Châu Âu thúc ngân hàng tăng lãi suất tiền gửi

(Ảnh minh họa).

Tại châu Âu, lãi suất cơ bản tăng liên tục từ 1 năm qua, nhưng lãi suất tiết kiệm tăng không đáng kể.

Các ngân hàng thương mại tìm mọi cách kìm hãm lãi suất tiền gửi, nhằm tối ưu hóa lợi nhuận. Một số nước châu Âu đã phải tác động gián tiếp, thậm chí phát hành trái phiếu chính phủ cạnh tranh trực tiếp với tiết kiệm kỳ hạn một năm, nhằm hỗ trợ người dân bảo toàn được phần nào giá trị các khoản tiền tiết kiệm.

Tại các nước sử dụng đồng tiền chung Euro, lãi suất cho vay đã tăng theo lãi suất cơ bản, nhưng lãi suất tiền gửi lại không tăng theo.

Những năm trước, có thời điểm gửi tiền Euro vào ngân hàng không những không có lãi, mà còn phải đóng thêm phí. Hiện không phải chịu lãi suất âm, nhưng lãi suất tiết kiệm cũng chỉ nhỉnh hơn 0%, theo một bài phân tích trên tờ báo Đức Nordkurier.

Bài báo viết: "Tăng lãi suất cơ bản đã không tác động mấy tới sổ tiết kiệm, thứ vẫn được người Đức ưa chuộng". Theo bài báo, hơn một nửa số ngân hàng cho lãi suất 0,1%/năm, hoặc thấp hơn. Bốn ngân hàng không có lãi suất cho tài khoản tiết kiệm và 12 ngân hàng cho lãi suất 0,001%, nghĩa là gửi 1.000 Euro, sau một năm, lãi được 1 xu".

Một khảo sát mới đây của Ngân hàng Trung ương châu Âu cho thấy, lãi suất cho vay thế chấp đang cao gấp đôi lãi suất tiết kiệm, trong khi theo thông lệ châu Âu, thường lãi cho vay chỉ cao gấp rưỡi lãi huy động.

Tờ Diário de Notícias cho biết, tại Bồ Đào Nha, lãi suất trung bình đối với tiền gửi có kỳ hạn vừa tăng từ 1,26% lên 1,58%, vẫn là quá thấp, nhưng còn cao hơn so với Croatia, Cộng hòa Cyprus, Slovenia và Hy Lạp cũng là những nước tiêu đồng Euro. Chính phủ các nước này cũng nhận thấy lãi suất tiền gửi như vậy là bất lợi cho những người gửi tiền tiết kiệm, nhưng không thể can thiệp được. Bài báo viết rằng: "Tổng thống Bồ Đào Nha cũng chỉ có thể yêu cầu các ngân hàng thương mại nỗ lực một chút trong vấn đề này"

Chính phủ Bỉ không kêu gọi, mà áp dụng một biện pháp chưa từng thấy. Từ thứ Năm (24/8) tuần trước cho đến giữa tuần này, chính phủ Bỉ phát hành trái phiếu kho bạc, lãi suất 3,3%/năm, chỉ bán cho cá nhân.

Theo tờ Le Soir, mọi công dân Bỉ đều có thể lên mạng đăng ký cho chính phủ vay tiền, tối thiểu 100 Euro, còn tối đa bao nhiêu cũng được, thủ tục đơn giản, kỳ hạn 12 thán,g không phải 3 năm trở lên như với trái phiếu chính phủ thông thường. Do là công dân trực tiếp cho chính phủ vay tiền, không thông qua ngân hàng thương mại hay công ty chứng khoán, nên không phải chịu bất cứ lệ phí nào.

Bài báo viết: "Vương quốc Bỉ có 11 triệu dân, nhưng tiền tiết kiệm gửi trong ngân hàng lên tới 300 tỷ Euro". Kế hoạch đặc biệt này sẽ thúc đẩy người Bỉ rút tiền tiết kiệm ra khỏi ngân hàng để mua trái phiếu chính phủ, tạo sức ép buộc các ngân hàng thương mại phải tăng lãi suất huy động, có lợi hơn cho người gửi tiền.

EU sẽ khởi động đợt mua khí đốt chung thứ ba vào tháng 9

Liên minh châu Âu (EU) sẽ bắt đầu vòng mua khí đốt chung thứ ba vào tháng tới, khi khối này muốn đảm bảo nguồn cung để chuẩn bị cho một mùa đông nữa với sự thiếu vắng khí đốt đến từ Nga, Reuters đưa tin.

EU bắt đầu mua khí đốt chung trong năm nay nhằm đối phó với việc Nga cắt giảm sản lượng cung cấp khí đốt kể từ sau cuộc xung đột với Ukraine năm 2022.

Hôm thứ Tư (23/8), công ty khí đốt Prisma, nơi tổ chức việc mua hàng của EU, cho biết những người mua khí đốt ở châu Âu có thể đặt hàng từ ngày 21/9 cho các đợt giao hàng từ tháng 11/2023 đến tháng 3/2025.

Chương trình này thu thập đơn hàng từ các công ty, sau đó tìm kiếm các nhà cung cấp khí đốt trên toàn cầu và kết nối người mua và người bán. EU không tham gia vào các cuộc đàm phán thương mại diễn ra sau đó để ký kết hợp đồng giữa các công ty.

Đáng chú ý, chương trình mua chung này sẽ không mua khí đốt của Nga.

Brussels đã phát triển chương trình này nhằm giúp lấp đầy kho dự trữ trước mùa đông và kết hợp sức mạnh thị trường của các nước EU, thay vì để họ cạnh tranh với nhau trên thị trường toàn cầu - điều có thể đẩy giá khí tăng cao.

Bất chấp sự hoài nghi ban đầu từ một số nguồn tin trong ngành về việc liệu các công ty có tham gia chương trình này hay không, EU có vẻ sẽ sẵn sàng vượt mục tiêu của mình để cùng nhau mua khoảng 13,5 tỷ m3 nhiên liệu.

Trong cuộc đấu thầu thứ hai của EU vào tháng 7, các công ty đưa ra yêu cầu mua chung 16 tỷ m3 khí đốt, cao hơn so với mức 11,6 tỷ m3 đạt được tại vòng đầu tiên hồi tháng 5.

Khối lượng này chỉ là một phần nhỏ trong tổng nhu cầu khoảng 360 tỷ m3 của EU, nhưng nó sẽ giúp các nước chuẩn bị tốt hơn cho mùa đông khi nhu cầu khí đốt để sưởi ấm của châu Âu lên đến đỉnh điểm.

Các kho dự trữ khí đốt của châu Âu đã được bơm đầy một cách bất ngờ tại thời điểm hiện tại nhờ giá khí đốt tương đối thấp và mùa đông ôn hòa năm ngoái khiến nhu cầu giảm. Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo giá có thể tăng, nếu một cuộc đình công tại các cơ sở khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) ở Australia làm gián đoạn nguồn cung toàn cầu.

Dữ liệu về Cơ sở hạ tầng khí đốt Châu Âu cho thấy, dung lượng lưu trữ khí đốt dưới lòng đất của EU - tổng cộng khoảng 100 tỷ m3 - hiện đã đầy 91%.

EU hướng tới nền kinh tế tuần hoàn với luật về pin

(Ảnh minh họa).

Trong bước tiến đáng kể nhằm đạt được các mục tiêu bền vững về kinh tế và môi trường, Liên minh châu Âu đang mở ra một kỷ nguyên mới cho pin với việc thực hiện Luật Quy định về Pin, có hiệu lực từ giữa tháng 8.2023. Luật tiên phong này đánh dấu sự thay đổi then chốt hướng tới nền kinh tế tuần hoàn, đồng thời nâng cao tính an toàn và bền vững của pin trong toàn bộ vòng đời của chúng.

Cuộc cách mạng về pin

Với trọng tâm sâu sắc là giảm lượng khí thải carbon, hạn chế sử dụng các chất có hại, giảm thiểu sự phụ thuộc vào nguyên liệu thô ngoài EU và thúc đẩy các chiến lược thu gom, tái sử dụng và tái chế toàn diện, Luật Quy định về pin sẵn sàng cách mạng hóa cách sản xuất, sử dụng pin, và thải bỏ ở châu Âu.

Việc đưa ra quy định này là hướng tới hoài bão của Thỏa thuận Xanh châu Âu, nhằm tìm cách giải quyết các thách thức môi trường bằng cách tiếp cận một cách toàn diện việc tìm nguồn cung ứng, sản xuất, sử dụng và thải bỏ trong một khuôn khổ pháp lý duy nhất. Quan điểm tổng thể này hoàn toàn phù hợp với tính chất đa diện của pin như một phần công nghệ không thể thiếu để thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh, hỗ trợ các giải pháp di chuyển bền vững và thúc đẩy các mục tiêu trung hòa khí hậu cho năm 2050.

Đến sang năm 2025, Luật Quy định về pin sẽ dần dần kết hợp các nhiệm vụ khai báo, phân loại hiệu suất và ngưỡng tối đa đối với lượng khí thải carbon của xe điện, các phương thức vận chuyển hạng nhẹ (như xe đạp điện và xe tay ga) và pin công nghiệp có thể sạc lại. Bằng cách áp dụng các biện pháp này một cách có hệ thống, EU đang thúc đẩy sự phát triển của các công nghệ pin phù hợp với mục tiêu bền vững của mình.

Trọng tâm của quy định này là kiểm soát chặt chẽ sự hiện diện của các chất có hại trong pin. Chỉ một lượng thiết yếu các chất này mới được phép sử dụng trong pin có sẵn trên thị trường chung của EU. Hạn chế này mở rộng đối với các chất gây lo ngại, bảo đảm rằng sẽ tiến hành đánh giá liên tục để xác định tính an toàn và khả năng tồn tại với môi trường của các chất được sử dụng trong sản xuất pin.

Lộ trình hướng tới tính tuần hoàn được nêu trong Luật Quy định về Pin bao gồm các mục tiêu từng bước về hiệu quả tái chế, thu hồi vật liệu và nội dung tái chế bắt đầu từ năm 2025. Cách tiếp cận được đo lường này nhấn mạnh cam kết của EU trong việc thúc đẩy quá trình chuyển đổi có trách nhiệm, bảo đảm rằng tất cả pin thải được thu thập đều được tái chế một cách có hệ thống và các nguyên liệu thô quan trọng như coban, lithium và niken được thu hồi một cách hiệu quả. Bằng cách đặt ra các mục tiêu nghiêm ngặt về hiệu quả tái chế và thu hồi vật liệu theo thời gian, EU đang củng cố cam kết của mình trong việc quản lý tài nguyên bền vững.

Trao quyền cho người sử dụng

Một tính năng đáng chú ý sẽ có hiệu lực từ năm 2027 là trao quyền cho người tiêu dùng tháo và thay pin di động trong các thiết bị điện tử của họ trong suốt vòng đời của sản phẩm. Sự đổi mới này không chỉ mở rộng tiện ích của các sản phẩm điện tử, mà còn thúc đẩy khả năng tái sử dụng và giảm thiểu chất thải sau tiêu dùng, từ đó phù hợp với các nguyên tắc kinh tế tuần hoàn.

Nhận thức được tầm quan trọng của việc ra quyết định sáng suốt, Luật Quy định về pin bắt buộc phải cung cấp dữ liệu quan trọng về pin thông qua nhãn pin. Ngoài ra, mã QR được liên kết với hộ chiếu kỹ thuật số sẽ cung cấp thông tin chi tiết toàn diện về thông số kỹ thuật của từng loại pin, cho phép người tiêu dùng và các chuyên gia trong ngành đưa ra những lựa chọn sáng suốt và đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế tuần hoàn.

Quy định có tầm quan trọng như vậy sẽ đặt ra một loạt trách nhiệm cho các công ty hoạt động trong ngành pin. Luật yêu cầu các công ty phải thực hiện thẩm định, xác định và giảm thiểu rủi ro xã hội và môi trường liên quan đến việc tìm nguồn cung ứng, xử lý và kinh doanh nguyên liệu thô như lithium, coban, niken và than chì tự nhiên. Điều khoản này bảo vệ chống lại khả năng làm trầm trọng thêm các thách thức về môi trường và xã hội, có thể phát sinh từ sự gia tăng nhu cầu về pin ở EU.

Theo giới chức châu Âu, việc thực thi Luật Quy định về pin là minh chứng cho cam kết vững chắc của EU đối với các nguyên tắc phát triển bền vững và kinh tế tuần hoàn. Khi châu lục này thực hiện bước đi quan trọng hướng tới các hoạt động sử dụng pin tuần hoàn và an toàn, bền vững hơn, chắc chắn tiếng vang đó sẽ mở rộng sang các thị trường pin toàn cầu, truyền cảm hứng cho đổi mới và các hoạt động có trách nhiệm trên toàn thế giới.

EU “chật vật” duy trì các tuyến đường đoàn kết với Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) cuối tuần qua kêu gọi Nga gia hạn thoả thuận cho phép xuất khẩu ngũ cốc Ukraine an toàn qua các cảng ở Biển Đen. Áp lực đang gia tăng buộc khối 27 nước thành viên phải giải phóng lượng nông sản dư thừa của Ukraine đang tràn ngập các nước phía Đông sau khi Nga rút khỏi thoả thuận hồi tháng trước.

Theo Phó Chủ tịch điều hành Uỷ ban châu Âu Valdis Dombrowskis, sự đổ vỡ của Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen đang tạo ra vấn đề không chỉ cho Ukraine, mà còn cho nhiều nước đang phát triển. EU đã triển khai các tuyến đường thay thế và đã giúp xuất khẩu 45 triệu tấn ngũ cốc, hạt dầu và các sản phẩm liên quan của Ukraine kể từ tháng 5/2022. Tuy nhiên, những tuyến đường này đang bị căng thẳng.

Việc vận chuyển ngũ cốc bằng đường sắt và đường bộ rất tốn kém và kém hiệu quả, khiến các sản phẩm vốn là mặt hàng xuất khẩu chính và là huyết mạch kinh tế quan trọng của Ukraine trở nên kém cạnh tranh trên thị trường thế giới.

Ngoại trưởng Ukraine Dmytro Kuleba thừa nhận: “Chúng tôi đang nghiên cứu các tuyến đường thay thế và đó là nhiệm vụ mà chúng tôi đã hoàn thành. Nhưng khách quan mà nói, hoạt động của tuyến đường Biển Đen vẫn là một giải pháp tối ưu từ mọi quan điểm. Chúng tôi sẽ có thể mở rộng đáng kể việc vận chuyển ngũ cốc qua các hành lang trên bộ. Nhưng việc phong tỏa Biển Đen phải chấm dứt”.

Romania đã mở rộng năng lực của cảng Constanța để đáp ứng lưu lượng hàng hoá ngày càng tăng. Ba Lan cũng đã đầu tư khoảng 100 triệu euro vào các dự án nhằm tăng cường năng lực đường sắt và tạo ra một cửa khẩu biên giới mới với Ukraine. Tuy nhiên, tổng mức đầu tư cần thiết để phát huy hết tiềm năng của các làn đường đoàn kết ước tính lên tới hàng tỷ euro. Trong khi đó, Uỷ ban châu Âu nhiều lần cảnh báo ngân sách cơ sở hạ tầng của EU đang bị thiếu hụt, thậm chí là cạn kiệt. Và ngay cả trong trường hợp tìm kiếm được nguồn tài chính, thì các tuyến đường đoàn kết cũng khiến EU phải trả giá đắt về mặt chính trị.

Chyên gia Gabor Bidlo tại Công ty phân tích tư vấn Budagabona của Hungary nhận định: “Rõ ràng là vào cuối tháng 11, giữa tháng 12 năm ngoái, giá ngũ cốc đã đạt đỉnh và một cục diện thị trường khác đã hình thành. Những người sản xuất, nông dân và thương nhân khi đó đã lạc quan rằng giá sẽ tiếp tục tăng lên. Tuy nhiên hiện nay, các nhà sản xuất này đã lâm vào tình thế khó khăn nghiêm trọng và điều này đặt ra những thách thức”.

Sau khi xung đột tại Ukraine nổ ra vào năm 2022, việc bán phá giá tràn lan ngũ cốc Ukraine trên thị trường Ba Lan đã khiến nông dân địa phương tức giận và sự hiện diện của hàng nghìn tài xế xe tải Ukraine đã gây căng thẳng cho các công ty vận tải địa phương Ba Lan và Romania.

Thổ Nhĩ Kỳ đang cố gắng thuyết phục Nga quay trở lại Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen và Liên minh châu Âu đã khẳng định sẽ ủng hộ mọi nỗ lực của Liên Hợp Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm khôi phục thoả thuận. Tuy nhiên, tại cuộc gặp với Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres mới đây, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov tuyên bố nước này sẽ chỉ quay lại Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen chừng nào phương Tây tôn trọng đầy đủ nghĩa vụ với Nga. Điều này đồng nghĩa với việc EU sẽ còn phải căng thẳng vì ngũ cốc Ukraine trong một thời gian nữa.

Quốc gia EU phải đốt nhiều than đá hơn vì lo thiếu điện trong mùa đông

(Ảnh minh họa).

Bloomberg đưa tin Pháp đã gia hạn cho phép các công ty sản xuất điện tăng cường đốt than trong những tháng tới để ngăn chặn tình trạng thiếu hụt trong mùa đông này.

Theo nguồn tin, động thái này diễn ra trong bối cảnh sản lượng của Công ty điện lực Electricite de France (EDF), nơi cung cấp hơn một nửa lượng điện của Pháp, ước tính sẽ vẫn ở mức thấp hơn mức lịch sử trong mùa đông năm nay, do các vấn đề với các lò phản ứng hạt nhân chịu tác động bởi hiện tượng ăn mòn ứng suất.

“Áp lực đối với hệ thống điện hiện nay đã giảm so với cùng kỳ năm ngoái”, Bộ Chuyển đổi Sinh thái Pháp cho biết, đề cập đến triển vọng sản lượng gió và Mặt Trời cũng như mức tiêu thụ năng lượng giảm. “Tuy nhiên, cần thực hiện mọi biện pháp để đảm bảo cung cấp năng lượng cho người dân trong mọi trường hợp”, cơ quan này nói thêm, nhấn mạnh xung đột ở Ukraine có thể chưa kết thúc vào mùa đông hoặc mùa đông tới sẽ rất khó khăn.

Chính phủ Pháp cũng đã thắt chặt các yêu cầu đối với hoạt động của 2 nhà máy nhiệt điện than còn lại của đất nước. Theo Bộ Chuyển đổi Sinh thái, các nhà sản xuất điện sẽ chỉ được phép hoạt động tối đa 1.800 giờ trong mùa đông tới, tương đương khoảng 11 tuần, giảm đáng kể so với 2.500 giờ vào mùa đông năm ngoái.

Theo sắc lệnh của chính phủ, các nhà máy hoạt động bằng than sẽ phải trả nhiều chi phí hơn cho mỗi tấn carbon dioxide thải ra.

Giá điện ở EU đã tăng vọt vào năm ngoái sau quyết định từ bỏ năng lượng của Nga, như một phần của chính sách trừng phạt do khối này áp đặt lên Moskva.

Pháp, quốc gia từng là nhà xuất khẩu điện lớn cho EU, đã phải phụ thuộc rất nhiều vào nguồn điện nhập khẩu từ các nước láng giềng vào mùa đông năm ngoái. Nhiều nhà máy điện hạt nhân, chiếm 70% sản lượng điện của cả nước, cũng đã phải ngừng hoạt động để bảo trì.

Nguồn: VTV; Năng Lượng Quốc Tế; Đại Biểu Nhân Dân; VOV; Báo Tin Tức