5 VỤ ÁM SÁT TẠI MỸ TRONG HƠN MỘT NĂM QUA

Nước Mỹ đang chứng kiến một xu hướng đáng báo động về bạo lực có động cơ chính trị với một loạt vụ ám sát những nhân vật nổi bật đã xảy ra trong hơn 1 năm qua.

Chỉ riêng trong hơn 1 năm qua, ít nhất 5 vụ ám sát đã làm rung chuyển nước Mỹ, mới nhất là vụ bắn chết nhà hoạt động cánh hữu Charlie Kirk, đồng minh của Tổng thống Donald Trump, trong ngày 10.9.

Ông Charlie Kirk bị sát hại tại Utah

Ông Charlie Kirk, nhà hoạt động chính trị - truyền thông bảo thủ và là người ủng hộ lâu năm của Tổng thống Donald Trump, đã bị bắn chết vào ngày 10.9, khi đang có bài phát biểu trước nhiều người tại Đại học Utah Valley. Nhà hoạt động cánh hữu này đã bị bắn vào cổ và tử vong tại bệnh viện ngay sau vụ tấn công.

Không có thông tin chi tiết nào về danh tính hoặc động cơ của nghi phạm được công bố. Giám đốc Cục Điều tra liên bang (FBI) Kash Patel cho biết đã bắt giữ một người tình nghi và tiến hành thẩm vấn nhưng sau đó thả đi, theo Reuters.

Thống đốc Utah Spencer Cox gọi đây là vụ "ám sát chính trị" trong khi Tổng thống Trump ra lệnh treo cờ rủ để tưởng niệm ông Kirk.

Vụ ám sát cựu Chủ tịch Hạ viện bang Minnesota

Bà Melissa Hortman (đảng Dân chủ), cựu Chủ tịch Hạ viện bang Minnesota, và chồng đã bị bắn chết tại nhà riêng vào ngày 14.6. Thượng nghị sĩ địa phương John Hoffman và vợ bị thương trong một vụ tấn công liên quan cùng đêm và may mắn sống sót, theo đài RT.

Nghi phạm Vance Luther Boelter (57 tuổi) từng làm cho một công ty an ninh đã bị bắt giữ sau cuộc truy lùng kéo dài 2 ngày. Các công tố viên tuyên bố ông Boelter đã lên kế hoạch và thực hiện vụ ám sát chính trị có chủ đích và có danh sách khoảng 70 mục tiêu khác, một âm mưu chưa từng thấy ở Minnesota.

Bạo lực ở Illinois

Vào ngày 18.12.2024, nhà bình luận chính trị cánh hữu trẻ tuổi Nick Fuentes cho biết một người đàn ông mang theo súng lục, nỏ và các thiết bị gây cháy đã xuất hiện tại nhà ông ở thành phố Berwyn, bang Illinois, khi ông đang ghi hình trực tiếp.

Đối tượng này được xác định là John Lyons, nghi phạm giết người 3 người khác tại Illinois trong cùng ngày. Nghi phạm đã bị cảnh sát bắn chết sau một cuộc rượt đuổi, ngay sau vụ việc tại nhà ông Fuentes.

Các vụ tấn công nhắm vào ông Trump

Vào ngày 13.7.2024, ông Donald Trump, khi đó là ứng cử viên tổng thống, đã may mắn thoát chết sau một vụ ám sát hụt trong cuộc vận động tranh cử ở thị trấn Butler, bang Pennsylvania. Kẻ tấn công Thomas Matthew Crooks (20 tuổi) đã bắn nhiều phát đạn sượt qua tai ông Trump, khiến một người tham dự cuộc vận động tranh cử thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.

Đội bắn tỉa đã tiêu diệt kẻ nổ súng nhưng các nhà điều tra Thượng viện Mỹ sau đó cho rằng vụ việc là "có thể lường trước và ngăn ngừa được".

Chỉ 2 tháng sau, vào ngày 15.9.2024, ông Trump lại là mục tiêu của một vụ ám sát khác khi một tay súng được trang bị vũ khí hạng nặng bị phát hiện bên ngoài câu lạc bộ golf của vị tổng thống ở thành phố West Palm Beach, bang Florida.

Nghi phạm Ryan Routh đã bị Mật vụ Mỹ bắt giữ và đang bị xét xử.

CHẤN ĐỘNG VỤ ĐÂM CHẾT CÔ GÁI UKRAINE

Cô Iryna Zarutska, một người tị nạn Ukraine, nhìn thủ phạm với ánh mắt kinh hoàng sau khi hắn ta liên tục đâm cô bằng con dao bỏ túi, trong khi không hành khách nào đến giúp cô ngay lúc đó.

Đoạn clip ghi lại hình ảnh vụ tấn công ngày 22/8 trên tàu Lynx Blue Line cho thấy cô gái 23 tuổi co rúm lại vì sợ hãi và lấy tay che mặt sau vụ tấn công vô cớ, do tên tội phạm vô gia cư Decarlos Brown Jr. gây ra.

Zarutska đến Mỹ từ năm 2022, sau khi cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine nổ ra.

Ngày 8/9, FBI cho biết Brown bị buộc tội giết người, đối mặt với án tử hình nếu bị kết tội.

Đoạn video cho thấy cô ấy ngã xuống sàn khoảng 15 giây sau đó. Một giọng nói, được cho là của một hành khách khác, nói rằng "anh ta đã tóm được cô gái da trắng đó".

Đoạn video cho thấy nhiều hành khách trông có vẻ sốc và bối rối, trước khi một người đàn ông mặc áo hoodie màu xám đứng dậy và đi theo Brown xuống tàu.

Một vài hành khách sau đó cố gắng băng bó và hô hấp nhân tạo cho nạn nhân, trong khi một người khác chạy đi báo cho người điều khiển tàu biết chuyện. Brown bị cảnh sát bắt giữ khi anh ta xuống tàu.

Tên tội phạm chuyên nghiệp đã có 13 tiền án, trong đó có tội cướp có vũ trang, nhưng hắn được tại ngoại không cần bảo lãnh. Hắn sát hại cô Zarutska khi đang chờ xét xử tội trước đó. Chính việc một tên tội phạm nguy hiểm như vậy được tự do đi lại đang gây ra nhiều chỉ trích.

Iryna Zarutska chỉ mới 23 tuổi. Cô chuyển đến Mỹ từ năm 2022 với niềm tin đây là nơi an toàn. Iryna mơ ước trở thành một trợ lý trong ngành thú y, chăm sóc động vật và có một cuộc sống bình dị.

Tại Charlotte, cô vừa học vừa làm việc trong tiệm pizza. Ngày 22/8, sau khi tan ca, cô lên chuyến tàu điện Lynx Blue Line. Với cô, đó chỉ là một đêm bình thường.

Chỉ trong vài giây, cuộc đời Iryna đã bị cướp đi. Kẻ giết người thản nhiên bước khỏi tàu như thể chẳng có gì xảy ra.

Cái chết của cô gây chấn động khắp nước Mỹ và khiến Tổng thống Donald Trump phẫn nộ.

Ngày 8/9, khi phát biểu trong phiên điều trần của Ủy ban Tự do tôn giáo tại Washington, D.C., ông Trump nhắc đến vụ đâm dao và nói: “Có những kẻ xấu xa và chúng ta phải xử lý chúng”.

“Một kẻ điên loạn đứng dậy và ra tay. Tất cả đều được camera ghi hình, nhưng gần như không thể xem nổi vì nó quá khủng khiếp. Hắn đã đâm nạn nhân một cách tàn bạo. Cô ấy chỉ ngồi đó. Đúng là có những kẻ xấu xa. Chúng ta phải xử lý. Nếu chúng ta không làm, chúng ta chẳng còn đất nước này nữa”, ông nói.

Cái chết của cô cũng làm dấy lên làn sóng chỉ trích từ nhiều người thuộc cánh hữu. Họ cáo buộc truyền thông cố tình không đưa tin về vụ việc.

Phó chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller đổ lỗi cho đảng Dân chủ.

“Đảng Dân chủ ở mọi cấp độ - thẩm phán, chính trị gia, giới học thuật, tổ chức phi lợi nhuận - đều được tổ chức xoay quanh việc bảo vệ và che chở cho những kẻ tội phạm, kẻ quái vật và kẻ đồi bại. Mối đe dọa càng ghê tởm, đảng Dân chủ càng ra sức bảo vệ và tiếp tay cho nó”, ông viết trên mạng xã hội X.

Tỷ phú Elon Musk cũng thể hiện quan điểm trên mạng xã hội X.

“Hãy thay đổi luật. Trong lúc chờ đợi, hãy bêu tên các công tố viên, thẩm phán tiếp tay cho tội ác giết người, hiếp dâm và cướp bóc. Nhưng đặc biệt phải lên án những người đã tài trợ cho các chiến dịch tranh cử của công tố viên và thẩm phán đó. Điều này mới tạo nên sự khác biệt lớn nhất”, ông Musk viết.

Cuộc điều tra vẫn đang tiếp diễn.

VIỆC LÀM TRUYỀN THỐNG ĐANG BỊ BÀO MÒN

Mỹ điều chỉnh giảm hơn 900.000 việc làm, Đức mất hàng chục nghìn nhân sự ô tô, Hàn Quốc lo AI thay thế, thị trường lao động toàn cầu lao đao

Tăng trưởng việc làm của Mỹ giảm mạnh trong tháng 8

Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) vừa công bố điều chỉnh dữ liệu, cho thấy nước này đã tạo ít hơn 911.000 việc làm trong giai đoạn từ tháng 3-2024 đến tháng 3-2025 so với báo cáo ban đầu. Đây là mức điều chỉnh lớn nhất từng ghi nhận, làm dấy lên lo ngại về sức khỏe thực sự của thị trường lao động Mỹ và gây áp lực lớn lên Cục Dự trữ Liên bang (Fed) trước kỳ họp quyết định lãi suất.

Theo số liệu mới nhất, mỗi tháng kinh tế Mỹ chỉ tạo thêm ít hơn khoảng 75.000 việc làm so với ước tính, khiến tổng số việc làm thực tế thấp hơn nhiều so với mức tăng trưởng 1,8 triệu mà BLS từng công bố. Các nhà phân tích của Citigroup tính toán, cộng cả những điều chỉnh gần đây, nền kinh tế Mỹ hiện có ít hơn khoảng 1,2 triệu việc làm so với nhận định trước đó.

Các nhà kinh tế cho rằng tình trạng này một phần đến từ chính sách thuế nhập khẩu mạnh tay của Tổng thống Donald Trump và chiến dịch siết chặt nhập cư, vốn làm suy giảm lực lượng lao động. Sự yếu kém hiện nay chủ yếu đến từ phía tuyển dụng, khi số người thất nghiệp đã vượt số việc làm trống trong tháng 7 – lần đầu tiên kể từ đại dịch COVID-19.

Trong bối cảnh báo cáo tháng 8 chỉ ghi nhận thêm 22.000 việc làm – mức thấp nhất trong năm, giới quan sát dự báo Fed nhiều khả năng sẽ phải cắt giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm để tránh nguy cơ nền kinh tế rơi vào suy thoái sâu hơn.

Bị AI đe dọa, giới trẻ Hàn Quốc rẽ hướng

Một báo cáo mới của Cơ quan Thông tin việc làm Hàn Quốc (KEIS) cho thấy các vị trí văn phòng có nguy cơ bị AI thay thế cao hơn khoảng 5,5% so với lao động chân tay. Ngược lại, những công việc đòi hỏi tay nghề thủ công như sửa chữa, xây dựng hay cơ khí vẫn duy trì nhu cầu ổn định và ít chịu tác động từ công nghệ, tạo sức hút với giới trẻ.

Theo Cơ quan Phát triển nhân lực Hàn Quốc, năm 2023 có tới 44,4% thí sinh đăng ký thi chứng chỉ nghề quốc gia trong 14 lĩnh vực chủ chốt ở độ tuổi 20 – 39. Một số ngành như vận hành cần cẩu, kỹ thuật bốc dỡ container ghi nhận tỉ lệ ứng viên trẻ vượt quá 60%. Ngành điện và vận tải cũng có hơn một nửa thí sinh dưới 40 tuổi.

Đại diện một cơ sở đào tạo nghề cho biết: "Ít nhất 1/3 học viên mới của chúng tôi là người trẻ, trong đó có cả học sinh vừa tốt nghiệp trung học. Nếu trước đây lao động xây dựng từng bị coi là thấp kém thì nay, nhiều bạn trẻ tự tin bước vào ngành, có thu nhập cao và được xã hội nhìn nhận tích cực hơn."

Giới chuyên gia nhận định, xu hướng này phản ánh sự dịch chuyển trong nhận thức: người trẻ ưu tiên cân bằng cuộc sống – công việc, sẵn sàng chọn nghề kỹ thuật nếu mang lại thu nhập ổn định, dù vẫn cần cân nhắc rủi ro về tính bền vững lâu dài.

Trong khi đó, Liên đoàn Lao động Hàn Quốc mới đây đề xuất triển khai thí điểm tuần làm việc 4,5 ngày, coi năm 2026 sẽ là dấu mốc lịch sử khi Hàn Quốc lần đầu giảm giờ làm việc.

Bộ trưởng Lao động Hàn Quốc Kim Young Hoon nhấn mạnh việc áp dụng tuần làm việc 4,5 ngày mà không cắt giảm lương là hoàn toàn khả thi.

Ở Đức, riêng một ngành đã mất hơn 51.000 việc làm

Thị trường việc làm công nghiệp Đức đang lao đao khi báo cáo mới của EY (hãng kiểm toán Ernst & Young), dựa trên số liệu Cơ quan Thống kê Liên bang (Destatis), cho thấy ngành ô tô đã mất gần 7% nhân sự trong 12 tháng tính đến 30-6 năm ngoái, tương đương khoảng 51.500 việc làm. Đây là lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, chiếm gần một nửa trong tổng số 114.000 việc làm bị cắt giảm trên toàn ngành công nghiệp Đức.

EY cho biết ngành ô tô đã mất tổng cộng 112.000 việc làm so với giai đoạn trước đại dịch 2019, phản ánh rõ khó khăn mà lĩnh vực trụ cột của kinh tế Đức đang đối diện. Chuyên gia Jan Brorhilker của EY nhận định, lợi nhuận sụt giảm, dư thừa công suất và nhu cầu yếu từ các thị trường xuất khẩu buộc doanh nghiệp phải cắt giảm lao động.

Doanh thu ngành ô tô trong quý II/2025 cũng giảm 1,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Volkswagen, tập đoàn hàng đầu, ghi nhận lợi nhuận lao dốc và phải hạ dự báo cả năm. Tình trạng này khiến bức tranh việc làm của Đức thêm ảm đạm, khi toàn ngành công nghiệp cũng báo lỗ doanh thu 2,1% trong cùng giai đoạn.

THÔNG QUA DỰ LUẬT QUỐC PHÒNG GẦN 900 TỈ USD

Dự luật quốc phòng mới của Mỹ tập trung cải cách quy trình mua sắm vũ khí và tăng lương cho quân nhân.

Ngày 10.9 (giờ Mỹ), Hạ viện Mỹ đã thông qua dự luật chính sách quốc phòng trị giá gần 900 tỉ USD mang tên Đạo luật Ủy quyền quốc phòng (NDAA).

Dự luật này nhận được 231 phiếu thuận và 196 phiếu chống, trong đó hầu hết nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu ủng hộ, chỉ có 17 nghị sĩ Dân chủ cùng tham gia. Phe Cộng hòa chiếm đa số đã bác bỏ các đề xuất hạn chế quyền của Tổng thống Donald Trump trong việc triển khai quân đội trong nước.

NDAA tập trung vào cải cách quy trình mua sắm vũ khí của Lầu Năm Góc, vốn lâu nay bị đánh giá là phức tạp, kém hiệu quả và ảnh hưởng đến ngành công nghiệp quốc phòng. Dự luật cũng bao gồm một số điểm nhận được đồng thuận lưỡng đảng, như gia hạn chương trình viện trợ an ninh dài hạn cho Ukraina và tăng gần 3,8% lương cho quân nhân.

Bên cạnh đó, dự luật vừa được Hạ viện thông qua có điều khoản hủy bỏ các ủy quyền sử dụng vũ lực quân sự năm 1991 và 2002, vốn liên quan Chiến tranh vùng Vịnh và Chiến tranh Iraq.

Một nội dung khác gây tranh cãi là cấm chương trình bảo hiểm y tế quân sự Tricare chi trả dịch vụ chăm sóc chuyển đổi giới tính. Tuy nhiên, nhiều khả năng những điều khoản này sẽ bị loại bỏ khi tiến hành dung hòa với phiên bản của Thượng viện.

Hạ nghị sĩ Cộng hòa Mike Rogers, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện, ca ngợi đây là bước đi quan trọng để hiện đại hóa quân đội, hỗ trợ lực lượng vũ trang và khôi phục khả năng răn đe của Mỹ. Trong khi đó, phe Dân chủ phản đối mạnh mẽ, cho rằng nhiều điều khoản đi ngược lợi ích của binh sĩ và người dân.

Trước đó, Quốc hội Mỹ đã phê chuẩn gói tài trợ quân sự bổ sung 150 tỉ USD trong khuôn khổ kế hoạch cắt giảm thuế và chăm sóc y tế của Tổng thống Trump, bao gồm nhiều hạng mục vốn thuộc ngân sách quốc phòng thường niên. Hiện các dự luật chi tiêu khác vẫn đang được đàm phán nhằm tránh nguy cơ chính phủ phải đóng cửa.

Thượng viện Mỹ sẽ sớm xem xét phiên bản riêng của NDAA trước khi tiến hành thống nhất dự luật cuối cùng, dự kiến bỏ phiếu vào cuối mùa thu.

Nguồn: Thanh Niên; Soha; CafeF; Lao Động