Người cao tuổi châu Âu vật lộn trong "sóng nhiệt" trên 40 độ C

(Ảnh minh họa).

Với nhiều người cao tuổi ở châu Âu, việc phải sống trong sóng nhiệt những ngày qua khiến họ đối mặt với hàng loạt mối đe dọa về sức khỏe.

Khi một làn gió nhẹ, nóng thổi qua phòng khách, bà Donata Grillo, 75 tuổi, ngồi cạnh ban công, đặt một miếng bọt biển ướt lên đùi. Đây là tất cả những gì bà có thể cảm thấy mát mẻ khi nhiệt độ ở Rome, Italy đã tiến sát 41 độ C.

Bà không có điều hòa hay quạt trong căn hộ 2 phòng ngủ tại một khu nhà công cộng nằm cạnh bệnh viện và đường cao tốc.

Đã từ nhiều ngày qua, bà không gặp gỡ bất cứ ai, ngoài nhân viên xã hội Carlotta Antonelli, 28 tuổi. "Bà đừng đi đâu hết, thời tiết quá nóng và nguy hiểm", Antonelli khuyến cáo.

Những đợt nắng nóng liên tiếp "thiêu đốt" Italy và phần còn lại của Nam Âu trong những tuần qua đã buộc nhiều người phải tìm nơi trú ẩn tạm thời trong những ngôi nhà và văn phòng có điều hòa hoặc tìm đến những nơi nghỉ dưỡng bên bờ biển.

Với nhiều người cao tuổi, sóng nhiệt đã trở thành mối đe dọa nghiêm trọng tới sức khỏe.

Nắng nóng khắc nghiệt đã bao trùm khắp khu vực gây ra mối đe dọa tới tính mạng với nhiều người cao tuổi - những người vốn đã quen với khí hậu tương đối mát mẻ và dễ chịu của châu Âu trong nhiều năm qua. Nắng nóng cũng đặt ra thách thức với chính phủ nhiều nước nhằm thực hiện các động thái để bảo vệ cộng đồng người cao tuổi dễ bị tổn thương.

Đối với Italy, cái nóng khắc nghiệt khiến quốc gia này đối mặt với những khó khăn chồng chất hơn cả do nước này có dân số già. Khoảng 24% người Italy trên 65 tuổi, khiến nước này trở thành quốc gia già nhất ở châu Âu và hơn 4 triệu người trong số họ sống một mình.

Một nghiên cứu ước tính, vào mùa hè năm ngoái, gần 30% trong số 61.000 thiệt mạng do nắng nóng khắc nghiệt ở châu Âu là người Italy, trong đó tuổi tác là một yếu tố quan trọng được cân nhắc tới.

Số người Italy trên 80 tuổi vào khoảng 4,5 triệu người, gần gấp đôi so với 20 năm trước.

Giáo sư Andrea Ungar, chủ tịch Hiệp hội Lão khoa Italy, cho biết: "Những người lớn tuổi mắc bệnh nền dễ bị tổn thương hơn (trong sóng nhiệt)".

Mùa hè nóng nhất được ghi nhận ở châu Âu vào năm 2003 đã khiến hơn 70.000 người thiệt mạng, theo một số ước tính, và kể từ đó, dân số Italy đã già đi đáng kể.

Tiến sĩ Francesca De Donato, một nhà nghiên cứu y tế công cộng của Italy, nhận định: "Số lượng người có nguy cơ về sức khỏe (trong nắng nóng) không ngừng tăng lên".

Sau năm 2003, Italy trở thành một trong những quốc gia đầu tiên ở Châu Âu đưa ra kế hoạch quốc gia nhằm giảm thiểu tác động của nắng nóng cực đoan. Trong những ngày nóng bức kỷ lục, Italy thường xuyên thông báo tới người dân về nguy cơ liên quan tới sức khỏe, đưa ra lời khuyên cần thiết, cũng như có các biện pháp chăm sóc người cao tuổi.

Tại một số quốc gia khác đang hứng chịu nắng nóng, chính quyền cũng có những cơ chế giúp hạn chế tác động của sóng nhiệt. Ví dụ, tại Brussels, Bỉ, người cao tuổi và những người cảm thấy dễ bị tổn thương có thể đăng ký qua điện thoại với chính quyền thành phố, để được kiểm tra thường xuyên khi nhiệt độ vượt qua một ngưỡng nhất định.

Tại Hy Lạp, chính quyền có kế hoạch sẽ đóng cửa một số địa điểm khảo cổ vào thời điểm từ trưa tới chiều, khi nhiệt độ dự kiến có thể đạt tới 43,8 độ C. Các cơ quan chính phủ thông báo luôn trong tình trạng sẵn sàng để giải quyết những hậu quả của sóng nhiệt.

Luật ‘‘Thiên Nhiên’’ vượt cửa ải Nghị Viện Châu Âu: Một ‘‘bước tiến lịch sử’’?

Ngày 12/07/2023 vừa qua, Luật Phục Hồi Thiên Nhiên (Nature Restoration Law) của châu Âu đã vượt qua ''cửa ải Nghị Viện''. Chỉ thiếu 12 phiếu, liên đảng cánh hữu và cực hữu châu Âu đã có thể chôn vùi được dự luật này. Các liên đảng cánh tả, môi trường và cánh trung châu Âu đã dồn sức cứu dự luật. Việc Nghị Viện Châu Âu thông qua Luật Phục Hồi Thiên Nhiên được nhiều nhà quan sát đánh giá là "một bước tiến lịch sử". Vì sao? RFI tổng hợp thông tin về chủ đề này.

‘‘Cửa ải Nghị Viện’’ : Cuộc cản phá quyết liệt của đảng PPE

Về dự luật Phục Hồi Thiên Nhiên ( gọi tắt là luật ‘‘Thiên Nhiên’’), Nghị Viện Châu Âu đã có nhiều cuộc bỏ phiếu trong ngày 12/07. Trước hết là một cuộc bỏ phiếu chính về đề xuất bác bỏ dự luật do đảng cánh hữu PPE, đảng lớn nhất tại châu Âu đưa ra. Đề xuất hủy bỏ dự luật bị bác với 324 phiếu chống và 312 phiếu thuận. Tiếp theo đó, các nghị sĩ châu Âu đã bỏ phiếu thông qua 140 đề nghị sửa đổi đối với dự luật (do Ủy Ban Châu Âu đề xuất), trước khi tiến hành bỏ phiếu lần hai để thông qua dự luật. Trong lần bỏ phiếu chính thứ hai, dự luật đã được 336 phiếu thuận và 300 phiếu chống.

Đài France 24, trong bài tổng thuật về chủ đề này nhan đề ‘‘Phục Hồi Thiên Nhiên: Nghị Viện Châu Âu thông qua một văn bản luật sau một cuộc đấu lâu dài’’, nhấn mạnh, nếu như trong giới chuyên gia, việc phục hồi thiên nhiên như dự luật chủ trương đã nhận được ‘‘một đồng thuận rộng rãi’’, thì đã có ''một sự đối đầu quyết liệt về chính trị tại Nghị Viện Châu Âu''. Chủ trương của đảng bảo thủ châu Âu PPE là bác bỏ hoàn toàn dự luật, coi đây là một ''đe dọa với nông nghiệp, ngư nghiệp và kể cả các năng lượng tái tạo''.

Theo những người phản đối, Luật Phục Hồi Thiên Nhiên sẽ dẫn đến việc làm sụt giảm mạnh sản lượng nông nghiệp của châu Âu, hủy hoại các cơ sở hạ tầng năng lượng của châu Âu, trong bối cảnh Liên Âu đang phải nỗ lực tăng cường khả năng tự túc, đặc biệt sau đại dịch Covid 19 và trong bối cảnh chiến tranh Nga – Ukraina.

Nếu dự luật bị bác, ‘‘Green Deal’’ tổn thất nặng nề

Trong các cuộc bỏ phiếu ở cấp ủy ban trước đó, dự thảo đã bị Ủy Ban Ngư nghiệp và Nông nghiệp, và Ủy Ban Môi Trường của Nghị Viện Châu Âu ngăn chặn. Trước thềm cuộc bỏ phiếu tại Nghị Viện, việc liên đảng cánh hữu và cực hữu phối hợp dồn sức tấn công dự luật đã khiến nhiều người cho rằng dự luật hoàn toàn có nguy cơ bị gạt bỏ. Viễn cảnh được thua dự đoán sẽ chỉ chênh nhau một vài phiếu bầu. Nếu dự luật bị bác bỏ, thì gần như không có cơ hội nào cho một dự luật về Phục Hồi Thiên Nhiên được Nghị Viện Châu Âu thông qua trong khóa này.

Việc dự luật về Phục Hồi Thiên Nhiên – một trụ cột trong thỏa ước chuyển sang nền kinh tế Xanh của châu Âu (tức ‘‘Green Deal’’) – bị bác bỏ sẽ là một đòn gây tổn thất nặng nề cho nỗ lực chuyển sang kinh tế Xanh của toàn khối, đã được đông đảo giới lãnh đạo chính trị châu Âu nỗ lực để xác lập cách đây ít năm. Green Deal được coi là một chính sách chủ chốt giúp Liên Âu duy trì vị trí đứng đầu trong các nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế nhằm chặn đứng đà hủy hoại thiên nhiên, tránh cho nhân loại các hậu quả thảm khốc do các biến đổi về môi trường, khí hậu.

Giới khoa học vào cuộc

Giới khoa học cũng đã nỗ lực vào cuộc để cứu vãn dự luật Luật Phục Hồi Thiên Nhiên. Ngày 13/06, hơn 3.300 nhà khoa học đã công bố một bức thư ngỏ bảo vệ dự luật, lên án một cuộc tấn công ‘‘không thể biện minh được’’ chống lại dự luật này, mà chủ yếu dựa trên việc tung các thông tin giả, tin bóp méo. Bức thư ngỏ nói trên đã trình bày các căn cứ để bác bỏ 6 luận điểm chính, mà nhân danh chúng, phe chống dự luật đòi xóa bỏ. Trong số các luận điểm chính bị bác bỏ, có việc quy cho dự luật ‘‘làm mất an ninh thực phẩm’’, luận điểm đã được đảng PPE phổ biến rộng rãi.

Theo ông Patrick ten Brink, tổng thư ký European Environmental Bureau (EEB), đồng tác giả bài ''Luật Phục Hồi Thiên Nhiên, một cơ hội cần nắm lấy'' (socialeurope.eu), việc hàng nghìn nhà khoa học vào cuộc, với khoảng 1 triệu chữ ký ủng hộ của người dân, đã góp phần đáng kể giúp dự luật đứng vững. EEB là liên minh 180 hiệp hội môi trường, thuộc 38 quốc gia trong đó có nhiều nước châu Âu.

‘‘Kinh tế cần Thiên nhiên’’: Thông điệp cốt lõi

Phát biểu sau khi dự luật được thông qua, dân biểu đảng Xã Hội châu Âu César Luena, người chủ trì dự luật này tuyên bố đây là ‘‘một thắng lợi lớn của cộng đồng xã hội’’, ‘‘một tin tức tuyệt vời với thiên nhiên’’. Dân biểu môi trường Karima Delli nói đến ‘‘một sự thở phào nhẹ nhõm vô cùng, và một lời cảnh báo nghiêm khắc đối với những kẻ tàn phá thiên nhiên’’.

‘‘Hòa giải kinh tế với môi trường, bởi kinh tế cần đến môi trường’’ là tinh thần cối lõi của dự luật. Phó chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Frans Timmermans, trong một phát biểu hồi cuối tháng 5/2023, nhấn mạnh: ‘‘Không có các hệ sinh thái mạnh mẽ hơn, bền vững hơn, đơn giản là không thể bảo đảm được việc sản xuất lương thực, thực phẩm, cũng như các phương tiện giúp các nhà làm nông duy trì hoạt động’’. Theo giới môi trường, hiểm họa lớn với nông nghiệp hiện nay là ‘‘sự sụp đổ của các hệ sinh thái’’.

Dự luật phục hồi thiên nhiên chứa đựng những mục tiêu rõ ràng về dài hạn cũng như về ngắn hạn. Về dài hạn, phục hồi lại toàn bộ các hệ sinh thái bị suy thoái trước 2050. Trong hiện tại, các nghiên cứu khoa học của châu Âu cho thấy khoảng 70% đất đai Liên Âu suy thoái, 80% các hệ sinh thái trong tình trạng xấu. Dự luật đặt mục tiêu ‘‘phục hồi ít nhất 20%’’ các vùng đất và biển của Liên Âu trước 2030. Với một số vùng đặc biệt (như ven biển, vùng đất ngập, vùng đồi cát, hay vùng đồng cỏ…), tỉ lệ phục hồi dự kiến lên đến 30%. Các vùng đầm than, vốn là giếng hút khí thải hiệu quả, dự kiến phải phục hồi đến 70% vào năm 2050. Ít nhất 25.000 km dòng chảy tự nhiên phải được khôi phục trước 2030. 10% diện tích đất nông nghiệp phải được che phủ bởi các hệ sinh thái đa dạng, như cây to, cây bụi, rặng cây, hồ nhỏ, tường lũy, hoặc đơn giản là để đất nghỉ ngơi, không khai thác….

Bảo vệ đa dạng sinh học: Tín hiệu mạnh mẽ từ Liên Âu

Đây là lần đầu tiên sau 30 năm, Liên Âu ra luật về bảo vệ thiên nhiên, tiếp theo Luật 92/43/CEE, mang tên ‘‘Habitats’’. Nhưng khác với quy định bảo vệ thiên nhiên 30 năm về trước, tập trung vào các khu bảo tồn, dự luật Phục Hồi Thiên Nhiên (Nature Restoration Law) lần này hướng đến khôi phục toàn bộ đất đai và các hệ sinh thái bị suy thoái. Luật Phục Hồi Thiên Nhiên đặt các mục tiêu đầy tham vọng như trên bởi vì đà hủy diệt môi sinh trên quy mô toàn cầu nói chung, và tại châu Âu nói riêng, cũng đang ở mức vô cùng ghê gớm. Giới khoa học nói đến cuộc đại tuyệt chủng sinh giới lần thứ 6. Các hệ sinh thái, các giống loài sinh vật bị diệt vong, đất đai bị suy kiệt cũng là một tác nhân căn bản làm trầm trọng thêm tình trạng khí hậu bị hâm nóng, với các hậu quả càng ngày càng dữ dội hơn.

Ít tháng sau khi cộng đồng quốc tế đạt đồng thuận về việc bảo vệ ít nhất 30% diện tích đất liền và biển cả, tại hội nghị về Đa dạng sinh học Montreal, tháng 12/2022, việc Nghị Viện Châu Âu thông qua Luật Phục Hồi Thiên Nhiên, mang tính cưỡng chế, đặt mục tiêu khôi phục hoàn toàn các hệ sinh thái, và đưa ra mục tiêu hành động cấp bách từ đây đến 2030, là một tín hiệu mạnh mẽ cho thấy Liên Âu đang đứng tiếp tục dẫn đầu trong cuộc chiến về môi trường.

Cửa ải cuối cùng

Văn bản dự luật này sẽ phải được thảo luận lại với Ủy Ban Châu Âu, và đặc biệt là với Hội Đồng Châu Âu (tức định chế đại diện cho 27 nước thành viên). Bộ Ba này phải so dây cho dàn nhạc ăn khớp nhau. Bởi để đạt được sự ủng hộ của đa số dân biểu, dự luật vừa được Nghị Viện thông qua đã không còn nguyên vẹn so với dự luật của Ủy Ban Châu Âu. Một số nhà môi trường nói đến nhiều thay đổi quá lớn khiến luật bảo vệ môi trường này mất đi thực chất. Ngược lại, những người chiến đấu để bảo vệ dự luật ‘‘Phục Hồi Thiên Nhiên’’ thì khẳng định điều quan trọng là trước hết phải thông qua dự luật. Bản thân việc thông qua các mục tiêu chung như trên đã là một bước tiến, tạo đà cho các thay đổi tiếp theo theo hướng này.

Trong giai đoạn tới, Hội đồng Châu Âu sẽ có vai trò lớn hơn nhiều so với Ủy Ban Châu Âu. Hội Đồng Châu Âu và Nghị Viện Châu Âu sẽ phải thống nhất về một văn bản luật mới dựa trên văn bản được Quốc Hội thông qua. Dự luật sẽ phải được thông qua vào đầu năm tới, trước khi nhiệm kỳ Nghị Viện kết thúc.

Dự Luật Phục Hồi Thiên Nhiên đã vượt qua cửa ải Nghị Viện lần một vào ngày 12/07. Đây tự thân đã là một bước tiến lịch sử. Về nguyên tắc, dự luật ‘‘Phục Hồi Thiên Nhiên’’ vẫn có thể tiếp tục được sửa đổi, theo hướng có lợi hơn cho Thiên Nhiên. Theo ông Patrick ten Brink, tổng thư ký Văn phòng Môi trường châu Âu EEB, bộ ba Ủy Ban Châu Âu, Nghị Viện Châu Âu và Hội Đồng châu Âu cần chống lại các thông tin sai lệch, và ‘‘tập trung vào các đàm phán dựa trên bằng chứng, nhằm phục vụ cho cho lợi ích cho nông dân, đảm bảo một tương lai đáng sống cho con em chúng ta và bảo tồn thiên nhiên cho tất cả mọi người, bởi sẽ không có tương lai, nếu không có Thiên nhiên’’.

Cả Nga và EU cùng siết “đòn” trả đũa lẫn nhau

(Ảnh minh họa).

Phía Moscow kéo dài các hạn chế ngoại thương, trong khi Brussels gia hạn lệnh trừng phạt Nga thêm 6 tháng.

Theo đài RT, ngày 20/7, Nga đã gia hạn các hạn chế thương mại đối với những quốc gia được coi là “không thân thiện” cho đến ngày 31/12/2025. Cùng ngày, Liên minh châu Âu (EU) cũng tuyên bố gia hạn các lệnh trừng phạt kinh tế chống Moscow.

Tổng thống Nga Vladimir Putin ký sắc lệnh gia hạn các hạn chế thương mại hàng hóa và nguyên liệu thô với Mỹ và các quốc gia áp đặt lệnh trừng phạt Nga cho đến cuối năm 2025. Văn bản được công bố trên trang web chính thức của chính phủ về thông tin pháp lý.

Các biện pháp hạn chế của Moscow lần đầu tiên được đưa ra vào tháng 3/2022, ngay sau khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự ở Ukraine và bị phương Tây áp lệnh trừng phạt. Sắc lệnh ban đầu có hiệu lực đến cuối năm 2022 và sau đó được gia hạn đến cuối năm nay.

Sắc lệnh này cấm xuất khẩu từ Nga các hàng hóa như thiết bị công nghệ, viễn thông và y tế, phương tiện, máy móc nông nghiệp và thiết bị điện, cùng một số nguyên liệu thô có trong danh sách của chính phủ.

Cùng ngày, Hội đồng châu Âu công bố đã quyết định kéo dài thêm 6 tháng “các biện pháp hạn chế nhắm vào những lĩnh vực cụ thể của nền kinh tế Liên bang Nga”, cho đến ngày 31/1/2024.

Theo một thông cáo được công bố trên trang web của Hội đồng châu Âu, các biện pháp này bao gồm “các hạn chế đối với thương mại, tài chính, công nghệ và hàng hóa sử dụng kép, công nghiệp, vận tải và hàng xa xỉ”.

Các biện pháp hạn chế này cũng bao gồm lệnh cấm nhập khẩu hoặc vận chuyển dầu thô bằng đường biển và một số sản phẩm dầu mỏ từ Nga sang EU, chặn một số ngân hàng Nga khỏi hệ thống thanh toán quốc tế SWIFT và đình chỉ hoạt động phát sóng cũng như giấy phép của một số phương tiện truyền thông Nga.

EU lần đầu áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Nga vào năm 2014 để đáp trả việc Crimea sáp nhập Nga sau cuộc trưng cầu dân ý.

Khối này sau đó đã gia tăng đáng kể các biện pháp hạn chế kinh tế đối với Nga kể từ tháng 2/2022. Tính đến thời điểm hiện tại, EU đã áp đặt 11 gói trừng phạt “chưa từng có và mạnh mẽ” liên tiếp đối với Moscow. Tuy nhiên, theo nhiều báo cáo khác nhau, EU gần như “cạn kiệt” các lựa chọn để gây áp lực kinh tế hơn nữa đối với Nga.

EU tiết lộ tiền lãi từ tài sản Nga bị đóng băng

Công ty dịch vụ tài chính hàng đầu thế giới Euroclear cho biết đã thu được gần 2 tỷ USD tiền lãi từ các tài sản Nga bị đóng băng trong nửa đầu năm 2023.

Theo đài RT, trong báo kết quả tài chính 6 tháng đầu năm nay, Euroclear ghi nhận "thu nhập hoạt động tăng trưởng đáng kể", một phần do "tiền lãi cao hơn, bao gồm cả sự gia tăng đáng kể từ việc áp dụng các biện pháp trừng phạt quốc tế đối với Nga".

Dữ liệu được Euroclear công bố hôm 20/7 cho thấy tổ chức này đang nắm giữ lượng tài sản bị đóng băng trị giá 196,6 tỷ euro (gần 220 tỷ USD), phần lớn trong số đó thuộc sở hữu của Ngân hàng Trung ương Nga. EU đã đóng băng tổng cộng 207 tỷ euro (hơn 231 tỷ USD) tài sản và dự trữ của Nga kể từ khi bắt đầu nổ ra cuộc xung đột ở Ukraine.

Các nhà lãnh đạo EU đã nhiều lần kêu gọi sử dụng các tài sản của Nga bị đóng băng để tái thiết Ukraine. Tuy nhiên, cho đến nay, các lãnh đạo vẫn chưa có quyết định chính thức nào về việc sử dụng các tài sản bị đóng băng của Nga, do sự phức tạp về khía cạnh pháp lý của vấn đề.

Giới chức EU cũng lo ngại rằng bất kỳ động thái nào như vậy sẽ làm suy yếu đồng Euro và ảnh hưởng tâm lý đối với các quốc gia dự trữ đồng tiền này.

Trong khi đó, Nga đã nhiều lần chỉ trích những nỗ lực của phương Tây nhằm chuyển tài sản bị tịch thu của nước này cho Ukraine. Moscow tuyên bố sẽ có động thái đáp trả tương xứng nếu cần thiết, đồng thời lập luận rằng việc tịch thu và sử dụng tài sản bị đóng băng của nước này là “hành vi ăn cắp” và vi phạm luật pháp quốc tế.

Các kịch bản kết quả bầu cử có thể xảy ra ở Tây Ban Nha

Phe cánh hữu đang có lợi thế trước phe cánh tả để giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sớm do Thủ tướng Tây Ban Nha Sanchez kích hoạt, nhưng không có gì là chắc chắn.

Người Tây Ban Nha sẽ đi bỏ phiếu vào ngày 23/7 tới trong bối cảnh không chính đảng nào ở quốc gia Tây Nam Âu được cho là sẽ giành được đa số hoàn toàn trong quốc hội 350 ghế.

Trong hầu hết các cuộc thăm dò dư luận, Đảng Bình dân (PP) cánh hữu hiện đang có lợi thế để giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sớm do Thủ tướng Pedro Sanchez kích hoạt sau những kết quả kém cỏi mà Đảng Công nhân Xã hội Tây Ban Nha (PSOE) trung tả của ông thu được trong các cuộc bầu cử địa phương hồi đầu tháng 5.

Nhưng để giành được đa số trong quốc hội 350 ghế của Tây Ban Nha, Đảng PP gần như chắc chắn sẽ cần phải dựa vào Đảng VOX cực hữu, và đảng này có thể sẽ yêu cầu Đảng PP chia sẻ quyền lực để đổi lấy sự ủng hộ.

Đồng minh với liên minh cực tả Unidas Podemos, Thủ tướng Sanchez và Đảng PSOE của ông đã thành lập một chính phủ thiểu số kể từ tháng 1/2020. Ông Sanchez đã đẩy sớm cuộc bầu cử vốn được tổ chức theo lịch vào tháng 12 nhằm tranh thủ sự ủng của các cử tri cánh tả.

Việc kích hoạt bầu cử sớm của vị chính trị gia 51 tuổi quả thực đã thành công giúp các đồng minh cực tả chấm dứt sự chia rẽ và đấu đá nội bộ, đồng thời thúc đẩy đại đa số họ chọn tham gia vào một liên minh cánh tả mới, gọi là Sumar, để chạy đua trong cuộc tổng tuyển cử vào ngày 23/7 tới.

Sumar được coi là thành công của các nhóm cánh tả Tây Ban Nha trong việc thành lập một khối thống nhất, hơn 50 năm kể từ khi quốc gia này chuyển đổi sang chế độ dân chủ vào cuối những năm 1970.

Ông Sanchez cho biết rằng ông có thể tin tưởng vào sự ủng hộ của khối Sumar cánh tả, do Bộ trưởng Lao động Tây Ban Nha Yolanda Diaz lãnh đạo, với mục tiêu chung là ngăn chặn sự trỗi dậy của phe cực hữu – một thách thức khá lớn.

“Không có gì là chắc chắn”

Chính phủ của ông Sanchez đã dẫn dắt một giai đoạn tương đối ổn định trong nền kinh tế Tây Ban Nha bất chấp tác động của đại dịch Covid-19 và cuộc xung đột Nga-Ukraine. Đảng PSOE cũng đã thông qua các luật mới quan trọng điều chỉnh cải cách lao động, tiền lương tối thiểu, quyền phá thai và trợ tử cũng như luật đầu tiên của đất nước về bảo vệ quyền của LGBTQ+.

Ông Sanchez vẫn lạc quan về cơ hội giành chiến thắng của đảng mình bất chấp các cuộc thăm dò không thuận lợi. Ông nói: “Không có gì là chắc chắn. Tất nhiên, chúng tôi sẽ chiến đấu và giành được một kết quả tốt hơn. Chúng tôi đang trên đà trở thành đảng lớn nhất trong quốc hội”.

Đối thủ chính của ông Sanchez là lãnh đạo Đảng PP Alberto Nunez Feijoo. Đảng PP hiện đang dẫn đầu các cuộc thăm dò, và ông Nunez Feijoo – lãnh đạo Đảng PP kể từ tháng 4/2022 – được coi là “một đôi tay an toàn”. Ông Nunez Feijoo đã thành công trong việc khôi phục đảng này sau kết quả thảm hại của họ trong cuộc tổng tuyển cử năm 2019.

Tuy nhiên, cũng theo các cuộc thăm dò, Đảng PP sẽ cần tìm một đồng minh, gần như chắc chắn là Đảng VOX cực hữu, để thành lập chính phủ; và các thỏa thuận gần đây của PP với VOX ở các khu vực bầu cử quan trọng như Balearics, Valencia và Extremadura đã làm xói mòn hình ảnh của ông Nunez Feijoo với tư cách một nhà lãnh đạo cánh hữu.

Khi ông Sanchez thành công trong các lĩnh vực mà theo truyền thống do các đảng cánh hữu chi phối, chẳng hạn như kinh tế, ông Nunez Feijoo đã quay sang tấn công vào phong cách điều hành chính phủ của ông Sanchez. Đảng PP cũng tuyên bố ông Sanchez phụ thuộc quá nhiều vào phe ly khai xứ Catalan và xứ Basque.

“Không thể để các nhóm thiểu số cai trị ở Tây Ban Nha”, ông Nunez Feijoo nói với các phóng viên gần đây. “Nếu những người theo Đảng Xã hội lo lắng về các hiệp ước của chúng tôi với VOX, thì họ nên bỏ phiếu trắng nếu tôi thắng cử”.

Trong khi đó, người đứng đầu Đảng VOX cực hữu, Santiago Abascal, chưa bao giờ giấu giếm sự nhiệt tình của đảng này đối với việc giảm đáng kể quyền lực của chính quyền khu vực và lập trường chống người di cư cực kỳ cứng rắn của họ.

Ông Abascal coi các chính sách của đảng mình là sự phá vỡ hoàn toàn các chiến lược chính trị hờ hững trước đây, nói rằng “trong những cuộc bầu cử này, cách duy nhất để thay đổi hướng đi ở đất nước này là bỏ phiếu cho VOX”.

Cách người Tây Ban Nha bỏ phiếu

Cuộc tổng tuyển cử ở Tây Ban Nha sẽ bắt đầu lúc 9h giờ địa phương ngày 23/7, với 37,4 triệu người Tây Ban Nha đủ điều kiện bỏ phiếu, và kết thúc lúc 20h giờ địa phương. Giờ Việt Nam trước giờ Tây Ban Nha 5 tiếng.

Tất cả 350 ghế trong Hạ viện Tây Ban Nha đều được bầu lại, cùng với 208 trong số 265 ghế ở Thượng viện.

Trong thời gian nghỉ lễ, 2,3 triệu người đã chọn bỏ phiếu qua đường bưu điện, gấp đôi số cử tri bỏ phiếu qua đường bưu điện trong các cuộc bầu cử trước. Có 1,6 triệu cử tri đi bầu lần đầu.

Trong cuộc bỏ phiếu cho Hạ viện Tây Ban Nha, cử tri chọn một đảng chứ không chọn một ứng cử viên cụ thể. Trong cuộc bỏ phiếu cho Thượng viện, cử tri có thể chọn tối đa 3 Thượng nghị sĩ khu vực.

Kết quả bầu cử sơ bộ thường sẽ được công bố vào lúc nửa đêm, trong khi các dự đoán dành cho các phương tiện truyền thông dựa trên các cuộc thăm dò ý kiến sẽ được công bố vài phút sau khi các điểm bỏ phiếu đóng cửa.

Sau khi có kết quả bầu cử chính thức, theo quy định, Quốc hội Tây Ban Nha có tối đa 3 tuần để chính thức thành lập. Nguyên thủ quốc gia là Vua Felipe VI, sau đó bắt đầu gặp gỡ lãnh đạo các chính đảng, và các chính đảng này sẽ đề cử ứng cử viên cho chức Thủ tướng Tây Ban Nha.

Các kết quả bầu cử có thể xảy ra

Để đánh giá theo các cuộc thăm dò hiện tại, sẽ không chính đảng nào giành được đa số hoàn toàn và trong một quốc hội bị phân mảnh, sẽ có 3 kịch bản có khả năng xảy ra nhất.

“Chính phủ thiểu số do PSOE lãnh đạo có thể tiếp tục, với sự hỗ trợ từ bên ngoài từ những người theo chủ nghĩa dân tộc ở Catalan và xứ Basque”, ông Manuel Lopez, Giáo sư Lịch sử tại Đại học Mở Tây Ban Nha, nói với Al Jazeera về kịch bản đầu tiên.

“Nhưng họ sẽ có những hạn chế giống như chúng ta đã thấy trong cơ quan lập pháp trước đây, nơi có xung đột đáng chú ý giữa các thành phần bảo thủ hơn của Tây Ban Nha và thông điệp mà các cử tri gửi gắm từ các cuộc thăm dò”, ông Lopez nói.

Kịch bản thứ hai, hiện được hầu hết các cuộc thăm dò ủng hộ, là Đảng PP giành được nhiều ghế nhất, nhưng cần liên minh với Đảng VOX để đạt được đa số.

“Cánh hữu tin chắc rằng đó là một kết quả chắc chắn, nhưng trong tuần trước, các cuộc thăm dò giờ đây cho thấy có vẻ như họ sẽ ít có khả năng chiếm đa số tuyệt đối”, vị chuyên gia cho biết.

Khả năng thứ ba là các lực lượng nghị viện bị chia đều đến mức cần tổ chức bầu cử lại sau đó tối đa 2 tháng. Do đó, Đảng PSOE sẽ tiếp tục với tư cách là chính phủ tạm quyền ít nhất cho đến cuộc bỏ phiếu tiếp theo.

Ngoài 3 kịch bản này, ông Lopez coi triển vọng về một liên minh giữa Đảng PSOE và Đảng PP là “ảo tưởng”.

“Chỉ cần nhìn vào cách châu Âu đang phát triển về mặt chính trị, với sự phân hóa ngày càng rõ ràng giữa các chính đảng khác nhau và mức độ đối đầu ngày càng tăng giữa cánh tả và cánh hữu, các vị có thể thấy chắc chắn rằng điều đó sẽ không xảy ra”, vị chuyên gia này kết luận

Pháp cải tổ nội các

(Ảnh minh họa).

Ngày 20/7, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã tiến hành cải tổ nội các, theo đó bổ nhiệm một số vị trí bộ trưởng mới.

Động thái này của Tổng thống Macron được xem là nhằm làm mới hệ thống chính trị sau liên tiếp những khủng hoảng trong nhiệm kỳ thứ hai của mình.

Cụ thể, ông Gabriel Attal, 34 tuổi, cựu phát ngôn viên của Chính phủ Pháp, đã được bổ nhiệm giữ chức Bộ trưởng Bộ Giáo dục, thay thế cho ông Pap Ndiaye - người từng là Bộ trưởng gốc Phi đầu tiên của Bộ Giáo dục Pháp. Ông Attal từng là thành viên nội các trẻ tuổi nhất khi chỉ mới 29 tuổi.

Vị trí Bộ trưởng Y tế được giao cho ông Aurelien Rousseau. Ông Rousseau giành được sự tin tưởng trong khoảng thời gian điều hành cơ quan y tế công cộng ở khu vực Paris trong đại dịch COVID-19, trước khi trở thành chánh văn phòng của Thủ tướng Elisabeth Borne vào năm ngoái.

Các gương mặt thành viên nội các mới khác bao gồm ông Philippe Vigier - người sẽ giữ chức Bộ trưởng phụ trách các vấn đề đối ngoại; thị trưởng Dunkirk, ông Patrice Vergriete, giữ chức Bộ trưởng phụ trách Thành phố và Nhà ở; bà Sabrina Agresti-Roubache sẽ giữ chức quản lý, chịu trách nhiệm về các chính sách đô thị. Các vị trí Thủ tướng, Ngoại trưởng, Bộ trưởng Bộ Nội vụ sẽ được giữ nguyên.

Trong cuộc gặp với các nhà lập pháp tối 19/7, Tổng thống Macron nhấn mạnh chính phủ nên có cách ứng phó thận trọng và thấu đáo hơn trong các tình huống có yếu tố bạo loạn, đồng thời cần có cái nhìn sâu sắc hơn về các vấn đề trước khi soạn thảo chính sách mới.

Giới phân tích nhận định cuộc cải tổ đánh dấu sự thay đổi trong các cơ quan dân sự xã hội của Pháp, cũng phù hợp với cam kết đổi mới chính trị của ông Macron đưa ra năm 2017. Các thành viên nội các mới đều được cho là có kinh nghiệm trên chính trường. Thông báo của Văn phòng Tổng thống Pháp cho biết ông Macron sẽ có cuộc họp đầu tiên với nội các mới vào sáng 21/7 (giờ địa phương).

Nguồn: Dân Trí; RFI; Kinh tế & Đô thị; Người Đưa Tin; Báo Tin Tức