BÙNG PHÁT DỊCH SALMONELLA LIÊN QUAN ĐẾN TRỨNG GÀ TẠI MỸ

CDC Hoa Kỳ ngày 28/8 cho biết một đợt bùng phát dịch Salmonella liên quan đến trứng gà đã khiến ít nhất 95 người nhiễm bệnh trên toàn nước Mỹ.

Theo thông tin từ Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), công ty Country Eggs LLC tại California đã ra lệnh thu hồi trứng gà nâu không nuôi nhốt mang nhãn hiệu Sunshine Yolk. Các sản phẩm này cũng được phân phối dưới tên thương mại Nagatoshi Produce, Misuho và Nijiya Markets. Lô trứng bị thu hồi được cung cấp cho các siêu thị và nhà phân phối dịch vụ ăn uống tại California và Nevada trong giai đoạn 16/6 - 9/7/2025. Tất cả sản phẩm có hạn sử dụng từ 1/7 đến 16/9 và in mã CA-7695 trên bao bì.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), California ghi nhận nhiều ca nhiễm nhất với 73 trường hợp, trong khi 22 ca khác được báo cáo tại 13 bang, bao gồm Arizona, Florida, Georgia, Hawaii, Iowa, Minnesota, Nebraska, Nevada, New Mexico, New York, North Carolina, Pennsylvania và Washington. Hiện chưa có trường hợp tử vong nào được ghi nhận.

Các nhà chức trách cho biết đợt bùng phát bắt đầu được ghi nhận từ tháng 1/2025, với số ca bệnh tăng mạnh trong giai đoạn giữa tháng 6 đến giữa tháng 7. CDC lưu ý rằng số ca thực tế có thể cao hơn nhiều, bởi chỉ khoảng 1 trong 30 ca nhiễm Salmonella được chẩn đoán do hầu hết bệnh nhân tự hồi phục mà không đến bệnh viện.

Nhiễm Salmonella thường gây tiêu chảy, sốt và đau bụng, xuất hiện trong vòng 6 giờ đến 6 ngày sau khi ăn thực phẩm nhiễm khuẩn. Phần lớn bệnh nhân hồi phục trong 4 - 7 ngày mà không cần điều trị. Tuy nhiên, trẻ em dưới 5 tuổi, người trên 65 tuổi và người có hệ miễn dịch suy yếu có nguy cơ cao bị biến chứng nặng, cần nhập viện để điều trị.

Mỗi năm, Mỹ ghi nhận khoảng 1,35 triệu ca nhiễm Salmonella, khiến vi khuẩn này trở thành một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh qua thực phẩm.

Đáng chú ý, đầu mùa hè năm nay, CDC đã cắt giảm chương trình giám sát bệnh truyền qua thực phẩm liên bang, chỉ tập trung vào hai mầm bệnh nguy hiểm là một chủng E. coli độc lực cao và Salmonella, thay vì phạm vi rộng hơn như trước đây.

Các cơ quan y tế kêu gọi người tiêu dùng tại Mỹ kiểm tra kỹ bao bì trứng có mã CA-7695, ngừng sử dụng và trả lại nơi mua nếu phát hiện sản phẩm thuộc diện thu hồi, nhằm ngăn ngừa nguy cơ lây lan thêm dịch bệnh.

LÀN SÓNG HUỶ ĐƠN HÀNG KHIẾN NGƯỜI DÂN KHỐN KHỔ

Hoạt động thương mại trực tuyến và vận chuyển toàn cầu đứng trước những xáo trộn lớn, khi Mỹ dừng chính sách miễn thuế với hàng giá rẻ.

Ngày 29.8, Mỹ chính thức dừng quy định ưu đãi thuế và hải quan đối với kiện hàng giá rẻ ở phạm vi toàn cầu. Quy định trên mang tên "de minimis" tồn tại gần một thế kỷ, khi chấm dứt đã tạo ra làn sóng nhiều đơn vị chuyển phát tạm dừng nhận đơn hàng gửi sang Mỹ.

Doanh nghiệp loay hoay

Những kiện hàng gửi đến Mỹ có giá dưới 800 USD giờ đây phải chịu thuế quan và các chi phí khác. Hàng sẽ bị đánh thuế theo tỷ lệ thuế quan Mỹ áp lên các nước, hoặc chịu mức phí cố định 80 - 200 USD, Đài NBC News đưa tin ngày 28.8. Phí cố định chỉ áp dụng trong 6 tháng đầu và với kiện hàng được chuyển thông qua một số cơ quan bưu chính nước ngoài.

Giới quan sát cho rằng diễn biến này sẽ làm gián đoạn mô hình chuỗi cung ứng của các công ty thương mại điện tử, doanh nghiệp nhỏ vốn dựa vào bán hàng trực tuyến và người tiêu dùng. Theo tờ The New York Times, quy định mới có thể ảnh hưởng đến các doanh nghiệp bán lẻ nhỏ tại Mỹ mà cần nguồn cung hàng từ nước ngoài. Tác động rõ rệt sẽ đến với những doanh nghiệp nước ngoài có đối tượng khách là người tiêu dùng Mỹ, khi chi phí tăng và các thủ tục hải quan đang có nhiều vướng mắc.

Ở chiều ngược lại, các bên phản đối miễn thuế giá rẻ hoan nghênh việc "de minimis" bị hủy. Liên minh Các tổ chức Dệt may Quốc gia Mỹ (NCTO) gọi động thái này là "chiến thắng lịch sử" cho ngành sản xuất của Mỹ, cho rằng chính phủ đã đóng lại lỗ hổng vốn khiến các công ty thời trang nhanh lâu nay xuất khẩu hàng sang Mỹ với giá rẻ, gây cạnh tranh không công bằng và đe dọa việc làm của người Mỹ.

Cơ chế phức tạp

Sắc lệnh mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng nêu rằng trách nhiệm tính thuế giờ đây không còn thuộc về Cục Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP), mà sẽ do các cơ quan bưu chính nước ngoài quản lý. Điều này đồng nghĩa các cơ quan chuyển phát nhanh phải xây dựng hệ thống tính thuế, hoặc thuê một bên thứ 3 xử lý. Điều này mất nhiều thời gian và nguồn lực để chuẩn bị, và thời điểm này nhiều bên đã chọn cách tạm dừng chuyển hàng đi Mỹ.

Bà Alison Layfield, Phó chủ tịch phát triển sản phẩm tại ePost Global, doanh nghiệp logistics có trụ sở tại bang California (Mỹ), nói rằng việc dựa vào một bên chuyển phát thứ 3, có sẵn hệ thống thu thuế quan, sẽ đội giá trị kiện hàng lên nhiều lần so với chuyển phát thông thường.

"Về cơ bản, chính quyền ông Trump đang yêu cầu các hãng bưu chính nước ngoài hoạt động như một đơn vị thu thuế quan cho chính phủ Mỹ. Tại sao bưu điện ở một nước phải đi thu thuế từ doanh nghiệp địa phương để trả cho hải quan của nước khác? Đây là điều chưa từng có", NBC News dẫn lời bà Layfield nói.

Trước khi "de minimis" chấm dứt vào ngày 29.8, nhiều nước như Úc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước châu Âu đã thông báo tạm dừng các chuyến hàng giá rẻ xuất sang Mỹ. Các sàn thương mại điện tử như Etsy, eBay cũng thông báo người bán cần theo sát diễn biến và chọn các đơn vị vận chuyển thay thế.

"Bưu chính nước ngoài cần phải hành động thống nhất khi giám sát tình trạng sử dụng thư tín quốc tế cho mục đích buôn lậu và trốn thuế", cố vấn thương mại Nhà Trắng Peter Navarro ngày 28.8, nhấn mạnh lập trường xóa cơ chế "de minimis" của chính phủ là để ngăn việc có bên lợi dụng kiểm soát hải quan hạn chế với hàng giá rẻ để tuồn ma túy và chất cấm vào Mỹ.

Các quan chức khác ở Nhà Trắng cũng nêu rằng việc một số đơn vị chuyển phát nhanh dừng chuyển hàng đi Mỹ chỉ chiếm phần nhỏ trong số lượng kiện hàng "de minimis", cho rằng các quyết định đó sau cùng sẽ khiến bên chuyển phát thiệt hại kinh tế khi không nhận đơn hàng gửi đến Mỹ. Reuters hôm qua dẫn lời một quan chức cấp cao khác của chính quyền Mỹ khẳng định hủy bỏ ưu đãi "de minimis" là "thay đổi vĩnh viễn", và mọi nỗ lực nhằm tạo cơ chế miễn trừ cho các đối tác thương mại tin cậy đều sẽ không có hiệu quả.

HỖN LOẠN VÀ BẤT MÃN BÊN TRONG CDC

Sau 6 tháng bất ổn, việc tân Giám đốc bị sa thải và hàng loạt nhân sự cấp cao xin từ chức đang tạo ra hỗn loạn chưa từng có tại CDC Mỹ.

Đối với các nhân viên tại Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, khó khăn cứ liên tục ập đến. Đại dịch Covid-19 khiến cơ quan này trở thành mục tiêu công kích thường xuyên của nhiều nghị sĩ và một bộ phận công chúng.

Tình hình thậm chí còn tồi tệ hơn khi trụ sở CDC hôm 8/8 bị xả súng, khiến một sĩ quan cảnh sát thiệt mạng. Kẻ tấn công đã bắn tổng cộng 180 phát đạn vào cơ quan phòng chống dịch bệnh hàng đầu của nước Mỹ.

Và hôm 27/8, các nhân viên CDC lại choáng váng trước tin giám đốc mới của cơ quan, Susan Monarez, bị sa thải chỉ sau chưa đầy một tháng nhậm chức, tiếp sau đó là tuyên bố bà từ chối rời đi.

"Thật tàn khốc", một nhân viên nói. "Mọi người đều bật khóc vì chúng tôi rất yêu quý và quan tâm tới cơ quan này".

Bộ trưởng Y tế Mỹ Robert F. Kennedy lâu nay không có thiện cảm với CDC, cáo buộc các nhà khoa học của cơ quan này "tha hóa, thiếu năng lực" và che giấu mối liên quan mà ông tin là có giữa vaccine với chứng tự kỷ.

"CDC có rất nhiều vấn đề và chúng ta sẽ phải sa thải một số người về lâu dài nhằm thay đổi văn hóa của tổ chức này", ông nói trong một cuộc họp báo hôm 28/8.

Trong các cuộc phỏng vấn, khoảng hơn 20 nhân viên cho biết bầu không khí tại CDC gần đây vô cùng ảm đạm. Một số người chỉ trích Bộ trưởng Kennedy vì cho rằng ông rõ ràng đang thực thi một chiến dịch "chống lại khoa học". Số khác nói rằng họ lo lắng cho tương lai CDC và tình hình sức khỏe cộng đồng. Nhiều người nói họ không khỏi cảm thấy sốc trước những gì đang diễn ra.

"Chúng tôi lo cho bản thân và cho cả đất nước", một người nói.

Hai nhân viên CDC đã bật khóc khi họp tại trụ sở sáng 28/8, theo những người cùng tham gia. Tại cuộc họp khác, một lãnh đạo cấp cao vốn luôn bình tĩnh trước áp lực đã run lên vì tức giận.

Vài nhóm nhân viên đã thảo luận về việc đình công, nhưng một đồng nghiệp sau đó nhắc nhở họ rằng với công chức, đây là hành vi nghiêm trọng và có thể khiến họ bị sa thải, bị cấm đảm nhận chức vụ trong các cơ quan liên bang vĩnh viễn.

Nhiều nhân viên từng hoài nghi liệu tiến sĩ Monarez, một chuyên gia về bệnh truyền nhiễm, có thể bảo vệ CDC trước áp lực hay không. Sau khi nữ giám đốc từ chối sa thải các lãnh đạo cấp cao và bác bỏ những gì bà cho là chính sách vaccine phi khoa học, họ đã phải thay đổi suy nghĩ.

Các nhân viên cũng đang lo âu với những tin đồn mới rằng sắp tới sẽ có đến 100 người phải mất việc. CDC từng phải trải qua một đợt cắt giảm nhân sự lớn hồi tháng 4, mất đi hàng nghìn nhân viên. Vài lãnh đạo của cơ quan đã bị đình chỉ công việc. Những người khác quyết định rời đi vì bất đồng không thể tháo gỡ trước đường lối của Bộ trưởng Kennedy.

"Tôi không nghĩ ai đó sẽ ở lại vào thời điểm này nếu họ có lựa chọn khác thay thế", một nhân viên nói.

Đòn giáng mới nhất đến vào ngày 27/8 khi ba quan chức cấp cao nhất của CDC từ chức. Cả ba người đều có liên quan đến chính sách vaccine.

"Những đồng nghiệp này đều là các 'dị nhân' của ngành y tế công cộng. Họ dũng cảm, chu đáo và tận tâm áp dụng những nghiên cứu cũng như chính sách tốt nhất để giải quyết các vấn đề sống còn", tiến sĩ Jonathan Mermin, cựu giám đốc trung tâm HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục tại CDC, nhận xét. Ông đã bị cho nghỉ việc tạm thời từ tháng 4.

Chiều 28/8, hàng trăm nhân viên CDC đã tập trung bên ngoài trụ sở cơ quan, reo hò và vỗ tay khi ba quan chức này rời đi. Một số người mang theo biểu ngữ ghi thông điệp "Hãy cứu lấy CDC".

Ba quan chức xin nghỉ việc đặc biệt bức xúc về những nỗ lực của Bộ trưởng Kennedy nhằm cản trở chính sách tiêm chủng và cắt giảm số lượng vaccine mà người dân Mỹ có thể tiếp cận dễ dàng.

Tiến sĩ Daniel Jernigan, lãnh đạo trung tâm giám sát các bệnh mới nổi và an toàn vaccine, cho hay ông quyết định từ chức trước khi bị sa thải, hy vọng rằng việc này sẽ giúp tiến sĩ Monarez có thể tiếp tục làm giám đốc.

"Nếu chúng tôi là vấn đề và bà ấy có cơ hội ở lại thực sự, thì việc ra đi là điều mà chúng tôi sẵn sàng làm", ông nhấn mạnh.

Hai quan chức khác từ chức là tiến sĩ Debra Houry, giám đốc y tế của CDC, và tiến sĩ Demetre Daskalakis, người điều hành trung tâm giám sát các bệnh hô hấp và đưa ra khuyến nghị về vaccine. Họ bày tỏ lo ngại sâu sắc sau khi các thành viên mới trong ban cố vấn vaccine thuộc CDC nói rằng họ sẽ xem xét lại lịch tiêm chủng cho trẻ em và thanh thiếu niên vào mùa thu.

Ban cố vấn này có thể thu hẹp quyền tiếp cận của trẻ em đối với một số loại vaccine. "Rõ ràng tất cả những quyết định này đều đã được định trước", tiến sĩ Daskalakis nói.

Nhưng sự ra đi của những người này cũng không giúp bà Monarez giữ được ghế giám đốc CDC. Khi đề cử bà hồi tháng 3, Tổng thống Donald Trump ca ngợi Monarez là "người phụ nữ, công chức tuyệt vời". Nhưng khi quyết định sa thải bà được công bố, Tổng thống đã im lặng.

Chiều cùng ngày, một quan chức cấp cao chính quyền Trump cho hay Jim O'Neill, cấp phó của Bộ trưởng Kennedy, cựu giám đốc điều hành công ty công nghệ sinh học, đã được bổ nhiệm làm quyền giám đốc CDC.

CHÍNH PHỦ CẮT GẦN 5 TỶ USD VIỆN TRỢ NƯỚC NGOÀI

Tổng thống Mỹ Donald Trump dùng cơ chế hủy chi ngân sách bằng quyền lực đặc biệt để cắt gần 5 tỷ USD đã được phân bổ cho viện trợ nước ngoài.

Tổng thống Donald Trump đã thông báo cho Quốc hội rằng ông đang tiến hành hủy khoản viện trợ nước ngoài trị giá 4,9 tỷ USD đã được Quốc hội phê chuẩn, bằng cách sử dụng một biện pháp khá hiếm gọi là "hủy chi bằng quyền lực đặc biệt".

Đây là một biện pháp đặc biệt theo Đạo luật Kiểm soát Giữ lại Ngân sách của Mỹ, cho phép tổng thống đề xuất hủy bỏ các khoản chi đã được Quốc hội phê duyệt nhưng chưa giải ngân.

“Lần đầu tiên sau gần 50 năm, Tổng thống sử dụng quyền hạn theo Đạo luật Kiểm soát Giữ lại Ngân sách để triển khai hủy chi bằng quyền lực đặc biệt, nhằm cắt khoản tiền viện trợ nước ngoài trị giá 4,9 tỷ USD, vốn đi ngược lại ưu tiên "Nước Mỹ là trên hết" của Tổng thống”, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết trong một tuyên bố.

Tổng thống Trump đã thông báo cho các nhà lập pháp về quyết định trong một bức thư hôm 28/8, nói rằng ông sẽ hủy 4,9 tỷ USD từ Bộ Ngoại giao, Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) và các chương trình viện trợ quốc tế.

Số tiền này bao gồm 3,2 tỷ USD từ các chương trình hỗ trợ phát triển của USAID, 393 triệu USD từ các hoạt động gìn giữ hòa bình của Bộ Ngoại giao, 322 triệu USD từ Quỹ Dân chủ của Bộ Ngoại giao và hơn 444 triệu USD viện trợ gìn giữ hòa bình khác.

Thông báo ngày 28/8 cũng kích hoạt khoảng thời gian 45 ngày đóng băng khoản ngân sách nói trên để Quốc hội xem xét.

Trong thời gian này, nếu Quốc hội không thông qua một đạo luật chính thức để cắt giảm, số tiền sẽ được giải ngân trở lại như ban đầu. Tuy nhiên, do đề xuất được gửi trong vòng 45 ngày trước khi kết thúc năm tài khóa, khoản tiền này gần như chắc chắn sẽ hết hiệu lực và bị hủy bỏ mà không cần Quốc hội phải hành động.

Các nhà lập pháp Dân chủ đã bày tỏ sự không đồng thuận với việc này. Thượng nghị sĩ Susan Collins cho rằng, động thái của ông Trump diễn ra rất sát thời điểm kết thúc năm tài khóa nên nó dường như được thực hiện nhằm hủy chi mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội, nên có thể bị coi là không hợp lệ. 

Tuy nhiên, một quan chức Nhà Trắng nói với báo giới rằng chính quyền “đứng trên cơ sở pháp lý vững chắc” với động thái này.

Nguồn: VTV; Thanh Niên; Vnexpress; Dân Trí