Châu Âu một lần nữa đối mặt sức ép khủng hoảng di cư trái phép

Theo Cơ quan bảo vệ biên giới châu Âu, lượng người di cư bất hợp pháp đến Liên minh châu Âu trong 6 tháng đầu năm 2023 tăng 10% so với cùng kỳ 2022. Cụ thể, đã có hơn 132.000 người tìm cách vượt biên trái phép vào EU trong nửa đầu năm nay. Riêng tuyến Địa Trung Hải có tới 2.000 người di cư tử nạn hoặc mất tích. Vì sao dòng người di cư trái phép vào châu Âu tăng trở lại? Và tình trạng này có liên quan như thế nào đến vấn nạn buôn người hiện nay?

Tháng 6 vừa qua, anh Usman Sadique - cựu cảnh sát người Pakistan đã cùng hàng trăm người di cư khác lên con thuyền đi tìm kiếm vận may tại miền đất hứa châu Âu. Trước khi lên thuyền, những người di cư ở trong một trại tạm ở Libya trong vài ngày, những kẻ buôn người đối xử với họ hết sức tồi tệ.

Đêm 14/6, chiếc thuyền chở anh Usman cùng hơn 700 người khác, trong đó có nhiều trẻ em, đã bị lật ở vùng nước sâu nhất của Địa Trung Hải và chìm trong khoảng 10-15 phút sau đó. Anh Usman là một trong số ít những người may mắn sống sót, tuy nhiên nỗi ám ảnh vẫn đeo đẳng anh suốt một thời gian.

Anh Usman muốn tìm một công việc ở châu Âu để cuộc sống gia đình nơi quê nhà bớt khổ, nhưng giấc mơ ấy đã kết thúc trong đêm định mệnh tháng 6. May mắn sống sót trở về, Usman hiện vẫn chưa có dự định cho tương lai.

Phần lớn người di cư bất hợp pháp xuất phát từ những khu vực khó khăn ở Trung Đông, Nam Á và châu Phi. Họ di chuyển theo 2 tuyến đường chính để tới châu Âu. Tuyến thứ nhất là đường bộ, trên những chiếc xe tải ngột ngạt. Tuyến thứ hai đi đường biển, người di cư tập trung về Tunisia và Libya ở Bắc Phi để lên những con thuyền ọp ẹp, chật chội đến mức quá tải, lênh đênh trên biển tới Italia và Hy Lạp ở phía bên kia bờ Địa Trung Hải. Chi phí mà mỗi người di cư phải trả cho kẻ buôn người trung bình là 2.500 USD, có những trường hợp lên đến 7.000 USD.

Một trong những yếu tố khiến số người di cư trái phép gia tăng trong năm qua, một phần là do các thủ đoạn của đối tượng buôn người trở nên tinh vi. Chúng giăng bẫy tìm con mồi bằng các hình thức truyền thông trên mạng xã hội, tô vẽ hình ảnh những chuyến di cư đầy màu hồng với tương lai sán lạn ở những vùng đất hứa.

Để ngăn chặn thêm những vụ đắm tàu di cư chết người ở châu Âu, nhiều biện pháp mới đang liên tục được các quốc gia châu Âu đưa ra. Tuy nhiên, chuyên gia Tổ chức chống buôn người của Liên hợp quốc nhiều lần nhấn mạnh, triệt phá các băng nhóm buôn người chỉ giải quyết bề nổi, nhu cầu di cư của một bộ phận người dân các nước thu nhập thấp là rất lớn, sẽ có những nhóm buôn người khác nổi lên để đáp ứng nhu cầu này. Giải pháp dài hơi và triệt để hơn là những vùng khó khăn phải được hỗ trợ để ổn định kinh tế, tạo được việc làm, giúp người dân có thu nhập ổn định và khôi phục niềm tin vào tương lai tươi sáng hơn ở quê nhà./.

Quan chức kinh tế hàng đầu EU: Châu Âu đang bị cuốn vào "cuộc khủng hoảng kép"

Châu Âu đang phải đối mặt với tác động của một "cuộc khủng hoảng kép", nhưng khu vực này có thể tránh được suy thoái kinh tế, ông Paolo Gentiloni, quan chức kinh tế của EU, nhận định.

Trả lời phỏng vấn đài CNBC vào ngày 2/9, ông Paolo Gentiloni, Ủy viên phụ trách các vấn đề kinh tế của Liên minh châu Âu (EU) cho rằng: "Tôi nghĩ chúng tôi đang phải đối mặt với tác động của cuộc khủng hoảng kép". Quan điểm này được ông Gentiloni đưa ra khi đề cập đến tác động địa chính trị từ chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine và tác động kinh tế của nó đến châu Âu.

"Từ quan điểm địa chính trị, [cuộc khủng hoảng] tất nhiên cũng ảnh hưởng đến Mỹ và toàn thế giới, nhưng xét về góc độ kinh tế, nó ảnh hưởng nghiêm trọng đến châu Âu và Đức nói riêng", ông Gentiloni nhấn mạnh.

Việc Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine vào tháng 2 năm ngoái đã làm dấy lên lo ngại nghiêm trọng ở châu Âu rằng khu vực này sẽ rơi vào tình trạng suy thoái kinh tế đáng kể.

Tuy nhiên, châu Âu cho đến nay vẫn có thể đảm bảo nguồn cung cấp năng lượng thay thế và một số chính phủ ở khu vực này đã có thể trợ cấp cho người tiêu dùng đang phải đối mặt với chi phí năng lượng tăng cao.

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đạt tăng trưởng 3,5% trong năm 2022. Tổ chức này dự báo Eurozone sẽ đạt tăng trưởng 0,8% trong năm 2023 và 1,4% trong năm 2024.

"Chúng tôi đã có một năm 2022 xuất sắc, tăng trưởng cao hơn Mỹ và Trung Quốc", ông Gentiloni nhận xét. "Sự chững lại xuất hiện từ quý cuối cùng của năm 2022 và nó vẫn tiếp diễn, nhưng không nên gọi đó là cuộc suy thoái, bởi vì tôi nghĩ chúng tôi có thể tránh được một cuộc suy thoái, chúng tôi đang tránh suy thoái", Ủy viên phụ trách các vấn đề kinh tế của EU nhận định.

Ủy ban châu Âu (EC), cơ quan hành pháp cao nhất của EU, dự kiến công bố các dự báo kinh tế mới cho toàn khu vực vào ngày 11/9. Theo đó, họ sẽ đưa ra đánh giá về bức tranh tăng trưởng trong khu vực.

Số liệu kinh tế gần đây đã làm dấy lên mối lo ngại về sự chững lại của kinh tế châu Âu. Đơn cử, hoạt động sản xuất kinh doanh ở châu lục này đã suy giảm trong tháng 8, xuống mức thấp nhất kể từ tháng 11/2020.

Cụ thể, chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) của Eurozone trong tháng 8 đã giảm còn 47,0 điểm, từ mức 48,6 trong tháng 7. Theo Dow Jones, kết quả tháng 8 thấp hơn mức kỳ vọng của các nhà kinh tế là 48,8.

Ông Cyrus de la Rubia, nhà kinh tế trưởng tại Ngân hàng thương mại Hamburg, cho rằng lĩnh vực dịch vụ của khu vực Eurozone "đang cho thấy dấu hiệu suy thoái cùng chiều với sự kém hiệu quả của ngành sản xuất chế tạo".

Xét theo lĩnh vực, chỉ số PMI lĩnh vực dịch vụ của Eurozone đã giảm xuống mức thấp nhất trong 30 tháng qua do chỉ đạt 48,3 điểm, trong khi chỉ số PMI lĩnh vực sản xuất chế tạo nhích nhẹ từ 42,7 trong tháng 7 lên 43,7 trong tháng 8.

"Từ các số liệu PMI trong bức tranh [tăng trưởng] GDP hiện tại, chúng tôi dự đoán rằng kinh tế khu vực đồng euro sẽ suy giảm 0,2% trong quý III (năm 2023 - BTV)", ông Rubia nói thêm.

Mặc dù lạm phát ở châu Âu có chiều hướng giảm bớt trong những tháng gần đây, nhưng số liệu mới nhất cho thấy lạm phát chung trong tháng 8 vẫn "ổn định" so với tháng trước, ở mức 5,3%. Tuy có giảm so với đầu năm, nhưng lạm phát hiện vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB).

"Tại sao sau khi phục hồi mạnh mẽ từ đại dịch Covid-19, nền kinh tế của chúng tôi lại chững lại? Tôi nghĩ là vì thách thức để đạt được sự độc lập về năng lượng, vốn rất tốn kém cho các hội gia đình và đẩy lạm phát lên cao", Ủy viên phụ trách các vấn đề kinh tế của EU lý giải.

Các cảng ở châu Âu chạy đua chuyển đổi xanh

Các cảng ở châu Âu đang cố gắng phát triển thành các cụm công nghiệp sử dụng năng lượng sạch nhằm chạy đua để giành được vai trò quan trọng trong chiến lược khí hậu đầy tham vọng của Liên minh châu Âu (EU).

Tại cảng biển lớn nhất khu vực ở Rotterdam (Hà Lan), chính quyền cảng và các công ty năng lượng lớn đang phát triển một mạng lưới quy mô lớn bao gồm năng lượng sạch từ các trang trại điện gió ngoài khơi, cũng như sản xuất hydrogen và đường ống để vận chuyển nhiên liệu này đến các nhà sản xuất tại chỗ và trong đất liền.

EU đang hỗ trợ tài chính cho quá trình chuyển đổi xanh của khối này, bao gồm việc phân bổ hơn 16 tỉ euro cho các dự án liên quan đến hydrogen và sẽ cấp thêm 5 tỉ euro hỗ trợ các sáng kiến hạ tầng năng lượng xanh xuyên biên giới quan trọng vào khoảng tháng 11.

Theo Ruud Kempener, lãnh đạo chính sách năng lượng của EU, các cảng sẽ không chỉ dẫn đầu trong quá trình chuyển đổi năng lượng mà còn giúp xanh hóa châu Âu và kích hoạt sự chuyển đổi xanh rõ ràng trong lĩnh vực này trên toàn cầu. Hoạt động sản xuất hydrogen sạch có thể được phát triển ở các cảng bằng cách sử dụng năng lượng gió rồi phân phối khắp châu Âu. Các cảng cũng như ngành công nghiệp xung quanh đều đang chuyển đổi sang các nguồn năng lượng sạch.

Là một phần trong chiến lược RePowerEU nhằm tránh xa nhiên liệu hóa thạch của Nga và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh, 27 nước thành viên EU đã cam kết sản xuất 10 triệu tấn hydrogen tái tạo (sử dụng năng lượng tái tạo để tách oxygen và hydrogen từ nước) và nhập khẩu thêm 10 triệu tấn nữa từ 2030.

Các cảng sẽ đóng một vai trò chiến lược trong sự phát triển của thị trường hydrogen của châu Âu, vừa là trung tâm nhập khẩu vừa là nhà đầu tư vào cơ sở hạ tầng để sản xuất, lưu trữ và phân phối hydrogen.

Theo một nghiên cứu của của chi nhánh của hãng kiểm toán Deloitte tại Bỉ, đến năm 2050, có tới 42% tổng nhu cầu hydrogen ở EU có thể tập trung ở các khu vực cảng, chủ yếu được thúc đẩy bởi các ngành công nghiệp và lĩnh vực vận tải quốc tế. Hydrogen có tiềm năng thay thế khí đốt để sản xuất nhiệt cho các quy trình công nghiệp và trở thành nhiên liệu quan trọng trong ngành hàng không, vận tải biển và vận tải đường bộ.

Cảng Rotterdam có kế hoạch cung cấp cho khu vực phía tây bắc của châu Âu ít nhất 4,6 triệu tấn hydrogen vào cuối thập niên này. Con số này sẽ đóng góp vào gần 1/4 mục tiêu chung của EU.

Theo một dự án được chính phủ Hà Lan và các công ty bao gồm Shell, BP và Air Liquide đồng tài trợ, các nhà máy sản xuất hydrogen sẽ được thiết lập tại 24 hecta đất bồi đắp gần sông Maas. Những nhà máy này được cung cấp năng lượng từ các trang trại điện gió ngoài khơi để sản xuất hydrogen. Dự án sẽ sẵn sàng vận hành năm 2025 và cảng Rotterdam dự kiến đạt công suất sản xuất hydrogen 2-2,5 GW vào năm 2030, trở thành nơi sản xuất hydrogen bằng cách điện phân nước lớn nhất ở EU.

“Chiến lược RePowerEU yêu cầu một lượng hydrogen khổng lồ. Nhu cầu về hydrogen xanh từ các ngành công nghiệp khác nhau sẽ ngày càng tăng”, Nico Van Dooren, giám đốc danh mục đầu tư và phát triển kinh doanh mới của cảng Rotterdam nói.

Theo tính toán của cảng Rotterdam, các nhà máy hydrogen sẽ được kết nối với các nhà máy lọc dầu tại cảng này thông qua mạng lưới đường ống trị giá tới 1,5 tỉ euro. Gasunie, công ty điều hành cơ sở hạ tầng năng lượng thuộc sở hữu nhà nước của Hà Lan đã cam kết đầu tư 100 triệu euro vào các đường ống này. Cảng Rotterdam đặt mục tiêu mở rộng mạng lưới đường ống và đến năm 2027 sẽ vận chuyển hydrogen xanh qua Bỉ và Đức, thông qua hành lang Delta Rhine, một tuyến đường ống dài gần 300 km.

Theo CEO Jacques Vandermeiren của Cơ quan quản lý cảng Antwerp-Bruges (Hà Lan), cảng này cũng đang thảo luận các dự án hydrogen với các nhà đầu tư. “Nơi mà bạn phải bắt đầu quá trình chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang các phân tử và điện tử tái tạo chắc chắn là các cảng. Chúng tôi đang thảo luận với các công ty về dự án sản xuất hydrogen”, ông nói.

Không chỉ các cảng đang thực hiện quá trình chuyển đổi xanh mà các hãng vận tải biển cũng đang bắt đầu chuyển sang sử dụng nhiên liệu sạch hơn. Hồi tháng 6, Maersk, hãng vận tải container lớn thứ hai thế giới đã đặt đóng sáu tàu chạy bằng nhiên liệu methanol, nâng tổng số đơn đặt hàng các tàu đốt loại nhiên liệu đó lên 25.

Trong mùa thu này, EU sẽ quyết định những dự án hạ tầng năng lượng xanh nào đủ điều kiện nhận hỗ trợ tài chính.

Trong các cuộc đàm phán sơ bộ vào tháng 6, các quan chức EU kết luận rằng dự án đường ống dẫn hydrogen từ Barcelona (Tây Ban Nha) đến Marseille (Pháp) có thể mở rộng tới Berlin. Dự án này sẽ đủ điều kiện nhận tài trợ cho cơ sở hạ tầng xanh. Các dự án khác dự kiến được bật đèn xanh là tuyến đường ống dẫn hydrogen kết nối Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha cũng như các đường ống ở Bắc Âu nhằm vận chuyển hydrogen tái tạo của Thụy Điển và Phần Lan vào Đức.

Rheo Deloitte, việc thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng hydrogen tái tạo tại các cảng và khu vực ven biển có thể giúp giảm 655 triệu tấn khí thải carbon, tương đương 16% tổng lượng khí thải carbon ở EU vào năm 2019.

“Các cảng đang thay đổi. Sự thay đổi này giống như ô tô động cơ đốt trong so với xe điện. Nhìn bề ngoài, chúng có vẻ không thay đổi đáng kể nhưng thực tế xe điện là một sản phẩm hoàn toàn khác”, Marcel van de Kar, giám đốc toàn cầu về năng lượng mới tại Koninklijke Vopak (Hà Lan), công ty có kế hoạch đầu tư 1 tỉ euro vào cơ sở hạ tầng năng lượng sạch trên toàn cầu, nói.

Người dân châu Âu đã bắt đầu thấy hối tiếc khi mua ô tô điện

Nhiều người dùng ô tô điện tại châu Âu cho biết, họ đang cảm thấy hối tiếc khi đã mua ô tô điện bởi nhiều lý do ảnh hưởng tới cuộc sống hàng ngày.

Xe ô tô điện (EV) được coi là xu hướng tất yếu của thế giới để kiểm soát ô nhiễm. Tại châu Âu có tới hàng trăm nghìn người đã chuyển từ xe sử dụng động cơ xăng dầu sang sử dụng xe điện mỗi năm. Nhưng một cuộc khảo sát ở Pháp mới đây đã tiết lộ hơn một nửa số chủ sở hữu xe điện đang cảm thấy hối tiếc về quyết định của mình.

Theo nghiên cứu của Monta - một công ty có trụ sở tại Đan Mạch chuyên về trạm sạc xe điện, phối hợp với công ty tư vấn phân tích YouGov, nhiều người mua xe điện đã tỏ ra không mấy hài lòng về lựa chọn của mình.

Khảo sát cho thấy khoảng 54% chủ sở hữu xe điện thừa nhận họ hối hận vì đã mua xe điện vì chi phí điện tăng cao. Cuộc khủng hoảng giá cá và điện năng đã khiến hóa đơn tiền điện trên khắp châu Âu tăng gấp đôi chỉ sau 3 năm vừa qua, và tất nhiên chi phí sạc điện cũng tăng lên ở mức tương tự.

Các yếu tố khác ảnh hưởng đến tâm lý của người sử dụng còn bao gồm sự thiếu minh bạch trong giá bán, có nghĩa là khách hàng chỉ biết được mức giá thực tế khi quá trình mua bán xe hoàn tất. Những người được hỏi cũng nêu khó khăn trong việc tìm ra nơi có mức giá tốt nhất, có thể là bởi các ưu đãi ở mỗi khu vực và trong những khoảng thời gian khác nhau là khác nhau.

Ngoài ra, những ngươi đang sử dụng xe điện cho rằng họ cảm thấy rất không hài lòng khi phải tải xuống nhiều ứng dụng khác nhau để sử dụng xe điện. Điều này đến từ việc thị trường bị phân mảnh và các nhà sản xuất đôi khi "không chơi" với nhau.

Ở Pháp, tỷ lệ sử dụng xe điện tương đương với mức trung bình của châu Âu là 12%. Các nước thuộc Liên minh châu Âu đặt mục tiêu có ít nhất 30 triệu ô tô điện lưu thông trên đường vào năm 2030.

Cũng vào năm 2030, Mỹ đang hướng tới 50% số ô tô bán ra trong nước là xe điện, trong khi Trung Quốc đặt mục tiêu là 40%. Thậm chí Anh còn mạnh dạn không bán xe xăng/dầu mới vào 2030.

Tuy nhiên, việc áp dụng rộng rãi xe điện vẫn gặp phải những trở ngại lớn. Nhiều tài xế không muốn mua ô tô điện do lo lắng về phạm vi hoạt động và chi phí sử dụng thường đắt hơn so với ô tô chạy bằng xăng và dầu diesel thông thường.

Các thương hiệu lớn như Tesla và nhiều hãng xe điện khác đã và đang phải đối mặt với sự chỉ trích ngày càng tăng kể từ khi xuất hiện trên thị trường trong những năm gần đây. Nhiều chủ sở hữu xe điện đã phàn nàn về việc xe của họ bị hỏng hóc trên hành trình do vấn đề về pin và trạm sạc pin cho xe.

Trang The Sun trích dẫn lời của một số chủ xe điện cho biết, việc mang xe đi du lịch, cắm trại ở những nơi xa xôi là không thể bởi không tìm ra chỗ sạc điện.

Johanna, đến từ Canada cho biết, cô bất lực đến mức "rớt nước mắt" khi không thể tìm được nơi để sạc điện cho xe khi đồng hồ báo chỉ còn 48km nữa là hết pin.

Còn một chuyên gia về động cơ, người đã lái xe điện trong chuyến đi dài 300 dặm (gần 500 km) ở Phần Lan đã tiết lộ hai điều mà anh ấy cực kỳ ghét trong hành trình của mình với chiếc xe điện, một trong đó liên quan đến khó khăn khi sạc pin khiến chuyến đi phải thay đổi.

"Tôi đã có một hành trình 'ác mộng' và rất kém vui khi bị phá hỏng bởi chiếc xe điện. Tôi cảm thấy hối tiếc vì đã sử dụng nó cho chuyến đi này", người này chia sẻ.

Giá điện ở Italy tăng 30% trong một tuần

Hóa đơn điện của các hộ gia đình ở châu Âu đã tăng vọt kể từ khi các nước phương Tây phần lớn từ bỏ nguồn cung cấp dầu, khí đốt tự nhiên và than của Nga.

Giá năng lượng trên khắp EU đang tăng mạnh, làm tăng khả năng tiền điện của các hộ gia đình sẽ cao hơn khi khối này chuẩn bị bước vào mùa đông, trong bối cảnh nguồn cung cấp khí đốt tự nhiên từ Nga giảm mạnh.

Giá điện ở Italy đã tăng gần 30% trong tuần từ ngày 21/8 đến ngày 27/8, lên tới 138 Euro/MWh.

Theo ước tính của nhóm nghiên cứu Nomisma Energia, bắt đầu từ ngày 1/10, các gia đình ở Italy có thể phải đối mặt với việc hóa đơn tiền điện tăng từ 7% đến 10%. Nhóm nghiên cứu Nomisma Energia cho rằng giá khí đốt tăng là nguyên nhân chính của thực trạng tăng giá điện, vì Italy là một trong những quốc gia phụ thuộc vào khí đốt tự nhiên nhất ở EU.

Chủ tịch của Nomisma Energia, ông Davide Tabarelli, đã cảnh báo hôm 29/8 rằng "nếu giá khí đốt vẫn ở mức này, chắc chắn chúng sẽ ảnh hưởng đến việc tăng hóa đơn tiền điện trong tương lai".

Theo ông Tabarelli, được trích dẫn bởi báo Italy 24 Press News, "dự báo cho mùa đông tới cho thấy, giá khí đốt quốc tế cao hơn 40% so với hiện tại và nếu chúng thành hiện thực, giá khí đốt cho mùa đông có thể cao hơn 20% so với mức hiện tại".

Ở những quốc gia khác trong EU, chi phí năng lượng cũng tiếp tục tăng, với giá điện bán buôn trung bình ở Estonia tăng vọt 93%, lên 153,39 Euro/MWh trong tuần trước. Giá điện ở cả Latvia và Lithuania đều tăng 23%, lên 142,58 Euro cho mỗi MWh.

Giá điện ở EU đã tăng vọt trong năm 2022 sau quyết định của khối này nhằm hạn chế nghiêm ngặt dầu khí của Nga và cấm hoàn toàn việc cung cấp than từ nước này, như một phần trong chính sách trừng phạt nhằm vào Moscow.

Pháp, quốc gia từng là nước xuất khẩu điện ròng sang EU, đã phải phụ thuộc rất nhiều vào điện nhập khẩu từ các nước láng giềng vào mùa đông năm 2022. Nhiều nhà máy điện hạt nhân, chiếm 70% sản lượng điện trên toàn nước Pháp, đã ngừng hoạt động để bảo trì. Hôm thứ 28/8, Paris đã gia hạn cho phép các công ty sản xuất điện đốt thêm than trong những tháng tới để ngăn chặn tình trạng thiếu điện trong mùa đông này.

Nguồn: ANTV; Báo Đầu Tư; The Saigon Times; Vietnamnet; CafeF