Từng là vựa rau củ của châu Âu, Tây Ban Nha đối mặt nguy cơ sa mạc hóa

(Ảnh minh họa).

Hạn hán cùng với tình trạng khai thác quá mức đất nông nghiệp đang khiến quốc gia này đối mặt với nguy cơ đất cằn và sa mạc hóa.

Theo Liên hợp quốc, có đến 75% diện tích đất của Tây Ban Nha có nguy cơ bị sa mạc hóa. Điều này đang khiến Tây Ban Nha có thể trở thành quốc gia châu Âu bị đe dọa nhiều nhất bởi tình trạng này.

Thành phố Almeria, miền Nam Tây Ban Nha từng được mệnh danh là vựa rau củ của châu Âu. Với 40.000 ha nhà kính, mỗi năm Almeria sản xuất hàng nghìn tấn cà chua, ớt, bí xanh và dưa chuột. Nhưng mọi thứ giờ đã thay đổi. Hiện tượng nóng lên toàn cầu cùng với hoạt động của con người, đặc biệt là phương thức sản xuất thâm canh, đang là nguyên nhân khiến nguy cơ sa mạc hóa ngày càng tăng, giống như tại Almeria.

Ông Gabriel Del Barri - Trung tâm nghiên cứu các vùng khô hạn Tây Ban Nha: "Rừng bị chặt phá hoàn toàn, đất thì bị xói mòn, giờ nó đã ở cách xa hàng chục km, bị cuốn đi bởi các con sông và dòng suối, và những gì còn lại chỉ là một khung cảnh sa mạc hóa nghiêm trọng, không có sự sống".

Tuy nhiên, đây không phải là câu chuyện của riêng Almeria. Theo thống kê, có đến 75% đất đai ở Tây Ban Nha đang đối mặt các điều kiện khí hậu có thể dẫn tới sa mạc hóa. Một báo cáo của Trung tâm nghiên cứu các vùng khô hạn cho thấy, tình trạng suy thoái đất đã tăng gấp 3 lần trong 10 năm qua tại Tây Ban Nha.

Không đầu hàng số phận, nhiều nông dân đã quyết định hành động. Ông Antonia Merlos, sở hữu 1 trang trại trồng hạnh nhân rộng 100 ha tại Andalusia.

Ông cùng nhiều nông dân trong vùng đã quyết định ứng dụng phương thức canh tác mới như: sử dụng phân chuồng thay vì phân bón hóa học, không sử dụng thuốc trừ sâu, hạn chế cày xới để bảo vệ đất, che phủ đất để giữ độ ẩm nhằm đảm bảo trồng trọt hiệu quả mà không làm xói mòn đất.

Ông Antonia Merlos - Chủ trang trại hạnh nhân: "Chúng tôi sẽ cố gắng để phục hồi tất cả, tuy nhiên mọi việc sẽ diễn ra rất chậm - bởi hóa chất luôn ngấm nhanh hơn. Điều kiện khí hậu thời tiết đang ngày càng trở nên khắc nghiệt hơn, và nếu chúng ta không kiểm soát được khí hậu, thì điều chúng ta nên làm là phải giữ cho đất không cằn cỗi càng lâu càng tốt".

Hành động bảo vệ đất và cũng là bảo vệ chính mình trước nguy cơ sa mạc hóa, đó là những gì ông Antonia Merlos và những người bạn của ông đang làm trên vùng đất cằn cỗi này.

Nắng nóng kỷ lục đe dọa Italy

Theo phóng viên TTXVN tại Rome, các nhà dự báo thời tiết cho biết một cơn bão nhiệt đang hoành hành tại Italy từ ngày 20/8 và kéo dài trong 5 ngày, đặc biệt là ở miền Trung và miền Bắc nước này, với nhiệt độ cao kỷ lục ngay cả ở vùng núi.

Cảnh báo đỏ về nắng nóng có hiệu lực tại 8 thành phố là Rome, Florence, Bologna, Perugia, Brescia, Bolzano, Latina và Rieti.

Chỉ riêng 7 tháng đầu năm 2023 (năm nóng thứ ba trong lịch sử Italy kể từ năm 1800) đã ghi nhận trung bình 11 hiện tượng thời tiết khắc nghiệt mỗi ngày, từ lũ lụt, hạn hán đến cháy rừng tàn khốc.

Nghiên cứu mới của Hiệp hội nông dân quốc gia Italy (Coldiretti) cho thấy nước này đã trải qua đợt nắng nóng kỷ lục trong năm nay, với nhiệt độ cao hơn 0,67 độ C so với mức trung bình trong lịch sử, kể từ khi các nhà nghiên cứu bắt đầu thu thập dữ liệu hơn 200 năm trước. Còn tại 4 vùng miền Bắc Italy, nhiệt độ cao hơn 0,86 độ C so với mức trung bình trong lịch sử, khiến năm 2023 trở thành năm nóng thứ hai kể từ năm 1800 tại khu vực này.

Những năm nóng nhất tại Italy đều trong thập kỷ qua và bao gồm các năm 2014, 2015, 2018, 2019, 2020 và 2022. Không chỉ các nhà khoa học nhận thấy nhiệt độ đang tăng lên do tác động của nhiên liệu hóa thạch đối với bầu khí quyển, mà kết quả nghiên cứu mới của Coldiretti cũng xác nhận thực tế nhiệt độ gia tăng có thể liên quan đến biến đổi khí hậu. Nghiên cứu của Coldiretti chỉ ra rằng Italy đang phải đối mặt với quá trình nhiệt đới hóa, với các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt thường xuyên hơn, lượng mưa rơi trong thời gian ngắn, nhưng dữ dội và sự chuyển đổi nhanh chóng từ thời tiết nóng sang thời tiết xấu.

Năm nay, Italy đã phải hứng chịu một đợt hạn hán nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến sản lượng nông nghiệp trên cả nước, sau đó là lũ lụt tàn phá ở vùng Emilia Romagna. Lượng mưa lớn trong thời gian ngắn đã không giúp giải quyết vấn đề hạn hán và đã góp phần gây ra lũ lụt trên khắp nước này. Ông Lorenzo Bazzana, Giám đốc kinh tế của Coldiretti, cho biết sản lượng các loại cây ăn quả ở Italy đã chịu ảnh hưởng nặng nề. Theo ông Bazzana, vụ thu hoạch quả anh đào, mơ ở Italy đã ghi nhận sản lượng sụt giảm lần lượt khoảng 60% và 20%.

Thời tiết nắng nóng vào tháng 7 đã khiến nhiệt độ cao hơn 1,96 độ C so với mức trung bình trong tháng và đã góp phần dẫn đến các vụ cháy rừng, tàn phá các khu vực phía Nam Italy, bao gồm cả Sicily và Sardinia.

Coldiretti ước tính những thiệt hại mà Italy phải gánh chịu trong năm nay sẽ cao hơn khoản thiệt hại 6 tỷ euro (6,5 tỷ USD) của năm 2022. Chỉ riêng trận lũ lụt ở vùng Emilia Romagna hồi tháng 5-6 vừa qua đã khiến Italy thiệt hại hơn 1 tỷ euro (1,09 tỷ USD). Do nắng nóng, sản lượng mật ong của Italy đã giảm 70% và sản lượng nho giảm 14%. Các sản phẩm nông nghiệp khác cũng chịu ảnh hưởng. Các nhà khoa học nhận định cuộc khủng hoảng khí hậu đang khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan, như sóng nhiệt, hạn hán, siêu bão và lũ lụt diễn ra thường xuyên và dữ dội hơn và trở thành điều bình thường mới tại khu vực Địa Trung Hải, đòi hỏi Italy phải thích nghi và xem xét lại các biện pháp phòng chống thiên tai trên toàn quốc.

Hy hữu: Bị trộm quá nhiều, siêu thị Anh phát cà phê miễn phí cho cảnh sát

(Ảnh minh họa).

Lạm phát lương thực ở mức cao đang làm gia tăng các vụ ăn trộm ở siêu thị Anh, tuồn hàng ra chợ đen.

Theo tờ Fortune, tình hình kinh tế khó khăn, lạm phát cao tại Anh đã khiến tỷ lệ ăn trộm, ăn cắp ở các siêu thị gia tăng. Điều này đã khiến một số chuỗi bán lẻ tại đây nghĩ ra một biện pháp cực kỳ sáng tạo: phát miễn phí cà phê cho cảnh sát.

Cụ thể, chuỗi Waitrose và John Lewis vận hành hơn 350 chi nhánh trên toàn nước Anh đã quyết định phục vụ đồ uống nóng miễn phí cho các nhân viên cảnh sát.

Thậm chí tại trước các cửa hàng của John Lewis, những nhân viên công vụ còn được mua thức ăn nóng giảm giá kèm đồ uống miễn phí, nhằm gia tăng tần suất ghé thăm của họ.

Phía John Lewis cho hay dù không làm việc trực tiếp với cảnh sát nhưng hãng hy vọng rằng biện pháp này sẽ giúp giảm số vụ ăn cắp trong siêu thị.

“Đây là một giải pháp song thắng. Các cảnh sát có thể nghỉ giải lao bằng đồ uống trong ngày làm việc mệt mỏi, đồng thời xây dựng được mối quan hệ thân thiết với siêu thị chúng tôi. Thêm vào đó, việc chỉ cần xe cảnh sát đỗ ngoài cửa siêu thị thôi cũng sẽ khiến những kẻ trộm phải đắn đo trước khi gây án”, giám đốc an ninh Nicki Juniper của John Lewis thừa nhận.

Tất nhiên việc phụ thuộc vào cảnh sát không thể là biện pháp duy nhất, cả 2 chuỗi siêu thị trên đều đang đào tạo nâng cao cho bảo vệ, lắp ráp thêm hệ thống an ninh như camera.

Đói nghèo sinh phạm tội

Báo cáo của hãng British Retail Consortium cho hay số vụ ăn cắp, ăn trộm tại siêu thị đang gia tăng ở Anh với khoảng 1 tỷ Bảng, tương đương 1,3 tỷ USD tổng giá trị doanh số bị thất thu vì mất hàng hóa trong năm 2022.

Tại 10 thành phố lớn nhất của nước này, số vụ ăn cắp ở siêu thị đã tăng 26% trong năm qua, phản ánh tình hình nghiêm trọng của vấn đề.

Số liệu của Hiệp hội siêu thị Anh (ACS) thì cho thấy tỷ lệ ăn cắp tại Anh đã tăng lên mức cao nhất 10 năm qua trong bối cảnh kinh tế khó khăn, lạm phát lên cao.

Trước tình hình này, nhiều siêu thị phàn nàn rằng phía cảnh sát chưa thực sự mạnh tay với tệ nạn ăn trộm khi nhiều kẻ cắp không được trừng phạt thích đáng, qua đó gia tăng tâm lý phạm tội.

Rất nhiều băng đảng có tổ chức cũng như kẻ nghiện ngập ở Anh đã gia tăng việc ăn cắp ở siêu thị đến mức táo bạo.

“Tỷ lệ ăn cắp ở siêu thị ngày một gia tăng do thủ phạm không được trừng phạt đủ thích đáng. Những băng đảng tội phạm thường nhắm đến các siêu thị địa phương để bán hàng ăn cắp lại ra thị trường”, CEO James Lowman của ACS nói.

Theo Fortune, một trong những nguyên nhân chính khiến tỷ lệ ăn cắp ở siêu thị tăng mạnh tại Anh là mức sống đi xuống cùng với cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt. Vào tháng 10/2022, lạm phát tại xứ sở sương mù đã lên đến 11,1%, cao nhất hơn 40 năm qua.

Mặc dù tỷ lệ này đã giảm xuống chỉ còn 6,8% vào tháng 7/2023 nhưng lạm phát tính riêng cho mảng lương thực vẫn ở mức cao hơn 15% so với cùng kỳ năm ngoái.

Chính điều này đã khiến thị trường buôn bán đồ ăn cắp bùng nổ, còn người tiêu dùng thì hạn chế chi tiêu hoặc tìm kiếm hàng ăn cắp giá rẻ ngoài chợ đen.

Phía cảnh sát cũng thực hiện nhiều cuộc bắt giữ nhưng trước tình hình khó khăn của người dân, việc buộc tội và trừng phạt nặng cũng gặp khá nhiều cản trở.

Những vụ phạm tội nhỏ lẻ như ăn cắp một ổ bánh mỳ sẽ khó để phạt nặng như các vụ trộm có tổ chức của băng đảng để tuồn ra chợ đen.

Tờ Fortune cho hay tình hình kinh tế đi xuống đã thúc đẩy ăn cắp ở siêu thị Anh, nhưng điều đáng buồn hơn là giá trị các mặt hàng mất cắp ngày càng lớn, đi kèm với sự táo tợn của thủ phạm, sẵn sàng lăng mạ, chửi bới khi bị phát hiện.

Sự bức xúc khi tiêu chuẩn cuộc sống đi xuống khiến nhiều người đổ lỗi cho xã hội, doanh nghiệp và chính phủ.

Bình quân hàng năm, ngành bán lẻ Anh phải đầu tư khoảng 700 triệu Bảng, tương đương 892 triệu USD cho hệ thống an ninh và giải quyết các tranh chấp ăn trộm. Thế nhưng với tình hình hiện nay thì có lẽ cần sự vào cuộc lớn hơn nữa từ chính phủ lẫn người dân.

“Ăn cắp tại siêu thị là một tệ nạn quốc gia và cần một giải pháp toàn diện của chính phủ”, ông Juniper của John Lewis cho biết.

Diễn biến bất ngờ của lạm phát tại Anh

Lạm phát trong dịch vụ, thường được Ngân hàng trung ương Anh (BoE) trích dẫn là thước đo tốt nhất về áp lực giá cả trong nước, là 7,4% trong tháng 5 và tháng 7 trong khi giảm nhẹ trong tháng 6.

Lạm phát cơ bản (gồm giá của tất cả các mặt hàng trừ lương thực và năng lượng) ở Vương quốc Anh đã bắt đầu giảm trong hai tháng qua, theo ước tính chính thức dựa trên phân tích thống kê tinh vi hơn so với phương pháp tiêu chuẩn thông dụng.
Trong một báo cáo công bố ngày 21/8, Văn phòng thống kê quốc gia Anh (ONS) cho biết khi xem xét tất cả các mức giá được đo lường trước đó, họ thấy rằng tỷ lệ lạm phát ngầm (gồm giá lương thực và năng lượng) hàng năm đã giảm xuống 6,8% trong tháng 7 từ mức 7% của tháng 6 và và 7,3% trong tháng 5.

Ngược lại, dữ liệu lạm phát chính thức công bố tuần trước cho thấy vào tháng 7, tỷ lệ lạm phát cơ bản tiêu chuẩn bất ngờ giữ nguyên ở mức 6,9% của tháng 6 sau khi đã giảm từ mức 7,1% trong tháng 5.
Lạm phát trong dịch vụ, thường được Ngân hàng trung ương Anh (BoE) trích dẫn là thước đo tốt nhất về áp lực giá cả trong nước, là 7,4% trong tháng 5 và tháng 7 trong khi giảm nhẹ trong tháng 6.
Kết quả nghiên cứu này sẽ mang lại cho cả BoE và Chính phủ Anh hy vọng về việc tỷ lệ lạm phát sẽ không gây ra những bất ngờ khó chịu trong suốt thời gian còn lại của năm nay.
Tuy nhiên, không giống như cách tiếp cận tiêu chuẩn thông thường để tính toán lạm phát cơ bản, vốn chỉ đơn giản loại trừ thực phẩm, năng lượng và đồ uống có cồn khỏi thước đo tổng thể, phương pháp mới của ONS đưa ra cái mà nó gọi là “thành phần xu hướng chung” cho thấy tốc độ tăng giá của tất cả hàng hóa và dịch vụ. Sau đó, nó tìm cách giảm thiểu khoảng cách giữa thành phần chung này và lạm phát đo được cho từng mặt hàng.
Một số loại giá cả, chẳng hạn như xăng, dầu diesel, khí đốt và điện, có xu hướng biến động độc lập với các hàng hóa và dịch vụ khác, do đó có thành phần biến động cao và thành phần chung thấp. Các mặt hàng điện tử, vốn đã giảm giá trong nhiều thập kỷ, cũng được coi là yếu tố dự báo kém về áp lực lạm phát cơ bản.
ONS cho biết nghiên cứu cho thấy giá nhà hàng là chỉ báo tốt nhất về lạm phát cơ bản tổng thể vì chúng thay đổi cùng lúc với giá của hầu hết các hàng hóa và dịch vụ khác tăng hoặc giảm.
Cơ quan này lập luận rằng giá tại các cơ sở như McDonald's, PizzaExpress và Nando's là "một thước đo tốt về xu hướng cơ bản trong lạm phát giá tiêu dùng trong nền kinh tế Anh" vì các nhà hàng phản ánh chi phí thuê nhà, năng lượng, thực phẩm và lao động, do đó, “biến động giá thường phản ánh những cú sốc lớn giống nhau tác động đến phần lớn các mặt hàng trong danh mục”.
Nhưng kể từ sau đại dịch COVID-19, giá trị phản ánh xu hướng lạm phát tổng thể trong giá cả tại các nhà hàng đã giảm xuống khi giá cả tăng nhanh hơn so với các hàng hóa và dịch vụ khác. Trong các số liệu chính thức mới nhất, tỷ lệ tăng giá hàng năm đối với các nhà hàng và quán cà phê ở mức 9% trong tháng 7, giảm từ 9,1% trong tháng 6 và giảm so với mức lạm phát cao nhất là 11,4% trong tháng 2.

EU hỗ trợ ECOWAS trừng phạt quân nổi dậy ở Niger

(Ảnh minh họa).

Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock cho biết, EU hỗ trợ các nỗ lực của ECOWAS nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng ở Niger, bao gồm cả các biện pháp trừng phạt do cộng đồng này áp đặt đối với quân nổi dậy.

“Chúng tôi lên án cuộc đảo chính ở Niger bằng những ngôn từ mạnh mẽ nhất. Và chúng tôi hoan nghênh Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) đã phản ứng quyết liệt và đoàn kết đối với cuộc khủng hoảng ở Niger”, bà Baerbock phát biểu trong cuộc họp báo chung sau cuộc hội đàm với người đồng cấp Senegal, Aïssata Tall Sall.

Theo bà, Đức và Liên minh châu Âu (EU), “ủng hộ cách tiếp cận của ECOWAS: ngoại giao và quân sự”. “Chúng tôi ủng hộ quyết định đáp trả bằng các biện pháp trừng phạt của ECOWAS”, bà Baerbock nói.

“Chúng tôi ủng hộ ECOWAS trong nỗ lực tìm giải pháp ngoại giao cho cuộc khủng hoảng ở Niger. Tuy nhiên, chúng tôi cũng ủng hộ ECOWAS trong việc tiếp tục gây áp lực với quân nổi dậy để làm rõ vấn đề”, Ngoại trưởng Đức nhấn mạnh.

Tổng thống Erdogan: Can thiệp quân sự vào Niger sẽ gây bất ổn cho châu Phi

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tuyên bố, sự can thiệp quân sự của ECOWAS vào Niger sẽ dẫn đến tình trạng mất ổn định ở nhiều khu vực của châu Phi, điều đó là không thể chấp nhận được.

Đài TRT dẫn lời ông Erdogan cho hay: “Quyết định can thiệp quân sự vào Niger là không thể chấp nhận được, việc này sẽ dẫn đến mất ổn định ở nhiều khu vực của châu Phi. Tôi hy vọng rằng hòa bình và ổn định ở Niger sẽ được thiết lập càng sớm càng tốt”.

Theo ông, Ankara có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết xung đột ở Niger, các cuộc đàm phán đang được tiến hành thông qua Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ. Chính trị gia này cũng lên tiếng ủng hộ việc tổ chức các cuộc bầu cử dân chủ ở Niger trong tương lai.

Nguồn: VTV; Báo Tin Tức; CafeF; Bnews; Vietnamnet