- Thời sự
.jpg)
Nhiều nhà khoa học quốc tế ở Mỹ đang làm việc với tâm thế của người đứng trên mặt băng mỏng, không biết khi nào sẽ nứt dưới chân.
Trong nhiều đời Tổng thống trước, Mỹ là vùng trũng cho rất nhiều tài năng thế giới đổ về - khoa học có Albert Einstein, Omar M. Yaghi, John Clarke hay Katalin Karikó; công nghệ có Elon Musk, Jensen Huang, Satya Nadella...
Thế nhưng, hiện nay nước Mỹ để vuột mất rất nhiều nhà khoa học tài ba khi Nhà Trắng dường như đang không ngừng đưa tín hiệu đến cộng đồng khoa học rằng "đừng mong ổn định, đừng mong tôn trọng, và cũng đừng mong chúng tôi hiểu giá trị của các bạn."
Giới khoa học mô tả các tín hiệu này là "đỏ rực mức báo động": đề xuất cắt 57% ngân sách của Quỹ Khoa học Quốc gia NSF, 40% ngân sách của Viện Y tế Quốc gia NIH, gần 50% ngân sách của NASA Science. Hàng loạt cơ quan nghiên cứu khác cũng bị cắt giảm tài trợ [1]. Đây không phải những điều chỉnh nhỏ mang tính kỹ thuật, đó là những mức cắt giảm mà nhiều nhà khoa học gọi thẳng là "đủ để xóa sổ cả một thế hệ nghiên cứu".
Những dự án trọng điểm, bao gồm cả các chương trình phát triển vaccine mRNA cho nhiều bệnh khác nhau, bị đưa vào danh sách cắt bỏ hoặc thu hẹp. Không cần phải đợi đến khi Quốc hội bác bỏ, chỉ riêng việc đưa ra những đề xuất như vậy đã đủ để gây một bầu không khí bất ổn bao trùm toàn bộ cộng đồng nghiên cứu: các phòng thí nghiệm phải tính toán từng quý, từng tháng, thậm chí từng tuần xem liệu "năm sau còn kinh phí để tồn tại hay không".
Tình trạng các tài trợ nghiên cứu bị hủy hoặc đóng băng khiến nhiều nhóm nghiên cứu tan rã, nhiều trưởng nhóm nghiên cứu, nghiên cứu sinh và hậu tiến sĩ phải rời Mỹ hoặc chuyển điểm đến sang các nước khác [2, 3]. Thực tế, hơn 25.000 nhà khoa học và nhân sự nghiên cứu đã rời các cơ quan liên bang chỉ trong năm đầu của nhiệm kỳ Trump thứ hai [1]. Trong môi trường mà ngân sách có thể biến mất chỉ bằng một dòng trong bản đề xuất ngân sách liên bang, các nhà khoa học buộc phải làm việc với tâm thế của người đang đứng trên mặt băng mỏng, không biết khi nào sẽ nứt dưới chân.
Song song với đó là lập trường hoài nghi khoa học khí hậu, phủ nhận bằng chứng, và rút khỏi Thỏa thuận Paris, hàm chứa một thông điệp không thể mỉa mai hơn: "Chúng tôi không cần dữ liệu, chúng tôi có niềm tin."
Nhưng cú đánh chí mạng lại đến từ chính sách nhập cư và visa. Trong khi các nước khác mở cửa thu hút nhân tài, Mỹ lại siết thị thực lao động H 1B, làm khó thị thực trao đổi J 1, trì hoãn thị thực du học F 1, và liên tục đe dọa hạn chế OPT - những chương trình cho phép sinh viên diện thị thực F-1 làm việc tạm thời tại Mỹ trong lĩnh vực học của mình - vốn là huyết mạch của lực lượng nghiên cứu STEM.
Không cần ai "đuổi", hàng nghìn nhà khoa học quốc tế hiểu ngay: ở lại Mỹ đồng nghĩa với việc đánh cược sự nghiệp vào một hệ thống không đoán trước được ngày mai.
Kết quả là gì? Mỹ, quốc gia từng là thiên đường của khoa học, tự biến mình thành nơi mà các nhà nghiên cứu hàng đầu chủ động rời bỏ để tìm đến những môi trường có tài trợ ổn định, chính sách nhất quán, và quan trọng nhất: tôn trọng chuyên môn.
Một nghịch lý chua chát: trong khi các nước khác đầu tư mạnh để thu hút chất xám, Mỹ lại tự tay đẩy chất xám ra ngoài cửa.
Thời gian vừa qua, nhiều tài năng, như GS Ngô Bảo Châu, ra đi không phải vì tiền như nhiều người nghi ngờ. Ông và rất nhiều tài năng khác đã đến Mỹ, nhưng nay lại ra đi vì môi trường học thuật ở Mỹ đang bị bóp nghẹt.
Trong lĩnh vực ung thư đầu – cổ, GS.BS Việt Tống Liên Chi, Đại học Loma Linda (Mỹ) là một trong những nhà khoa học gốc Việt đang hoạt động nổi bật tại Mỹ. Từ một sinh viên xuất sắc ngành sinh học, chị đã trở thành giáo sư tại một trường đại học y khoa của Mỹ, đồng thời tham gia nghiên cứu và phẫu thuật điều trị ung thư trong gần hai thập kỷ.
Con đường khoa học của nữ giáo sư gắn với mục tiêu cải thiện kết quả điều trị cho bệnh nhân ung thư khoang miệng và vùng đầu – cổ – nhóm bệnh có tiên lượng phức tạp và đòi hỏi nhiều tiến bộ khoa học để nâng cao tỷ lệ sống.
Những đề tài triệu đô về ung thư vùng đầu – cổ
Chặng đường nghiên cứu của GS Việt Tống Liên Chi gắn với lĩnh vực ung thư khoang miệng và ung thư vùng đầu – cổ. Đây là nhóm bệnh có diễn tiến phức tạp, đòi hỏi sự kết hợp giữa nghiên cứu khoa học, chẩn đoán sớm và điều trị lâm sàng để cải thiện tiên lượng cho bệnh nhân.
Tại ĐH Loma Linda, bà vừa giảng dạy vừa trực tiếp tham gia phẫu thuật và điều trị bệnh nhân. Đồng thời, GS Liên GS Việt Tống Liên Chi là Điều tra viên chính (Principal Investigator – PI) của nhiều đề tài nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng trong lĩnh vực ung thư đầu – cổ. Các dự án này được tài trợ bởi nhiều tổ chức khoa học uy tín như Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), Viện Nghiên cứu Nha khoa và Sọ mặt Quốc gia (NIDCR), Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI), Hiệp hội Nghiên cứu Đau Quốc tế (IASP) và Quỹ Phẫu thuật Hàm mặt (OMSF).
Hiện GS Việt Tống Liên Chi đang chủ trì nhiều đề tài khoa học do NIH tài trợ, với tổng kinh phí nghiên cứu lên tới hàng triệu USD, tập trung vào các hướng nghiên cứu về ung thư khoang miệng và ung thư vùng đầu – cổ.
Một trong những hướng nghiên cứu đáng chú ý của GS Liên Chi là phát triển các công cụ giúp đánh giá nguy cơ và tiên lượng cho bệnh nhân ung thư khoang miệng. Trong đó có hệ thống REASON Score, công cụ hỗ trợ phân tích dữ liệu bệnh học và giúp bác sĩ đưa ra quyết định điều trị phù hợp hơn cho từng trường hợp.
Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu do bà dẫn dắt cũng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích dữ liệu y khoa nhằm cải thiện khả năng dự đoán diễn tiến bệnh. Những nghiên cứu này góp phần cung cấp thêm dữ liệu khoa học cho việc chẩn đoán và điều trị ung thư đầu – cổ.
Trong lĩnh vực đào tạo, GS Liên Chi xây dựng một nhóm nghiên cứu tại trường đại học, hướng dẫn nhiều sinh viên và bác sĩ nội trú tham gia công bố khoa học và trình bày tại các hội nghị quốc tế. Năm 2025, một học viên do bà hướng dẫn đã nhận giải “Best Clinical Paper” của Hiệp hội Đầu và Cổ Hoa Kỳ (American Head and Neck Society).
Ngoài hoạt động nghiên cứu, từ năm 2024 GS Liên Chi còn tham gia Ủy ban thường trực của Viện Y tế Quốc gia Mỹ (National Institutes of Health) trong nhóm nghiên cứu chẩn đoán và phân loại ung thư phân tử, đồng thời đảm nhiệm nhiều vai trò trong các hiệp hội chuyên ngành quốc tế.
Thử thách lớn nhất là khi phải trao đổi với bệnh nhân về chẩn đoán
GS Việt Tống Liên Chi sinh ra trong gia đình có bố mẹ đều là bác sĩ nha khoa, từ đó, bà đã sớm được định hướng theo con đường y học. Trong thời gian học tại University of California, Davis, bà liên tục có tên trong danh sách danh dự của khoa và nhận nhiều học bổng, trước khi tốt nghiệp xuất sắc năm 2006.
Sau đó, bà theo học chương trình nha khoa tại University of California, San Francisco và tiếp tục hoàn thành các chương trình đào tạo chuyên sâu với bằng Tiến sĩ khoa học sọ mặt (Ph.D) và Bác sĩ Y khoa (M.D) tại New York University.
Trong giai đoạn đào tạo và nghiên cứu ban đầu, TS Liên Chi đã giành nhiều giải thưởng khoa học quan trọng. Năm 2007, bà nhận Giải Hatton của Hiệp hội Nghiên cứu Nha khoa Hoa Kỳ, một trong những giải thưởng danh giá dành cho nhà nghiên cứu trẻ trong lĩnh vực nha khoa. Cùng năm, bà cũng giành giải nhất Chương trình Sinh viên lâm sàng của Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ.
Từ năm 2011 đến 2016, các công trình của bà tiếp tục được ghi nhận bằng Giải thưởng Báo cáo khoa học dành cho bác sĩ nội trú của Hiệp hội Phẫu thuật Hàm mặt Hoa Kỳ.
Sau thời gian làm bác sĩ nội trú phẫu thuật hàm mặt tại Đại học New York từ năm 2010, TS Liên Chi được bổ nhiệm giáo sư kiêm nhiệm phẫu thuật hàm mặt tại trường này trong giai đoạn 2011–2017.
Năm 2019, bà trở thành giáo sư tại ĐH Loma Linda (Mỹ), tiếp tục nghiên cứu và điều trị trong lĩnh vực ung thư đầu – cổ. Tại đây, GS Liên Chi đã có nhiều dấu ấn trong sự nghiệp.
GS Liên Chi chia sẻ, quyết định theo đuổi nghiên cứu ung thư của bà bắt đầu từ một trải nghiệm trong thời gian thực tập tại phòng thí nghiệm nghiên cứu bệnh nhân ung thư khoang miệng.
Chứng kiến những đau đớn mà người bệnh phải trải qua, bà đã tự đặt ra cho mình một mục tiêu nghề nghiệp. “Tôi tự hứa sẽ dành phần đời còn lại để cải thiện kết quả điều trị cho họ”, bà chia sẻ.
Từ lời hứa đó, hành trình nghề nghiệp của nữ bác sĩ gốc Việt gắn với cả hai lĩnh vực: nghiên cứu khoa học và phẫu thuật điều trị ung thư. Trong khi tham gia các dự án khoa học, bà vẫn trực tiếp đứng phòng mổ, điều trị bệnh nhân ung thư đầu – cổ tại bệnh viện.
Theo GS Liên Chi, thử thách lớn nhất trong công việc không phải lúc thực hiện phẫu thuật, mà là khi phải trao đổi với bệnh nhân về chẩn đoán hoặc khi bệnh không còn khả năng chữa khỏi.
“Bàn luận về chẩn đoán ung thư… là phần khó khăn nhất trong thực hành lâm sàng của tôi.”
Dù vậy, với GS Liên Chi, việc được đồng hành cùng bệnh nhân và gia đình họ trong hành trình điều trị là một vinh dự của nghề y.
Trong môi trường học thuật cạnh tranh cao của y khoa Mỹ, GS Liên Chi cho rằng yếu tố quan trọng là sự bền bỉ và cách tiếp cận nghiên cứu có kế hoạch, thấu đáo. Chị vẫn duy trì song song hai vai trò: nhà khoa học và bác sĩ phẫu thuật.
Sau gần hai thập kỷ làm việc trong lĩnh vực ung thư đầu – cổ, GS Việt Tống Liên Chi cho biết sẽ tiếp tục gắn bó với nghiên cứu và phẫu thuật, đồng thời đào tạo thế hệ bác sĩ – nhà khoa học tiếp theo.
“Tôi đam mê cả phẫu thuật lẫn nghiên cứu. Khi được làm điều mình yêu thích thì không còn áp lực”, GS Việt Tống Liên Chi chia sẻ.
.jpg)
Đại sứ quán Việt Nam tại Israel vừa phát đi thông báo khẩn, kêu gọi cộng đồng người Việt đang sinh sống, học tập và làm việc tại Israel nâng cao cảnh giác và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định an ninh sở tại.
Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, tình hình an ninh tại Israel những ngày gần đây tiếp tục diễn biến phức tạp khi số thương vong do các đợt tấn công bằng tên lửa, đặc biệt là tên lửa đạn chùm, có dấu hiệu gia tăng. Đáng chú ý, trong số các nạn nhân đã ghi nhận trường hợp lao động nước ngoài thiệt mạng, làm dấy lên lo ngại về mức độ nguy hiểm đối với cộng đồng dân sự, trong đó có người nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại đây.
Theo các nguồn tin địa phương, các cuộc tấn công gần đây không chỉ gây thiệt hại về cơ sở hạ tầng mà còn làm gia tăng rủi ro từ các vật liệu nổ còn sót lại, đặc biệt là bom chùm chưa phát nổ. Đây được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng, bởi các vật thể này có thể gây thương vong bất cứ lúc nào nếu bị tiếp xúc hoặc xử lý không đúng cách.
Trong bối cảnh đó, Đại sứ quán Việt Nam tại Israel vừa phát đi thông báo khẩn, kêu gọi cộng đồng người Việt đang sinh sống, học tập và làm việc tại Israel nâng cao cảnh giác và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định an ninh sở tại.
Theo khuyến cáo, người dân cần tuyệt đối chấp hành hướng dẫn của Bộ Tư lệnh Mặt trận Nội địa Israel. Khi nhận được cảnh báo qua ứng dụng điện thoại hoặc còi báo động, mọi người phải nhanh chóng di chuyển đến nơi trú ẩn gần nhất. Do thời gian từ lúc phát cảnh báo đến khi xảy ra tấn công thường rất ngắn, việc phản ứng kịp thời có ý nghĩa quyết định đối với an toàn cá nhân. Người dân cũng được khuyến nghị ở lại nơi trú ẩn ít nhất 10 phút hoặc lâu hơn theo hướng dẫn của cơ quan chức năng.
Bên cạnh đó, Đại sứ quán lưu ý cộng đồng cần chủ động tránh xa các khu vực nhạy cảm như sân bay, cơ sở quân sự, hạ tầng năng lượng và những địa điểm có nguy cơ trở thành mục tiêu tấn công. Đây là các khu vực thường xuyên nằm trong số các mục tiêu hàng đầu của các đợt tấn công bằng tên lửa.
Một cảnh báo đặc biệt quan trọng được nhấn mạnh là việc không tiếp cận hoặc chạm vào các vật thể lạ, mảnh vỡ sau các vụ nổ, đặc biệt là bom chùm chưa phát nổ. Những vật thể này có thể phát nổ bất cứ lúc nào, gây nguy hiểm nghiêm trọng. Người dân được khuyến cáo rời khỏi khu vực ngay lập tức và thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ.
Đại sứ quán Việt Nam tại Israel cũng đề nghị bà con thường xuyên cập nhật thông tin từ các kênh chính thức, duy trì liên lạc với nhau và giữ bình tĩnh trong mọi tình huống. Việc tuân thủ nghiêm các hướng dẫn an ninh được xem là yếu tố then chốt giúp giảm thiểu rủi ro trong bối cảnh xung đột vẫn đang leo thang.
Đại sứ quán Việt Nam tại Israel khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi sát tình hình và kịp thời đưa ra các khuyến cáo cần thiết, đồng thời kêu gọi cộng đồng người Việt nâng cao ý thức tự bảo vệ để đảm bảo an toàn cho bản thân và gia đình trong giai đoạn nhạy cảm hiện nay.
Nguồn: Tia Sáng; Việt Nam; Báo Tin Tức
Việt Nam: Khách đi Trung Quốc top đầu thế giới; Dự án đường sắt 30.000 tỷ gặp khó; Siêu máy bay, thử thành công ở Pháp; Công trình 9.000 tỷ; Chuyển nhượng bất động sản 2026
Thế giới: Châu Âu không có chỗ trong đàm phán; Nga chuẩn bị trừng phạt Châu Âu; Nguy cơ vỡ nợ toàn cầu; Chiến sự Ukraine 8/11; Tàu chiến hướng về Trung Đông
Việt Nam: Hồ nước nhân tạo lớn nhất; Nhà mặt phố cổ treo biển cho thuê; Vụ Tập đoàn Dương Đông; Nutifood đề xuất đầu tư hai công viên ven sông; Hồi sinh dự án thép 8.000 tỷ
Người Việt hải ngoại: “Con gái” Quỳnh Kool được Hàn Quốc để mắt; Cô gái Pháp tìm được gia đình; Nam danh ca về diễn lần cuối; “Mùa kinh doanh” mới Ngày Văn Hóa
Người Việt hải ngoại: Về nước sau đột quỵ; Xây dựng cộng đồng ở Khammouane; Thanh toán số xuyên biên giới; Doanh nghiệp ra nước ngoài; Miss Business World 2026 ở Mỹ
Việt Nam: “Siêu” cầu vượt sông Hồng; Cắt khúc, vo tròn vụ việc xử lý hành chính; Đề xuất siết người bỏ cọc; Doanh nghiệp tăng tuyển dụng cuối năm; Đà Nẵng vào top điểm đến thế giới
Việt Nam: Phở Tư Lùn lại bị xử phạt; Khu nghỉ dưỡng “đẹp bậc nhất vịnh Bắc Bộ”; Mua 14 đoàn tàu từ Trung Quốc; Siêu dự án cao tốc 63.000 tỷ; Giữ ngôi số 1 du lịch châu Á
Người Việt hải ngoại: Cô gái làm tiếp viên cho Ả Rập; Phương Oanh đưa các con đi Hàn; Bắc cây cầu kết nối quê hương; Cơ hội làm ăn ở Nhật; Kết nối người Việt với quốc tế
Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá