Kết nạp thành viên mới - bước đi quan trọng của Liên minh châu Âu

(Ảnh minh họa).

Ngày 28/8, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel đã kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) cần chuẩn bị sẵn sàng cho việc kết nạp các quốc gia thành viên mới vào năm 2030.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, phát biểu nhân khai mạc "Diễn đàn chiến lược Bled năm 2023" (BSF 2023), diễn ra tại hồ nghỉ dưỡng cùng tên ở Slovenia, ông Charles Michel bày tỏ tin tưởng rằng EU sẽ sẵn sàng cho việc mở rộng khối liên minh vào năm 2030. Ông nhấn mạnh đây là một mục tiêu tham vọng nhưng thiết yếu, qua đó khẳng định châu Âu thực sự nghiêm túc trong vấn đề mở rộng quy mô.

Theo ông Michel, để hoàn tất việc gia nhập EU, các quốc gia ứng viên cần đáp ứng các tiêu chuẩn trong các lĩnh vực từ cải cách tư pháp đến kinh tế và đối ngoại, đồng thời cần giải quyết những xung đột song phương trước khi gia nhập khối. Ông cho biết thêm gói mở rộng của Ủy ban châu Âu, dự kiến được công bố vào tháng 10 tới, có thể mang lại thông tin hữu ích về việc hội nhập tiến bộ, giúp các nước ứng viên hiểu hơn về lợi ích của việc tham gia vào một số tổ chức và chính sách của EU, trước khi trở thành thành viên đầy đủ của khối.

Chủ tịch Charles Michel tán thành quan điểm của Thủ tướng Đức Olaf Scholz rằng EU nên thực hiện những lời hứa đã đưa ra với các nước ứng cử viên, song cũng ủng hộ lập luận của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron rằng khối nên hợp lý hóa quy trình ra quyết định và có cách tiếp cận linh động hơn đối với các nước thành viên trước khi mở rộng khối. Bên cạnh đó, ông Michel cho rằng EU sẽ cần thực hiện một số cải cách nội khối và chuẩn bị sẵn sàng hơn nữa cho quá trình mở rộng.

Quá trình gia nhập khối liên minh của 6 nước và vùng lãnh thổ ở Balkan, gồm Serbia, Montenegro, Bosnia-Herzegovina, Bắc Macedonia, vùng lãnh thổ Kosovo và Albania, đang ở những giai đoạn khác nhau. Đến nay, EU là đối tác thương mại và nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất của 6 nước và vùng lãnh thổ Balkan nói trên. Moldova và Ukraine đã được trao tư cách ứng cử viên gia nhập EU trong năm 2022, trong khi Gruzia cũng đang nỗ lực để trở thành ứng viên.

Đến nay, EU vẫn chưa đạt được nhất trí chung với mục tiêu hoàn tất việc kết nạp 6 nước và vùng lãnh thổ Balkan, điều đã được đưa ra từ 18 năm trước.

“Điềm xấu” kinh tế châu Âu: Cung tiền giảm lần đầu tiên sau 13 năm

Các nhà kinh tế học cảnh báo tình trạng thắt chặt tài chính này sẽ dẫn tới sự giảm tốc sâu hơn của nền kinh tế châu Âu trong thời gian tới...

Cung tiền ở khu vực sử dùng đồng tiền chung châu Âu Euro (Eurozone) giảm lần đầu tiên kể từ năm 2010 trong bối cảnh hoạt động cho vay đối với khu vực tư nhân trì trệ và lượng tiền gửi giảm sút. Các nhà kinh tế học cảnh báo tình trạng thắt chặt tài chính này sẽ dẫn tới sự giảm tốc sâu hơn của nền kinh tế trong thời gian tới - theo tờ Financial Times.

Cung tiền là một trong những thông số chủ chốt mà Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) theo dõi để kiểm tra ảnh hưởng của chính sách tiền tệ thắt chặt mà họ đang theo đuổi để chống lạm phát. Khi hoạt động cho vay giảm sút và lượng tiền gửi ngắn hạn co lại, hoạt động kinh tế sẽ giảm tốc theo và áp lực lạm phát cũng dịu đi.

Số liệu mới nhất sẽ là một căn cứ trong cuộc tranh luận của Hội đồng Thống đốc ECB về việc có nên tạm dừng chu kỳ tăng lãi suất tại cuộc họp chính sách tiền tệ tiếp theo của ECB vào ngày 14/9 tới. Đến nay, ECB đã có 9 lần tăng lãi suất liên tiếp không nghỉ kể từ khi chiến dịch thắt chặt khởi động vào tháng 7/2022.

Những nhà hoạch định chính sách tiền tệ có quan điểm mềm mỏng hơn của ECB nói rằng lạm phát đang giảm và việc tiếp tục tăng lãi suất có nguy cơ dẫn tới một cuộc suy thoái tốn kém và không cần thiết. Tuy nhiên, những người có quan điểm “diều hâu” lập luận rằng mức lạm phát 5,3% trong tháng 7 là vẫn còn quá cao so với mục tiêu 2% mà ECB đề ra.

Về phần mình, giới chuyên gia kinh tế nhận định việc ra quyết định của ECB trong cuộc họp tới giống như “tung đồng xu” - tuỳ thuộc nhiều vào lạm phát giảm bao nhiêu trong tháng 8. Báo cáo lạm phát tháng 8 của Eurozone dự kiến sẽ được công bố vào ngày thứ Năm tuần này.

M3 - thước đo của ECB về tổng cung tiền trong hệ thống Eurozone, bao gồm tiền gửi, các khoản vay, tiền mặt trong lưu thông và trong các công cụ tài chính - đã giảm 0,4% trong kỳ 1 năm tính đến hết tháng 7, sau khi tăng 0,6% trong kỳ 1 năm tính đến hết tháng 6, theo số liệu được ECB công bố ngày 29/8.

Các nhà kinh tế học nhận định dữ liệu này cho thấy rằng chiến dịch tăng lãi suất chưa từng có tiền lệ của ECB, đưa lãi suất tiền gửi cơ bản từ âm 0,5% lên 3,75%, cũng như việc ECB cắt giảm quy mô bảng cân đối kế toán đang phát huy tác dụng như mong muốn trong việc chống lạm phát. Điều này làm gia tăng khả năng ECB dừng tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 9.

“Về phía tài sản trong bảng cân đối kế toán của các ngân hàng thương mại, mọi thứ đang xấu vì tăng trưởng tín dụng sụt mạnh, đối với cả khách hàng doanh nghiệp và nhất là đối với các hộ gia định”, trưởng nghiên cứu của công ty Pictet Wealth Management, ông Frederik Ducrozet, nhận định. Vị chuyên gia cho rằng đây là “một nét đặc trưng, chứ không phải là một lỗi, của chính sách tiền tệ” và đồng nghĩa với việc “ECB có thể sớm dừng việc tăng lãi suất”.

Nguyên nhân chính khiến cung tiền trong Eurozone giảm lần đầu tiên trong 13 năm là sự sụt giảm trong tốc độ tăng trưởng cho vay cả năm đối với khu vực kinh tế tư nhân còn 1,6%, mức thấp nhất kể từ năm 2016. Cho vay đối với chính phủ giảm 2,7%, mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2007.

“Tăng trưởng hàng năm trong hoạt động cho vay của các ngân hàng tiếp tục giảm nhanh. Sự suy giảm này được thúc đẩy bởi đà giảm mạnh mẽ trong nhu cầu vay của khu vực doanh nghiệp và xu hướng giảm đều trong nhu cầu vay của hộ gia đình, chủ yếu là vay thế chấp nhà”, chuyên gia kinh tế Bert Colijn của ngân hàng ING nhận định.

Doanh nghiệp và hộ gia đình trong Eurozone đã rút các khoản tiền gửi qua đêm với tốc độ kỷ lục, khiến lượng tiền gửi qua đêm giảm 10,5% trong 1 năm tính đến hết tháng 7. Điều này phản ánh sự dịch chuyển sang những tài khoản tiền gửi lãi suất cố định mang lại lợi tức cao hơn - hạng mục ghi nhận sự tăng trưởng 85% trong cùng khoảng thời gian.

Tổng tiền gửi - bao gồm tiền gửi của các cơ quan chính phủ, định chế tài chính, doanh nghiệp và hộ gia đình - giảm kỷ lục 1,6% trong 1 năm tính đến cuối tháng 7.

“Với hoạt động kinh tế đã rơi vào trì trệ ở thời điểm này, chính sách tiền tệ thắt chặt sẽ đóng góp vào một môi trường kinh tế yếu ớt trong những quý sắp tới”, ông Colijn nhận định.

Quý 2 năm nay, kinh tế Eurozone tăng trưởng 0,3% so với quý trước, sau khi suy giảm trong quý 4/2022 và quý 1/2023. Các cuộc khảo sát gần đây cho thấy khả năng nền kinh tế này lại rơi vào trạng thái suy giảm trong quý 3.

Làn sóng bài Hồi giáo âm ỉ ở châu Âu

(Ảnh minh họa).

Việc Pháp cấm mặc trang phục abaya tại các trường học kéo dài cuộc tranh luận về tư tưởng chống Hồi giáo ở các xã hội châu Âu, sau các vụ đốt kinh Koran.

Bộ trưởng Giáo dục Pháp Gabriel Attal ngày 27.8 cho biết nước này sẽ cấm học sinh mặc abaya, loại váy rộng, dài tới gót chân mà phụ nữ Hồi giáo thường mặc, tại các trường công lập. Động thái diễn ra trong bối cảnh Thụy Điển và Đan Mạch đang chật vật giải quyết hậu quả sau hàng loạt vụ người biểu tình đốt kinh Koran, chọc giận các quốc gia mà phần lớn dân số theo đạo Hồi.

Căng thẳng âm ỉ

"Việc mặc abaya ở các trường học sẽ không được cho phép nữa", ông Attal nói với Đài TF1 của Pháp trong một cuộc phỏng vấn, đồng thời cho biết ông sẽ đưa ra "các quy định rõ ràng ở cấp quốc gia" cho các hiệu trưởng trước khi học sinh tựu trường vào ngày 4.9, theo AFP.

Tranh luận về việc mặc abaya ở các trường học tại Pháp, nơi từ lâu phụ nữ đã bị cấm đội khăn trùm đầu Hồi giáo, đã diễn ra suốt nhiều tháng qua. Các đảng cánh hữu và cực hữu thúc đẩy lệnh cấm trong khi phe cánh tả cho rằng việc này vi phạm các quyền tự do dân sự.

Trong khi đó, chính phủ Thụy Điển và Đan Mạch đã phải đối mặt với phản ứng mạnh mẽ từ thế giới Hồi giáo vì các vụ đốt kinh Koran. Ít nhất ba trong số vụ đốt kinh Koran ở Thụy Điển trong những tháng gần đây liên quan đến Salwan Momika, một người tị nạn đến từ Iraq có tư tưởng phản đối đạo Hồi. Cùng thời gian đó, nhóm cực hữu Danish Patriots đã tổ chức các cuộc biểu tình chống Hồi giáo ở Đan Mạch, cho biết họ muốn ngăn chặn tình trạng mà họ gọi là "Hồi giáo hóa" ở các xã hội Bắc Âu. Ít nhất 10 cuốn kinh Koran đã bị đốt ở Đan Mạch chỉ trong vòng một tuần hồi cuối tháng 7, đầu tháng 8.

Chính phủ Thụy Điển và Đan Mạch đã nhiều lần lên án hành vi xúc phạm nhưng cho biết họ bị hạn chế bởi luật về tự do ngôn luận. Song những lời giải thích như vậy không giúp xoa dịu sự giận dữ ở các nước Hồi giáo. Hồi tháng 7, hàng trăm người biểu tình đã xông vào Đại sứ quán Thụy Điển ở thủ đô Baghdad của Iraq để phản đối. Iraq cũng trục xuất đại sứ Thụy Điển và rút đại sứ Iraq ở Stockholm về nước.

Diễn biến "nguy hiểm"

Theo báo Daily Sabah, người Hồi giáo ước tính chiếm khoảng hơn 5% dân số châu Âu hiện nay và là cộng đồng tôn giáo lớn thứ hai ở châu lục này sau cộng đồng Cơ Đốc giáo. Căng thẳng liên quan Hồi giáo tại châu Âu đã gia tăng cùng với làn sóng nhập cư từ Trung Đông và càng thêm khoét sâu sau khi chiến sự Ukraine xảy ra. Nhiều chính phủ châu Âu đã bị chỉ trích là "tiêu chuẩn kép" trong việc đối xử với người tị nạn.

Một báo cáo được công bố hồi cuối tháng 6 tại Đức cho biết cứ hai người Đức sẽ có một người đồng tình với các phát ngôn chống Hồi giáo, và thái độ thù địch với người theo đạo Hồi đang lan rộng trong xã hội nước này, theo DW.

"Báo cáo này có thể chỉ nói riêng về người Hồi giáo ở Đức, nhưng câu chuyện gần như giống nhau trên khắp châu Âu", Hãng tin Anadolu dẫn lời ông Abdul Hamid Al-Hamdi, người đứng đầu Trung tâm Văn minh Hamad bin Khalifa ở Copenhagen (Đan Mạch).

Theo ông, tình trạng phân biệt chủng tộc đã tăng cao hơn ở châu Âu, với sự nổi lên của các đảng cực hữu có cách tiếp cận chống Hồi giáo. Ông cảnh báo rằng diễn biến "nguy hiểm" này đe dọa đến tương lai "cùng chung sống" ở châu lục, đặc biệt là khi một tỷ lệ đáng kể người Hồi giáo đã trở thành công dân châu Âu sau khi có quốc tịch và hoàn thành nghĩa vụ của mình trước pháp luật.

Châu Âu mất “ngôi vương” điện gió vào tay Trung Quốc

Châu Âu được dự báo sẽ khó có thể lấy lại vị trí là thị trường điện gió ngoài khơi lớn nhất thế giới trong 10 năm tới.

Châu Âu đã mất vị trí thị trường điện gió ngoài khơi lớn nhất thế giới vào tay khu vực Châu Á-Thái Bình Dương (APAC) nơi Trung Quốc dẫn đầu, tờ Financial Times (Anh) đưa tin hôm 28/8.

Financial Times dẫn dữ liệu từ Hội đồng Năng lượng Gió Toàn cầu (GWEC) cho biết, châu Âu chiếm khoảng 47% trong tổng số 64,3GW tổng công suất điện gió ngoài khơi toàn cầu vào năm 2022, 53% còn lại là ở khu vực APAC – nơi chỉ riêng Trung Quốc đã chiếm gần 49% tổng công suất điện gió ngoài khơi toàn cầu.

Thực ra sự thay đổi về vị thế dẫn đầu trên thị trường này đã bắt đầu kể từ năm 2021, khi châu Âu chiếm 50% trong tổng số 55,9GW công suất lắp đặt tích lũy, GWEC cho biết trong báo cáo mới nhất của mình về thực trạng thị trường điện gió ngoài khơi toàn cầu.

“Việc bổ sung công suất điện gió ngoài khơi trong thời gian tới dự kiến sẽ tương đối chậm… do mức độ hoạt động thấp hơn ở các thị trường lâu đời ở Biển Bắc… cũng như tác động của điều kiện thị trường đầy thách thức hiện nay”, báo cáo cho biết.

GWEC cho biết thêm rằng châu Âu khó có thể lấy lại vị trí là thị trường điện gió ngoài khơi lớn nhất thế giới trong 10 năm tới, mặc dù công suất lắp đặt hàng năm trong khu vực “dự kiến sẽ vượt qua APAC từ năm 2030”.

Ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi của châu Âu đã gặp khó khăn khi các vấn đề về chuỗi cung ứng và lãi suất cao sau đại dịch và xung đột Nga-Ukraine đã làm tăng chi phí của mọi thứ từ tuabin đến nhân công và các khoản vay. Điều đó đã dẫn đến thua lỗ ở các nhà sản xuất tuabin và các dự án bị hủy bỏ khi bài toán kinh tế không còn ý nghĩa nữa.

Tháng trước, công ty điện lực nhà nước Thụy Điển Vattenfall đã tạm dừng kế hoạch xây dựng trang trại phong điện Norfolk Boreas ở ngoài khơi bờ biển phía Đông nước Anh, viện dẫn rằng chi phí tăng đồng nghĩa với việc dự án không còn khả thi nữa.

Đầu tháng này, Siemens Energy cho biết họ dự kiến sẽ lỗ 4,5 tỷ euro trong năm nay do phải vật lộn để khắc phục hoạt động kinh doanh tuabin gió đang gặp khó khăn của công ty con Siemens Gamesa.

Những thách thức này có nghĩa là châu Âu dự kiến sẽ chứng kiến công suất lắp đặt điện gió ngoài khơi thấp hơn trong 5 năm tới so với dự báo trước đó. GWEC cho biết, họ dự kiến châu Âu sẽ bổ sung tổng công suất điện gió ngoài khơi là 34,9GW từ năm 2023 đến năm 2027, giảm so với mức 40,8GW được dự kiến trong báo cáo năm ngoái.

Khu vực APAC dự kiến sẽ bổ sung thêm 76,1GW trong cùng kỳ, nhờ sự thúc đẩy từ Trung Quốc. Gã khổng lồ châu Á sẽ chiếm 84% mức tăng thêm.

Ở châu Âu và Mỹ, các dự án gió ngoài khơi đã bị trì hoãn hoặc bị đình trệ vô thời hạn “do các quy định cấp phép không đầy đủ và kém hiệu quả”, bà Rebecca Williams, người đứng đầu bộ phận điện gió ngoài khơi tại GWEC cho biết. “Những yếu tố này đã tạo ra sự không chắc chắn và buộc các nhà phát triển phải xem xét lại khả năng tồn tại của dự án của họ, thậm chí trong một số trường hợp phải ngừng phát triển”.

“Những chính sách kém hiệu quả như vậy tập trung vào việc cạnh tranh giảm giá, và cùng với các quy định về hàm lượng địa phương không thực tế và không thể đạt được, sẽ làm tăng thêm chi phí cho các dự án và làm chậm tốc độ triển khai điện gió ngoài khơi cần thiết để thế giới đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0”, bà nói

Anh: Áp phí hằng ngày với phương tiện gây ô nhiễm ra toàn bộ thủ đô London

(Ảnh minh họa).

Theo CNA, kế hoạch của London (Anh) nhằm cắt giảm lượng khí thải giao thông bằng cách áp phí hằng ngày đối với các phương tiện gây ô nhiễm nhất được mở rộng ra toàn bộ thủ đô của Anh

Vùng phát thải cực thấp (ULEZ) được giới thiệu vào năm 2019 tại một khu vực nhỏ ở trung tâm London và được mở rộng thêm vào năm 2021. ULEZ bao phủ một vùng rộng lớn ở bên trong các đường vành đai nội đô phía Bắc và Nam London và khu vực trung tâm thành phố.

Giờ đây, ULEZ sẽ mở rộng đến các khu vực có thêm 5 triệu người sinh sống, thường có ít kết nối giao thông công cộng. ULEZ đã được Thị trưởng London Sadiq Khan ủng hộ là cần thiết để giảm tử vong do các bệnh liên quan đến ô nhiễm không khí và chống biến đổi khí hậu.

Trừ những phương tiện được miễn trả phí, các tài xế ô tô không thuộc diện được miễn trừ khi đi vào ULEZ sẽ phải trả phí 12,5 bảng Anh (16 USD)/ngày. Những xe chạy xăng có đăng ký lần đầu tiên sau năm 2005 và những xe chạy dầu diesel có đăng ký đầu tiên sau tháng 9-2015, thường đáp ứng được các tiêu chuẩn của ULEZ về khí thải nitơ oxit và do vậy, được miễn trả phí.

Tuy nhiên, những người phản đối cho rằng mức phí hằng ngày đối với hàng nghìn người lái những phương tiện cũ, gây ô nhiễm hơn là không công bằng trong thời kỳ khủng hoảng chi phí sinh hoạt và sẽ gây ra thiệt hại kinh tế.

Thị trưởng Khan cho biết: “Tôi quyết định mở rộng ULEZ dù đó không phải là điều dễ dàng. Chúng ta không thể trì hoãn hành động khi không khí độc hại có liên quan đến các bệnh như ung thư và mất trí nhớ”.

Cơ quan giao thông vận tải London có kế hoạch triển khai 2.750 camera ở ngoại ô London, trong đó 1.900 camera hiện đang được lắp đặt.

Việc mở rộng ULEZ đã gây ra một cuộc tranh luận ở Anh, quốc gia đang hướng tới mục tiêu đưa phát thải ròng khí carbon bằng 0 vào năm 2050, về cách thực hiện các chính sách môi trường mà không khiến cử tri xa lánh.

Nguồn: Báo Tin Tức; VnEconomy; Thanh Niên; Người Đưa Tin; Môi trường & Đô thị