Chuyện Phở Trung ở Nhật

(Ảnh minh họa).

Giữa Tokyo, nhà hàng Phở Trung nhiều năm qua là chốn tới lui không chỉ thực khách xứ sở hoa anh đào hay người Việt xa xứ mà còn là nơi tụ hội của những người yêu món Việt tứ phương.

Đầu bếp Nguyễn Tất Trung - 60 tuổi, người Hải Dương - có hơn 20 năm nấu phở ở Nhật.

Khi ông Trung mới đặt chân sang Nhật, số nhà hàng Việt chỉ đếm trên đầu ngón tay, nhưng nay có hàng trăm tiệm bán món Việt ở Tokyo. Và cứ nói đến món Việt là người Nhật thốt lên: Phở!

Duyên với bếp, duyên nước Nhật

Thập niên 1980 của thế kỷ trước, sau khi hoàn thành nhiệm vụ của người lính tình nguyện ở Campuchia, ông Trung trở về TP.HCM, theo học tại trung tâm đào tạo nghiệp vụ du lịch và khách sạn (nay là Trường trung cấp Du lịch và khách sạn Saigontourist). Ông học giỏi nên được ưu tiên thực tập ở khách sạn Rex rồi được nhận thẳng vào làm suốt bảy năm.

Số phận thay đổi khi ông Trung được cử sang Nhật nấu món Việt. Thông thường, các đầu bếp sang Nhật chỉ làm việc chừng hơn một năm sẽ quay về. Nhưng đầu bếp Trung trong sáu tháng đã học được cơ bản tiếng Nhật, lại có hoa tay tỉa tót trang trí các món ăn... nên được giữ lại. Sau hơn 13 năm làm bếp trưởng, ông Trung có cơ hội thực hiện giấc mơ ấp ủ bấy lâu: mở một nhà hàng của riêng mình giữa thủ đô Tokyo.

Và thế là từ năm 2014, Phở Trung ra đời: "Nói đến ẩm thực Việt, người Nhật cũng như khách quốc tế biết đến món phở nhiều nhất. Nên khi mở nhà hàng, tôi chọn luôn tên Phở Trung để ai cũng dễ nhớ. Còn số món ăn trong nhà hàng thì nhiều, món gì nổi tiếng ở Việt Nam cũng có chứ không chỉ bán riêng phở".

Chông gai khởi nghiệp xứ người

Những năm khởi nghiệp của ông Trung còn khó khăn, muốn mang sang những nguyên liệu, gia vị Việt không dễ. Nhất là phở, muốn có một tô phở ngon thì phải đủ các loại gia vị đặc trưng, nên giai đoạn đầu ông Trung phải chạy vạy nhập nguyên liệu từ ba bên bốn bề.

Có nguyên liệu đã khó, chọn một triết lý kinh doanh càng không dễ. Thời làm bếp trưởng của nhà hàng Nhật, khách rất đông, ai cũng tấm tắc khen các món Việt. Thế nên khi khởi nghiệp, ông Trung tự tin "bê nguyên xi" mô hình của nhà hàng này với kỳ vọng khách cũng nườm nượp như thế.

Nhưng cả người Việt lẫn người Nhật đã từng sống ở Việt Nam đều chê món ăn ban đầu của Phở Trung. Chê nhất là phở không giống ở Việt Nam. Nhiều đêm trằn trọc nghĩ, ông Trung ngộ ra rằng trước nay mình nấu món Việt trong nhà hàng cho người Nhật nên điều chỉnh gia vị theo kiểu Nhật, món ăn lại chiều lòng số đông.

Ông Trung quyết định thay đổi. Ông nấu phở Bắc hay bún bò Huế, hủ tiếu Nam Vang đúng chuẩn vùng miền: "Từ đó khách mới chịu, đến ăn là gật đầu 'ồ đúng là phở'. Lúc đó mình mới thấy giá trị của món ăn thuần Việt. Phở Trung kéo và giữ được khách cho đến bây giờ".

Ông Trung bảo người Nhật rất tò mò, họ hỏi kỹ phở làm từ gì, gạo hay lúa mì, gạo mua ở đâu, vì sao nước phở lại ngon ngọt, sao hầm xương lại không có mùi xương....

"Người Nhật hỏi nhiều lắm, nhưng càng hỏi thì mình lại càng có cơ hội cho họ biết thêm về văn hóa ẩm thực của người Việt mình. Rằng ẩm thực Việt cũng hay, cũng độc đáo chẳng thua kém quốc gia nào", ông Trung kể.

Phở Trung có uy tín, vang danh. Hiện ông Trung ngoài dồn sức cho nhà hàng còn nhận đào tạo đầu bếp, hướng dẫn nấu phở, bày biện nhà hàng cho bất kỳ ai muốn mở nhà hàng Việt ở Nhật.

Sau tám năm mở nhà hàng Việt riêng trên đất Nhật, điều khiến ông Trung tự hào nhất là các món ăn bây giờ đúng chất, khối lượng chuẩn, không lệch vị: "Chúng tôi dùng máy để cân đong từng chút một, chứ không nêm nếm gia vị theo cảm tính. Bao nhiêu lít nước, bao nhiêu ký xương, bao nhiêu gia vị... đều rất rõ ràng nên năm này qua tháng nọ hương vị vẫn nguyên bản, vẫn thuần Việt và được thực khách yêu mến".

Khi gặp đoàn công tác báo Tuổi Trẻ đi khảo sát tại Tokyo, ông Trung cho hay rất tự hào vì có lễ hội phở và sẵn sàng chung tay, góp sức. Theo ông Trung, việc báo Tuổi Trẻ mang lễ hội phở sang Nhật là cơ hội lớn để tinh hoa văn hóa ẩm thực Việt Nam và món phở nói riêng đến với người Nhật, du khách quốc tế tại Nhật.

CHUYỆN VỀ SỨ GIẢ TIẾNG VIỆT Ở MALAYSIA

Chị Nguyễn Thị Liên vừa được vinh danh Sứ giả tiếng Việt ở nước ngoài năm 2023 hiện là Chủ nhiệm Câu lạc bộ tiếng Việt tại Malaysia với những đóng góp tích cực vào việc duy trì, lan tỏa tiếng Việt đến cộng đồng.

Tốt nghiệp khoa Ngữ văn, trường Đại học Sư Phạm- Đại học Quốc Gia Hà Nội, chị Nguyễn Thị Liên luôn dành tình yêu cho công tác giảng dạy. Sau 12 năm giảng dạy THPT tại tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu và TP. Hồ Chí Minh, chị sang Malaysia cùng gia đình.

Tại đây, chị may mắn có cơ hội được tiếp tục công việc yêu thích của mình ở một vai trò mới là giáo viên tiếng Việt, Chủ nhiệm Câu lạc bộ tiếng Việt.

Xây dựng lớp tiếng Việt miễn phí đầu tiên

Trong suốt tám năm từ 2016 đến nay, chị Liên là người đóng vai trò chính trong việc vận động phụ huynh, tập hợp học sinh; tổ chức các lớp học, phân công công việc cho các thành viên; tổ chức hoạt động giảng dạy, hoạt động ngoại khóa… của Câu lạc bộ Tiếng Việt.

Từ các lớp học miễn phí đầu tiên ở Kuala Lumpur, đến nay Câu lạc bộ không ngừng mở rộng, thu hút nhiều học sinh là con em trong cộng đồng người Việt Nam ở khắp các bang: Johor, Penang, Kuan Tan, Selangor

Phụ trách công tác chuyên môn và trực tiếp tham gia giảng dạy, chị đã sử dụng sáng tạo các bộ sách tiếng Việt do Nhà xuất bản Giáo dục phát hành, bộ sách Tiếng Việt Vui và nhiều bộ sách khác, kết hợp với việc sưu tầm từ nhiều nguồn tư liệu để xây dựng các bài giảng hấp dẫn, phù hợp với các đối tượng dạy học của mình.

Chị cũng là người giữ vai trò tổ chức chính các hoạt động ngoại khóa cho học sinh trong những dịp đầu Xuân mới, Rằm Trung thu… với các tiết mục văn nghệ, biểu diễn áo dài, các trò chơi dân gian Việt Nam làm trọng tâm, nhằm tạo ra không gian giao lưu tiếng Việt, gìn giữ các nét đẹp của văn hóa Việt.

Đặc biệt, trong đại dịch Covid-19, cô giáo Liên đã mạnh dạn thử nghiệm tổ chức và thành công trong việc chuyển đổi hình thức dạy học từ trực tiếp sang trực tuyến, nhằm uy trì hoạt động cũng như mở rộng quy mô của Câu lạc bộ Tiếng Việt tại Malaysia trong hoàn cảnh dịch bệnh.

Từ đây, lớp học không còn bị hạn chế về khoảng cách địa lí, học sinh ở xa cũng dễ dàng đăng kí tham gia học trực tuyến của Câu lạc bộ.

Không chỉ động viên các thành viên trong Câu lạc bộ tiếng Việt tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn giảng dạy tiếng Việt do Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài tổ chức, chị Liên còn tham gia các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí truyền thông, dẫn chương trình… nhằm hỗ trợ công tác chuyên môn và công tác xã hội hiện đang đảm nhận.

Lan tỏa các giá trị văn hóa Việt

Bên cạnh công việc giảng dạy, chị Liên đang là Phó Hội trưởng Hội Phụ nữ Việt Nam tại Malaysia. Với tâm nguyện lan tỏa các giá trị văn hóa Việt, ngôn ngữ Việt trong các hoạt động cộng đồng, chị luôn gương mẫu trong việc tổ chức các hoạt động kỉ niệm các ngày lễ lớn trong năm như: Tết Nguyên đán, ngày Giỗ Tổ, ngày Quốc khánh 2/9, ngày 8/3, 20/10… nhằm tạo cơ hội kết nối, giao lưu cho chị em phụ nữ trong cộng đồng người Việt Nam tại Malaysia.

Chị đã góp phần thúc đẩy các hoạt động văn hóa văn nghệ dành cho thiếu nhi và công cuộc gìn giữ tiếng mẹ đẻ cho thế hệ trẻ trong cộng đồng người Việt Nam tại Malaysia, như tập hợp, dẫn dắt các cháu trong Câu lạc bộ Tiếng Việt đóng góp xây dựng Hợp xướng online “Hello Vietnam” trong dịch Covid-19, hướng dẫn các cháu trong Câu lạc bộ Tiếng Việt tập tiết mục múa võ “Dòng máu Lạc Hồng” chuẩn bị cho Lễ giỗ Tổ Hùng Vương...

Bên cạnh đó, chị cùng các chị em thường xuyên tổ chức và trực tiếp tham gia các hoạt động thiện nguyện của Hội phụ nữ Việt Nam tại Malaysia trong cộng đồng người Việt, cũng như các hoạt động hướng về quê hương, nhằm phát huy truyền thống đoàn kết, uống nước nhớ nguồn của dân tộc Việt Nam.

Trở thành một trong năm Sứ giả tiếng Việt ở nước ngoài năm 2023 với chị Nguyễn Thị Liên là niềm vinh dự lớn, cũng là kỷ niệm đẹp trong hành trình lan tỏa Tiếng Việt.

Từ đây, cô giáo Việt ở Malaysia cảm thấy có động lực và tự hào hơn khi Đảng và Nhà nước ngày càng coi trọng việc giữ gìn tiếng Việt trong Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Đặc biệt, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài đã triển khai nhiều dự án, chương trình nhằm giữ gìn, quảng bá cũng như tôn vinh tiếng Việt, thu hút nhiều kiều bào, khơi dậy lòng yêu nước và tinh thần tự tôn dân tộc.

Tiếng Việt cùng cảnh sát Pháp giải cứu 'người rơm Việt trong xe tải đông lạnh'

(Ảnh minh họa).

Cảnh sát Pháp vào đầu giờ chiều nay 27/9/2023 vừa chặn một chiếc xe tải có chở sáu người, gồm bốn phụ nữ Việt Nam và hai phụ nữ người Iraq, nghi là nhập cư bất hợp pháp, tại một trạm nghỉ trên đường cao tốc A6 ở Pháp.

Tài xế lái chiếc xe tải mang biển số Ireland đã bị bắt giữ, viên chức phụ trách báo chí của Lực lượng Hiến binh Quốc gia Pháp (Gendarmerie) cho biết.

Lực lượng này nay mở cuộc điều tra nghi án đường dây tổ chức nhập cư lậu.

Đó là những dòng thông tin ngắn tôi vừa nhận được từ Pháp.

Một cảm giác nhẹ bỗng tràn ngập tim. Tôi nhẹ người thoát khỏi cơn nghẹt thở bóp chặt lồng ngực mấy tiếng đồng hồ qua.

Cuộc gọi lạnh người

Vào khoảng giờ trưa, màn hình điện thoại tôi chợt sáng. "Chị ơi, có mấy bạn vượt biên đi Pháp sang Anh, đang trong xe thùng đông lạnh."

Tôi chưa kịp đọc hết, thì có cuộc gọi đến. Người gọi gấp gáp cầu cứu.

"Chị ơi, có phải là chị ở châu Âu không? Chị giúp với, gấp quá rồi," một giọng nói hốt hoảng vang lên.

Tôi lạnh toát cả người. Câu chuyện về 39 nạn nhân vụ xe tải đông lạnh năm xưa vẫn còn nằm nguyên trong tâm trí, khiến tôi kinh hoàng hình dung ra những tình huống xấu.

Rất nhanh chóng, tôi hỏi vài câu hỏi. Rất nhanh chóng, tôi thất vọng vì không lấy được những thông tin cần thiết.

Có một nhóm khoảng sáu người còn rất trẻ, trong đó có người chưa tới 18 tuổi, trốn trong một xe thùng đông lạnh.

Chiếc xe không rõ biển số là gì, đang ở đâu, đi về hướng nào. Chỉ biết là xe đang ở Pháp, và hình như quay đầu, không đi về hướng biên giới sang Anh nữa. Trong thùng xe bắt đầu bật máy lạnh. Họ rất lạnh. Họ đang hoảng loạn.

Nhưng ít nhất là họ vẫn còn may mắn liên hệ được ra bên ngoài.

Chiếc xe chở chuối, và thùng xe đã bị đóng niêm phong bằng một thanh sắt. "Lạnh lắm, nó [máy làm lạnh] cứ xả," cô gái nhắn tin cho tôi từ trong thùng xe.

Tôi cũng nhận được hai đoạn video ngắn cho thấy cảnh trong xe.

Trong khoang tăm tối, chất cao đến nóc là các thùng carton đựng hoa quả, có lẽ là chuối, chừa lại một khoảng trống vài chục cm cho họ ngồi trên sàn xe. Có tiếng ho, và một giọng nữ trẻ nói tiếng Anh khá lưu loát, "Tôi không thở được."

Cô gái cho tôi biết họ lên xe từ khoảng 12 rưỡi đêm hôm trước. Như vậy là họ đã trải qua hơn 10 giờ đồng hồ trong xe. Có vẻ như họ bắt đầu cảm thấy bất an khi chiếc xe không chạy theo hướng ban đầu, tới Anh, mà quay ngược về phía nam, rồi thùng xe bị khóa chặt bằng thanh sắt.

Không có nhiều thời gian để nghĩ, tôi bàn với nhà báo Nguyễn Giang và các đồng nghiệp từ BBC News, gồm cả phóng viên thường trú tại Pháp, quyết định tập trung vào việc cứu người, còn tin tức để lại sau.

Vừa yêu cầu được kết nối với người trong xe và liên lạc tiếng Việt liên tục để họ không hoảng loạn đồng thời tôi gọi điện rồi email cho một số đồng nghiệp trong BBC và nhà báo tự do Phạm Cao Phong, cộng tác viên ở Paris, yêu cầu hỗ trợ.

Cùng lúc, một phóng viên thường trú cho báo Pháp Le Monde tại London cũng được thông báo, và anh đã 'alert' ngay cho nữ đồng nghiệp bên toà soạn ở Paris chuyên lo mảng di dân.

Các nhà báo, bất kể quốc tịch gì cũng biết rõ ngay tình hình căng thẳng của vụ này, chậm trễ thì chỉ có "tìm ra tử thi" như vụ 39 người Việt chết thảm trong xe đông lạnh ở Essex, Anh hồi cuối 2019.

Bởi câu chuyện năm đó mà chúng tôi cũng là nhóm phóng viên đầu tiên báo cho BBC News, vẫn còn hằn sâu trong tâm trí người Anh, Pháp và Việt Nam ở bên này.

Các nhà báo vào cuộc

Dựa vào chia sẻ định vị, tôi xác định được họ đang ở trên xa lộ E15, đoạn gần Drace, phía Bắc Dijon. Nhờ đồng nghiệp ở Pháp tìm giúp số phone của cảnh sát nơi gần nhất, tôi nói họ gọi điện. Từ trong xe, họ báo là không gọi được. Không biết do loại sim họ có là loại chỉ dùng được data, hay vì lý do gì khác.

Dùng sim rác, cô gái không biết số điện thoại mình đang cầm trên tay là gì. Kiểm tra trên phone không ra. Loay hoay, hướng dẫn nhau một hồi với nhiều cách thủ công khác nhau, may quá, cuối cùng chúng tôi cũng tìm được thông tin mình cần.

Chúng tôi từ BBC tại văn phòng ở London liên tục gửi cập nhật định vị chiếc xe cho cộng tác viên người Việt ở Paris và nhóm làm tin của BBC News ở châu Âu cùng cảnh sát Pháp trong nỗi lo lắng tột cùng khi cô gái báo tình hình trong xe. Bỗng chia sẻ định vị đột ngột gián đoạn, tôi mất dấu vết, không biết xe đang ở đâu.

Máy lạnh đã tắt, đỡ lạnh rồi, nhưng khó thở. "Bọn em đang ngộp lắm," cô gái nhắn tin.

Với khoảng không gian chật hẹp còn lại của thùng xe có lẽ là đóng kín bưng mà tôi nhìn thấy trong video clip ngắn ngủi, tôi lo sợ họ sẽ không còn nhiều thời gian cầm cự.

Tôi cố gắng trấn an, động viên mọi người bình tĩnh, cố gắng không nói chuyện để tiết kiệm không khí, và rằng cảnh sát sẽ tới rất nhanh. Tôi căng thẳng nhìn vào màn hình máy tính rồi màn hình điện thoại, chờ tin.

Trong số những người đồng hành với cô gái, có ba người vì lý gì đó đã không lên xe, họ chụp lại được biển số chiếc xe.

Manh mối có thêm. Một chiếc mang biển số Ireland. Định vị của xe được chia sẻ lại, và nay có thêm số điện thoại nữa. Cảnh sát Pháp thuộc vùng Rhone cho chúng tôi biết họ đã nhận đầy đủ thông tin, đã xác định được vị trí và đang triển khai chặn xe.

Tôi nhắn tin, nhưng những dòng tin cuối cùng đó, cô ấy không đọc. Hẳn là cảnh sát đã kịp tới và đã thu giữ điện thoại, tôi tin là vậy.

Bốn người Việt trên xe đều còn rất trẻ, có người chưa tới 18 tuổi. Họ lên xe từ khoảng 12 rưỡi đêm hôm trước, với lời hứa sẽ được đưa sang Anh an toàn.

Còn tôi, tôi bắt đầu ăn bữa trưa ngày hôm nay của mình vào cuối giờ chiều, sau khi biết rằng bây giờ họ đã được bình an trên đất Pháp. Họ đã an toàn, đó mới là điều quan trọng nhất.

Sau 16 giờ chiều giờ Anh, nữ công tố viên Leatitia Francart ở Villefrance sur Saone, phụ trách việc xác nhận với nhóm nhà báo quốc tế, báo cho biết chiếc xe hóa ra đi từ Lithuania và người lái xe đang bị điều tra.

Bà Francart cho biết thêm bốn phụ nữ trẻ là người Việt Nam, một trong số họ là vị thành niên, và hai phụ nữ còn lại là người từ Iraq.

Vì sao, sau thảm kịch 39 người chết ở Essex năm 2019 mà đến nay, vẫn có những cô gái trẻ từ VN chui vào thùng xe tải để vượt biên, vượt biển sang bên này? Tôi không thể tìm ra câu trả lời nào xác đáng.

Hai người Việt bị bắt vì bán que thử thai trái phép cho thực tập sinh

Ngày 25/9 vừa qua, cảnh sát tỉnh Hyogo thông báo đã bắt giữ 2 công dân Việt Nam sống tại thành phố Kumamoto vì nghi ngờ vi phạm Luật dược phẩm và thiết bị y tế, cụ thể là bán que thử thai trái phép. Hai người này được cho là đã quảng cáo và bán các loại thuốc do Việt Nam sản xuất cũng như các loại thuốc khác trên các mạng xã hội (SNS) cho ít nhất 400 người mà không có giấy phép theo quy định. Ước tính số tiền thu về là khoảng 6 triệu yên (khoảng 983 triệu đồng).

Các nghi phạm bị bắt giữ là Phạm Thị Tuyết (33 tuổi), thất nghiệp, sống ở số 1 Ikeda, Nishi-ku, thành phố Kumamoto và Hoàng Văn Hồng (33 tuổi), nhân viên phái cử sống ở số 8 Tatsuta, Kita-ku, thành phố Kumamoto. Tuyết đến Nhật Bản vào năm 2019 và làm điều dưỡng viên với tư cách lưu trú kỹ năng đặc định, còn Hồng làm việc tại một nhà máy sản xuất chất bán dẫn.

Hai nghi phạm bị bắt vào ngày 12/5 với cáo buộc bán que thử thai, thuốc hạ sốt và các mặt hàng khác cho một nữ thực tập sinh kỹ năng quốc tịch Việt Nam sống tại thành phố Tanba Sasayama, tỉnh Hyogo với tổng số tiền 35.000 yên (khoảng 5,7 triệu đồng). Hai nghi phạm đều phủ nhận các cáo buộc.

Cuộc điều tra lần này bắt đầu với lời khai của một thực tập sinh bị buộc tội bỏ xác trẻ sơ sinh chết non và bị kết tội tại Tòa án quận Kobe vào tháng 9.

Nguồn: Tuổi Trẻ; Quê Hương Online; BBC; LocoBee