KHAI GIẢNG TRẠM TRƯỜNG SAKAI: LAN TỎA TÌNH YÊU TIẾNG VIỆT TRONG CỘNG ĐỒNG KIỀU BÀO TẠI KANSAI

Trạm trường Sakai là trạm thứ ba của hệ thống Trường Việt ngữ Cây Tre tại Nhật Bản.

Ngày 11/7, tại thành phố Sakai, tỉnh Osaka (Nhật Bản), Trường Việt ngữ Cây Tre long trọng tổ chức Lễ khai giảng trạm trường Sakai, đánh dấu một bước phát triển mới trong hành trình giữ gìn và lan tỏa ngôn ngữ – văn hóa Việt Nam nơi xa xứ.

Phát biểu tại buổi lễ, bà Nguyễn Hải Yến – đại diện Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka, ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực bền bỉ của cộng đồng trong việc tạo dựng môi trường học tiếng Việt cho thế hệ trẻ, đồng thời khẳng định: “Tiếng Việt là linh hồn của dân tộc. Việc giữ gìn tiếng Việt nơi xứ người chính là giữ gìn bản sắc và sự kết nối thiêng liêng với Tổ quốc”.

Bà Lê Thương – Chủ tịch Tổng hội Người Việt Nam vùng Kansai, người sáng lập Trường Việt ngữ Cây Tre – không giấu được xúc động khi chia sẻ: “Tôi từng mơ ước về một lớp học nơi trẻ em sinh ra ở Nhật vẫn được nghe tiếng mẹ, được học chữ Việt, hiểu lịch sử cha ông. Hôm nay, giấc mơ ấy thêm một lần thành hình tại Sakai”.

Cùng đồng hành trong buổi lễ, cô giáo Sao Khuê – phụ trách giáo dục tại trạm trường – giới thiệu chương trình giảng dạy, định hướng phát triển và các hoạt động văn hóa, kỹ năng gắn liền với tiếng Việt.

Đặc biệt, trong khuôn khổ buổi lễ, nhà trường đã vinh dự tiếp nhận 100 cuốn sách giáo khoa tiếng Việt do Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài, trực thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam gửi tặng. Món quà do PGS.TS Nguyễn Lân Trung đại diện chuyển giao, mang ý nghĩa tiếp sức cho những lớp học tiếng Việt đầu tiên tại Sakai.

Bên cạnh đó, lễ khai giảng cũng đánh dấu sự khởi động của cuộc thi “Biển đảo quê hương trong em”, do Trường Việt ngữ Cây Tre phát động trên toàn hệ thống. Cuộc thi là sân chơi sáng tạo để học sinh thể hiện tình yêu đất nước, hiểu biết về chủ quyền biển đảo thông qua vẽ tranh, viết cảm nhận, sáng tác video.

GÌN GIỮ VÀ LAN TỎA VĂN HÓA & TIẾNG VIỆT TỪ MÁI ẤM KIỀU BÀO

Trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng, việc trao truyền tiếng Việt và các giá trị văn hóa Việt Nam cho thế hệ trẻ kiều bào đang trở thành một nhiệm vụ thiêng liêng nhưng cũng đầy khó khăn.

Tại các gia đình người Việt ở nước ngoài - môi trường đầu tiên và quan trọng nhất để gìn giữ văn hoá và tiếng Việt thì người phụ nữ, đặc biệt là những bà mẹ thường đóng vai trò then chốt.

Dù bận rộn với công việc hằng ngày, các bậc phụ huynh vẫn có thể dạy tiếng Việt cho con thông qua những hoạt động đơn giản như trò chuyện bằng tiếng mẹ đẻ, đọc truyện cổ tích, hát ru, hay cùng con xem các chương trình thiếu nhi tiếng Việt.

Với những gia đình đa văn hóa, người mẹ Việt phải nỗ lực hơn nữa để tạo dựng một tổ ấm mà ở đó, con trẻ có thể hấp thụ hai nền văn hóa một cách hài hòa.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Lan thường được biết đến với tên RuaLan hiện đang sinh sống và làm việc tại Trung Quốc là một ví dụ tiêu biểu. Trong quá trình học tập và làm việc tại đây, chị kết hôn với người đàn ông bản xứ.

Chị Lan chia sẻ, việc duy trì tiếng Việt và văn hóa Việt nơi đất khách không hề dễ dàng. Trẻ em lớn lên trong môi trường sử dụng ngôn ngữ địa phương thường dần xa rời tiếng mẹ đẻ, thậm chí có em cảm thấy ngại sử dụng tiếng Việt vì sợ khác biệt với bạn bè. Do đó, việc giáo dục ngôn ngữ cần sự đồng hành kiên trì từ gia đình, cộng đồng và cả sự hỗ trợ từ các tổ chức trong và ngoài nước.

Ở gia đình, chị Lan áp dụng phương pháp “một phụ huynh – một ngôn ngữ”: chồng chị giao tiếp với con hoàn toàn bằng tiếng Trung, còn chị sử dụng tiếng Việt. Khi con bắt đầu học chữ, chồng chị dạy các kiến thức theo chương trình phổ thông Trung Quốc, còn chị hướng dẫn con học viết, làm toán và tập đọc bằng tiếng Việt.

Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng mà các con của chị phát triển đồng đều cả hai ngôn ngữ, có thể giao tiếp bằng tiếng Việt một cách tự nhiên và quen thuộc với các món ăn thuần Việt do mẹ chế biến.

Tương tự, chị Hà Kim Chi, một kiều bào Việt tại Italia cho biết, trong các gia đình đa văn hóa, những rào cản về khác biệt ngôn ngữ, thói quen và tư duy là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, sự thấu hiểu và tôn trọng giữa vợ chồng là yếu tố quan trọng để gìn giữ hạnh phúc và giúp con trẻ tiếp thu được cả hai nền văn hóa một cách trọn vẹn.

Con gái chị Chi có khả năng nghe, nói và viết tiếng Việt khá tốt, dù phát âm chưa chuẩn. Mỗi ngày, chị dành từ 15 đến 20 phút để cùng con luyện phát âm, tập đọc các đoạn văn dài. Nhờ sự kiên trì của mẹ, khả năng tiếng Việt của bé cải thiện rõ rệt. Bé cũng thường xuyên đặt câu hỏi về phong tục, tập quán Việt Nam và chị Chi luôn cố gắng giải thích bằng tiếng Việt để con hiểu và thêm yêu văn hóa quê nhà.

Nhiều phụ nữ Việt tại nước ngoài cũng may mắn có được người chồng ngoại quốc đồng hành trong hành trình gìn giữ văn hóa Việt. Chị Trần Đinh Linh Phương ở Thụy Sĩ cho biết, chính vì yêu văn hóa Việt Nam mà chồng chị đã chủ động tham gia các lớp học tiếng Việt.

Từ đó, chị Phương có cơ hội tiếp cận các giáo trình giảng dạy tiếng Việt phù hợp. Gia đình chị thống nhất phương pháp: bố nói tiếng Thụy Sĩ còn mẹ nói tiếng Việt với con. Nhờ tiếng Việt, con chị có thể giao tiếp với ông bà, người thân tại Việt Nam và cảm thấy gắn bó với văn hóa quê mẹ. Đặc biệt, chồng chị rất tích cực học tiếng Việt nên dù đa văn hóa nhưng cả gia đình luôn có sự gắn kết.

CHUYỂN KHỎI QUÁN PHỞ, ĐẦU BẾP VIỆT MẤT VISA NHẬT

Một đầu bếp Việt Nam bị giới chức Nhật thu hồi visa, do đăng ký công việc nấu phở, nhưng bị công ty nhân lực điều chuyển sang nhà hàng hamburger.

Báo Asahi Shimbun của Nhật ngày 10/7 dẫn hồ sơ tòa án cho biết người đàn ông Việt Nam 40 tuổi từng tới Nhật Bản với tư cách thực tập sinh kỹ thuật cách đây 20 năm.

Năm 2018, do không thể tiếp tục xin visa thực tập sinh để quay lại Nhật Bản, anh được khuyên đăng ký visa kỹ năng chuyên môn (Gijutsu), dành cho những người có tay nghề đặc thù như đầu bếp món dân tộc (Việt, Thái, Ấn), thợ mộc, thợ thủ công, chế tác.

Điều kiện để có visa Gijutsu là ứng viên có trên 10 năm kinh nghiệm hoặc trình độ tương đương trong lĩnh vực làm việc. Người đàn ông Việt Nam đáp ứng yêu cầu này vì đã có hơn 10 năm phụ bếp tại nhà hàng Việt và đã thể hiện kỹ năng nấu phở trong cuộc gặp ở Việt Nam với người điều hành một nhà hàng tại Takatsuki, tỉnh Osaka.

Anh được cấp visa đầu bếp và đến Nhật vào tháng 10/2020. Tuy nhiên, nhà hàng phở nơi anh được phân công làm việc đã phải đóng cửa do đại dịch Covid-19. Anh được công ty phái cử điều chuyển sang một nhà hàng hamburger có liên kết, nơi không phục vụ đồ ăn Việt Nam.

Trong hai năm, đầu bếp này đã làm việc tại nhà hàng hamburger mà không hay biết mình đang vi phạm các điều khoản của visa đầu bếp Gijutsu. Trong một cuộc kiểm tra định kỳ, các quan chức quản lý xuất nhập cảnh Nhật Bản đã phát hiện và thu hồi visa của anh.

Với sự hỗ trợ của một nhóm luật sư bảo vệ quyền lợi của người nước ngoài, đầu bếp Việt Nam đã đệ đơn kiện công ty phái cử Nhật Bản và chủ nhà hàng lên tòa án quận Osaka.

Công ty phái cử thừa nhận biết việc điều chuyển này vi phạm các điều khoản visa, nhưng lập luận người đàn ông Việt khăng khăng "muốn làm việc càng sớm càng tốt".

Đơn vị vận hành nhà hàng phủ nhận mọi sai phạm, cho biết họ đã dựa vào ý kiến của một hành chính viên để đảm bảo tuân thủ quy định visa. Hành chính viên là chuyên gia pháp lý được cấp phép tại Nhật, đại diện khách hàng trong các thủ tục giấy tờ.

Tháng 12/2024, hai bên nhất trí dàn xếp thông qua tòa án, bồi thường tổng cộng 2,5 triệu yen cho đầu bếp Việt. Tuy nhiên, anh không được cấp lại visa, buộc phải về nước.

Giới chuyên gia pháp lý cho biết visa Gijutsu cho phép đầu bếp nước ngoài làm việc tại Nhật Bản mà không cần kiểm tra ngoại ngữ hay giám sát từ cơ quan nào, nên dễ tạo kẽ hở để công ty phái cử và chủ sử dụng lao động lạm dụng.

"Những trường hợp như vậy không hiếm", luật sư Hisanori Shikata, đại diện cho đầu bếp Việt Nam, nói.

Hành chính viên Takeru Okamoto, chuyên gia luật nhập cư, cảnh báo nhiều chủ sử dụng lao động ở Nhật muốn tuyển đầu bếp nước ngoài, nhưng không hiểu rõ quy định về các loại visa.

"Giao việc cho lao động nước ngoài trái với điều kiện visa có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, vì tiếp tay cho lao động bất hợp pháp", ông nói.

Nguồn: VTV4; Vietnamnet; Vnexpress