EU quyết tâm ngăn cản quyền lực của các Big Tech

(Ảnh minh họa).

Theo các nhà lập pháp của EU, các biện pháp siết chặt hoạt động của Big Tech tại thị trường này sẽ giúp làm sạch không gian mạng, đồng thời thúc đẩy các gã khổng lồ công nghệ phải cạnh tranh sòng phẳng hơn, thay vì có quá nhiều lợi thế như trước...

Bắt đầu từ cuối tháng 8/2023, người dân thuộc Liên minh châu Âu (EU), gồm 27 quốc gia, thấy cuộc sống trực tuyến của mình có điểm khác lạ so với trước. Họ có thể thay đổi một số nội dung hiển thị khi tìm kiếm, lướt và chia sẻ trên các nền tảng truyền thông xã hội lớn nhất như TikTok, Instagram và Facebook cũng như những gã khổng lồ công nghệ khác như Google và Amazon.

Ngày 25/8/2023, Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) và Đạo luật Thị trường kỹ thuật số (DMA) của Liên minh châu Âu (EU) chính thức có hiệu lực, với đối tượng tập trung là các Big Tech, chủ yếu đến từ Mỹ.

Nỗ lực của EU nhằm kiểm soát tầm ảnh hưởng ngày càng tăng của các “ông lớn” ngành công nghệ vốn manh nha từ năm 2020. Lý do chính yếu là cán cân cạnh tranh trên thị trường quá nghiêng lệch về một bên. Với vị thế gần như thống trị, các Big Tech hưởng nhiều lợi thế nổi trội, trong nhiều trường hợp là tuyệt đối, so với các đối thủ cạnh tranh. Các công ty vừa và nhỏ hơn phải chịu sự lép vế.

Để hạn chế sự mất cân bằng này, EU đưa ra 2 đạo luật DMA và DSA, tạo ra bộ quy tắc thống nhất trên toàn khối. Trong đó, nhiều động thái thể hiện sự “rắn tay” nhất từ trước đến nay như sẵn sàng phạt nặng, thậm chí tiến tới cấm hoạt động. Các tập đoàn công nghệ hiện đứng trước thách thức tiến hành những thay đổi sâu rộng với các nền tảng và dịch vụ của họ để đáp ứng quy định của EU.

Trong khi các quy định của DSA hướng tới chuyện các nền tảng lớn, có trên 45 triệu người dùng ở EU, có trách nhiệm hơn với nội dung phân phối trên Internet, thì DMA ra đời để buộc các “ông lớn” thay đổi phương thức kinh doanh - yếu tố bị cho là đe dọa đến tính cạnh tranh lành mạnh.

HAI "GỌNG KÌM" ĐỂ SIẾT CHẶT BIG TECH

Các quan chức của EU muốn đạo luật DSA sẽ thúc đẩy những tập đoàn công nghệ cần mạnh tay trong việc kiểm soát, loại bỏ nội dung độc hại trên không gian mạng, áp dụng với toàn bộ dịch vụ kỹ thuật số hoạt động tại EU.

DSA được chia thành nhiều cấp độ, trong đó những yêu cầu chặt chẽ nhất sẽ áp dụng với 17 tập đoàn công nghệ được mô tả là "nền tảng trực tuyến cực lớn" như Facebook và Amazon, cùng hai "công cụ tìm kiếm cực lớn" là Google và Bing.

Sally Broughton Micova, Phó Giáo sư tại Đại học East Anglia (Vương quốc Anh), đánh giá: “Các quan chức EU một mặt lo ngại về hành vi của người dùng, như bắt nạt và phát tán nội dung bất hợp pháp, nhưng họ cũng lo ngại về cách các nền tảng hoạt động và cách chúng góp phần tạo ra những tác động tiêu cực”.

Theo đó, các nền tảng phải tìm cách gỡ bỏ dữ liệu bất hợp pháp, có thể tác động đến hành vi người dùng như tin giả, phát ngôn thù địch, kích động khủng bố, tội phạm. Người dùng thường xuyên vi phạm phải bị “cấm cửa”, còn các trang bán hàng phải xác minh danh tính người cung cấp dịch vụ trước khi sản phẩm được phép chào bán online.

DSA cũng bao gồm các biện pháp buộc các công ty công nghệ lớn phải giao dữ liệu liên quan đến các thuật toán của họ cho các nhà quản lý, minh bạch hơn về các thuật toán mà họ sử dụng để đề xuất nội dung cho người dùng.
Ở đạo luật còn lại, DMA nhắm vào các hãng công nghệ có doanh thu hàng năm trên 6,5 tỷ Euro tại châu Âu trong 3 năm gần nhất, có giá trị thị trường trên 65 tỷ USD và cung cấp một dịch vụ nền tảng cốt lõi ở ít nhất 3 quốc gia thuộc EU, cùng một số tiêu chí khác.

Đạo luật DMA can thiệp cách các Big Tech kiểm soát dữ liệu người dùng và quyền truy cập các nền tảng phổ biến. Theo đó, các bên như Apple, Meta, Amazon không được phép ưu tiên dịch vụ của mình, hoặc cấm người dùng gỡ bỏ các phần mềm, ứng dụng được cài sẵn, như mạng xã hội, công cụ tìm kiếm, dịch vụ chia sẻ video, trình duyệt web và trợ lý ảo…

Ngoài ra, các gã khổng lồ công nghệ phải cho phép các dịch vụ nhắn tin có thể tương tác và liên thông với nhau. Người dùng doanh nghiệp sẽ có quyền truy cập dữ liệu của họ và có thể quảng cáo sản phẩm và dịch vụ cạnh tranh trên một nền tảng cũng như giao dịch với khách hàng ngoài nền tảng.

Với hai đạo luật DMA và DSA, các công ty nếu không tuân thủ có thể đối mặt với số tiền phạt tương đương 6% doanh thu toàn cầu và sẽ bị cấm hoạt động tạm thời nếu liên tiếp tái phạm. Số tiền phạt có thể lên tới hàng tỷ USD. Các nhà làm luật cũng kêu gọi áp mức phạt tới 10% doanh thu toàn cầu hoặc thậm chí phải chia tách hoạt động kinh doanh nếu các công ty này cố tình vi phạm nhiều lần.

Nguyên nhân đằng sau động thái cứng rắn của EU với Big Tech trong những năm gần đây chủ yếu đến là do tính cạnh tranh trên thị trường không được đảm bảo. Các gã khổng lồ công nghệ lớn mạnh với tốc độ nhanh, đạt được lợi thế quá mức cho phép, tỷ lệ nghịch với cơ chế về dịch vụ kỹ thuật số đã cũ kỹ của EU và các cơ quan pháp lý về chống độc quyền phản ứng chậm chân.

Nếu không can thiệp, các công ty lớn sẽ tiếp tục được đà ngăn cản nhiều doanh nghiệp và người tiêu dùng hưởng lợi từ thị trường kỹ thuật số cạnh tranh, dẫn đến vị thế độc quyền. Mặt khác, các Big Tech liên tục bị chỉ trích vì giám sát lỏng lẻo các nội dung trên nền tảng của mình, dẫn đến những vi phạm tràn lan trên không gian mạng.

Về phía các Big Tech, dù không hài lòng, nhưng để tiếp tục cuộc chơi, họ buộc phải chạy đua tuân thủ các quy định kiểm soát mới ở châu Âu, bằng cách triển khai những cách mới, cho phép người dùng Châu Âu gắn cờ nội dung trực tuyến và sản phẩm bị cho là bất hợp pháp.

Còn các công ty sẽ có nghĩa vụ phải gỡ bỏ một cách nhanh chóng và khách quan. Họ cũng sẽ chịu sự giám sát thường xuyên của các cơ quan quản lý ở EU. Amazon đã mở một kênh mới để báo cáo các sản phẩm bị nghi ngờ và đang cung cấp thêm thông tin về người bán bên thứ ba.

PHẢN ỨNG CỦA CÁC GÃ KHỔNG LỒ CÔNG NGHỆ

TikTok cung cấp cho người dùng “tùy chọn báo cáo bổ sung” đối với nội dung, bao gồm cả quảng cáo, mà họ cho là vi phạm, độc hại. Các danh mục báo cáo chỉ ra từng lý do cụ thể như ngôn từ căm thù và quấy rối, tự tử hoặc tự làm hại bản thân, thông tin sai lệch hoặc lừa đảo sẽ giúp người dùng xác định chính xác vấn đề.

Sau đó, một “nhóm người kiểm duyệt và chuyên gia pháp lý chuyên trách mới” sẽ xác định xem nội dung bị gắn cờ có vi phạm chính sách hay không, theo phát ngôn từ phía công ty mẹ ByteDance. TikTok cho biết lý do gỡ xuống sẽ được giải thích cho người đăng video và người đã gắn cờ nó, đi đôi với quyền khiếu nại.

Mặt khác, người dùng có thể tắt đề xuất video được cá nhân hóa - hệ thống nhiều lần bị chỉ trích là giúp phát tán nội dung xấu. Thay vào đó, nguồn cấp dữ liệu của TikTok sẽ đề xuất video cho người dùng dựa trên nội dung phổ biến ở khu vực của họ và trên toàn thế giới.

Nền tảng Snapchat cho biết nhà quảng cáo sẽ không thể sử dụng các công cụ cá nhân hóa và tối ưu hóa cho thanh thiếu niên ở EU và Vương quốc Anh. Người dùng Snapchat từ 18 tuổi trở lên cũng sẽ có được sự minh bạch và kiểm soát tốt hơn đối với các quảng cáo mà họ nhìn thấy, bao gồm cả “chi tiết và thông tin chi tiết” về lý do các quảng cáo này xuất hiện.

Từng nắm vị thế tiên phong trong mảng then chốt này, doanh nghiệp châu Âu đứng trước nguy cơ phá sản hàng loạt vì không thể cạnh tranh giá với sản phẩm của Trung Quốc

Xu hướng đáng lo ngại này có thể sẽ cản trở nỗ lực của châu Âu trong việc thúc đẩy "tự lực" trong hoạt động sản xuất.

Theo Financial Times, ngành năng lượng mặt trời của châu Âu đang cảnh báo tình trạng dư thừa hàng nhập khẩu giá rẻ của Trung Quốc khiến một số nhà sản xuất đứng trước bờ vực phá sản. Điều này sẽ cản trở nỗ lực của EU trong việc thúc đẩy sản xuất công nghệ xanh.

SolarPower Europe, tập đoàn thương mại trong ngành này, đã viết thư gửi EC cho biết lượng hàng tồn tăng vọt cùng sự cạnh tranh gay gắt từ các nhà sản xuất Trung Quốc để giành thị phần ở châu Âu đã đẩy giá mô-đun năng lượng mặt trời thấp hơn khoảng 1/4 từ đầu năm nay.

Công ty này trình bày trong bức thư: “Tình trạng này đang tạo ra những mối rủi ro hiện hữu cho các doanh nghiệp gặp khó khăn về tài chính, vì cổ phiếu của họ cũng rớt giá.”

Trong khi đó, Norwegian Crystals, nhà sản xuất phôi sử dụng trong pin mặt trời, đã nộp đơn xin phá sản hồi tháng trước. Norsun, một công ty năng lượng mặt trời khác của Na Uy, trong tháng này cho biết họ sẽ tạm dừng sản xuất đến cuối năm nay.

SolarPower Europe nói rằng chi phí sản xuất mô-đun năng lượng mặt trời ở châu Âu cao hơn gấp đôi so với giá giao ngay ở thời điểm hiện tại.

EU đang kỳ vọng rằng năng lượng mặt trời sẽ là nguồn năng lượng lớn nhất trong khu vực. Cùng với đó, khối sẽ nỗ lực đạt mục tiêu 45% nguồn năng lượng được tạo ra bằng năng lượng tái tạo vào năm 2030.

Tuy nhiên, việc Trung Quốc chiếm ưu thế trong chuỗi cung ứng năng lượng mặt trời đang giúp các sản phẩm của nước này chiếm khoảng 3/4 lượng nhập khẩu trong lĩnh vực năng lượng mặt trời của EU. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng EU cũng phụ thuộc vào Trung Quốc giống như phụ thuộc vào khí đốt của Nga.

EU đã tìm cách hạn chế tình trạng cạnh tranh này bằng các áp thuế đối với hàng nhập khẩu của Trung Quốc vào năm 2012, sau khi Bắc Kinh đưa ra các khoản trợ cấp lớn cho lĩnh vực năng lượng mặt trời. Song, khối này lại dỡ bỏ quy định vào năm 2018 nhằm thúc đẩy việc lắp đặt các thiết bị năng lượng tái tạo.

Kể từ thời điểm đó, Brussels vẫn chưa khôi phục các quy định hạn chế dù gần đây đã thúc đẩy các công ty châu Âu “giảm rủi ro” chuỗi cung ứng khi đang dựa quá nhiều vào Trung Quốc.

Nội dung bức thư của SolarPower Europe cho biết, việc sản phẩm của họ hạ giá mạnh cũng đồng nghĩa với việc mục tiêu sản xuất 30 GW chuỗi cung ứng năng lượng mặt trời vào năm 2030 của EU đang gặp “rủi ro nghiêm trọng”. Ngành năng lượng gió cũng đưa ra lời cảnh báo tương tự đến Brussels.

Các giám đốc điều hành doanh nghiệp phương Tây cũng cảnh báo rằng Trung Quốc đang tung ra các khoản trợ cấp quy mô lớn và xây dựng nhà máy sản xuất pin xe điện, vượt xa so với nhu cầu trong nước. Đây cũng là xu hướng có thể ảnh hưởng đến tham vọng mở rộng sản xuất pin xe điện của EU.

Ngoài ra, bức thư cho biết chi tiêu của EU cho các thiết bị năng lượng mặt trời đã tăng từ 6 tỷ euro trong năm 2016 lên hơn 25 tỷ euro vào năm ngoái, khiến các tấm pin mặt trời của Trung Quốc đang “chất đống” trong các kho hàng ở châu Âu. Số lượng tấm quang điện Trung Quốc trong các kho hàng này đủ để đáp ứng gấp đôi nhu cầu hàng năm của cả châu Âu.

SolarPower Europe cho biết, các công ty Trung Quốc đang “bán phá giá ở thị trường châu Âu”, đưa ra các hợp đồng 2 năm với giá thấp hơn thị trường giao ngay. Những thoả thuận này thường đi kèm điều khoản yêu cầu về số lượng đặt hàng tối thiểu và đảm bảo sự độc quyền.

Walburga Hemetsberger, CEO của SolarPower Europe, nói rằng bà và những giám đốc khác trong ngành cũng sẽ kiến nghị với EC.

“Chuyện công - chuyện tư” trong bài phát biểu thường niên của Chủ tịch EC

(Ảnh minh họa).

Có những câu chuyện công và chuyện tư xoay quanh bài phát biểu thường niên vừa qua của Chủ tịch EC Leyen.

Hôm 13/9, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula Von De Leyen đã có bài phát biểu thường niên kéo dài hơn một giờ đồng hồ, trong đó có cả chuyện công và chuyên tư.

Bài phát biểu đề cập những vấn đề cấp bách nhất mà Liên minh châu Âu đang phải đối mặt, trong đó được quan tâm nhiều nhất là chính sách năng lượng và chính sách khí hậu của EU, trong bối cảnh vẫn còn rất nhiều đồn đoán về sức chống chịu của EU trong mùa đông tới.

Cùng với những chính sách chung của toàn khối, điều mà nhiều người chờ đợi ở bài phát biểu của bà Leyn là kế hoạch của cá nhân bà khi cuộc bầu cử châu Âu sẽ diễn ra vào năm sau. 4 năm trong nhiệm kỳ đầu tiên vừa qua, bà Leyen đã chèo chống đưa EU vượt qua những giai đoạn vô cùng khó khăn, vì vậy đang có rất nhiều đồn đoán về việc bà có thể tìm kiếm nhiệm kỳ thứ hai.

Cách tiếp cận của châu Âu

Vào thời điểm cuối năm trước, Châu Âu vẫn đang lo lắng và đầy chật vật trong quá trình chuẩn bị tích trữ năng lượng cho mùa đông sắp tới. Cuộc xung đột Nga - Ukraine đã ảnh hưởng sâu sắc đến toàn khối và các nhà lãnh đạo buộc phải yêu cầu người dân tiết kiệm, thậm chí là tính đến phương án cắt điện luân phiên để có thể đảm bảo nguồn điện đủ cung ứng cho mùa đông lạnh giá. Chưa kể đến giá năng lượng lúc đó đã leo thang, lên gấp đôi, thậm chí là gấp 3 trong vòng mấy tháng ở một số quốc gia gây nên hoang mang cực độ cho người dân bản địa.

Tính đến thời điểm hiện tại, Châu Âu đã rút ra nhiều kinh nghiệm xương máu cho bài học đắt giá của mình. EU đã có sự chuẩn bị khá chắc chắn về năng lượng dự trữ cho mùa đông sắp tới. Khối hiện đang có 100 lò phản ứng hạt nhân hoạt động tại 12 quốc gia thành viên với tổng công suất gần 100 Gigawatt. Một số nước thành viên nhóm 27 đang tiến hành xây dựng thêm các nhà máy điện hạt nhân mới như Phần Lan, Pháp, Slovakia và Hungary. Và nhiều dự án điện hạt nhân đang được nhen nhóm ​​ở nhiều nước khác. Điện hạt nhân hiện đang chiếm khoảng 22,1% tổng số năng lượng sản xuất của EU.

Ngoài ra, theo dữ liệu tổng hợp từ Cơ sở hạ tầng khí đốt châu Âu (GIE), các cơ sở lưu trữ Châu Âu đã lấp đầy trung bình hơn 90% kho lưu trữ khí đốt, tương đương khoảng 93 tỷ mét khối vào giữa tháng 8 vừa qua, sớm hơn nhiều so với mục tiêu được đặt ra là ngày 1/11 hàng năm. Và theo Ủy ban châu Âu, tỷ lệ 90% có thể đáp ứng tới 1/3 nhu cầu khí đốt của EU trong mùa đông. Điều này sẽ giúp khối có thể ổn định thị trường khí đốt trong thời gian tới. Hơn nữa, các quốc gia thành viên đã cam kết giảm 15% mức tiêu thụ khí đốt trong khoảng thời gian từ tháng 4 năm 2023 đến hết tháng 3 năm 2024 so với mức trung bình được ghi nhận trong các năm 2017-2022. Phần lớn họ đã vượt mục tiêu này vào năm ngoái nhờ thời tiết tốt và giá cả cao đã thúc đẩy các hộ gia đình và doanh nghiệp phải tiết kiệm. EU cũng đã giảm mức tiêu thụ khí đốt xuống 18% trong khoảng thời gian từ tháng 8/2022 đến tháng 5/2023 so với mức trung bình của 5 năm trước đó. Với các dự liệu trên, các chuyên gia cho rằng Liên minh Châu Âu có đủ cơ sở để có thể hoàn toàn tự tin trước mùa đông đang đến.

Thế nên, trong bài phát biểu hôm thứ 4 (13/9), Chủ tịch Ủy ban châu Âu, bà Ursula von der Leyen chỉ tập trung vào việc hỗ trợ năng lượng tái tạo. Bà cho biết Liên minh Châu Âu sẽ đề xuất một gói hỗ trợ ngành công nghiệp năng lượng gió của Châu Âu trong bối cảnh các công ty trong lĩnh vực năng lượng tái tạo phải đối mặt với những thách thức như lạm phát. Đồng thời, bà cũng nhấn mạnh Liên minh Châu Âu đang hoàn thiện khung pháp lý để nhắm tới mục tiêu sản xuất 42,5% tổng số năng lượng sẽ là năng lượng tái tạo vào năm 2030. Các chuyên gia đánh giá đây là một trong những mục tiêu tham vọng nhất trên thế giới tại thời điểm này. Điều này cho thấy, lối tư duy của EU đã thay đổi hoàn toàn so với 1 năm trước đây, chỉ tập trung nhìn vào tương lai và hướng đến việc làm chủ công nghệ năng lượng tái tạo.

Tuy nhiên, chúng ta cũng cần lưu ý rằng, Liên minh Châu Âu vẫn còn dễ bị tổn thương và phụ thuộc nhiều vào thị trường khí đốt. Đơn cử như việc giá khí đốt tăng vọt vào đầu tháng 8, sau khi có nguy cơ đình công tại các cơ sở khí đốt lớn ở Australia và nhu cầu tăng mạnh ở Châu Á. Sự tự tin của khối 27 chỉ được đảm bảo khi thời tiết tốt và không có biến động địa chính trị lớn nào xảy ra trong mùa đông này.

Thỏa thuận Xanh đẩy cao chi phí đầu vào của doanh nghiệp

Liên minh Châu Âu hiện đã thông qua phần lớn điều khoản của « Thỏa thuận xanh », một kế hoạch đầy tham vọng nhằm cắt giảm lượng khí thải carbon của khối. Đây cũng được coi là dự án tâm huyết của Chủ tịch Ủy ban châu Âu, bà Ursula von der Leyen. Tuy nhiên đến thời điểm này, vẫn còn 37 văn bản đang được đàm phán. Trong đó, một số văn bản như "phục hồi thiên nhiên" hay quy định về thuốc trừ sâu, v.v. vẫn đang vấp phải sự phản đối từ cánh hữu và cánh cực hữu, những người tố cáo gánh nặng quy định áp đặt lên nông dân và các doanh nghiệp. Thậm chí Đảng nhân dân Châu Âu (EPP) đã từng nhấn mạnh các cử tri và doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ không tuân theo sự thay đổi của chương trình Thỏa thuận Xanh nếu nó đồng nghĩa với việc tăng thêm chi phí và các thủ tục hành chính bổ sung.

Trước những ý kiến đó, trong bài phát biểu của mình, bà von der Leyen đã cam kết “đảm bảo một quá trình chuyển đổi công bằng và bình đẳng” với “lời hứa không để ai bị bỏ lại phía sau”, đồng thời khẳng định sẽ thu hút các doanh nghiệp tham gia vào việc thực hiện “Thỏa thuận xanh” thông qua tham vấn. Bà sẽ bổ nhiệm, trước cuối năm nay, một đặc phái viên Châu Âu dành cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, người sẽ đối thoại trực tiếp với doanh nghiệp. Nhưng các chuyên gia Châu Âu cũng lưu ý rằng, phương án này dường như không mấy khả thi khi chỉ có một người phải đối mặt với khối công việc khổng lồ. Chưa kể đến việc các dữ liệu thu thập được sẽ có thể phiến diện và không phản ánh hết được tình hình thực tế.

Ngoài ra, dự án Thỏa thuận Xanh còn vấp phải phản ứng gay gắt của các ngành sản xuất hàng đầu Châu Âu như ngành sản xuất ô tô hay ngành cơ khí… Họ cho rằng việc đặt ra nhiều quy định với cách tiếp cận « lý tưởng hóa » sẽ làm giảm sức cạnh tranh và tạo cơ hội cho những đối thủ khác của Châu Âu như Mỹ hay Trung Quốc. Về phần mình, bà von der Leyen cho rằng Thỏa thuận Xanh không mẫu thuẫn với việc cải thiện khả năng cạnh tranh của Châu Âu mà ngược lại khối sẽ có thêm lợi thế trong tương lai với việc đổi mới “công nghệ sạch”. Bà cũng dẫn chứng rằng trong 5 năm qua, số lượng nhà máy thép sạch ở EU đã tăng từ 0 lên 38 nhà máy. Hiện, Châu Âu đang thu hút nhiều khoản đầu tư vào hydro sạch hơn cả Mỹ và Trung Quốc cộng lại.

Khả năng bà Von De Leyen

Bà Ursula von der Leyen là người đứng đầu Ủy ban châu Âu kể từ năm 2019 và cuộc bầu cử tiếp theo sẽ diễn ra vào tháng 6 năm sau. Bà luôn là người kín tiếng với giới báo chí về những dự định tương lai của mình. Cho đến gần đây, bà von der Leyen vẫn từ chối cho biết liệu bà có tranh cử nhiệm kỳ thứ hai sau cuộc bầu cử châu Âu vào năm 2024 hay không. Tuy nhiên, trong bài phát biểu hôm thứ 4 (13/09), bà đã trình bày một loạt chính sách liên quan đến nhiệm vụ chính trị của Ủy ban trong 4 năm tới, từ chính sách Thỏa thuận Xanh, cho đến việc hỗ trợ nông dân, chống dân di cư bất hợp pháp cũng như việc mở rộng Liên minh Châu Âu. Điều này cho thấy nhiều khả năng bà sẽ tham gia ứng cử nhiệm kỳ Chủ tịch Ủy ban châu Âu thứ hai vào năm tới.

Theo nhận định của các chuyên gia, bà Ursula von der Leyen hiện đang nhận được sự ủng hộ của nhiều nhà lãnh đạo các quốc gia thành viên khối 27. Thành công này đến từ nhiều khía cạnh, một trong những thành công nổi bật của bà là đã dẫn dắt Châu Âu vượt qua cuộc khủng hoảng y tế Covid-19 một cách hiệu quả. Bà lại thêm một lần nữa thành công khi có thể tạo nên tiếng nói chung Châu Âu trong việc ủng hộ Ukraina. Một sự hòa hợp khiến giới chuyên môn phải ngạc nhiên. Chưa kể đến mới đây, sự ủng hộ từ các chính phủ dành cho bà von der Leyen tiếp tục được củng cố bằng việc ký kết thỏa thuận trị giá 785 triệu euro với Tunisia vào tháng 7 vừa qua. Thỏa thuận này nhằm mục đích cung cấp hỗ trợ kinh tế cho quốc gia Bắc Phi, để đổi lấy cam kết tăng cường ngăn chặn tình trạng di cư qua Biển Địa Trung Hải. Ngay cả lãnh đạo Đảng Nhân dân Châu Âu (EPP) trung hữu, Manfred Weber, người được coi là có thể trở thành đối thủ của bà von der Leyen trong việc tranh cửu chức chủ tịch Ủy ban, cũng đã nêu bật sự thành công của bà với giới báo.

Hiện vẫn còn quá sớm để có thể khẳng định việc bà Ursula von der Leyen có tiếp tục tham gia ứng cử nhiệm kỳ Chủ tịch Ủy ban châu Âu hay không. Nhưng một điều chúng ta có thể chắc chắn, đó là đến thời điểm này, nếu bà von der Leyen quyết định rút lui khỏi cuộc đua thì nguyên nhân chính không phải là vì những thành tích bà đã đạt được trong thời gian qua.

Châu Âu đau đầu với bài toán an ninh năng lượng

Châu Âu tránh được kịch bản tồi tệ nhất khi quay lưng với khí đốt Nga, song bài toán an ninh năng lượng dài hạn vẫn chưa có lời giải.

Từ khi xung đột Ukraine bùng phát, châu Âu biết họ sẽ sớm phải đối mặt nhiều vấn đề phức tạp liên quan đến khí đốt giá rẻ của Nga, nguồn năng lượng mà họ đã phụ thuộc trong nhiều thập kỷ để sưởi ấm và sản xuất.

Đối với châu Âu, an ninh năng lượng luôn là sự đánh đổi. Năng lượng nhập khẩu giá rẻ luôn đi kèm nguy cơ khiến họ phải phụ thuộc vào bên cung cấp.

Các quan chức châu Âu từng dự đoán rằng một mùa đông dài và lạnh giá năm 2022-2023 sẽ buộc họ phải cắt giảm các biện pháp trừng phạt với Nga, bởi các thành viên trong Liên minh châu Âu (EU) không thể để người dân nước mình chịu lạnh vì lợi ích của Ukraine.

Tuy nhiên, mùa đông ấm áp vừa qua cùng các nỗ lực tiết kiệm khí đốt đã giúp châu Âu tránh được kịch bản này, đồng thời thúc đẩy họ từ bỏ chính sách Wandel durch Handel (Thay đổi bằng Thương mại) đã áp dụng hàng chục năm qua. Các nhà hoạch định chính sách Wandel durch Handel từng tin rằng nước Nga sẽ dần thay đổi và ngả về các giá trị phương Tây sau quá trình làm ăn lâu dài với châu Âu.

Bước đầu tiên mà châu Âu thực hiện là giảm dần nhập khẩu khí đốt từ Nga. Năm 2021, một năm trước khi xung đột Ukraine bùng phát, 45% lượng khí đốt nhập khẩu của EU đến từ Nga. Ở Đức, con số này ở mức 52%.

Tuy nhiên, những con số này đã giảm sau khi chiến sự nổ ra. Theo dữ liệu của EU, trong quý I năm 2023, Nga chỉ chiếm 17,4% lượng nhập khẩu khí đốt của toàn khối.

Bước tiếp theo là tận dụng mùa đông ấm áp để lấp đầy kho dự trữ khí đốt, nhằm chuẩn bị cho mùa đông 2023-2024. Các kho dự trữ khí đốt của châu Âu đã đầy đến mức họ đồng thuận rằng Điện Kremlin không thể vũ khí hóa năng lượng nhằm thay đổi quyết tâm của châu Âu.

Toàn bộ EU đã đạt mục tiêu dự trữ 90% khí đốt vào giữa tháng 8, trước hạn chót là ngày 1/11. Châu Âu cũng đa dạng hóa đáng kể các nguồn năng lượng của mình.

Song giới phân tích lo ngại rằng các biện pháp đó chỉ mang tính tình thế và không thể đảm bảo an ninh năng lượng trong dài hạn cho châu Âu. Điều đáng lo ngại nhất đối với các nước châu Âu là dù họ đã nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung khí đốt, phần lớn kho dự trữ hiện tại là khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).

"LNG là một giải pháp rõ ràng tới mức trở thành ưu tiên. Song vì LNG có thể giao dịch khá linh hoạt nên việc truy tìm nguồn gốc sẽ khó khăn hơn. Điều đó có nghĩa một lượng lớn LNG mà châu Âu nhập khẩu vẫn có thể đến từ Nga", Milan Elkerbout, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Chính sách châu Âu, nói.

Châu Âu nói họ mua hầu hết LNG từ Mỹ, Qatar và Nigeria, song mặt hàng này thường bán trên các sàn giao dịch, nơi thường không có dữ liệu rõ ràng về nguồn gốc khí đốt.

Ngoài ra, khi châu Âu từ bỏ chính sách Wandel durch Handel với Nga, họ lại phụ thuộc vào năng lượng của nước khác. Khi nói đến an ninh năng lượng, sự phụ thuộc cuối cùng lại dẫn tới sự đánh đổi giữa lợi ích kinh tế và rủi ro, theo Luke McGee, nhà phân tích của CNN.

Một trong những cách EU hy vọng có thể giúp họ thoát phụ thuộc năng lượng là thông qua Thỏa thuận Xanh, kế hoạch biến châu Âu thành lục địa trung hòa khí thải vào năm 2050. Dự án này dự kiến tiêu tốn hơn một nghìn tỷ USD, sẽ bao gồm nhiều hoạt động từ việc trồng 3 tỷ cây xanh đến cải tạo các tòa nhà để tiết kiệm năng lượng. Ngoài ra, đầu tư lớn vào năng lượng tái tạo và giao thông sạch cũng đóng vai trò quan trọng.

Cột mốc lớn đầu tiên trong Thỏa thuận Xanh là giảm 55% khí phát thải nhà kính trước năm 2030 so với mức năm 1990. Nhưng giới quan sát lo ngại về tiến độ chậm chạp trong việc thực hiện mục tiêu này, khiến một số nước có thể phải tìm kiếm nguồn hỗ trợ chuyển đổi năng lượng từ Trung Quốc.

"Trung Quốc bắt đầu chiến lược công nghiệp về năng lượng xanh khoảng 15 năm trước. Họ đã làm rất tốt, đảm bảo các nguồn tài nguyên thiên nhiên như lithium để sản xuất pin, thép để chế tạo tuabin gió và xây dựng năng lực sản xuất để đáp ứng nhu cầu phát triển tất cả những điều này", Adam Bell, cựu quan chức năng lượng Anh, nói.

Bell thêm rằng châu Âu trong khi đó tỏ ra không có đủ khả năng và có lẽ không thể tránh khỏi kịch bản "Trung Quốc sẽ đóng vai trò quan trọng trong tương lai xanh của châu Âu".

Điều này lại đặt ra cho châu Âu những thách thức liên quan đến địa chính trị và an ninh, theo giới quan sát.

Velina Tchakarova, chuyên gia hàng đầu về an ninh châu Âu, cho rằng với nguồn nguyên liệu thô đáng kể và sự bảo hộ của nhà nước, ngành công nghiệp Trung Quốc có lợi thế cạnh tranh mà các công ty châu Âu ngày càng khó bắt kịp.

Tchakarova cho rằng nếu phải dựa vào Trung Quốc để chuyển đổi xanh, châu Âu sẽ đối mặt với nhiều rủi ro lớn, khi tiếp tục phải phụ thuộc nguồn cung vào một đối tác lớn, điều mà châu Âu đã rút ra bài học từ khí đốt Nga.

Châu Âu đã nỗ lực giải quyết bài toán an ninh năng lượng, song vẫn đối mặt thách thức lớn. Với dân số già của châu Âu cùng nền kinh tế trì trệ, lục địa vẫn cần nguồn năng lượng khổng lồ nếu họ muốn duy trì lối sống hiện tại, theo nhà phân tích Luke McGee.

"Một trong những điều trớ trêu của cuộc sống là những bên nắm giữ lá bài năng lượng đôi khi là những đối tác không đánh tin cậy nhất và là đối thủ của chúng ta trong tương lai", McGee dẫn lời một nhà ngoại giao EU.

Pháp bắt Apple thu hồi iPhone 12 vì lo ngại 'điện thoại xả bức xạ từ quá cao'

(Ảnh minh họa).

Pháp đã ra lệnh cho Apple ngừng bán iPhone 12 vì phát ra quá nhiều bức xạ từ.

Hôm thứ Ba, cơ quan giám sát tần số vô tuyến của Pháp cũng yêu cầu hãng công nghệ khổng lồ phải khắc phục vấn đề đối với các điện thoại đã bán ra.

ANFR nói với Apple rằng nếu không thể giải quyết vấn đề thông qua cách cập nhật phần mềm, hãng sẽ buộc phải thu hồi tất cả các iPhone 12 từng được bán ra tại Pháp.

Tuy nhiên, Tổ chức Y tế Thế giới trước đó đã tìm cách làm giảm bớt nỗi lo ngại về bức xạ mà các điện thoại di động này xả ra.

Trên trang web của mình, WHO cho biết không có bằng chứng nào kết luận rằng việc tiếp xúc với trường điện từ mức độ thấp sẽ gây hại cho con người.

iPhone 12 được phát hành lần đầu tiên vào tháng 9/2020 và hiện vẫn được bán ra trên toàn thế giới.

Apple nói với BBC rằng hãng đang khiếu nại đánh giá của ANFR, và cho biết họ đã cung cấp cho cơ quan quản lý kết quả phòng thí nghiệm từ chính hãng khổng lồ công nghệ và các bên thứ ba, theo đó cho thấy thiết bị tuân thủ tất cả các quy tắc liên quan.

Hãng nói iPhone 12 đã được công nhận là tuân thủ các quy định về mức độ bức xạ trên toàn thế giới.

'Xả bức xạ cao hơn mức cho phép'

Bộ trưởng kỹ thuật số Pháp Jean-Noel Barrot nói với tờ Le Parisien của nước này rằng quyết định được đưa ra do mức xả phóng xạ vượt quá ngưỡng chấp nhận được, theo Reuters.

Ông nói ANFR nhận thấy Tỷ lệ Hấp thụ Đặc trưng (SAR) của iPhone 12 cao hơn mức được pháp luật cho phép.

"Apple dự kiến ​​sẽ trả lời trong vòng hai tuần," ông nói.

"Nếu họ không làm như vậy, tôi sẵn sàng ra lệnh thu hồi tất cả iPhone 12 đang lưu hành. Quy tắc này áp dụng cho tất cả mọi người, kể cả những hãng khổng lồ trong mảng kỹ thuật số."

Pháp sẽ chia sẻ những phát hiện của mình với các cơ quan quản lý khác trong khối thương mại chung - điều mà Barrot cho biết có thể dẫn đến "hiệu ứng quả cầu tuyết".

ANFR yêu cầu SAR của thiết bị phải được kiểm tra theo hai cách sử dụng điện thoại khác nhau.

Đầu tiên, là kiểm tra đối với 'chi', tức là kiểm tra khi điện thoại tiếp xúc gần với cơ thể của một người, chẳng hạn như khi nó được giữ hoặc đặt trong túi quần. Giới hạn SAR tối đa để đảm bảo an toàn trong trường hợp này là 4 watt/kg.

Cơ quan quản lý cho biết mức SAR của 'chi' ở thiết bị này là 5,74 watt/kg - cao hơn giới hạn an toàn.

Cách thứ hai là tính năng kiểm tra khi điện thoại được để ở vị trí xa hơn một chút, chẳng hạn như để trong túi xách hoặc túi áo khoác. Kết quả cho thấy mức SAR của iPhone 12 khi được kiểm tra theo cách này nằm dưới ngưỡng cho phép.

Tin tức này lần đầu tiên được tung ra vào thứ Ba tại Pháp - cùng ngày Apple trình làng iPhone 15 mới.

iPhone 15 là chiếc điện thoại đầu tiên kể từ năm 2012 có cổng sạc thay thế, và Apple cho biết họ sẽ bán một bộ chuyển đổi để mọi người có thể sử dụng các loại cáp hiện có của họ.

Tin được công bố khi Bộ Ngoại giao Trung Quốc đưa ra phản bác đối với các tường thuật trên báo chí theo đó nói các cơ quan chính phủ Trung Quốc đã yêu cầu nhân viên ngừng sử dụng iPhone.

Bộ Ngoại giao nói Trung Quốc chưa ban hành bất kỳ luật, quy định hoặc chính sách nào ngăn chặn việc sử dụng các sản phẩm của Apple.

Nguồn: VnEconomy; Soha; VOV; Vnexpress; BBC