Bất đồng trong nỗ lực chống biến đổi khí hậu của EU

(Ảnh minh họa).

Ủy ban châu Âu thông báo Ba Lan đã nộp đơn kháng nghị, yêu cầu Liên minh châu Âu (EU) bãi bỏ 3 quy định được đánh giá có ý nghĩa quan trọng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu của khối này.

Cụ thể, trong đơn kháng nghị được đệ trình lên Tòa án Tư pháp EU, Ba Lan đã yêu cầu EU bãi bỏ Đạo luật cấm bán ôtô chạy bằng nhiên liệu hóa thạch tại các nước thành viên từ năm 2035; do cho rằng đạo luật này sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng xã hội.

Điều luật thứ 2 của EU mà Ba Lan kiến nghị liên quan đến việc thiết lập mục tiêu cắt giảm khí thải quốc gia; khi cho rằng có thể "de dọa an ninh năng lượng" của Ba Lan. Ngoài ra, Ba Lan cũng cho rằng kế hoạch cải tổ thị trường carbon của EU có thể làm giảm số lượng việc làm trong lĩnh vực khai thác than và gia tăng bất bình đẳng xã hội.

Hiện Nghị viện và Hội đồng châu Âu chưa bình luận về kháng nghị của Vácsava. Tuy nhiên, người phát ngôn EC nêu rõ khẳng định rằng các quy định được đề cập là hoàn toàn tuân thủ hiệp ước và luật pháp của EU.

London mở rộng khu vực áp phí xe cũ phát thải cao

Từ ngày 29/8, chính quyền thủ đô London của Vương quốc Anh đã bắt đầu triển khai kế hoạch thu phí hằng ngày đối với những phương tiện gây ô nhiễm nhất khi lưu thông trong toàn bộ vùng Greater London, dù có nhiều ý kiến cho rằng tiền phạt sẽ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt hiện nay.

Được thiết lập vào năm 2019, ban đầu Khu vực phát thải cực thấp chỉ áp dụng cho một vùng nhỏ ở trung tâm thủ đô London trước khi mở rộng ra khu vực nội thành vào năm 2021. Dự kiến kế hoạch mới sẽ mở rộng quy mô khu vực này ra những khu vực có hơn 5 triệu người sinh sống có ít kết nối giao thông công cộng hơn. Tuy nhiên, kế hoạch vấp phải phản ứng dữ dội thời gian qua. Nhiều người cho rằng mức phí 12,5 bảng/ngày với hàng nghìn chủ sở hữu phương tiện cũ, gây ô nhiễm hơn là không công bằng, gây thiệt hại kinh tế trong thời kỳ khủng hoảng chi phí sinh hoạt. Bất chấp việc Thị trưởng Sadiq Khan hôm 3/8 đã công bố khoản hỗ trợ lên tới 2.000 bảng để tiêu hủy phương tiện không đáp ứng tiêu chuẩn, song nhiều ý kiến cho rằng số tiền này vẫn chưa thỏa đáng.

Hiện chính quyền một số địa phương giáp ranh vùng London cũng từ chối lắp đặt các biển báo hiệu khu vực ULEZ nhằm phản đối kế hoạch trên.

EU hứng chịu cháy rừng lớn nhất lịch sử

EU nói vụ cháy rừng ở Hy Lạp là vụ cháy lớn nhất từng được ghi nhận, thiêu rụi khu vực hơn 800 km2, khiến khối phải huy động 1/2 lực lượng cứu hỏa trên không.

"Đây là vụ cháy rừng lớn nhất kể từ khi Liên minh châu Âu (EU) bắt đầu ghi nhận dữ liệu cháy rừng trong hệ thống thông tin kể từ năm 2000", phát ngôn viên Ủy ban châu Âu (EC) ngày 29/8 nói.

Đám cháy bùng phát từ ngày 19/8 do thời tiết nắng nóng kèm gió mạnh tại khu vực gần thành phố Alexandroupolis. Lửa nhanh chóng lan rộng khắp vùng Evros, đông bắc Hy Lạp, và khu vực gần biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ, buộc một số ngôi làng phải sơ tán. Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Copernicus của EU nói rằng thảm họa tàn phá ít nhất 808,7 km2, lớn hơn diện tích thành phố New York, 778,2 km2.

It nhất 20 người thiệt mạng, trong đó có 18 người di cư gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ.

Giới chức EU, Hy Lạp cho biết họ vẫn chưa thể kiểm soát ngọn lửa. EU đã huy động 1/2 lực lượng chữa cháy trên không của khối, gồm các đội từ 5 quốc gia, triển khai trực thăng, máy bay và 407 lính cứu hỏa mặt đất để đối phó với ngọn lửa.

Panagiota Maragou, trưởng ban bảo tồn Hy Lạp của Quỹ Động vật Hoang dã Thế giới (WWF), cho biết ít nhất 30% Công viên Quốc gia Rừng Dadia, nơi cư trú của nhiều loài chim săn mồi, đã bị hủy diệt.

"Dadia có tính đa dạng sinh học cao và là một trong những khu vực được bảo tồn quan trọng nhất ở Hy Lạp cũng như ở châu Âu", bà Maragou cho biết.

Cháy rừng trong mùa hè thường xuyên xảy ra ở Hy Lạp, song chính phủ nước này cho biết tình trạng thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu khiến cháy rừng trở nên tồi tệ hơn trong năm nay. Vụ hỏa hoạn chết chóc nhất ở Hy Lạp xảy ra năm 2018 gần Athens, khiến 104 người thiệt mạng.

Châu Âu “săn” các dự án nhiên liệu máy bay sạch ở châu Phi

(Ảnh minh họa).

Theo một quan chức Liên minh châu Âu (EU), EU muốn dùng quỹ cơ sở hạ tầng Global Gateway để hỗ trợ châu Phi trong những dự án nhiên liệu máy bay sạch (SAF), trước khi bùng nổ nhu cầu về du lịch hàng không bền vững với môi trường.

EU đã cam kết dành một nửa số tiền từ kế hoạch cơ sở hạ tầng trị giá 300 tỷ euro (324 tỷ USD) cho châu Phi. Kế hoạch này được cho là để cạnh tranh với Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc.

Quỹ này đã tài trợ cho nhiều nhà máy điện tái tạo, sáng kiến hydro xanh, vắc xin và dự án giáo dục tại châu Phi. Theo một quan chức, quỹ này hiện đang xem xét tài trợ cho dự án nhiên liệu hàng không bền vững (SAF).

Ông Stefan De Keersmaecker - Phát ngôn viên của Ủy ban châu Âu (EC), cho biết: “Thông qua Global Gateway, EC hiện đang xem xét đến những cơ chế đồng tài trợ và bảo đảm. Lục địa châu Phi có tiềm năng lớn về sản xuất SAF”.

SAF là một lựa chọn khác cho nhiên liệu máy bay, có hàm lượng carbon thấp và có thể được tạo ra từ nhiều loại cây trồng khác nhau hay từ những nguồn nguyên liệu khác.

Dự kiến trước ngày 31/12, EU sẽ khởi động một dự án xây dựng năng lực trị giá 4 triệu euro, nhằm hỗ trợ các nghiên cứu khả thi và trao chứng nhận SAF tại 11 quốc gia châu Phi và Ấn Độ.

Theo ông De Keersmaecker, sau khi đã thực hiện các nghiên cứu khả thi, Global Gateway sẽ chọn ra các dự án để tài trợ.

Ngành hàng không chiếm hơn 2% tổng lượng khí thải từ hoạt động năng lượng toàn cầu. Do đó, EU đang đặt ra các mục tiêu giảm khí thải, yêu cầu các hãng bay sử dụng nhiều SAF hơn.

Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế, thông qua điều này, nhu cầu toàn cầu hàng năm sẽ là 450 tỷ lít SAF vào năm 2050, và những mảnh đất nông nghiệp chưa được sử dụng rộng rãi ở châu Phi sẽ ngày càng trở nên hấp dẫn.

Hiện nay, châu Phi chưa hề có hoạt động sản xuất SAF. Các nhà phân tích cho biết, việc thiết lập chuỗi cung ứng nguyên liệu thô sẽ là một thách thức ở châu Phi - khu vực có cơ sở hạ tầng kém, công suất lọc dầu hạn chế và thiếu sót quy định, làm trì hoãn tiến độ dự án và đẩy chi phí tăng cao.

Ông Allan Kilavuka - Giám đốc điều hành của Kenya Airways, cho biết: “Cách tốt nhất để giảm giá SAF ở lục địa châu Phi và để duy trì sản xuất bền vững SAF, là sử dụng đến hình thức sản xuất tại địa phương”.

Dù vậy, các công ty như Eni của Ý, Sasol của Nam Phi, Linde của Đức và Topsoe của Đan Mạch vẫn muốn đầu tư vào nhiên liệu sinh học và SAF tại châu Phi.

Ông Frankline Omondi - Giám đốc môi trường tại Ủy ban Hàng không Dân dụng châu Phi, cho biết: Cơ quan này hi vọng rằng trong vài năm tới, châu Phi sẽ có ít nhất 2-3 quốc gia triển khai sản xuất SAF. Theo ông, những ứng cử viên tiềm năng là Nam Phi, Kenya và Ethiopia.

Anh tiếp tục trì hoãn kiểm soát biên giới đối với hàng hóa EU

Hôm 29/8, chính phủ Anh thông báo sẽ tiếp tục trì hoãn áp dụng các biện pháp kiểm soát nhập hậu Brexit đối với hàng hóa từ Liên minh châu Âu thêm 3 tháng nữa, tức là lùi ngày bắt đầu sang tháng 1/2024.

Anh rời thị trường EU vào tháng 1/2021 và đã nhiều lần trì hoãn việc thực hiện đầy đủ các biện pháp kiểm soát biên giới do lo ngại về sự gián đoạn tại các cảng và nguy cơ làm tăng thêm cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt.

Trong khi đó, sau sự kiện Brexit, liên minh châu Âu ngay lập tức kiểm tra và thực hiện thủ tục giấy tờ đối với hàng hóa chuyển từ Anh vào EU, dẫn đến sự chậm trễ và chi phí cao hơn, đồng thời gây khó khăn cho một số doanh nghiệp trong việc cạnh tranh.

Hồi tháng 4/2023, chính phủ Anh tuyên bố sẽ triển khai mô hình kiểm soát biên giới từ ngày 31/10/2023. Tuy nhiên, việc triển khai này sẽ làm phát sinh thêm chi phí cho doanh nghiệp, vốn bị trì hoãn do Thủ tướng Anh Rishi Sunak và Bộ trưởng Tài chính Jeremy Hunt ưu tiên giải quyết lạm phát và sẵn sàng chấp nhận đánh đổi quyền kiểm soát biên giới để cắt giảm chi phí cho doanh nghiệp.

“Sau khi lắng nghe các quan điểm, chính phủ đồng ý trì hoãn ba tháng đối với việc áp dụng các biện pháp kiểm soát vệ sinh và kiểm dịch còn lại, cũng như kiểm soát hải quan đầy đủ đối với hàng hóa Bắc Ireland không đủ tiêu chuẩn”, chính phủ Anh cho biết.

Việc trì hoãn đồng nghĩa các thủ tục giấy tờ mới, bao gồm chứng nhận y tế đối với sản phẩm nhập khẩu có độ "rủi ro trung bình", trước đó dự kiến được áp dụng từ ngày 31/10/2023, sẽ được lùi sang tháng 1/2024, trong khi việc kiểm tra thực tế hàng nhập khẩu từ EU tại các cảng sẽ chỉ bắt đầu từ tháng 4/2024. Việc triển khai đầy đủ chế độ kiểm soát mới sẽ được áp dụng từ tháng 10/2024.

Văn phòng Nội các Anh cho biết mô hình hoạt động mục tiêu biên giới mới sẽ sử dụng dữ liệu và công nghệ thông minh hơn, đồng thời loại bỏ sự trùng lặp, giảm khối lượng dữ liệu và giấy tờ cần thiết từ các doanh nghiệp khi nhập khẩu hàng hóa.

Những thay đổi này sẽ giúp các doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 520 triệu bảng Anh (655 triệu USD) mỗi năm so với mô hình nhập khẩu ban đầu dự kiến ​​được áp dụng vào năm 2022.

Mô hình hoạt động này cũng được lên kế hoạch là hệ thống “Cơ chế một cửa thương mại” nhằm đơn giản hóa và hợp lý hóa các quy trình thương mại xuất nhập khẩu để các doanh nghiệp chỉ cần gửi thông tin một lần.

William Bain, Người đứng đầu chính sách thương mại tại Phòng Thương mại Anh, cho biết: “Các doanh nghiệp sẽ hài lòng với sự rõ ràng này khi họ chuẩn bị cho sự chuyển đổi đầy thách thức sang hệ thống thương mại kỹ thuật số”.

"Điều quan trọng là sự chuẩn bị. Các doanh nghiệp đang đưa ra quyết định đầu tư và chuỗi cung ứng trong dài hạn và cần phải tin tưởng rằng cơ sở hạ tầng vật lý và kỹ thuật số xung quanh biên giới Vương Quốc Anh sẽ được đưa ra đúng thời hạn”.

Quan chức châu Âu vui mừng khi thương mại EU - Nga sụt giảm chưa từng có

(Ảnh minh họa).

Do tác động từ những biện pháp cấm vận nặng nề, quan hệ thương mại giữa Liên minh châu Âu và Nga đã suy giảm rất mạnh.

Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) về Chính sách An ninh và Đối ngoại - ông Josep Borrell trên trang cá nhân của mình vào ngày 26 tháng 8, đã viết về sự sụt giảm chưa từng có trong thương mại giữa EU và Nga.

Nhà ngoại giao kỳ cựu nhận xét: “Đúng, các biện pháp trừng phạt chống Nga đang phát huy tác dụng”.

Bên cạnh đó, ông Borrell đã trình bày những gì đang diễn ra như một “thành tích” đạt được.

Cần lưu ý rằng vào năm 2022, do các hạn chế chống lại Moskva được đưa ra, tổng khối lượng hàng hóa nhập khẩu giữa EU và Liên bang Nga đã giảm tới 58% so với năm 2021.

"Xu hướng trên ngày càng gia tăng: trong quý 1 năm 2023, mức giảm nhập khẩu phi năng lượng vượt quá 75%. Bên cạnh đó trong lĩnh vực năng lượng, con số này thậm chí còn cao hơn và lên tới giảm 80%", ông Borrell nói rõ.

Vị quan chức trên chắc chắn rằng Brussels cần tiếp tục tuân thủ đường lối chống Nga đã chọn, và phải không ngừng gây áp lực lên Moskva.

Theo ông Borrell, với chính sách trên, Liên bang Nga sẽ không thể bù đắp đầy đủ tình trạng thiếu hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia khác và điều này sẽ buộc Điện Kremlin phải đồng ý với quan điểm của phương Tây.

Trước diễn biến trên, nhà phân tích người Nga Vladislav Shurygin đã bình luận ngắn gọn về bản chất những gì Liên minh châu Âu thực hiện trên kênh Ramsay Telegram của mình.

Chuyên gia Shurygin cho rằng ngay cả những quan chức nổi tiếng và giàu kinh nghiệm như ông Borrell cũng có thể mắc sai lầm một cách nghiêm trọng.

"Không có sản phẩm nào của EU mà chúng tôi không thể thay thế - hoặc chúng tôi sẽ tự làm hoặc sẽ lấy những mặt hàng tương tự từ châu Á và phương Đông".

"Nhưng ở chiều ngược lại, EU sẽ chôn vùi hoạt động sản xuất của mình nếu không có thị trường bán hàng, dịch vụ hậu cần giá rẻ, nguồn cung cấp hydrocarbon và các nguyên liệu thô khác, chúng ta sẽ sớm thấy".

Ông Shurygin đưa ra quan điểm trên và nhấn mạnh, nhà ngoại giao kỳ cựu của EU đã quên các biện pháp trừng phạt mà Liên minh châu Âu đưa ra gây tác động đáng kể đến nền kinh tế và dân số của họ như thế nào.

Nguồn: ANTV; Vnexpress; Năng Lượng Quốc Tế; Soha; VOV