Châu Âu đang đối mặt với “rủi ro kép”

(Ảnh minh họa).

Một “tình huống nguy hiểm” đang đe dọa các ngành công nghiệp châu Âu, và việc xe điện Trung Quốc tràn ngập thị trường này làm tăng thêm một tầng rủi ro.

Các nhà sản xuất ô tô và hóa chất của châu Âu có nguy cơ mất khả năng cạnh tranh về tay Trung Quốc và Mỹ khi cả 2 ngành công nghiệp này của “lục địa già” liên tục phải đối mặt với chi phí năng lượng cao trong quá trình chuyển đổi sang nhiên liệu sạch hơn.

Đó là nhận định của ông Jacques Vandermeiren, CEO của cảng Antwerp-Bruges – cảng biển bận rộn thứ hai ở châu Âu về khối lượng container và cho phép các tàu có kích thước lớn cập bến.

“Chúng tôi đang ở trong một tình huống nguy hiểm”, ông Vandermeiren cho biết trong một cuộc phỏng vấn gần đây tại Hội nghị Thượng đỉnh Salzburg, diễn ra từ 26-28/7 tại Áo. “Đối với châu Âu, việc ngành hóa chất gặp khó khăn và chứng kiến ​​xe điện Trung Quốc tràn ngập thị trường ở châu lục này là một rủi ro kép”.

Châu Âu “sẽ có một thập kỷ rất khó khăn”, vị CEO dự đoán.

Chi phí năng lượng cao liên tục là một mối quan ngại đáng kể, đặc biệt là khi Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) hôm 27/7 đã thực hiện đợt nâng lãi suất thứ 9 liên tiếp, tăng thêm 0,25 điểm phần trăm, trong khi vẫn để ngỏ các lựa chọn cho cuộc họp chính sách tiếp theo vào tháng 9.

Chúng tôi đang ở trong một tình huống nguy hiểm. Đối với châu Âu, việc ngành hóa chất gặp khó khăn và chứng kiến xe điện Trung Quốc tràn ngập thị trường ở châu lục này là một rủi ro kép – ông Jacques Vandermeiren, CEO của cảng Antwerp-Bruges

Quyết định này chỉ tạo thêm gánh nặng cho các ngành công nghiệp đang phải vật lộn với tình trạng giá năng lượng tăng cao như ngành hóa chất, từ đó ảnh hưởng đến khối lượng vận chuyển hàng hóa.

Đầu tháng này, gã khổng lồ BASF SE của Đức đã cùng với các nhà sản xuất hóa chất khác cắt giảm dự báo tăng trưởng cho năm nay, viện dẫn sự suy giảm của sản lượng công nghiệp toàn cầu và nhu cầu yếu đối với các sản phẩm tiêu dùng.

Ông Vandermeiren đã chỉ ra một “sự chậm lại đáng kể” trong ngành hóa chất, với sản lượng giảm 13% từ tháng 1 đến tháng 4 năm nay so với cùng kỳ năm 2022.

Sự suy giảm này đã làm dấy lên cảnh báo về khả năng đóng cửa hoặc di dời một số nhà máy, từ đó đe dọa khả năng cạnh tranh của ngành hóa chất ở cựu lục địa.

“Giai đoạn tiếp theo sẽ là về đóng cửa một số nhà máy”, ông nói. “Khả năng cạnh tranh của ngành công nghiệp hóa chất ở châu Âu đang thực sự bị đe dọa”.

Vận chuyển ô tô, bao gồm cả xe điện, là lĩnh vực duy nhất phục hồi trong những tháng gần đây, chủ yếu nhờ xuất khẩu từ Trung Quốc.

Nhưng theo ông Vandermeiren, dòng chảy ô tô do Trung Quốc sản xuất vào châu Âu cũng đang chậm lại do thiếu thiết bị chuyên dụng và hạ tầng được thiết kế riêng để xử lý loại hàng nhập khẩu có bánh xe này.

“Các công ty Trung Quốc cũng thất vọng khi không có đủ năng lực tại các cảng châu Âu”, ông nói, cho biết thêm rằng họ đã sử dụng những tàu container và container thông thường để bù đắp sự thiếu hụt đó, và “đó tất nhiên không phải là một giải pháp lý tưởng” về lâu về dài.

Bất chấp những thách thức này, vẫn có những cơ hội để phát triển và đổi mới. Ví dụ, việc chuyển sang sử dụng nhiên liệu sạch hơn tạo cơ hội cho các ngành công nghiệp đổi mới và phát triển các công nghệ và quy trình mới. Sự phục hồi của ngành vận tải ô tô cũng mang đến một tia hy vọng, chứng minh rằng khả năng phục hồi và tăng trưởng là có thể xảy ra ngay cả trong những điều kiện đầy thách thức.

Tương lai của ngành công nghiệp ô tô và hóa chất châu Âu sẽ phụ thuộc vào mức độ họ có thể vượt qua những thách thức này và nắm bắt các cơ hội mới xuất hiện. Các quyết định được đưa ra bây giờ sẽ định hình bối cảnh công nghiệp châu Âu trong nhiều năm tới

Cơn 'đau đầu' mới của EU

Ý tưởng rằng một số thành viên Liên minh châu Âu (EU) có thể tự giải quyết vấn đề liên quan đến lệnh cấm ngũ cốc của Ukraine đã gây ra sự kinh ngạc và khó chịu với các nước khác.

Theo bình luận của mạng tin châu Âu Euractiv.com ngày 28/7, áp lực đang gia tăng đối với Ủy ban châu Âu (EC) về việc gia hạn lệnh cấm đối với một số sản phẩm nông nghiệp của Ukraine do hạn chót cho thỏa thuận tạm thời hiện tại sắp hết - nhưng không phải thành viên EU nào cũng đồng ý.

Lệnh cấm tạm thời hiện tại đối với một số mặt hàng nông sản của Ukraine, sẽ hết hạn vào ngày 15/9 tới, được đưa ra để xoa dịu các quốc gia tuyến đầu đã đơn phương áp đặt lệnh cấm của chính họ vào tháng 4 vừa qua, sau khi một loạt các sản phẩm nông nghiệp của Ukraine gây áp lực lên nông dân của họ.

Trong bối cảnh lo ngại từ sự sụp đổ gần đây của thỏa thuận xuất khẩu ở Biển Đen có thể dẫn đến gia tăng lưu lượng ngũ cốc và tắc nghẽn, Ba Lan – cùng 4 quốc gia tiền tuyến khác của EU là Bulgaria, Hungary, Romania và Slovakia – đã thúc đẩy gia hạn lệnh cấm khi thời hạn cuối cùng sắp đến.

Một nhà ngoại giao của EU nói rằng các quốc gia này thấy “không có lý lẽ thực chất nào có thể biện minh cho việc loại bỏ các biện pháp này”, kêu gọi gia hạn thỏa thuận “ít nhất là cho đến cuối năm nay”.

Tuy nhiên, một nguồn tin riêng liên quan đến cuộc thảo luận kín giữa các bộ trưởng nông nghiệp EU cho biết không phải tất cả các quốc gia thành viên đều ủng hộ động thái trên, khi Đan Mạch, Đức, Pháp, Hà Lan, Luxembourg và Latvia đều bày tỏ lo ngại.

Về phần mình, Bộ trưởng Nông nghiệp Tây Ban Nha và là Chủ tịch mới được bổ nhiệm của Hội đồng Nông nghiệp EU, Luis Planas, nói rằng yêu cầu này đã được đáp ứng với "những cảm xúc lẫn lộn".

“Một số nước đã ủng hộ sáng kiến của Ba Lan. Tuy nhiên, những quốc gia khác đã lên tiếng phản đối sáng kiến này, trong khi một số nước còn lại không bày tỏ quan điểm,” ông Luis Planas lưu ý.

Về phần mình, Ủy viên Nông nghiệp EU Janusz Wojciechowski cho biết còn quá sớm để đưa ra quyết định. Nhấn mạnh rằng mục đích là tìm giải pháp “có tính đến lợi ích của Ukraine, không chỉ lợi ích của EU”, Ủy viên Wojciechowski thông báo Chủ tịch EC đang trong quá trình thu thập thông tin cần thiết để đưa ra quyết định rõ ràng, sẽ có thể đến vào tháng 9/2023.

Ông Wojciechowski nói: “Vào tháng 9, chúng tôi sẽ phải đưa ra một bản tóm tắt về tất cả các tình huống mới, đồng thời lưu ý sự cần thiết phải có thêm thông tin, chẳng hạn như tổng quan về vụ thu hoạch năm nay, để có được bức tranh toàn cảnh về tình hình".

Theo ông Wojciechowski, EC hiện chỉ có “ước tính sơ bộ”, cho thấy sản lượng thu hoạch có thể “cao hơn 13 triệu tấn”.

Mặt khác, Ủy viên Wojciechowski cảnh báo có thể lại xảy ra tình huống “thương mại hợp pháp, nhưng không công bằng”, tạo ra tình thế "các bên đều thua" cho cả nông dân Ukraine và EU. “Vì vậy, chúng tôi phải quan sát và phân tích đầy đủ tình hình và tôi nghĩ rằng nó sẽ được đưa ra vào tháng 9”, ông nhắc lại.

Theo người đứng đầu ngành nông nghiệp của EU, sáng kiến "các tuyến đường đoàn kết" của EU nhằm giúp Ukraine xuất khẩu ngũ cốc qua các tuyến đường và cảng châu Âu có thể thay thế hoàn toàn tuyến đường Biển Đen trở nên không khả thi sau khi Nga rút khỏi thỏa thuận do Liên hợp quốc làm trung gian.

Trong khi đó, theo nguồn tin ngoại giao, một số quốc gia cũng đang thúc đẩy mở danh mục các sản phẩm không được nhập khẩu để linh hoạt hơn trong việc thích ứng với các điều kiện thị trường đang thay đổi. Nguồn tin trên cho biết điều này sẽ cho phép các sản phẩm nông nghiệp được “thêm vào hoặc loại bỏ khỏi danh sách nếu cần”.

Mối đe dọa hành động đơn phương "gây đau đầu"

Các cuộc thảo luận diễn ra trong bối cảnh Ba Lan đe dọa áp đặt lại các biện pháp đơn phương trong trường hợp lệnh cấm trên toàn EU không được gia hạn. Nhưng ý tưởng rằng một số quốc gia có thể tự giải quyết vấn đề đã gây ra sự kinh ngạc lớn và khó chịu với các nước khác.

“Chúng tôi sẽ chỉ vượt qua vấn đề này bằng hành động tập thể, không phải bằng hành động đơn phương”, Bộ trưởng Marc Fesneau của Pháp nói với các nhà báo.

Ông Fesneau chỉ ra rằng các nước EU đã đoàn kết với các nước tuyến đầu, "bật đèn xanh" cho hàng triệu người sử dụng quỹ dự phòng khủng hoảng của EU, đồng thời tuyên bố "không thể tiến lên với tinh thần ai cũng chỉ vì mình”.

Trong khi đó, Bộ trưởng Cem Özdemir của Đức đã cứng rắn hơn, nhấn mạnh rằng với tư cách là cơ quan bảo vệ các hiệp ước, EC “cần kiên quyết yêu cầu tuân thủ các Hiệp ước của EU”.

Ông Özdemir kết luận: “Đây không phải là một lựa chọn mà họ có thể lấy tiền từ Brussels nhưng đồng thời [đơn phương] đóng cửa biên giới".

EU lại mở rộng lệnh trừng phạt chống Nga

(Ảnh minh họa).

7 cá nhân và 5 tổ chức của Nga đã bị EU nhắm mục tiêu trừng phạt với cáo buộc 'thao túng thông tin kỹ thuật số'.

Liên minh châu Âu ngày 28/7 tuyên bố leo thang các trừng phạt liên quan đối với Nga liên quan đến cuộc xung đột ở Ukraine khi thêm 7 cá nhân và 5 thực thể vào danh sách trừng phạt của mình.

Theo một tuyên bố từ Hội đồng châu Âu, các biện pháp nhắm vào các công dân và pháp nhân Nga bị cáo buộc chịu trách nhiệm cho một chiến dịch thao túng thông tin được gọi là "Tin tức Đáng tin cậy Gần đây" (RRN).

Báo cáo nói rằng “việc thao túng thông tin có mục tiêu và phối hợp này là một phần của chiến dịch hỗn hợp rộng lớn hơn của Nga chống lại EU và các quốc gia thành viên”.

Các biện pháp trừng phạt mới áp dụng cho nguồn truyền thông trực tuyến InfoRos, tổ chức phi lợi nhuận có tên "Dialogue" (Đối thoại), Viện cộng đồng người Nga, cũng như Cơ quan thiết kế xã hội và Công nghệ quốc gia Structura - là hai công ty công nghệ thông tin của Nga bị cáo buộc tham gia vào chiến dịch RRN, cùng với những người đại diện của họ.

Đầu tháng này, các nhà chức trách EU cũng đã thêm vào danh sách trừng phạt 18 cá nhân và 5 tổ chức của Nga bị cáo buộc "bạo lực về giới". Brussels cũng đã gia hạn các hạn chế đối với một số lĩnh vực của nền kinh tế Nga cho đến ngày 31/1/2024.

EU đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với khoảng 1.800 cá nhân và pháp nhân Nga kể từ khi Moskva tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine vào tháng 2/2022.

Trong khi đó, ngày 28/7, Nga cũng công bố lệnh cấm nhập khẩu cá từ phương Tây. Động thái này là một phần của các hạn chế mới của Moskva đối với các quốc gia “không thân thiện”.

Theo một tuyên bố trên trang web của Bộ Phát triển và Kinh tế Nga, các hạn chế sẽ “giải phóng một số thị trường nhất định cho các nhà sản xuất trong nước có năng lực cho phép họ đáp ứng đầy đủ nhu cầu của thị trường nội địa”.

Chính phủ cũng đã tăng thuế hải quan từ 12,5% lên 20% đối với rượu vang có nguồn gốc từ các quốc gia “không thân thiện”. Chính quyền Nga đang hướng tới mục tiêu thúc đẩy sản xuất rượu vang trong nước và tăng cường nhập khẩu từ các quốc gia “thân thiện” và “trung lập”, với tuyên bố đề cập cụ thể đến Chile, Armenia và Nam Phi. Thuế nhập khẩu cũng đã được tăng lên đối với một số vật liệu xây dựng.

Ba Lan thực sự muốn gì đằng sau lệnh cấm ngũ cốc Ukraine?

Có một vấn đề đáng lưu ý, các hạn chế hiện tại của EU sẽ hết hạn vào ngày 15/9 tới - một tháng trước khi Ba Lan tổ chức bầu chính phủ mới.

Sau khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra và các cảng ở Biển Đen bị phong tỏa vào năm ngoái, các quốc gia phía Đông của EU chứng kiến "tràn ngập" khối lượng ngũ cốc chưa từng có của Ukraine. Các quan chức Ba Lan đang tiếp tục khẳng định sẽ hành động một mình nếu EU không gia hạn các hạn chế nhập khẩu đối với các sản phẩm nông nghiệp của Ukraine.

Như vậy, hơn một năm sau khi EU thiết lập "các tuyến đường đoàn kết" trên bộ để giúp chuyển hàng triệu tấn nông sản bị mắc kẹt - mặt hàng xuất khẩu chính của Kiev - ra khỏi Ukraine, Ba Lan đang đe dọa đóng cửa biên giới của mình lần thứ hai trừ khi Brussels gia hạn lệnh cấm tạm thời và cung cấp tiền để đảm bảo rằng không có sản phẩm nào bị mắc kẹt ở Ba Lan.

Mặc dù động thái đơn phương sẽ vi phạm các quy tắc thương mại chung của EU nhưng Warsaw cho rằng điều đó là cần thiết vì các sản phẩm của Ukraine - hiện một lần nữa bị chặn khỏi con đường xuất khẩu truyền thống ở Biển Đen - đang gây thiệt hại cho nông dân Ba Lan.

Bộ trưởng Nông nghiệp Ba Lan Robert Telus nói với các phóng viên sau cuộc họp của các bộ trưởng nông nghiệp EU tại Brussels hồi đầu tuần này: "Lợi ích của nông dân là điều tối quan trọng đối với chúng tôi. Các quyết định của chúng tôi không chống lại bất kỳ ai; chúng trước hết là vì nông dân của chúng tôi".

Sau khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra và các cảng ở Biển Đen bị phong tỏa vào năm ngoái, các quốc gia phía Đông của EU - Ba Lan, Romania và ở một mức độ thấp hơn là Bulgaria, Hungary và Slovakia - đã tràn ngập lượng ngũ cốc "chưa từng có" của Ukraine.

Lý do đơn giản một cách đáng ngạc nhiên: Bất chấp xung đột, giao dịch ngũ cốc vẫn do thị trường định hướng và giống như bất kỳ loại hàng hóa nào, sản phẩm rẻ hơn sẽ tìm được người mua. Ngũ cốc Ukraine có chất lượng cao và rẻ - nhưng chỉ khi được vận chuyển bằng đường biển hoặc khoảng cách tương đối gần vào đất liền.

Khi ngũ cốc vào Ba Lan, hầu hết chỉ đến được khu vực phía Đông giáp Ukraine. Ông Telus cáo buộc các thương nhân đa quốc gia đưa ngũ cốc Ukraine qua biên giới và bán cho các nhà trung gian địa phương như nhà máy và nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi. Ngược lại, nông dân Ba Lan thấy nhu cầu đối với sản phẩm của chính họ giảm dần.

Câu hỏi về sự đoàn kết

Tuy nhiên, các nước ủng hộ Ba Lan và 4 nước trên (Romania, Bulgaria, Hungary và Slovakia) trong châu Âu rất ít.

Janusz Wojciechowski, ủy viên nông nghiệp EU của Ba Lan nói: “Lệnh cấm tạm thời này là hoàn toàn cần thiết vì các quốc gia đó sẽ không chịu được áp lực”. Nhưng Ukraine và nnhững thành viên còn lại trong EU lại có quan điểm khác.

Các quan chức hàng đầu của Ukraine đã chỉ trích các hạn chế, trong đó Tổng thống Volodymyr Zelensky nói rằng bất kỳ sự gia hạn nào của các hạn chế là “hoàn toàn không thể chấp nhận được".

“Quan điểm của chúng tôi rất rõ ràng: chặn xuất khẩu [của Ukraine] bằng đường bộ sau ngày 15/9, khi các hạn chế liên quan hết hiệu lực, là không thể chấp nhận được dưới mọi hình thức”, Tổng thống Zelensky tuyên bố.

Phản ứng tức giận của ông Zelensky diễn ra sau một tuần khi Nga rút khỏi Sáng kiến ​​Ngũ cốc Biển Đen. Theo thỏa thuận ngũ cốc do Liên hợp quốc làm trung gian, Ukraine đã xuất khẩu 33 triệu tấn ngũ cốc ra thị trường thế giới trong năm qua. Lúc này, khi vụ mùa đang đến kỳ thu hoạch, con đường xuất khẩu đó đã bị đóng lại.

Nhiều nước EU, trong đó có Pháp, Đức và Tây Ban Nha, ủng hộ lập trường của Ukraine. Trong khi thừa nhận ngũ cốc Ukraine đã gây áp lực lên một số nông dân EU, họ nói rằng các hạn chế thương mại làm suy yếu tính toàn vẹn của thị trường nội bộ khối và nỗ lực hỗ trợ Ukraine.

Bộ trưởng Nông nghiệp Đức Cem Özdemir nêu rõ: “Đây không phải là một chương trình thỏa mãn mong muốn, trong đó họ chọn những gì họ thích, nhận tiền từ Brussels, nhưng đồng thời đóng cửa biên giới”.

Nhưng có một vấn đề đáng lưu ý, các hạn chế hiện tại của EU sẽ hết hạn vào ngày 15/9 tới - một tháng trước khi Ba Lan tổ chức bầu chính phủ mới.

Với nông dân là thành phần cử tri quan trọng, chính phủ cánh hữu đương nhiệm ở Ba Lan đang kiên quyết không cho phép nhập khẩu ngũ cốc Ukraine vào lãnh thổ của mình. “Chúng tôi chắc chắn sẽ không cho phép điều đó xảy ra”, ông Telus nói.

Brussels đã không đưa ra lập trường về mối đe dọa từ Ba Lan, thay vào đó lựa chọn tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán kín giữa 5 quốc gia EU và Ukraine. Với sự phối hợp của Ủy ban châu Âu, Litva đã đề xuất chuyển xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine qua Ba Lan đến cảng Klaipėda ở Baltic và 4 cảng khác ở Estonia và Latvia.

Nhưng quãng đường vận chuyển dài ra đồng nghĩa với việc tăng thêm chi phí vận tải, khiến sản phẩm của Ukraine kém cạnh tranh hơn trên thị trường toàn cầu. Sau đó là các chi phí hậu cần để mở rộng đường sắt và năng lực lưu trữ, và không ai - nhất là Ba Lan - muốn thanh toán hóa đơn có thể lên tới hàng trăm triệu euro đó.

Vì vậy, Bộ trưởng Telus lưu ý rằng nếu Brussels hoặc các nước EU khác muốn trợ cấp cho việc vận chuyển ngũ cốc qua Ba Lan, thì họ được hoan nghênh làm như vậy. Ông nói: “Ủy ban châu Âu luôn có nguồn tài trợ cho rất nhiều thứ khác nhau, vì vậy họ cũng có thể tìm ra tiền để trợ cấp cho giao thông vận tải. Ba Lan là một bên ủng hộ mạnh mẽ việc giúp đỡ Ukraine - tôi không nghĩ có ai nghi ngờ điều đó. Nhưng sự hỗ trợ này nên được lan rộng ra khắp các nước, không chỉ Ba Lan và [các] quốc gia khác có chung biên giới với Ukraine".

Pháp cam kết hợp tác, tái cấu trúc nợ cho Sri Lanka

(Ảnh minh họa).

Ông Emmanuel Macron là tổng thống Pháp đầu tiên đến thăm Sri Lanka. Trong cuộc họp ngày 29/07/2023, nguyên thủ hai nước đã thảo luận về nhiều chủ đề, từ quan hệ song phương đến những thách thức trong khu vực. Chuyến công du của tổng thống Pháp tuy ngắn nhưng « mang ý nghĩa lịch sử » và đánh dấu 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước.

Theo AP, Pháp là 'chủ nợ' lớn thứ tư của Sri Lanka. Tổng thống Macron đã cam kết hợp tác để tái cấu trúc nợ giúp quốc gia Nam Á phục hồi sau cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng. Trước đó, vào tháng 03/2023, Trung Quốc - chủ nợ chính của Sri Lanka, đã chấp nhận phân bổ lại kỳ hạn trả nợ cho chính quyền Colombo.

Trong tin nhắn trên Twitter sau cuộc họp, tổng thống Pháp nhấn mạnh : « Sri Lanka và Pháp là hai quốc gia ở Ấn Độ Dương có chung mục tiêu : một vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương rộng mở, toàn diện và thịnh vượng ». Ông khẳng định « một kỷ nguyên mới cho quan hệ đối tác » song phương đã được mở ra.

Còn tổng thống Sri Lanka hoan nghênh vai trò quan trọng của Pháp trên nhiều hồ sơ lớn của thế giới, từ chống biến đổi khí hậu, đến tái cấu trúc nợ và các vấn đề liên quan đến vùng Ấn Độ - Thái Bình Dương.

Được Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (FMI) hỗ trợ, Sri Lanka đang trong giai đoạn phục hồi kinh tế khó khăn, dù trên nguyên tắc, quốc gia Nam Á này có nguy cơ bị phá sản đến năm 2026. Sri Lanka cũng là nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa Ấn Độ và Trung Quốc.

Theo AFP, Pháp muốn mở rộng ảnh hưởng theo cách khác. Ông Macron mời tổng thống Sri Lanka « gia nhập Hiệp ước Paris vì con người và hành tinh ». Đây là sáng kiến được hình thành tại thượng đỉnh tháng 06/2023 ở Paris, để cố tái định hướng nguồn tài chính thế giới phục vụ khí hậu.

Nguồn: Người Đưa Tin; CafeF; Báo Tin Tức; Soha; RFI