Mỹ: Gặp rắc rối vì thịt heo; 'Ngân hàng bóng tối'; Trump & 'chiến dịch trục xuất'; Trump hứng chỉ trích; 'Nóng' chuyện tuổi tác

Nước Mỹ gặp rắc rối vì ăn quá ít thịt heo

Ngành công nghiệp chăn nuôi heo của Mỹ đang gặp rắc rối lớn vì nông dân và doanh nghiệp sản xuất quá nhiều thịt thăn, giăm bông, xúc xích và thịt xông khói.

Tại Mỹ, từ các nhà máy chế biến thịt heo khổng lồ cho đến nông dân chăn nuôi heo, tất cả đều đang gặp khó khăn vì chính thành công năm xưa của mình. Họ sản xuất hiệu quả đến mức cầu không thể theo kịp cung.

Các chiến dịch quảng cáo nhấn mạnh thịt heo là một loại thịt trắng tuy có hiệu quả trong việc tiếp cận khách hàng, nhưng đây không phải là cách tốt nhất để tiếp thị sản phẩm.

Một số chuyên gia trong ngành cho rằng kiểu quảng cáo này khiến người tiêu dùng trực tiếp so sánh thịt heo với thịt gà - loại thịt trắng có giá cả phải chăng hơn, theo Wall Street Journal.

Và phần lớn công chúng Mỹ tin rằng thịt heo cần phải nấu ở nhiệt độ cao hơn, nhưng cách chế biến này lại vô tình khiến thịt dai và mất ngon. Người trẻ Mỹ vẫn thích ăn sandwich kẹp thịt gà, nhưng họ không mua nhiều thịt hơn như trước.

Nhìn chung, ngành công nghiệp chăn nuôi heo của Mỹ đang đứng trước một tương lai đáng ngại và chưa ai tìm ra giải pháp hợp lý để gỡ rối vấn đề.

Một số người cho rằng doanh nghiệp nên tìm kiếm thị trường nước ngoài mới. Một số khác đang cố gắng đóng gói thịt heo, quảng cáo chúng như sản phẩm thay thế dễ chế biến và có giá vừa phải cho thịt bò.

Tuy nhiên, một phe khác nghĩ giải pháp phù hợp nhất là khuyến khích người dân không nấu thịt heo quá chín và bổ sung mỡ vào thịt.

Thừa thãi thịt heo

Theo ước tính từ Đại học bang Kansas, nhu cầu thịt heo của Mỹ đã giảm hơn 9% so với khoảng 20 năm trước. Trong khi đó, nguồn cung tăng hơn 25% so với hai thập kỷ trước.

Hiệp hội Ngân hàng Mỹ nhấn mạnh tình trạng dư cung đã đẩy biên lợi nhuận của các nhà sản xuất xuống mức thấp nhất kể từ năm 1998. Trong ngành công nghiệp quy mô hơn 50 tỷ USD này, doanh nghiệp dù lớn hay nhỏ đều đang chịu tổn thất.

Các công ty chế biến lớn như Tyson Foods lỗ hàng triệu USD từ mảng kinh doanh thịt heo vào năm ngoái. Theo ước tính của Đại học bang Iowa, nông dân Mỹ hiện lỗ khoảng 30 USD cho mỗi con heo.

Nếu các nhà sản xuất không thể thu hút thêm khách hàng trẻ, mức tiêu thụ thịt heo bình quân đầu người sẽ giảm gần 1 kg mỗi năm trong thập kỷ tới, từ mức 22,7 kg hồi năm ngoái, nghiên cứu của Uỷ ban Thịt heo Quốc gia Mỹ (NPB) chỉ ra.

Ông David Newman, Phó Chủ tịch cấp cao của NPB, cho hay: “Ngành công nghiệp thịt heo Mỹ đang mất khác, đó là sự thật. Chúng tôi cần làm cho các khách hàng tương lai quan tâm thịt heo hơn”.

Những giai thoại về thịt heo

Người châu Âu được cho là đã mang những con heo đầu tiên đến Mỹ vào đầu những năm 1500. Họ coi heo là nguồn thức ăn khi đi thám hiểm và định cư ở vùng đất mới lạ này.

Đến những năm 1600, số lượng heo ở Bắc Mỹ tăng mạnh đến mức đảo Roosevelt ở thành phố New York được gọi là “Đảo Heo”.

Sau cuộc Chiến tranh Cách mạng, nông dân đưa đàn heo về phía tây và các nhà máy chế biến thịt cũng theo chân họ đến những thành phố như Cincinnati. Về sau, Cincinnati nổi tiếng đến độ được người dân gọi là “Thành phố Thịt heo”.

Sau đó, đàn heo dần di chuyển tới các bang trồng ngô ở vùng thượng Trung Tây, nhờ đó các nhà sản xuất có thể tiếp cận nguồn thức ăn chăn nuôi rẻ hơn.

Sự xuất hiện của ngày càng nhiều trang trại chăn nuôi quy mô công nghiệp, cùng với việc năng suất cây trồng cải thiện và nhu cầu thịt heo của nước ngoài gia tăng, đã thổi thêm sinh khí cho ngành công nghiệp thịt heo Mỹ vào cuối thế kỷ 20.

Kể từ thập niên 1980, sản lượng thịt heo ở Mỹ tăng gần gấp đôi. Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự đoán trong năm nay, ngành này sẽ sản xuất gần 14 triệu tấn thịt heo từ khoảng 125 triệu con heo.

Lĩnh vực chăn nuôi heo ước tính đóng góp khoảng 57 tỷ USD cho nền kinh tế Mỹ và sử dụng 610.000 lao động. Ở Iowa, bang sản xuất thịt heo hàng đầu đất nước, số lượng heo hiện cao gấp 8 lần số dân.

Cái giá khi quá thành công

Sản xuất và mở rộng quá hiệu quả là một nguyên nhân khiến ngành công nghiệp thịt heo rơi vào rắc rối như bây giờ, Wall Street Journal cho hay.

Ông Todd Thurman, nhà tư vấn đang làm việc ở Texas, cho biết tốc độ tăng trưởng sản lượng đang vượt cả nhu cầu lẫn tốc độ tăng trưởng dân số. “Chúng tôi là nạn nhân của sự thành công mà chính chúng tôi tạo nên...”, ông Thurman nói.

Ở diễn biến khác, từ thập niên 1960 đến đầu thập niên 1970, thịt bò là lựa chọn số một của người tiêu dùng Mỹ, trong khi thịt heo giữ vị trí thứ hai.

Song, thịt gà đã vượt qua thịt heo vào năm 1986 khi sản lượng gia cầm tăng vọt, khiến nó trở thành loại protein rẻ nhất trong cả ba. Đến năm 1993, gà trở thành loại thịt được tiêu thụ nhiều nhất ở Mỹ.

Và như đã nói, nhiệt độ chế biến cũng là yếu tố khiến thịt heo thất thế tại Mỹ.

Nhà kinh tế Glynn Tonsor của Đại học bang Kansas cho biết trong nhiều năm, người Mỹ nấu thịt heo ở nhiệt độ bên trong miếng thịt là 74 hoặc 76 độ C để ngừa bệnh giun xoắn. Nấu ở nhiệt độ cao khiến miếng thịt quá chín.

USDA đã hạ nhiệt độ nấu ăn an toàn đối với thịt heo xuống 62 độ C vào năm 2011 nhưng nhiều người vẫn nấu theo khuyến nghị cũ.

Chế biến đơn giản hơn

Tại phòng thí nghiệm của Smithfield Foods ở Virginia, các chuyên gia đang đặt cược vào thứ mà họ nghĩ có thể là lời giải cho những rắc rối của ngành công nghiệp thịt heo: thịt xông khói.

Nhằm tạo ra một sản phẩm phù hợp với lịch trình bận rộn của người dân, Smithfield sắp giới thiệu loại thịt xông khói nấu nhanh dưới thương hiệu Farmer John.

Thịt xông khói này sẽ được rang lên trước khi đóng gói, Smithfield nói quá trình này sẽ giảm thời gian nấu nướng xuống một nửa. Thịt xông khói giòn thường mất khoảng 20 phút trong lò nướng. Phiên bản mới chỉ mất khoảng 10 phút.

Thịt sẽ được đóng gói sẵn trong giấy nến để người tiêu dùng dễ dàng cho vào lò vi sóng, lò nướng hoặc nồi chiên không dầu.

Giám đốc tiếp thị của Smithfield là bà Stephanie Kensicki cho biết các sản phẩm có thời gian chuẩn bị nhanh hơn có thể giúp thịt heo quay trở lại bàn ăn của người Mỹ.

Giữa lúc đó, CEO Donnie King cho biết Tyson Foods đang rút xương nhiều thịt giăm bông hơn để sản xuất các loại thịt dùng cho bữa trưa. Công ty cũng sẽ tung ra thị trường các loại thịt thăn tẩm gia vị.

“Chúng tôi đang nỗ lực để việc chuẩn bị bữa ăn trở nên dễ dàng hơn”, ông King nói.

Bên cạnh đó, người tiêu dùng có thể sắp nhìn thấy nhiều quảng cáo kỹ thuật số hơn. Các quảng cáo này sẽ tập trung vào từng địa phương và nhóm nhân khẩu học khác nhau, được tài trợ bởi NPB.

Chẳng hạn, người mua hàng ở Houstan có thể bắt gặp hướng dẫn làm món pozole Mexico khi lướt ứng dụng Instagram.

Tìm thị trường mới như Việt Nam

Các nhà sản xuất thịt heo Mỹ cũng đang ngày càng kỳ vọng về người tiêu dùng ở các nước khác. Ngành này hiện xuất khẩu khoảng 25 đến 30% sản lượng trong nước ra thị trường quốc tế.

Lượng thịt heo bán sang Trung Quốc, quốc gia tiêu thụ thịt heo hàng đầu thế giới, từng tăng mạnh sau khi dịch tả heo châu Phi bùng phát ở nước này vào năm 2018. Để đáp ứng nhu cầu quá lớn của thị trường tỷ dân, doanh nghiệp Mỹ đã mở rộng công suất hơn nữa.

Tuy nhiên, khi Trung Quốc xây dựng lại đàn heo của họ, xuất khẩu thịt heo của Mỹ đã giảm mạnh trong hai năm qua. Đây cũng là một nguyên nhân gây ra tình trạng dư cung ở Mỹ và gây áp lực lên lợi nhuận của các nhà chế biến.

Xuất khẩu thịt heo sang Mexico đang ngày càng tăng. Trong 11 tháng đầu năm 2023, xuất khẩu thịt heo sang quốc gia láng giềng đạt tổng cộng 995.000 tấn, tăng 13% so với cùng kỳ.

Các nhóm thương mại tại Mỹ đang tìm cách chen chân vào những thị trường châu Á khác như Việt Nam, theo Wall Street Journal.

Hơn 1 nghìn tỷ USD tín dụng đã được bơm vào nhóm 'ngân hàng bóng tối' tại Mỹ

Tổng số tiền mà các tổ chức tài chính Mỹ cho các “ngân hàng bóng tối" đã vượt qua con số 1 nghìn tỷ USD. Chỉ riêng JP Morgan đã cho nhóm phi ngân hàng vay đến hơn 100 tỷ USD.

Nhiều nhà hoạch định chính sách ngành tài chính Mỹ cảnh báo về khả năng mối quan hệ ngày một gần gũi giữa các ngân hàng truyền thống cũng như các bên cho vay thay thế có thể tiềm ẩn rủi ro hệ thống, theo Financial Times đưa tin.

Vào ngày thứ Sáu (ngày 9/2), Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) công bố, tính đến cuối tháng 1/2024, tổng số tiền mà các ngân hàng Mỹ cho các công ty tài chính không có chức năng huy động tiền gửi vượt ngưỡng 1 nghìn tỷ USD.

Nhóm các quỹ đầu cơ, công ty cho vay trực tiếp và nhiều loại hình công ty tài chính khác sử dụng tiền này để dành cho các khoản đầu tư hoặc tiếp tục cho các đối tượng khác có độ rủi ro cao vay tiền. Đáng nói, cơ quan quản lý từng khuyến cáo tránh cho các đối tượng này vay tiền.

Trong năm vừa qua, giá trị các khoản vay các “ngân hàng bóng tối” đã tăng đến 12%, mức tăng trưởng cao hơn nhiều năm gần nhất. Việc cho nhóm này vay tiền đã góp phần quan trọng đẩy tăng tín dụng của các ngân hàng, đặc biệt xét đến tổng mức tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng phổ biến chỉ ở mức khoảng 2%.

Việc tín dụng dành cho nhóm "ngân hàng bóng tối" không khỏi khiến cơ quan quản lý lo lắng, bởi cho đến nay chưa có thông tin rõ ràng về rủi ro của nhóm này. Vào tháng trước, cơ quan quản lý ngành Ngân hàng Liên minh châu Âu (EU) cho biết họ sẽ nghiên cứu kỹ hơn về mối quan hệ giữa nhóm các ngân hàng truyền thống và “ngân hàng bóng tối”.

Giám đốc Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ (OCC) Mỹ - ông Michael Hsu gần đây phát biểu với Financial Times rằng, nhóm các bên cho vay với tiêu chuẩn thấp đang đẩy các ngân hàng truyền thống vào nhóm cung cấp các khoản vay chất lượng thấp và rủi ro cao.

Trong thời gian gần đây, khá nhiều ngân hàng Mỹ đã gia tăng mối quan hệ với nhóm các tổ chức cho vay phi ngân hàng. Tháng trước, Citigroup công bố đang hợp tác với một bên cho vay để có thể cung cấp các giải pháp gia tăng đòn bẩy tài chính.

Mới năm ngoái, Ngân hàng Wells Fargo ký kết thỏa thuận cho một quỹ tín dụng mới thuộc kiểm soát của Công ty Quản lý quỹ Centerbridge quy mô 40 tỷ USD.

Tín dụng của nhóm các ngân hàng truyền thống cho các tổ chức phi ngân hàng tại Mỹ đã tăng chóng mặt trong khoảng hơn 10 năm trở lại đây. Năm 2010, khi những ngân hàng truyền thống đầu tiên bắt đầu cho nhóm công ty tài chính phi ngân hàng vay, tổng dư nợ toàn ngành Ngân hàng dành cho nhóm này mới chỉ khoảng 50 tỷ USD. Tuy nhiên giờ đây con số này đã lên hơn 1 nghìn tỷ USD. Chỉ riêng JP Morgan đã cho nhóm phi ngân hàng vay đến hơn 100 tỷ USD.

Tính chung với toàn ngành Ngân hàng Mỹ, tổng số tiền cho nhóm “ngân hàng bóng tối” vay chiếm tương đương khoảng 6% tổng hạn mức tín dụng đã cấp, cao hơn so với tỷ lệ 5% của các khoản vay mua ô tô, thấp hơn chút so với dư nợ thẻ tín dụng hiện ở mức khoảng 7%.

Ông Trump tuyên bố ‘chiến dịch trục xuất’ ồ ạt nếu đắc cử

Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ trục xuất người nhập cư lậu vào ngày đầu tiên nếu ông tái đắc cử.

Hãng AFP ngày 11.2 đưa tin cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump vui mừng vì dự luật nhằm vào người nhập cư tại khu vực biên giới với Mexico sụp đổ, trong khi cam kết rằng ông sẽ tiến hành chiến dịch trục xuất ồ ạt vào ngày đầu tiên nếu tái đắc cử.

Việc dự luật không được thông qua tại Thượng viện Mỹ hôm 7.2 thể hiện sức ảnh hưởng của ông Trump trong đảng Cộng hòa, khi ông kiên quyết không để đối thủ tranh cử tiềm năng là đương kim Tổng thống Joe Biden giành lợi thế về vấn đề nhập cư.

"Đừng quên rằng tuần này chúng ta cũng có một chiến thắng vang dội khác mà mọi người bảo thủ nên ăn mừng. Chúng ta đã nghiền nát dự luật biên giới mở của ông Joe Biden", ông Trump phát biểu khi vận động tranh cử tại bang Nam Carolina.

"Cả nhóm đã làm rất tốt tại Quốc hội. Chúng ta đã đè bẹp nó", ông hoan nghênh.

Dưới áp lực từ ông Trump, các nhà lập pháp đảng Cộng hòa dường như đang muốn dừng mọi cải cách biên giới cho đến sau cuộc bầu cử vào tháng 11.

Tại cuộc bỏ phiếu hôm 7.2, với tỷ lệ phiếu 49-50, thượng viện không thông qua gói ngân sách 118 tỉ USD nhằm siết các quy định về nhập cư cũng như các khoản viện trợ cho Ukraine và Israel.

Thỏa thuận này cần ít nhất 60 phiếu ủng hộ để được thông qua, trong khi phe Dân chủ chỉ chiếm tỷ lệ đa số 51-49 về số ghế Thượng viện.

Ông Trump tuyên bố rằng một trong những nhiệm vụ đầu tiên của mình nếu tái đắc cử là trục xuất những người nhập cư lậu.

"Vào ngày đầu tiên, tôi sẽ chấm dứt mọi chính sách biên giới mở của chính quyền ông Biden và chúng tôi sẽ bắt đầu chiến dịch trục xuất lớn nhất trong lịch sử Mỹ. Chúng ta không có lựa chọn khác", ông phát biểu.

Dự luật biên giới bị chặn tại Thượng viện còn bao gồm việc viện trợ cho Ukraine và Israel. Thượng viện hiện xem xét một gói viện trợ nước ngoài tách biệt hoàn toàn viện trợ khỏi vấn đề biên giới.

Ông Trump hứng chỉ trích vì dọa không bảo vệ đồng minh NATO

Trump bị Nhà Trắng chỉ trích sau khi tiết lộ từng dọa bỏ rơi thành viên NATO không góp đủ ngân sách trong trường hợp họ bị Nga tấn công.

Trong cuộc vận động tranh cử tại bang Nam Carolina hôm 10/2, cựu tổng thống Mỹ Donald Trump tiết lộ nội dung cuộc gặp với "lãnh đạo một quốc gia lớn" tại hội nghị của NATO khi ông còn tại chức.

"Tôi sẽ không bảo vệ các vị. Trên thực tế, tôi sẽ khuyến khích Nga làm bất cứ thứ gì mà họ muốn. Các vị phải trả tiền trước", ông Trump cho biết câu trả lời khi được hỏi rằng Mỹ có bảo vệ nước này nếu họ không đóng góp đủ ngân sách cho liên minh và bị Nga tấn công hay không.

Bình luận viên David Corn của MSNBC nhận định thông điệp của ông Trump "giống như đang khuyến khích Nga tấn công các đồng minh NATO". Alyssa Farah Griffin, nhà phân tích có khuynh hướng bảo thủ, cho rằng đây là điều mà Tổng thống Nga Vladimir Putin "rất muốn nghe".

Phát biểu lập tức vấp phải chỉ trích mạnh mẽ từ Nhà Trắng.

"Khuyến khích quốc gia khác tấn công các đồng minh thân cận nhất của chúng ta là hành động kinh khủng và điên rồ, gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia và nền kinh tế của Mỹ cũng như ổn định toàn cầu". phát ngôn viên Nhà Trắng Andrew Bates nói.

Quan chức Nhà Trắng cũng nói rằng Tổng thống Joe Biden đã đạt nhiều thành tựu trong nỗ lực củng cố NATO từ khi lên nắm quyền. "Tổng thống đã khôi phục lại các liên minh và giúp Mỹ trở nên mạnh mẽ hơn trên thế giới, vì ông ấy nhận thức rõ trách nhiệm đầu tiên của tổng tư lệnh là bảo vệ người dân và duy trì các giá trị về sự đoàn kết", Bates nhấn mạnh.

Điều 5 hiệp ước NATO quy định bất cứ cuộc tấn công nào nhằm vào một thành viên của khối cũng được coi là đòn tấn công nhằm vào cả liên minh và NATO sẽ phối hợp đáp trả.

Trong thời kỳ tại nhiệm, ông Trump nhiều lần cảnh báo Mỹ sẽ không tuân thủ Điều 5 nếu các nước thành viên NATO không đáp ứng mục tiêu chi tối thiểu 2% GDP cho quốc phòng. Cựu tổng thống Trump cũng từng dọa rút Mỹ khỏi NATO, cho rằng tổ chức này đã "lỗi thời" và làm tiêu tốn quá nhiều tài nguyên của Washington.

Ông Trump chưa tiết lộ chính sách đối ngoại cụ thể nếu chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống cuối năm nay, song các thành viên NATO ở châu Âu gần đây đang chạy đua tăng ngân sách quốc phòng để chuẩn bị cho viễn cảnh ông trở lại Nhà Trắng.

Nhiều nguồn tin thân cận với các chính phủ châu Âu cho biết những cuộc thảo luận về cách chuẩn bị và ứng phó với thay đổi trong chính quyền Mỹ đã được đưa ra.

Cựu tổng thống Trump đang dẫn đầu đường đua tranh đề cử của đảng Cộng hòa và nhiều khả năng sẽ đối đầu với Tổng thống Joe Biden của đảng Dân chủ vào tháng 11. Ông Trump hiện nhận được ủng hộ nhỉnh hơn ông Biden trong các cuộc đối đầu giả định.

Nước Mỹ lại ‘nóng’ tranh luận về tuổi tác của tổng thống

Khi Tổng thống Dwight D. Eisenhower cân nhắc những ưu và nhược điểm của việc tranh cử nhiệm kỳ thứ hai, một yếu tố khiến ông lo ngại là tuổi tác. Và khi đó ông mới 64 tuổi.

Tổng thống Dwight D. Eisenhower viết trong nhật ký của mình vào tháng 11/1954, là sự cần thiết của “những người trẻ tuổi hơn ở những vị trí có trách nhiệm cao nhất” vào thời điểm “các vấn đề đặt ra cho tổng thống ngày càng nghiêm trọng và phức tạp”. Lúc đó ông 64 tuổi.

Gánh nặng tuổi tác

Ngày nay, hai ứng cử viên hàng đầu cho chức vụ cũ của Eisenhower đều đã ở tuổi 77 và 81. Ngoại trừ một "trận động đất" chính trị không lường trước được, nước Mỹ dường như đã được định sẵn sẽ có một tổng tư lệnh đã quá tuổi nghỉ hưu thông thường trong nhiều năm tới bất kể ai giành chiến thắng vào tháng 11. Ông Donald J. Trump sẽ 82 tuổi vào cuối nhiệm kỳ tiếp theo và ông Joseph R. Biden Jr. sẽ 86 tuổi.

Tất nhiên, tuổi già ngày nay đã khác so với những năm 1950, và Eisenhower đã quyết định tái tranh cử, phục vụ nhiệm kỳ thứ hai để lãnh đạo một chính quyền mà các nhà sử học cho là đáng nể. Tuy nhiên, ông đã trải qua nhiều mối lo ngại nghiêm trọng về sức khỏe khi đương nhiệm trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Giới quan sát cảnh báo nước Mỹ có thể phải đối mặt với những vấn đề tương tự từ nay đến tháng 1/2029, khi nhiệm kỳ tổng thống tiếp theo sẽ kết thúc.

Vấn đề tuổi tác lại được đặt lên hàng đầu với báo cáo của công tố viên đặc biệt Robert K. Hur về cách xử lý thông tin mật của Tổng thống Biden, trong đó mô tả tổng thống là một “người đàn ông lớn tuổi, có thiện chí và trí nhớ kém”, người đã “suy giảm năng lực khi tuổi càng cao”. Báo cáo được đưa ra cùng tuần xảy ra hai lần ông Biden đề cập đến các cố lãnh đạo châu Âu như thể họ vẫn còn sống và gọi nhầm tổng thống Ai Cập là tổng thống Mexico.

Ông Trump nhanh chóng tìm cách lợi dụng báo cáo của công tố viên đặc biệt, gọi ông Biden “quá già để làm tổng thống”. Tuy nhiên, bản thân ông gần đây cũng phải hứng chịu cơn bối rối về tuổi tác trước công chúng.

Theo các cuộc thăm dò, về mặt chính trị, tuổi tác là gánh nặng lớn hơn với ông Biden so với ông Trump, có lẽ là do dáng vẻ bề ngoài của tổng thống. Ông Biden đã đồng ý rằng tuổi tác là một vấn đề chính đáng cần xem xét nhưng tỏ ra tức giận trước báo cáo của cố vấn đặc biệt Robert K. Hur.

Jonathan Darman, tác giả cuốn “Trở thành FDR” nói về những thách thức sức khỏe của Tổng thống Franklin D. Roosevelt, cho biết: “Ngay cả khi, như Biden và các trợ lý của ông nhấn mạnh, ông có sức khỏe thể chất và tinh thần tuyệt vời, ông vẫn nợ đất nước một cuộc trò chuyện thẳng thắn và mạnh mẽ về chủ đề này.”

Không ứng cử viên nào có vẻ háo hức với điều đó. Cả hai đều đưa ra báo cáo từ các bác sĩ cho biết họ đang ở trong tình trạng tốt, nhưng đều không trả lời các câu hỏi về sức khỏe của họ. Trong khi bác sĩ Nhà Trắng đã được các tổng thống tiền nhiệm cho phép sẵn sàng tiếp xúc với các phóng viên, lúc này ông Biden thấy chưa phù hợp khi cho phép bác sĩ của mình trả lời các câu hỏi chi tiết.

Hiến pháp Mỹ với vấn đề sức khoẻ tổng thống

Ngay cả khi giả sử cả hai đều phù hợp với chức vụ tổng thống vào thời điểm này, câu hỏi khó đánh giá hơn đối với cử tri là liệu sức khoẻ của họ có còn phù hợp trong 5 năm nữa hay không. Và tình thế tiến thoái lưỡng nan đối với đất nước sẽ là phải làm gì nếu một tổng thống bị sa sút về sức khoẻ tinh thần hoặc thể chất đến mức ảnh hưởng đến khả năng thực hiện công việc nhưng không thừa nhận điều đó hoặc tự nguyện xin rút.

Lịch sử cho thấy các tổng thống không sẵn lòng từ bỏ quyền lực cho dù họ có bị suy giảm sức khoẻ đến đâu, và cơ chế hiến pháp để loại bỏ họ được quy định trong Tu chính án thứ 25 thì cũng không dễ dàng. Tu chính án này yêu cầu phó tổng thống và đa số nội các phải tuyên bố rằng tổng thống “không thể thực hiện quyền hạn và nhiệm vụ của mình” - điều mà những người được bổ nhiệm trung thành có thể do dự thực hiện nếu tổng thống không đồng ý. Ngay cả khi họ làm vậy, tổng thống vẫn có thể kháng cáo lên Quốc hội, và cần phải có 2/3 phiếu bầu của cả hai viện để thông qua việc loại bỏ ông.

Một số thành viên nội các của ông Trump khi ông còn là tổng thống từng tính viện dẫn Tu chính án thứ 25 để lật đổ ông, nhưng Phó tổng thống Mike Pence, đã từ chối làm theo. Tu chính án thứ 25 đưa ra một giải pháp thay thế: Một ủy ban do Quốc hội thành lập có thể tuyên bố một tổng thống không thể phục vụ, nhưng các nhà lập pháp chưa bao giờ thành lập một cơ quan như vậy.

Những cuộc "khủng hoảng sức khoẻ tổng thống"

Vấn đề này đã nảy sinh dưới nhiều hình thức khác nhau ở nhiều thời điểm khác nhau trong lịch sử nước Mỹ. Tổng thống James A. Garfield bị một kẻ ám sát bắn vào năm 1881 và sống được thêm 80 ngày, trong thời gian đó ông gần như không đủ sức để điều hành đất nước. Tương tự như vậy, Tổng thống Ronald Reagan bị bắn vào năm 1981 và phải nhập viện gần hai tuần, mặc dù đội ngũ của ông đã nỗ lực tạo ra ấn tượng rằng ông có thể điều hành ngay từ trên giường bệnh.

Sau khi Eisenhower suy nghĩ về tuổi tác trong nhật ký của mình, vị tổng thống đã bị đau tim vào năm 1955 và phải trải qua cuộc phẫu thuật vào năm 1956 trước khi giành chiến thắng trong cuộc tái tranh cử. Năm 1957, ông bị một cơn đột quỵ nhỏ nhưng cuối cùng vẫn hoàn thành nhiệm kỳ vào năm 1961. Giống như các tổng thống khác, ông tự thuyết phục mình là người đặc biệt phù hợp với Nhà Trắng và tái tranh cử.

Còn Tổng thống Roosevelt luôn phải vật lộn với vấn đề chính trị liên quan sức khoẻ, khi buộc phải thuyết phục cả nước rằng ông sẽ phù hợp với cương vị tổng thống trong lần đầu tranh cử vào năm 1932 dù đã mất khả năng sử dụng đôi chân vì bệnh bại liệt. Roosevelt rõ ràng đã chứng tỏ được khả năng của mình bất chấp căn bệnh.

Tuy nhiên, vào thời điểm tranh cử nhiệm kỳ thứ tư năm 1944, ông Roosevelt đã kiệt sức và suy sụp đến mức bác sĩ riêng của ông không tin rằng ông sẽ sống sót qua nhiệm kỳ. Bác sĩ Darman nói: “Quyết định tranh cử năm đó của ông ấy thật khó để bảo vệ. Các trợ lý của Roosevelt nói với cả nước rằng sức khỏe của ông rất tốt, nhưng bất kỳ ai tiếp xúc gần gũi với ông vào thời điểm đó đều có thể thấy rằng sức chịu đựng thể chất của ông đã giảm sút đáng kể”.

Cuộc khủng hoảng sức khoẻ tổng thống nổi tiếng và nghiêm trọng nhất xảy ra khi Woodrow Wilson gục ngã trong một chuyến tàu xuyên quốc gia quảng bá cho đảng Liên minh Quốc gia của ông vào năm 1919. Sau cơn đột quỵ, ông gần như không đủ sức để lãnh đạo đất nước, kín đáo nhường lại vai trò cho vợ là Edith Wilson và một số trợ lý trong gần một năm rưỡi.

Hai ứng viên Biden - Trump cần làm gì?

Cho đến gần đây, Ronald Reagan là tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử nước Mỹ, rời nhiệm sở chỉ vài tuần trước sinh nhật lần thứ 78. Ông Biden trong ngày đầu tiên nhậm chức đã già hơn Reagan vào ngày cuối cùng, đảm nhận danh hiệu tổng thống Mỹ lớn tuổi nhất. Nếu ông Trump giành chiến thắng vào tháng 11 và kết thúc nhiệm kỳ thứ hai, ông sẽ vượt qua ông Biden về thành tích đó.

Ông Darman cho biết bài học ông rút ra từ lịch sử là Roosevelt đã xua tan nỗi lo về sức khỏe bằng lịch trình vận động tranh cử rầm rộ. Ông nói: “Người Mỹ ngày nay nghi ngờ về khả năng của ông Biden trong việc giải quyết các yêu cầu của nhiệm kỳ tổng thống. Cách duy nhất để ông ấy giải quyết những nghi ngờ đó là làm những gì Roosevelt đã làm - xuất hiện trước công chúng và cho cả nước thấy rằng ông ấy sẽ còn ở lại thêm 4 năm nữa.”

Ông Trump cũng sẽ phải dập tắt những lo ngại về sức khỏe của mình, điều từng gây lo lắng nghiêm trọng khi ông còn đương chức nhiệm kỳ đầu tiên.

Khi cuộc tổng tuyển cử diễn ra, sự lựa chọn tiềm tàng giữa ứng viên độ tuổi "bát thập" (ông Biden) và "thất thập" (ông Trump) có thể là duy nhất trong lịch sử nước Mỹ. Nhưng nó có thể không phải là cuối cùng. Ông Norton Smith - cựu Giám đốc Trung tâm Dwight D. Eisenhower, nói, với tuổi thọ dài hơn và những tiến bộ trong khoa học y tế, “tốt hơn hết chúng ta nên làm quen với những tổng thống cao tuổi hơn”.

Nguồn: VietnamBiz; Cuộc Sống Kinh Doanh; Thanh Niên; Vnexpress; CafeF

Xem thêm:
Về trang trước

Chủ đề:

Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá

Việt Nam

Người Việt hải ngoại

EU

Thế giới

Lên đầu trang