CHẠY SÓNG THẦN LỊCH SỬ Ở HAWAII

Nhiều người dân và khách du lịch trên đảo Maui trải qua 1 đêm không ngủ trên xe sau khi Hawaii (Mỹ) phát cảnh báo sóng thần do trận động đất mạnh 8,8 độ Richter.

Debra Daniels, cư dân Maui, đang nghỉ tại khu resort ven biển Napili Bay thì nhận được cảnh báo khẩn cấp. Cô và bạn trai lập tức lên kế hoạch quay về nhà ở vùng cao Kula, cách đó khoảng 45 phút lái xe. Tuy nhiên, tình trạng kẹt xe nghiêm trọng khiến hành trình trở nên bất khả thi.

“Lúc đó ai cũng hoảng loạn di tản. Khách du lịch lẫn người dân đều đổ xô tìm đường thoát, mà cả hòn đảo chỉ có một con đường chính dẫn lên phía cao hơn”, Daniels chia sẻ với CNN .

Cuối cùng, thay vì tiếp tục chờ đợi trong dòng xe cộ ùn ứ, Daniels quyết định rẽ vào một con đường nhỏ trong khu dân cư miền núi ở Tây Maui. Tại đây, hàng dài xe hơi đậu dọc hai bên đường - nhiều người khác cũng đã phải trú tạm thời để tránh nguy cơ sóng thần.

Daniels cho biết khi cô rời khỏi khu vực này vào sáng sớm hôm sau, vẫn còn rất nhiều người ngủ lại ô tô và họ luôn trong trạng thái cảnh giác cao độ.

Theo CNN , hiện cảnh báo sóng thần đã được hạ xuống khi nguy cơ đợt sóng cao giảm dần. Tuy nhiên, tình huống hỗn loạn tại Maui là minh chứng cho mức độ căng thẳng mà người dân đảo này đã trải qua, trong bối cảnh khu vực Thái Bình Dương rúng động vì thảm họa thiên nhiên hiếm gặp.

Cảnh báo sóng thần đã được ban hành từ Nhật Bản đến Chile, với những con sóng lớn dự kiến sẽ tấn công một số khu vực thuộc Polynesia (Pháp).

Theo hãng thông tấn nhà nước TASS và các video từ hiện trường, tại thị trấn Severo-Kurilsk của Nga, gần tâm chấn của trận động đất, tình trạng khẩn cấp đã được ban bố sau khi sóng thần tấn công bờ biển, xé toạc thuyền khỏi nơi neo đậu và cuốn trôi các container chứa hàng.

Tại Nhật Bản, hơn 2 triệu người đã được yêu cầu sơ tán khi sóng thần tấn công phần lớn bờ biển phía bắc và phía đông.

Đến chiều thứ Tư, cảnh báo sóng thần ở một số khu vực Nhật Bản đã được chuyển thành khuyến cáo, nhưng vẫn còn nguy cơ ở các vùng Hokkaido và Tohoku.

Philippines và Indonesia đều ban hành cảnh báo sóng thần. Sau đó, Philippines đã hủy bỏ cảnh báo này.

Chính quyền Polynesia thuộc Pháp ban bố cảnh báo sóng thần cho quần đảo Marquesas và cho biết những con sóng cao tới 4 mét có thể ập đến các đảo Ua Huka, Nuku Hiva và Hiva Oa.

CẢNH BÁO LÀN SÓNG KHÁCH 'DU LỊCH SINH CON'

Nhiều đại sứ quán Mỹ cảnh báo những du khách có dấu hiệu đến Mỹ để du lịch sinh con, lấy quốc tịch sẽ bị đánh trượt hồ sơ xin visa.

Đại sứ quán Mỹ tại Nigeria thông báo sẽ từ chối cấp visa cho những người nước ngoài bị nghi ngờ muốn sang Mỹ để sinh con, nhằm giúp con họ có được quốc tịch Mỹ.

"Chúng tôi sẽ từ chối visa của bạn nếu chúng tôi tin rằng mục đích chính của chuyến đi là để sinh con tại Mỹ nhằm lấy quốc tịch Mỹ cho con bạn", cơ quan này tuyên bố trên X hôm 28/7.

Không chỉ Nigeria, các đại sứ quán Mỹ tại Uganda, Jamaica, Caribe và một số nơi khác cũng đưa ra cảnh báo tương tự về "du lịch sinh con". Ngày 1/7, Đại sứ quán Mỹ tại Uganda cảnh báo người Uganda việc sang Mỹ chỉ để sinh con nhằm lấy quốc tịch là không được phép.

Chính phủ Mỹ cho biết nhiều phụ huynh Uganda sử dụng visa du lịch để đến Mỹ sinh con và sử dụng trợ cấp y tế của chính phủ, khiến người đóng thuế Mỹ phải chịu chi phí. Những người này có thể không được gia hạn visa trong tương lai.

Đại sứ quán Mỹ tại Colombo cũng đưa ra tuyên bố tương tự với công dân Sri Lanka và người nước ngoài, khuyên họ không sử dụng visa du lịch để sinh con tại Mỹ nhằm lấy quốc tịch cho con.

Trong gần 160 năm, Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ quy định bất kỳ ai sinh ra trên đất Mỹ đều tự động trở thành công dân Mỹ. Ngay sau khi nhậm chức, Tổng thống Donald Trump đã ký một lệnh hành pháp nhằm chấm dứt quyền quốc tịch tự động cho hầu hết những người sinh ra trên lãnh thổ Mỹ.

Vào tháng 6, Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết các thẩm phán liên bang không được ban hành lệnh cấm toàn quốc để chặn các lệnh của Tổng thống. Tuy nhiên, lệnh này hiện vẫn chưa được áp dụng vì một số vấn đề liên quan cũng như sự phản đối từ nhiều phía.

Quyền quốc tịch theo nơi sinh không phải là chuẩn mực toàn cầu. Mỹ là một trong khoảng 30 quốc gia - chủ yếu ở châu Mỹ - cấp quốc tịch tự động cho bất kỳ trẻ em nào sinh ra trong lãnh thổ của họ.

Ngược lại, nhiều quốc gia ở châu Á, châu Âu và một phần châu Phi tuân theo nguyên tắc "quyền của máu" - trẻ em thừa hưởng quốc tịch từ cha mẹ, bất kể nơi sinh. Một số quốc gia khác kết hợp cả hai nguyên tắc, cấp quốc tịch cho con của cư dân thường trú.

CÁC TÁC ĐỘNG MÀ CHÍNH SÁCH THUẾ QUAN ĐANG TẠO RA

Chính sách thuế quan gây chấn động của Tổng thống Donald Trump đã tác động mạnh tới thế giới và người dân Mỹ.

Theo kênh BBC ngày 31/7, vào ngày 2/4, Tổng thống Trump đã công bố hàng loạt mức thuế nhập khẩu mới nghiêm ngặt, được gọi là thuế đối ứng, áp lên hàng hóa từ hàng chục quốc gia trên thế giới.

Nhiều mức thuế trong số này đã được tạm dừng. Từ đó đến nay, ông Trump cũng thông báo đã đạt được các thỏa thuận với một số đối tác như Anh, Việt Nam, Nhật Bản và Liên minh châu Âu, giúp giảm một phần mức thuế.

Tuy nhiên, các mặt hàng cụ thể như ô tô và thép vẫn bị Mỹ áp thuế đáng kể theo ngành. Trung bình, mức thuế nhập khẩu của Mỹ hiện ở mức cao nhất trong gần một thế kỷ.

Các doanh nghiệp Mỹ nhập khẩu hàng hóa từ nước ngoài là bên cuối cùng phải chịu chi phí của thuế quan.

Tác động của chính sách này đang lan rộng trong nền kinh tế Mỹ và thế giới theo nhiều cách khác nhau.

Chính phủ Mỹ thu thêm nhiều tiền thuế

Theo Phòng Thí nghiệm Ngân sách thuộc Đại học Yale, tính đến ngày 28/7, mức thuế thực tế trung bình mà Mỹ áp lên hàng hóa nhập khẩu là 18,2%, mức cao nhất kể từ năm 1934. Con số này tăng mạnh so với mức 2,4% vào năm 2024, trước khi ông Trump trở lại Nhà Trắng. Mức tăng thuế như vậy đã giúp doanh thu từ thuế của chính phủ Mỹ tăng vọt.

Dữ liệu chính thức cho thấy trong tháng 6/2025, doanh thu từ thuế quan đạt 28 tỷ USD, gấp ba lần doanh thu trung bình hàng tháng của năm 2024.

Hồi tháng 6, Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) ước tính rằng tăng thu thuế nhờ các mức thuế mới được áp dụng từ ngày 6/1 đến 13/5/2025 sẽ giúp giảm tổng số tiền mà chính phủ Mỹ cần vay từ nay đến năm 2035 khoảng 2.500 tỷ USD.

Tuy nhiên, CBO cũng đánh giá rằng các mức thuế này sẽ khiến quy mô nền kinh tế Mỹ nhỏ hơn so với kịch bản không áp dụng thuế.

CBO dự báo số tiền thu thêm từ thuế sẽ không đủ bù đắp phần thất thu do chính quyền Tổng thống Trump cắt giảm thuế trong thập kỷ tới.

Thâm hụt thương mại của Mỹ tăng lên

Tổng thống Trump cho rằng thâm hụt thương mại song phương là bằng chứng cho thấy các quốc gia khác đang lợi dụng Mỹ khi xuất khẩu nhiều hơn là nhập khẩu từ Mỹ.

Một trong những lý do ông đưa ra để giải thích cho hành động áp thuế là nhằm giảm nhập khẩu và buộc các nước khác phải hạ rào cản đối với hàng hóa Mỹ.

Tuy nhiên, một trong những tác động nổi bật của cuộc chiến thương mại do ông Trump khơi mào cho đến nay là hoạt động nhập khẩu hàng hóa của Mỹ lại gia tăng.

Nguyên nhân là do các công ty Mỹ đã tích trữ hàng hóa trước khi mức thuế mới có hiệu lực nhằm tránh phải trả thuế cao hơn. Trong khi đó, xuất khẩu của Mỹ chỉ tăng nhẹ. Hệ quả là thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ không giảm mà còn tăng lên. Con số này đạt mức kỷ lục 162 tỷ USD vào tháng 3/2025 rồi giảm xuống còn 86 tỷ USD vào tháng 6.

Tình trạng tích trữ có thể sẽ mất dần tác động, nhưng về dài hạn, nhiều nhà kinh tế cho rằng chính quyền Tổng thống Trump vẫn sẽ gặp khó trong thu hẹp thâm hụt thương mại tổng thể.

Theo họ, nguyên nhân chính của thâm hụt là mất cân đối mang tính cơ cấu trong nền kinh tế Mỹ, tức là chi tiêu quốc gia vượt quá năng lực sản xuất, chứ không phải do các hành vi thương mại bất công từ phía nước ngoài.

Trung Quốc xuất khẩu ít hơn sang Mỹ

Tổng thống Trump đã áp mức thuế cao đối với hàng hóa Trung Quốc, có thời điểm lên tới 145%.

Hiện mức thuế này đã giảm xuống còn 30%, nhưng căng thẳng thương mại vẫn gây tác động đáng kể đến trao đổi thương mại giữa hai nước.

Trong 6 tháng đầu năm 2025, giá trị hàng hóa Trung Quốc xuất khẩu sang Mỹ đã giảm 11% so với cùng kỳ năm 2024.

Trong khi đó, xuất khẩu của Trung Quốc sang các đối tác khác lại tăng, cho thấy các doanh nghiệp nước này đã tìm được khách hàng mới.

Xuất khẩu của Trung Quốc sang Ấn Độ năm nay tăng 14% so với cùng kỳ năm ngoái; sang EU và Anh lần lượt tăng 7% và 8%.

Đáng chú ý, xuất khẩu sang các quốc gia Đông Nam Á tăng 13%.

Chính quyền Tổng thống Trump lo ngại các doanh nghiệp Trung Quốc có thể đang tìm cách né thuế bằng cách đặt nhà máy ở các nước Đông Nam Á lân cận để xuất khẩu bán thành phẩm rồi tiếp tục xuất khẩu thành phẩm sang Mỹ từ đó.

Chiến lược né thuế tương tự từng xảy ra khi Tổng thống Trump áp thuế đối với tấm pin mặt trời Trung Quốc trong nhiệm kỳ đầu.

Thêm nhiều thỏa thuận thương mại mới

Một số quốc gia chọn cách tăng cường quan hệ thương mại với đối tác khác thay vì áp rào cản đáp trả lại chính sách thuế của Mỹ.

Anh và Ấn Độ đã ký thỏa thuận thương mại sau ba năm đàm phán. Na Uy, Iceland, Thụy Sĩ và Liechtenstein (thành viên của Hiệp hội Mậu dịch Tự do châu Âu EFTA) đã ký thỏa thuận thương mại mới với một số nước Mỹ Latinh. Liên minh châu Âu đang thúc đẩy đàm phán thương mại mới với Indonesia. Canada đang xem xét ký hiệp định thương mại tự do với ASEAN.

Một số quốc gia cũng đã hành động khi quan hệ thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đổ vỡ. Trung Quốc trước đây là nước nhập khẩu đậu tương Mỹ lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, nước này ngày càng chuyển sang mua đậu tương từ Brazil. Các nhà phân tích cho rằng xu hướng này gia tăng do cuộc chiến thương mại mới của ông Trump và việc Trung Quốc áp thuế trả đũa đối với nông sản Mỹ.

Tháng 6/2025, Trung Quốc nhập khẩu 10,6 triệu tấn đậu tương từ Brazil, trong khi chỉ nhập 1,6 triệu tấn từ Mỹ.

Khi Trung Quốc áp thuế đối với đậu tương Mỹ trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, chính quyền của ông đã phải bù đắp cho nông dân Mỹ bằng các khoản trợ cấp mới.

Giá tiêu dùng Mỹ bắt đầu tăng

Các nhà kinh tế cảnh báo rằng thuế quan của Tổng thống Trump cuối cùng sẽ đẩy giá hàng hóa Mỹ tăng lên do làm tăng chi phí nhập khẩu.

Tỷ lệ lạm phát chính thức của Mỹ trong tháng 6 là 2,7%, tăng nhẹ so với mức 2,4% trong tháng 5, nhưng vẫn thấp hơn mức 3% của tháng 1.

Hoạt động tích trữ hàng hóa từ đầu năm giúp các nhà bán lẻ chưa cần tăng giá bán lẻ ngay lập tức. Tuy nhiên, dữ liệu mới nhất cho thấy các mức thuế của ông Trump đang bắt đầu tác động đến giá tiêu dùng ở Mỹ.

Giá của một số mặt hàng nhập khẩu như thiết bị gia dụng, máy tính, dụng cụ thể thao, sách và đồ chơi đã tăng rõ rệt trong tháng 6.

Các nhà nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm Giá cả của Đại học Harvard cho biết giá hàng hóa nhập khẩu và sản phẩm nội địa chịu ảnh hưởng bởi thuế đã tăng nhanh hơn so với các sản phẩm trong nước không chịu thuế.

THÈM KHÁT ĐẤT HIẾM Ở MYANMAR, GIÀNH NGUỒN CUNG TỪ TAY TRUNG QUỐC

Chính quyền Trump đã tiếp nhận những đề xuất cạnh tranh có thể làm thay đổi đáng kể chính sách lâu dài của Hoa Kỳ đối với Myanmar, với mục tiêu chuyển hướng nguồn tài nguyên đất hiếm khổng lồ của nước này khỏi tầm ảnh hưởng của Trung Quốc - đối thủ chiến lược của Washington - theo lời bốn nguồn tin am hiểu trực tiếp các cuộc thảo luận nói với hãng tin Reuters.

Chưa có quyết định nào được đưa ra và các chuyên gia cho rằng có những trở ngại lớn về mặt hậu cần, nhưng nếu các ý tưởng này được thực hiện, Washington có thể sẽ phải đàm phán với các lực lượng quân nổi dậy sắc tộc đang kiểm soát phần lớn trữ lượng đất hiếm nặng dồi dào của Myanmar.

Trong số các đề xuất có một đề xuất ủng hộ đàm phán với chính quyền quân sự Myanmar để đạt được thỏa thuận hòa bình với lực lượng nổi dậy Quân đội Độc lập Kachin (KIA) và một đề xuất khác kêu gọi Hoa Kỳ làm việc trực tiếp với KIA mà không cần liên hệ với chính quyền quân sự.

Washington đã tránh đàm phán trực tiếp với các nhà lãnh đạo quân sự của nước này sau khi họ lật đổ chính phủ được bầu cử dân chủ vào năm 2021.

Theo các nguồn tin, những ý tưởng này đã được một nhà vận động hành lang cho doanh nghiệp Hoa Kỳ, một cựu cố vấn của bà Aung San Suu Kyi, cùng một số chuyên gia bên ngoài đề xuất với các quan chức trong chính quyền Mỹ thông qua các cuộc đàm phán gián tiếp với Quân đội Độc lập Kachin (KIA).

Các cuộc trao đổi này chưa từng được đưa tin trước đây. Đất hiếm là một nhóm gồm 17 kim loại được sử dụng để chế tạo nam châm biến điện năng thành chuyển động.

Cái gọi là đất hiếm nặng được sử dụng để chế tạo máy bay chiến đấu và các loại vũ khí hiệu suất cao khác. Hoa Kỳ sản xuất rất ít đất hiếm nặng và phụ thuộc vào nhập khẩu.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, việc đảm bảo nguồn cung khoáng sản là một trọng tâm lớn trong chiến lược cạnh tranh của chính quyền Trump với Trung Quốc - quốc gia hiện chiếm gần 90% công suất chế biến toàn cầu.

Việc hợp tác với chính quyền quân sự Myanmar sẽ đánh dấu một sự thay đổi lớn trong chính sách của Hoa Kỳ, xét đến các lệnh trừng phạt mà Washington đang áp đặt lên các tướng lĩnh quân đội và các hành vi bạo lực nhắm vào cộng đồng người Rohingya - những hành vi mà Hoa Kỳ gọi là tội ác diệt chủng và tội ác chống lại loài người.

Tuần trước, chính quyền Trump đã dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với một số đồng minh của chính quyền quân sự, nhưng các quan chức Hoa Kỳ khẳng định điều này không đồng nghĩa với một sự thay đổi lớn trong chính sách của Washington đối với Myanmar.

Các ý tưởng được đề xuất với chính quyền Hoa Kỳ bao gồm việc nới lỏng mức thuế 40% mà Tổng thống Donald Trump từng đe dọa áp đặt lên Myanmar, giảm nhẹ các lệnh trừng phạt nhằm vào chính quyền quân sự và các đồng minh của họ, hợp tác với Ấn Độ để chế biến một số loại đất hiếm nặng xuất khẩu từ Myanmar, và bổ nhiệm một đặc phái viên để thực thi những nhiệm vụ này, theo các nguồn tin am hiểu vấn đề.

Một số đề xuất này đã được thảo luận trong cuộc họp ngày 17/7 tại văn phòng Phó Tổng thống JD Vance, với sự tham dự của ông Adam Castillo - cựu lãnh đạo Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại Myanmar, hiện điều hành một công ty an ninh tại nước này, theo một nguồn tin thân cận với văn phòng của ông Vance.

Những người tham dự gồm có các cố vấn của ông Vance về các vấn đề châu Á và thương mại. Riêng ông Vance không tham gia cuộc họp, nguồn tin cho hay.

Ông Castillo cho biết ông đã đề xuất với các quan chức Hoa Kỳ rằng Washington nên đóng vai trò trung gian hòa giải tại Myanmar, và kêu gọi Hoa Kỳ học theo chiến lược của Trung Quốc bằng cách khởi đầu bằng một thỏa thuận song phương về quyền tự trị giữa quân đội Myanmar và lực lượng Quân đội Độc lập Kachin (KIA).

Chính quyền quân sự Myanmar và lực lượng KIA đã không phản hồi yêu cầu bình luận.

Trong khi văn phòng của Phó Tổng thống JD Vance từ chối đưa ra ý kiến về chuyến thăm của Castillo tới Nhà Trắng, một nguồn tin am hiểu tình hình cho biết chính quyền Trump đã xem xét lại chính sách đối với Myanmar từ sau khi ông Trump nhậm chức vào tháng Một, và từng cân nhắc khả năng đối thoại trực tiếp với chính quyền quân sự về thương mại và thuế quan.

Nhà Trắng đã từ chối bình luận với Reuters.

Xem xét lại chính sách đối với Myanmar

Theo các nguồn tin nắm rõ nội dung thảo luận, các cuộc trao đổi tại Nhà Trắng hiện mới ở giai đoạn thăm dò và ban đầu, và có thể sẽ không dẫn đến bất kỳ thay đổi chiến lược nào, do chính quyền Trump vẫn thận trọng trong việc can thiệp vào các cuộc xung đột nước ngoài và cuộc khủng hoảng phức tạp ở Myanmar.

"Một số quan chức đã tham dự cuộc họp này để thể hiện thiện chí với cộng đồng doanh nghiệp Mỹ và nhằm ủng hộ nỗ lực của Tổng thống Trump trong việc cân bằng thâm hụt thương mại 579 triệu USD của Hoa Kỳ với Myanmar," một quan chức cấp cao trong chính quyền Trump cho biết khi được hỏi về cuộc họp ngày 17/7.

Ông Castillo, người mô tả các mỏ đất hiếm của Myanmar là "con gà đẻ trứng vàng" của Trung Quốc, cho biết ông đã nói với các quan chức Mỹ rằng các nhóm vũ trang sắc tộc chủ chốt - đặc biệt là KIA - đã mệt mỏi với việc bị Trung Quốc lợi dụng và muốn hợp tác với Hoa Kỳ.

Các mỏ đất hiếm tại vùng Kachin của Myanmar là nguồn cung chính các loại đất hiếm nặng được xuất khẩu sang Trung Quốc để xử lý.

Ông cho biết đã nhiều lần thúc giục giới chức tại Washington theo đuổi một thỏa thuận với KIA, trong đó có việc hợp tác với các đối tác Hoa Kỳ trong nhóm Đối thoại An ninh Bốn bên (Bộ Tứ - Quad) - đặc biệt là Ấn Độ - để xử lý tài nguyên và cuối cùng cung cấp đất hiếm nặng cho thị trường Hoa Kỳ. Nhóm Quad bao gồm Hoa Kỳ, Ấn Độ, Úc và Nhật Bản.

Bộ Mỏ của Ấn Độ, cơ quan chuyên phụ trách việc rà soát và khai thác khoáng sản, đã không phản hồi email yêu cầu bình luận của Reuters.

Một quan chức chính phủ Ấn Độ giấu tên cho biết ông không nắm được việc chính quyền Trump có trao đổi kế hoạch nào như vậy với Ấn Độ hay không, nhưng nhấn mạnh rằng bất kỳ bước đi nào cũng sẽ mất nhiều năm để hiện thực hóa, vì cần phải xây dựng cơ sở hạ tầng chế biến đất hiếm.

Một đề xuất khác gửi đến Nhà Trắng phù hợp hơn với chính sách Myanmar mà ông Trump kế thừa từ người tiền nhiệm Joe Biden.

Ông Sean Turnell, một nhà kinh tế học người Úc và cựu cố vấn của bà Aung San Suu Kyi - người từng đứng đầu chính phủ bị chính quyền quân sự lật đổ năm 2021 - cho biết đề xuất của ông về đất hiếm là nhằm khuyến khích chính quyền Trump tiếp tục ủng hộ các lực lượng dân chủ của Myanmar.

Trong chuyến thăm Washington hồi đầu năm nay, ông Turnell cho biết ông đã gặp các quan chức từ Bộ Ngoại giao, Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng và Quốc hội, và kêu gọi tiếp tục hỗ trợ phe đối lập tại Myanmar.

"Một trong những đề xuất là Hoa Kỳ có thể tiếp cận đất hiếm thông qua KIA và các nhóm khác," ông nói, đồng thời nhấn mạnh rằng các nhóm này muốn đa dạng hóa nguồn đối tác, tránh phụ thuộc vào Trung Quốc.

Trong những tháng gần đây đã diễn ra nhiều cuộc trao đổi giữa các quan chức Mỹ và lực lượng nổi dậy Kachin về vấn đề đất hiếm, thông qua các bên trung gian - theo một người nắm rõ các cuộc đàm phán, chưa từng được tiết lộ trước đây.

Trở ngại

Kể từ sau cuộc đảo chính, Myanmar đã bị tàn phá bởi nội chiến, và chính quyền quân sự cùng các đồng minh của họ đã bị đẩy lùi khỏi phần lớn các khu vực biên giới, bao gồm cả vành đai khai thác đất hiếm hiện do KIA kiểm soát.

Một nguồn tin trong ngành đất hiếm cho biết các quan chức Hoa Kỳ đã liên hệ khoảng ba tháng trước - sau khi KIA giành quyền kiểm soát vành đai khai thác Chipwe-Pangwa - để tìm hiểu tổng quan về ngành công nghiệp khai thác đất hiếm tại Kachin.

Nguồn tin này cho biết thêm rằng bất kỳ chuỗi cung ứng đất hiếm lớn nào mới, đòi hỏi phải vận chuyển khoáng sản từ vùng núi xa xôi của bang Kachin sang Ấn Độ rồi tiếp tục đi xa hơn, có thể là điều bất khả thi.

Tác giả người Thụy Điển Bertil Lintner, chuyên gia hàng đầu về bang Kachin, nhận định rằng ý tưởng Hoa Kỳ lấy đất hiếm từ Myanmar ngay sát mũi Trung Quốc là điều "hoàn toàn điên rồ" vì địa hình núi non hiểm trở và hạ tầng giao thông lạc hậu.

"Nếu họ muốn vận chuyển đất hiếm từ các mỏ này - tất cả đều nằm sát biên giới Trung Quốc - sang Ấn Độ, thì chỉ có duy nhất một con đường," ông Lintner nói.

"Và chắc chắn Trung Quốc sẽ can thiệp để ngăn chặn."

Về phía chính quyền quân sự Myanmar, họ dường như sẵn sàng tiếp cận Washington sau nhiều năm bị cô lập.

Khi ông Trump đe dọa áp thuế mới lên hàng xuất khẩu của Myanmar sang Hoa Kỳ trong tháng này như một phần trong chiến dịch thương mại toàn cầu của ông, ông đã ký một bức thư đích danh gửi tới Tư lệnh tối cao Min Aung Hlaing.

Ông Min Aung Hlaing đã hồi đáp bằng cách ca ngợi ông Trump vì "sự lãnh đạo kiên quyết" và kêu gọi giảm thuế, cũng như dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Ông cũng nói sẵn sàng cử một phái đoàn đàm phán đến Washington nếu cần.

Tuy nhiên, các quan chức cấp cao trong chính quyền Trump cho biết quyết định dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt không liên quan đến bức thư gửi đến vị tướng này.

Nguồn: CafeF; Vnexpress; Báo Tin Tức; BBC