Mỹ: Cột mốc lịch sử của SpaceX; Cuộc chơi kim tiền của Musk; Hụt hơi cuộc đua đất hiếm với TQ; Bài học đắt giá; Tái cam kết với Philippines

CỘT MỐC LỊCH SỬ CỦA SPACEX: TÁI SỬ DỤNG THÀNH CÔNG TÊN LỬA FALCON 9

Hôm nay, ngày 30 tháng 3 năm 2025, chúng ta cùng nhau nhìn lại một cột mốc đáng nhớ trong lịch sử chinh phục vũ trụ, một sự kiện diễn ra cách đây 8 năm, vào ngày 30 tháng 3 năm 2017.

Ngày 30 tháng 3 năm 2017, SpaceX đã ghi dấu ấn quan trọng trong lịch sử hàng không vũ trụ khi lần đầu tiên tái sử dụng thành công một tên lửa đẩy Falcon 9 để phóng một vệ tinh lên quỹ đạo. Đây không chỉ là một thành tựu kỹ thuật đáng kinh ngạc mà còn mở ra kỷ nguyên mới cho ngành công nghiệp vũ trụ, giúp giảm đáng kể chi phí phóng tàu không gian và tăng cường khả năng khám phá vũ trụ của nhân loại.

Vào ngày này, SpaceX đã phóng vệ tinh viễn thông SES-10 từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida, sử dụng tên lửa đẩy Falcon 9 đã từng bay trước đó. Tên lửa này—cụ thể là booster B1021—trước đó đã từng được sử dụng trong một sứ mệnh vào tháng 4 năm 2016.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ đưa vệ tinh SES-10 lên quỹ đạo, booster B1021 tiếp tục làm nên lịch sử khi hạ cánh thành công trên sà lan không người lái "Of Course I Still Love You" đặt tại Đại Tây Dương. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử một công ty tư nhân phóng và tái sử dụng một tên lửa đẩy quỹ đạo thành công.

Trước sự kiện này, ngành công nghiệp vũ trụ vận hành theo một mô hình "sử dụng một lần"—nghĩa là mỗi lần phóng một tên lửa, phần lớn các bộ phận sẽ bị phá hủy hoặc rơi xuống biển mà không thể thu hồi.

Điều này khiến chi phí cho mỗi lần phóng rất cao, lên tới hàng trăm triệu USD. Với thành công của SpaceX, ngành công nghiệp vũ trụ đã bước sang một trang mới với mô hình "tái sử dụng". Điều này có ý nghĩa to lớn trong nhiều khía cạnh.

Trước tiên, nó giúp giảm đáng kể chi phí phóng tàu vũ trụ. Một tên lửa Falcon 9 có giá khoảng 62 triệu USD, trong khi chi phí để tái sử dụng chỉ khoảng 10-20 triệu USD, giúp mở rộng khả năng tiếp cận vũ trụ cho nhiều tổ chức và quốc gia có ngân sách hạn chế.

Ngoài ra, nó còn mở ra kỷ nguyên không gian thương mại, khi giờ đây không chỉ các cơ quan vũ trụ lớn như NASA, ESA hay Roscosmos mà cả các công ty tư nhân và tổ chức phi chính phủ cũng có thể tham gia vào lĩnh vực này.

Quan trọng hơn cả, thành tựu này đặt nền móng cho tham vọng khám phá không gian sâu. Để thực hiện các sứ mệnh dài hạn như đưa con người lên Mặt Trăng hay Sao Hỏa, việc giảm chi phí phóng là yếu tố then chốt, và tái sử dụng tên lửa chính là chìa khóa giúp hiện thực hóa mục tiêu đó.

CEO của SpaceX, Elon Musk, từ lâu đã đặt mục tiêu biến vũ trụ trở thành một điểm đến dễ tiếp cận hơn và giúp loài người trở thành "loài sinh sống trên nhiều hành tinh". Trước năm 2017, Musk và SpaceX đã dành hơn một thập kỷ nghiên cứu công nghệ hạ cánh và tái sử dụng tên lửa. Đã có rất nhiều lần thử nghiệm thất bại, khi các tên lửa phát nổ hoặc đổ gãy trong quá trình hạ cánh.

Tuy nhiên, với tinh thần "thử lại, thử lại và thử lại", SpaceX cuối cùng đã đạt được điều mà trước đây được coi là bất khả thi. Chính Musk cũng chia sẻ trên Twitter ngay sau sự kiện lịch sử này rằng chuyến bay này đánh dấu một cuộc cách mạng trong ngành vũ trụ và rằng chúng ta đã bước sang một kỷ nguyên mới của những chuyến bay vũ trụ có thể tái sử dụng.

Sau sự kiện ngày 30/3/2017, nhiều chuyên gia trong ngành hàng không vũ trụ đã ca ngợi đây là một trong những cột mốc quan trọng nhất kể từ khi con người đặt chân lên Mặt Trăng vào năm 1969.

NASA chúc mừng SpaceX và nhấn mạnh rằng tái sử dụng tên lửa sẽ đóng vai trò quan trọng trong các sứ mệnh khám phá không gian trong tương lai. Jeff Bezos, CEO của Blue Origin, một công ty cũng đang theo đuổi công nghệ tái sử dụng tên lửa, đã gửi lời chúc mừng và cho rằng "tương lai của du hành vũ trụ sẽ dựa trên khả năng tái sử dụng".

Cộng đồng khoa học xem đây là một bước tiến quan trọng để giảm thiểu chi phí và rủi ro trong các chuyến bay không gian.

Từ sau thành công này, SpaceX tiếp tục hoàn thiện công nghệ tái sử dụng của mình. Tính đến năm 2024, SpaceX đã tái sử dụng thành công hơn 200 lần tên lửa Falcon 9. Họ cũng đang áp dụng công nghệ này cho các dòng tên lửa mạnh hơn như Falcon Heavy và Starship—dự kiến sẽ là phương tiện đưa con người lên Sao Hỏa.

Ngoài SpaceX, các công ty khác như Blue Origin, Rocket Lab và NASA cũng đang phát triển công nghệ tái sử dụng, biến đây trở thành tiêu chuẩn mới trong ngành vũ trụ.

Sự kiện tái sử dụng thành công tên lửa Falcon 9 vào ngày 30/3/2017 là một cột mốc quan trọng, đánh dấu bước tiến vượt bậc trong công nghệ vũ trụ. Đây không chỉ là một thành tựu khoa học mà còn là nền tảng để loài người tiến xa hơn trong công cuộc khám phá vũ trụ, từ việc định cư trên Mặt Trăng đến chinh phục Sao Hỏa.

Khi nhìn lại chặng đường của SpaceX, chúng ta thấy rằng điều từng được xem là viễn tưởng đã trở thành hiện thực nhờ vào sự kiên trì, đổi mới và khát vọng không giới hạn của những nhà khoa học và kỹ sư hàng đầu thế giới.

Và với tốc độ phát triển hiện tại, không ai có thể đoán trước tương lai của ngành công nghiệp vũ trụ sẽ đưa chúng ta đến đâu. Vũ trụ không còn là giấc mơ xa vời—nó đang dần trở thành hiện thực!

 

 

CUỘC CHƠI KIM TIỀN CỦA ELON MUSK

Bán mạng xã hội X cho công ty chuyên về trí tuệ nhân tạo (AI) xAI có cùng chủ sở hữu, tỉ phú Mỹ Elon Musk đang hướng đến tham vọng lớn trong lĩnh vực AI lẫn đế chế kinh doanh của ông.

"Xáo bài" cho tham vọng AI

Ngày 28.3, thông báo trên X, tỉ phú Elon Musk cho biết đã bán nền tảng mạng xã hội này cho chính Công ty xAI của ông. Thương vụ được thực hiện dưới hình thức hoán đổi cổ phiếu. Đây không phải là lần đầu tiên ông Musk mua bán các công ty của chính mình với nhau. Năm 2016, vị tỉ phú này đã sử dụng cổ phiếu công ty Tesla do mình kiểm soát để mua công ty năng lượng mặt trời SolarCity của chính mình với giá 2,6 tỉ USD. Các cổ đông của Tesla sau đó đã kiện, cáo buộc thỏa thuận mua lại SolarCity là một gói cứu trợ cho SolarCity và làm giàu cho tỉ phú Musk. Tuy nhiên, ông Musk đã dành chiến thắng trong phán quyết của tòa về cáo buộc vừa nêu.

Trong thương vụ mới, X có giá trị 33 tỉ USD (từ mức định giá 45 tỉ USD rồi trừ đi khoảng nợ 12 tỉ USD), còn xAI có giá trị 80 tỉ USD nên tổng giá trị sau khi mua lại lên mức 113 tỉ USD. Trong vòng huy động vốn hồi tháng trước, xAI được định giá ở mức 75 tỉ USD. Mức giá 45 tỉ USD xem như vẫn cao hơn mức 44 tỉ USD mà Musk đã mua lại Twitter vào tháng 10.2022 rồi đổi tên thành X.

"Tương lai của xAI và X gắn bó với nhau", ông Musk viết trên X và thông tin: "Hôm nay, chúng tôi chính thức thực hiện bước kết hợp dữ liệu, mô hình, tính toán, phân phối và nhân tài". Ông nói thêm rằng việc sáp nhập sẽ "mở ra tiềm năng to lớn bằng cách kết hợp khả năng và chuyên môn AI tiên tiến của xAI với phạm vi tiếp cận rộng lớn của X". Cụ thể, thông qua mạng xã hội X, ứng dụng Grok của xAI có thể tiếp cận người dùng mạnh mẽ hơn. Kể từ khi ra mắt xAI vào năm 2023, tỉ phú Musk đã gắn kết chặt chẽ công ty này với X, nhấn mạnh việc truy cập vào kho dữ liệu khổng lồ từ Twitter/X sẽ mang lại lợi thế lớn cho sự phát triển của xAI. Vì thế, việc thống nhất X và xAI qua thương vụ trên sẽ giúp tỉ phú Musk thúc đẩy tham vọng dẫn đầu về AI. Mới đây, xAI đã tăng cường năng lực trung tâm dữ liệu để đào tạo các mô hình tiên tiến hơn, phát triển cụm siêu máy tính đặt ở TP.Memphis (bang Tennessee, Mỹ). Có tên gọi là Colossus, cụm siêu máy tính này được xAI giới thiệu là lớn nhất thế giới.

Dao hai lưỡi

Thực sự, tỉ phú Elon Musk đã thành công trong thương vụ mua lại Twitter rồi đổi thành X. Thời gian đầu dưới quyền kiểm soát của tỉ phú Musk, Twitter/X đã không mấy thành công vì doanh thu quảng cáo giảm. Nhưng sau khi ông Donald Trump chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ tháng 11.2024 và tỉ phú Musk đóng vai trò thân cận của tân chủ nhân Nhà Trắng, khách hàng quảng cáo cũ đã nhanh chóng quay lại với X. Nền tảng mạng xã hội này đã tăng vị thế mạnh mẽ.

Lợi thế chính trị của tỉ phú Musk ban đầu đã thúc đẩy giá cổ phiếu của Tesla. Cụ thể, nếu như mức giá chỉ là 242 USD/cổ phiếu vào ngày 4.11.2024 (1 ngày trước bầu cử tổng thống Mỹ) thì đã tăng lên mức kỷ lục khoảng 480 USD/cổ phiếu hồi giữa tháng 12.2024, rồi sau đó dao động quanh mức gần 430 USD/cổ phiếu ở thời điểm ông Trump nhậm chức ngày 20.1.

Thế nhưng, cũng chính vì vai trò của tỉ phú Musk ở Nhà Trắng đi kèm với những phát ngôn của ông ủng hộ cực hữu cùng nhiều chính sách liên quan, khiến tình hình kinh doanh của hãng xe điện Tesla bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Gần đây, dù có những lúc tăng lên trở lại nhưng đóng cửa thị trường tuần qua thì cổ phiếu của Tesla chỉ dao động ở mức 263 USD/cổ phiếu. Nguyên nhân là vì yếu tố chính trị từ vị tỉ phú kiến Tesla đã bị tẩy chay trên nhiều thị trường. Dự kiến quý 1/2025, Tesla chỉ giao khoảng 378.000 xe trên toàn cầu. Đây là mức thấp nhất trong suốt 2 năm qua. Doanh số của Tesla đặc biệt giảm mạnh tại thị trường châu Âu vì liên quan những phát ngôn chính trị của tỉ phú Musk đối với châu lục này. Cụ thể, doanh số xe Tesla tại châu Âu trong 2 tháng đầu năm 2025 giảm 49% so với cùng kỳ năm trước.

Tình hình trên khiến Tesla mất vị thế trước đối thủ BYD đến từ Trung Quốc, nhất là trong bối cảnh năm 2024, Tesla tuy có doanh số cao hơn BYD nhưng lại thấp hơn nếu chỉ tính riêng quý 4/2024.

 

 

HỤT HƠI TRONG CUỘC ĐUA ĐẤT HIẾM VỚI TRUNG QUỐC

Ngay cả khi ông Trump mang về nhiều nguồn khai thác đất hiếm cho Mỹ, quốc gia này hiện khó có thể bắt kịp Trung Quốc về năng lực sản xuất.

Sau cuộc họp nội các hôm 24/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay sẽ sớm ký "thỏa thuận khoáng sản" quan trọng với Ukraine. Vài ngày sau, ông tuyên bố Mỹ phải sở hữu đảo Greenland, nơi có nguồn dự trữ khoáng sản dồi dào.

Giới quan sát cho rằng ông Trump đang muốn nỗ lực đảm bảo nguồn khoáng sản mà Mỹ cần cho ngành sản xuất từ điện thoại tới máy bay chiến đấu. Nhưng ngay cả khi ông Trump ký được các thỏa thuận lớn giúp Mỹ tiếp cận nhiều mỏ khai thác hơn, các công ty Mỹ có thể vẫn phải gửi khoáng sản tới Trung Quốc, đối thủ địa chính trị hàng đầu, để xử lý.

Một ví dụ điển hình cho vấn đề hóc búa này là đất hiếm, loại khoáng sản được sử dụng cho ngành công nghiệp quốc phòng và là trọng tâm trong thỏa thuận với Ukraine.

"Chúng tôi cần rất nhiều đất hiếm. Họ có những loại đất hiếm tuyệt vời", ông Trump nói.

Mỹ thực tế sở hữu nguồn đất hiếm dồi dào, nhưng nước này phải phụ thuộc vào Trung Quốc để tinh chế chúng. Năng lực chế biến khoáng sản của Mỹ đã suy giảm, trong khi Trung Quốc đã trở thành nước tinh chế hàng đầu thế giới về đất hiếm, coban, đồng và nhiều loại kim loại khác.

Trong bài phát biểu trước quốc hội đầu tháng này, ông Trump nói đã có kế hoạch "hành động lịch sử" để mở rộng sản xuất khoáng sản quan trọng và đất hiếm ở Mỹ. Ông gần đây ký sắc lệnh hành pháp để đơn giản hóa việc cấp phép và bổ sung ngân sách chính phủ cho các dự án khoáng sản mới trong nước, gồm cả cơ sở chế biến.

"Tổng thống Trump từ lâu cam kết khai thác tất cả nguồn tài nguyên thiên nhiên vốn có của Mỹ, gồm cả khoáng sản quan trọng", Anna Kelly, phó thư ký báo chí Nhà Trắng, nói.

Việc Mỹ đánh mất vị thế về năng lực chế biến khoáng sản là một ví dụ của quá trình phi công nghiệp hóa ở nước này. Mỹ đã ngừng sản xuất các sản phẩm chủ chốt, gồm cả tàu container, một số thành phần dược phẩm và máy công cụ, vì việc sản xuất chúng ở nước ngoài rẻ và hiệu quả hơn, đặc biệt là ở Trung Quốc.

Mỹ khai thác khoảng 12% nguồn cung đất hiếm của thế giới, chỉ xếp sau Trung Quốc, theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ. Hầu hết lượng này được khai thác từ mỏ Mountain Pass ở California.

Nhưng Mỹ xuất khẩu hai phần ba đất hiếm khai thác được sang Trung Quốc, quốc gia tinh chế 85% đất hiếm trên toàn thế giới. Các công ty Trung Quốc sau đó biến quặng thành sản phẩm cuối cùng gọi nam châm đất hiếm và xuất khẩu trở lại Mỹ.

Tương tự, Mỹ cũng phải xuất phần lớn nguồn quặng đồng đến Trung Quốc và gửi quặng niken tới Canada để chế biến.

"Khâu xử lý và tinh chế quặng thực sự quan trọng, nhưng chúng hiện do Trung Quốc nắm giữ", Morgan Bazilian, giám đốc Viện Payne tại Đại học Mỏ Colorado, nói. Ông thêm rằng với nỗ lực hiện tại của Trung Quốc, nước này khó có thể đánh mất vị thế thống trị trong lĩnh vực tinh chế quặng.

Trước thập niên 1990, Mỹ vẫn là nước tinh chế khoáng sản và kim loại hàng đầu. Tuy nhiên, Trung Quốc sau đó chiếm lĩnh vị trí này, nhờ nguồn lao động giá rẻ cùng các quy định "dễ thở" hơn về bảo vệ môi trường. Nhu cầu về nguyên liệu thô của các nhà sản xuất Trung Quốc trong thời kỳ kinh tế bùng nổ cũng giúp thúc đẩy lĩnh vực này.

Ngày nay, các nước trên thế giới khó có thể cạnh tranh với quy mô ngành chế biến khoáng sản của Trung Quốc. Theo ước tính, chi phí xây dựng một nhà máy chế biến khoáng sản ở Trung Quốc chỉ bằng một phần ba ở Mỹ.

Vị thế thống trị của Trung Quốc được củng cố trong vài năm qua. Sáu nhà máy hàng đầu thế giới trong lĩnh vực tinh chế coban, nguyên liệu cần thiết cho sản xuất thiết bị quốc phòng và pin, đều nằm ở Trung Quốc. Thị phần của nước này trong ngành chế biến coban toàn cầu tăng từ 65% năm 2018 lên 83% năm 2024, theo công ty kinh doanh coban Darton Commodities.

Các công ty Trung Quốc hiện cũng thống trị về chế biến niken sau khi xây dựng các nhà máy lớn ở Indonesia, nơi đứng đầu thế giới về khai thác loại khoáng sản này.

Chính quyền ông Trump gần đây thừa nhận rằng năng lực tinh chế đồng của Mỹ đã tụt hậu so với Trung Quốc, đồng thời yêu cầu điều tra về những mối đe dọa với an ninh quốc gia từ việc nhập khẩu nguyên liệu.

Dưới thời tổng thống Joe Biden, Mỹ đã cấp hàng trăm triệu USD cho các công ty ở nước này để tăng cường chế biến khoáng sản quan trọng. Tuy nhiên, nhiều dự án vấp trở ngại vì các quy định cấp phép và bảo vệ môi trường, cũng như khó khăn trong cạnh tranh với khoáng sản giá rẻ của Trung Quốc.

Một nhà máy chế biến niken từng dự kiến xây dựng ở bang Minnesota, gần mỏ niken đang phát triển, nhưng đã phải chuyển tới Bắc Dakota do những phản đối của dư luận địa phương về tác động tới môi trường.

Dù chính phủ Mỹ năm 2022 cam kết đầu tư 114 triệu USD để đưa nhà máy ở Bắc Dakota vào hoạt động, cả nhà máy này và mỏ khai thác ở Minnesota đều chưa đi vào hoạt động. Trong khi đó, sản lượng niken tăng ở Indonesia đã khiến giá kim loại này giảm, gây tổn hại cho triển vọng phát triển các dự án mới ở Mỹ.

Người phát ngôn của Talon Metals, công ty chịu trách nhiệm phát triển mỏ và nhà máy chế biến niken ở Mỹ, nói rằng cả hai dự án đều đang trong quá trình cấp phép và hy vọng sắc lệnh mới của Tổng thống Trump sẽ giúp đẩy nhanh tiến độ.

Trọng tâm của chính phủ Mỹ gần đây là đất hiếm, nguyên liệu cần thiết để sản xuất tiêm kích F-35, máy bay không người lái và tàu ngầm hạt nhân. Trong 5 năm qua, Mỹ đã công bố các khoản đầu tư trị giá hàng trăm triệu USD để xây dựng các nhà máy chế biến đất hiếm và sản xuất nam châm đất hiếm.

Lầu Năm Góc năm 2023 đầu tư cho công ty Lynas Rare Earths của Australia 258 triệu USD để xây dựng cơ sở chế biến đất hiếm ở Texas. Nhưng gần hai năm sau, dự án vẫn chưa khởi công, một phần do vấn đề cấp phép về xử lý nước thải. Lynas Rare Earths có thể sẽ phải thiết kế lại nhà máy để đảm bảo được cấp phép.

MP Materials, công ty ở Las Vegas vận hành mỏ Mountain Pass từ năm 2017, đang nỗ lực thoát phụ thuộc vào quá trình chế biến của Trung Quốc. Trong vài năm qua, công ty đã xây dựng các cơ sở chế biến, gồm một nhà máy do Lầu Năm Góc hỗ trợ để sàng lọc khoáng chất giá trị sử dụng trong nam châm.

Hồi tháng 1, công ty cho biết đã bắt đầu sản xuất thương mại kim loại đất hiếm. Mục tiêu tiếp theo của họ là sản xuất nam châm đất hiếm ở quy mô thương mại. MP Materials hy vọng hoàn thành mục tiêu vào cuối năm nay để bắt đầu cung cấp nam châm cho General Motors theo thỏa thuận hợp tác.

Dù hai phần ba quặng đất hiếm của công ty vẫn được gửi tới Trung Quốc, MP Materials đang tăng cường năng lực sản xuất tại Mỹ, theo giới quan sát.

"Đây không chỉ đơn giản là khoáng sản, mà là vũ khí chiến lược. Bất kỳ ai sở hữu nhiều đất hiếm sẽ đồng nghĩa kiểm soát công nghệ hàng đầu", Zhang Min, chuyên gia thương mại quốc tế tại Đại học Bắc Kinh, nói.

 

 

BÀI HỌC ĐẮT GIÁ

Những nỗ lực của ông Trump nhằm buộc Ukraine phải trả toàn bộ tiền viện trợ của Mỹ nêu bật thực tế Mỹ "không cung cấp vũ khí miễn phí".

Tiến sĩ Jeremy Kuzmarov, biên tập viên quản lý của Tạp chí CovertAction, cho rằng, Ukraine đã học được bài học đắt giá rằng Mỹ không bao giờ cung cấp vũ khí miễn phí và gần như mọi thứ nhận được từ Mỹ đều kèm theo điều kiện nào đó.

"Luôn có mục đích cơ bản trong chính sách đối ngoại của Mỹ là kiểm soát tài nguyên khoáng sản và mở rộng sự ảnh hưởng của Mỹ.

Nhưng ông Trump là người thẳng thắn hơn, và đó là lý do tại sao một số người thích ông ấy, mặc dù những gì ông ấy nói không thực sự dễ nghe. Ý tôi là, Mỹ đi vào những quốc gia này là vì lợi ích kinh tế trần trụi", Tiến sĩ Kuzmarov, nói.

Ban đầu, Mỹ tìm cách sử dụng Ukraine như một công cụ để làm suy yếu và gây bất ổn cho Nga. Bây giờ, rõ ràng là kế hoạch này đã thất bại và, khi Nga đang trở nên mạnh hơn trước, Mỹ dường như đang tìm cách hưởng lợi theo một cách khác.

Công bằng mà nói, việc Mỹ kiếm lời từ cuộc xung đột ở Ukraine bắt đầu dưới thời chính quyền Biden, khi thành lập một "cơ quan tái thiết" do cựu Bộ trưởng Thương mại Penny Pritzker đứng đầu.

"Rất nhiều đất đai của Ukraine đã được bán cho các ngân hàng Phố Wall, và các công ty như Monsanto đã giành được đất đai ở Ukraine. Vì vậy, những yếu tố này đã mở rộng ảnh hưởng ngày càng lớn hơn đến Ukraine và nền kinh tế của nước này", học giả Kuzmarov, cho biết.

Vì vậy, về cơ bản, Tổng thống Trump đang thẳng thắn về "một quá trình đã diễn ra" và chỉ đơn giản là đang cố gắng đưa mọi thứ lên một tầm cao mới bằng cách "giành quyền kiểm soát nguồn tài nguyên khoáng sản của Ukraine".

Theo tình hình hiện tại, người dân Ukraine, những người nghĩ rằng tất cả viện trợ nước ngoài chỉ giúp họ chiến thắng Nga, đã trở thành "những người thua cuộc lớn nhất trong cuộc xung đột này".

Tiến sĩ Kuzmarov cho biết: "Đó là lý do tại sao tôi nghĩ Tổng thống Zelensky sẽ trở thành một trong những nhà lãnh đạo tồi tệ nhất trong lịch sử Ukraine vì ông là người đã đi ngược lại lợi ích của chính người dân".

Phát biểu trước trước truyền thông Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky nói một thỏa thuận đầy đủ với Mỹ đang được xây dựng và đây sẽ là thỏa thuận toàn diện quy mô lớn, phản ánh tầm nhìn của Mỹ.

"Sau thỏa thuận khung, một thỏa thuận đầy đủ đang được xây dựng. Giờ đây Mỹ đã đưa ra cho chúng tôi một thỏa thuận lớn, cung cấp tầm nhìn của họ về thỏa thuận", tờ The Kyiv Independent dẫn lời ông Zelensky.

Hôm 24 tháng 3, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông hy vọng sẽ "sớm" ký thỏa thuận khoáng sản giữa Mỹ và Ukraine. Tổng thống Zelensky cũng không đề cập đến mốc thời gian cụ thể nào.

Ban đầu hai nước có kế hoạch ký thỏa thuận khoáng sản vào ngày 28 tháng 2 trong chuyến thăm của ông Zelensky tại Mỹ, nhưng kế hoạch đã bị hủy bỏ sau màn tranh cãi nảy lửa giữa lãnh đạo hai nước ở Nhà Trắng.

Theo Tổng thống Zelensky, các quan chức vẫn chưa giải thích thêm cho ông về chi tiết của thỏa thuận. Ông Zelensky thông tin phiên bản mới của thỏa thuận khoáng sản không bao gồm điều khoản về các nhà máy điện hạt nhân của Ukraine.

Trước đó, ông Trump nói Washington và Kiev đang thảo luận về một thỏa thuận, theo đó Mỹ sẽ sở hữu nhà máy điện của Ukraine, nhưng ông không nêu rõ cơ sở nào.

Tổng thống Zelensky cho biết ông đã thảo luận với ông Trump về khả năng Mỹ hỗ trợ khôi phục Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia (ZNPP), cơ sở hạt nhân lớn nhất châu Âu. Nhà máy này - nằm ở thị trấn Enerhodar trên bờ đông của sông Dnipro - vẫn đang nằm dưới sự kiểm soát của Nga.

Theo phiên bản ban đầu, thỏa thuận khoáng sản sẽ gồm điều khoản lập một quỹ mà trong đó Ukraine sẽ đóng góp 50% số tiền thu được từ lợi nhuận của việc khai thác các nguồn tài nguyên như dầu mỏ, khí đốt và cơ sở hạ tầng hậu cần.

Ukraine đã bác bỏ các phiên bản trước của thỏa thuận này, với lý do chúng thiếu các bảo đảm an ninh cụ thể.

Thỏa thuận cuối cùng, được Kiev chấp thuận, không đưa ra các bảo đảm an ninh nhưng có bao gồm một dòng nói rằng quỹ trên "sẽ được tái đầu tư ít nhất hằng năm vào Ukraine để thúc đẩy sự an toàn, an ninh và thịnh vượng của Ukraine".

 

 

TÁI CAM KẾT ‘SON SẮT’ VỚI PHILIPPINES

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tái khẳng định cam kết "son sắt" với Philippines, hứa triển khai năng lực tiên tiến đối phó "sự hung hăng" của Trung Quốc, theo hãng tin Reuters.

Ông Hegseth đã gặp người đồng cấp Gilberto Teodoro và Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr vào ngày 28/3.

Cả hai bên đều cho thấy sự hợp tác mạnh mẽ tiếp tục trong bối cảnh các mối đe dọa từ Trung Quốc ngày càng gia tăng, nhấn mạnh cam kết chung đối với hòa bình ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và ở Biển Đông, nơi Manila cáo buộc Bắc Kinh lặp đi lặp lại nhiều hành động thù địch.

Ông Hegseth nói: "Sự răn đe là cần thiết trên toàn thế giới, nhưng đặc biệt ở khu vực này, ở đất nước quý vị, đặc biệt xem xét các mối đe dọa từ Trung Quốc cộng sản."

Ông cũng nói rằng Mỹ không gây chiến và mô tả Tổng thống Donald Trump là một người kiến tạo hòa bình.

Trong cuộc họp báo với ông Teodoro, ông nói: "Tổng thống Trump tìm kiếm hòa bình... nhưng để giành được hòa bình đó, chúng tôi phải mạnh mẽ."

Ông nói thêm: "Các đồng minh của chúng tôi sẽ biết chúng tôi sát cánh cùng họ. Các đô đốc của chúng tôi đã sẵn sàng và họ sẽ được trang bị đầy đủ. Chúng tôi đang tái thiết quân đội dưới thời Tổng thống Trump."

Trung Quốc cho rằng không có vấn đề gì về tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông và kêu gọi Hoa Kỳ ngừng "kích động đối đầu ý thức hệ" và "gieo rắc bất hòa" trong khu vực.

"Từ trước đến nay, chính phía Mỹ đã dung túng các đồng minh của mình gây hấn ở Biển Đông và cũng chính Mỹ đã nhiều lần bịa chuyện về mối đe dọa của Trung Quốc đối với tự do... ở Biển Đông," Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ hôm 28/3.

Trung Quốc cũng khuyên Philippines không nên hành động theo Mỹ và không tìm cách xung đột quân sự, ông Quách nói.

Trung Quốc có yêu sách lãnh thổ rộng lớn ở Biển Đông, chồng lấn với vùng đặc quyền kinh tế của Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines và Việt Nam.

Philippines là điểm dừng chân đầu tiên của ông Hegseth trong chuyến công du châu Á.

Chuyến đi này bị lu mờ bởi sự cố rò rỉ tin nhắn về việc các kế hoạch tấn công rất nhạy cảm chống lại lực lượng Houthi ở Yemen.

Ông Hegseth cũng đến Nhật Bản để gặp người đồng cấp Gen Nakatani ở Tokyo, cũng như Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba.

"Chúng tôi đến Philippines để củng cố mối quan hệ đối tác đó. Chúng tôi sẽ đến Nhật Bản để làm điều tương tự," ông nói ngay khi Mỹ, Nhật Bản và Philippines tiến hành các cuộc tập trận trên biển ở Biển Đông.

Các cuộc tập trận, với sự tham gia của tàu khu trục đa năng JS Noshiro của Nhật Bản, tàu hải quân Philippines BRP Jose Rizal và tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Shoup của Hải quân Mỹ, là lượt tập trận thứ tám giữa các đồng minh.

Cuộc tập trận của lực lượng đặc biệt

Ông Hegseth đã tránh một câu hỏi về việc chia sẻ kế hoạch trên ứng dụng Signal, trả lời rằng ông chịu trách nhiệm đảm bảo bộ quốc phòng được chuẩn bị và sẵn sàng.

Bộ trưởng Hegseth cho biết Mỹ sẽ triển khai thêm các năng lực tiên tiến cho Philippines, bao gồm hệ thống tên lửa chống hạm NMESIS và các phương tiện không người lái trên mặt nước mà ông mô tả là "có năng lực cao".

Ông cho biết họ cũng đã đồng ý tiến hành các hoạt động huấn luyện song phương của lực lượng đặc biệt trên các đảo cực bắc của Philippines ở tỉnh Batanes, gần Đài Loan.

Ông nói: "Mối quan hệ đối tác của chúng tôi không chỉ tiếp tục ngày hôm nay mà chúng tôi còn đang tăng cường gấp đôi mối quan hệ đó và liên minh son sắt của chúng tôi chưa bao giờ mạnh mẽ hơn thế."

Tổng thống Marcos, người cam kết hợp tác chặt chẽ với Washington để duy trì ổn định khu vực, nói rằng chuyến thăm của ông Hegseth là một dấu hiệu cho thấy sự ủng hộ của Mỹ đối với đồng minh hiệp ước của mình.

Ông nói: "Chuyến công du gửi một thông điệp rất mạnh mẽ về cam kết của cả hai nước trong việc tiếp tục hợp tác để duy trì hòa bình ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong Biển Đông."

Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Philippines và một Trung Quốc ngày càng quyết liệt hơn về các đảo tranh chấp ở Biển Đông - nơi hai nước đã có nhiều cuộc chạm trán trên biển.

 

Nguồn: CafeF; Thanh Niên; Vnexpress; Soha; BBC

Xem thêm:
Về trang trước

Chủ đề:

Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá

Đọc nhiều nhất

Việt Nam: Khách đi Trung Quốc top đầu thế giới; Dự án đường sắt 30.000 tỷ gặp khó; Siêu máy bay, thử thành công ở Pháp; Công trình 9.000 tỷ; Chuyển nhượng bất động sản 2026

Thế giới: Châu Âu không có chỗ trong đàm phán; Nga chuẩn bị trừng phạt Châu Âu; Nguy cơ vỡ nợ toàn cầu; Chiến sự Ukraine 8/11; Tàu chiến hướng về Trung Đông

Việt Nam: Hồ nước nhân tạo lớn nhất; Nhà mặt phố cổ treo biển cho thuê; Vụ Tập đoàn Dương Đông; Nutifood đề xuất đầu tư hai công viên ven sông; Hồi sinh dự án thép 8.000 tỷ

Người Việt hải ngoại: “Con gái” Quỳnh Kool được Hàn Quốc để mắt; Cô gái Pháp tìm được gia đình; Nam danh ca về diễn lần cuối; “Mùa kinh doanh” mới Ngày Văn Hóa

Người Việt hải ngoại: Về nước sau đột quỵ; Xây dựng cộng đồng ở Khammouane; Thanh toán số xuyên biên giới; Doanh nghiệp ra nước ngoài; Miss Business World 2026 ở Mỹ

Việt Nam: “Siêu” cầu vượt sông Hồng; Cắt khúc, vo tròn vụ việc xử lý hành chính; Đề xuất siết người bỏ cọc; Doanh nghiệp tăng tuyển dụng cuối năm; Đà Nẵng vào top điểm đến thế giới

Việt Nam: Phở Tư Lùn lại bị xử phạt; Khu nghỉ dưỡng “đẹp bậc nhất vịnh Bắc Bộ”; Mua 14 đoàn tàu từ Trung Quốc; Siêu dự án cao tốc 63.000 tỷ; Giữ ngôi số 1 du lịch châu Á

Người Việt hải ngoại: Cô gái làm tiếp viên cho Ả Rập; Phương Oanh đưa các con đi Hàn; Bắc cây cầu kết nối quê hương; Cơ hội làm ăn ở Nhật; Kết nối người Việt với quốc tế

Lên đầu trang