng Cầu - Voi Phục, đây sẽ là đường vành đai đầu tiên của Hà Nội được khép kín.

Tháng 12.2017, Dự án đường Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục được phê duyệt, tổng mức đầu tư 7.200 tỉ đồng.

Đoạn tuyến này dài 2,2 km, dự kiến hoàn thành năm 2020, nhưng liên tục chậm tiến độ khiến Vành đai 1 chưa thể khép kín.

MỞ RỘNG ĐIỀU TRA, XỬ LÝ LOẠT ĐẠI ÁN

Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vừa đưa 6 vụ án, vụ việc vào diện theo dõi, chỉ đạo.

Bộ Công an mở rộng điều tra, xử lý dứt điểm các vụ án kinh tế, tham nhũng, thu hồi triệt để tài sản cho Nhà nước...

6 tháng khởi tố hơn 4.000 bị can

Theo Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, trong 6 tháng đầu năm, các cơ quan tiến hành tố tụng đã khởi tố mới 1.776 vụ/4.038 bị can về các tội tham nhũng, kinh tế, chức vụ.

Riêng các vụ án, vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo, đã kết luận điều tra 7 vụ án/127 bị can; Ban hành cáo trạng truy tố 5 vụ án/87 bị can; Xét xử sơ thẩm 7 vụ án/94 bị cáo; Xét xử phúc thẩm 9 vụ án/221 bị cáo.

Đáng chú ý, cơ quan chức năng đã mở rộng điều tra, khởi tố mới 2 vụ án; Khởi tố thêm 40 bị can từ 8 vụ án; Kết thúc điều tra vụ án xảy ra tại Tập đoàn Thuận An; Ban hành cáo trạng truy tố, đưa ra xét xử sơ thẩm vụ án xảy ra tại Tập đoàn Phúc Sơn; Xét xử sơ thẩm, phúc thẩm một số vụ án trọng điểm theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo.

Riêng đối với các Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng lãng phí, tiêu cực cấp tỉnh, trong 6 tháng đầu năm 2025 đã đưa 53 vụ án, vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vào theo dõi, chỉ đạo.

Các cơ quan chức năng địa phương đã xử lý kỷ luật 43 người đứng đầu do tham nhũng, tiêu cực, trong đó có 21 trường hợp bị xử lý hình sự; đã khởi tố mới 416 vụ án/1.207 bị can về các tội tham nhũng, tiêu cực. Đáng chú ý, nhiều địa phương đã xử lý kỷ luật, khởi tố bị can là cán bộ thuộc diện tỉnh ủy, thành ủy quản lý.

Qua đó, công tác thu hồi tài sản tham nhũng tiếp tục được quan tâm chỉ đạo, đạt nhiều kết quả. Riêng các vụ án, vụ việc Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo, trong giai đoạn điều tra, đã tạm giữ, kê biên, phong tỏa, thu giữ số tài sản trị giá trên 313 tỷ đồng và nhiều tài sản có giá trị khác.

Đặc biệt, trong giai đoạn xét xử, nhiều bị cáo và gia đình tự nguyện nộp lại hàng nghìn tỷ đồng để khắc phục toàn bộ hậu quả vụ án. Trong giai đoạn thi hành án dân sự đã thu hồi gần 7.000 tỷ đồng, nâng tổng số tiền thu hồi được từ khi thành lập Ban Chỉ đạo đến nay là 103.854 tỷ đồng (đạt 51,57%).

Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đưa 6 vụ án, vụ việc vào diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo.

Cụ thể, vụ án “Đưa hối lộ; Nhận hối lộ; Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” xảy ra tại Công ty TNHH Khoáng sản và luyện kim Việt Trung và các đơn vị có liên quan. Vụ án “Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức; Đưa hối lộ; Môi giới hối lộ” xảy ra tại Công ty Cổ phần Khoa học TSL và các cơ quan, tổ chức liên quan.

Vụ án “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm” xảy ra tại Công ty ZHolding. Vụ án “Tàng trữ trái phép chất ma túy; Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy; Đưa hối lộ; Nhận hối lộ; Môi giới hối lộ và Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương và một số đơn vị, địa phương liên quan.

Vụ việc có dấu hiệu làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức và đưa hối lộ xảy ra tại Công ty Khoa học và Công nghệ Avatek. Vụ việc có dấu hiệu phạm tội đưa hối lộ, nhận hối lộ xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế).

Thu hồi triệt để tài sản cho Nhà nước

Cũng liên quan đến đơn vị thuộc Bộ Y tế, chiều 7/7, Bộ Công an đã thông tin vụ việc gây lãng phí ở Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2 (tỉnh Hà Nam cũ - nay là tỉnh Ninh Bình) mà Thanh tra Chính phủ đã có kết luận trước đó.

Thượng tá Vũ Thanh Tùng - Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Bộ Công an) cho biết, ngày 2/6/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản công gây thất thoát, lãng phí”, đồng thời khởi tố 5 bị can.

Cụ thể, các bị can gồm: Đào Xuân Sinh, Giám đốc Công ty Cổ phần tư vấn, đầu tư và xây dựng SHT; Trần Văn Sinh, Trưởng phòng kỹ thuật dự toán, Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm (Bộ Y tế); Nguyễn Hữu Tuấn, nguyên Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm (Bộ Y tế); Nguyễn Chiến Thắng, nguyên Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm (Bộ Y tế) và Nguyễn Kim Trung, nguyên Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm (Bộ Y tế).

Cơ quan điều tra bước đầu xác định hai dự án trên (Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2) gây lãng phí 770 tỷ đồng và thiệt hại 80 tỷ đồng. Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an đang tiếp tục điều tra mở rộng thu hồi triệt để tài sản theo đúng quy định của pháp luật.

Trước đó Báo GD&TĐ số 80 ra ngày 3/4/2025 có bài viết “Lãng phí nghìn tỷ đồng tại dự án Bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức (cơ sở Hà Nam): Sai phạm có hệ thống diễn ra như thế nào?”. Bài viết thông tin, theo ông Nguyễn Văn Cường - Phó Tổng Thanh tra Chính phủ, kết quả thanh tra cho thấy những sai phạm trong quá trình triển khai 2 dự án trên có tính hệ thống, vi phạm sau có nguyên nhân từ vi phạm trước.

Đồng thời có yếu tố chủ quan xảy ra ở hầu hết các khâu, từ chuẩn bị đầu tư đến thực hiện đầu tư; từ phê duyệt chủ trương, kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Bên cạnh đó là tổ chức đấu thầu, lựa chọn, ký kết và thực hiện các gói thầu.

Đặc biệt, giá trị lãng phí được phát hiện qua thanh tra tại 2 dự án lên đến hàng nghìn tỷ đồng, cao gấp rất nhiều lần so với số tiền thiệt hại tạm tính khoảng 100 tỷ đồng.

Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ trưởng Bộ Y tế tổ chức kiểm điểm trách nhiệm và có hình thức xử lý nghiêm trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối với bộ trưởng, thứ trưởng được phân công phụ trách 2 dự án theo từng thời kỳ liên quan.

Nguồn: CafeF; Thanh Niên; Lao Động; Giáo dục & Thời đại