Vì sao nhiều dự án điện gió, điện mặt trời chưa được cấp phép hoạt động?

(Ảnh minh họa).

79/85 dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp đã nộp hồ sơ cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) để đàm phán mua bán điện, nhưng đến nay chỉ có 29 dự án được Bộ Công thương cấp giấy phép hoạt động điện lực.

Ngày 6.9, thông tin từ Bộ Công thương cho biết, trong ngày 5.9, Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đã ký văn bản báo cáo Thủ tướng Phạm Minh Chính và Phó thủ tướng Trần Hồng Hà về kết quả đàm phán giá điện đối với 85 dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp.

Theo Bộ Công tương, tính đến hết ngày 25.8, đã có 79/85 dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp với tổng công suất 4.449,86 MW (chiếm 94%) đã nộp hồ sơ đến EVN để đàm phán mua bán điện.

Đến nay, vẫn còn 6/85 dự án với tổng công suất 284,70 MW (chiếm 6%) chưa gửi hồ sơ đàm phán cho EVN, mặc dù theo báo cáo EVN đã đôn đốc nhiều lần.

Trong số 79 dự án đã gửi hồ sơ đàm phán, có 68 dự án với tổng công suất 3.633,26 MW đã thỏa thuận giá điện với EVN.

Cụ thể, 67/68 dự án với tổng công suất 3849,41 MW đã tiến hành thỏa thuận giá điện tạm thời bằng 50% khung giá phát điện để làm cơ sở ký kết hợp đồng mua bán điện và vận hành thương mại.

61/67 dự án với tổng công suất 3.369,41 MW đã được EVN, chủ đầu tư thống nhất giá tạm trình lên Bộ Công thương. Trong đó, 58/61 dự án đã được Bộ Công thương phê duyệt giá tạm; 43/61 dự án với tổng công suất 2.424,75 MW đã và đang trong giai đoạn thử nghiệm.

Cũng theo Bộ Công thương, trong số 85 dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp, đến nay chỉ có 29 dự án đã được cấp giấy phép hoạt động điện lực. Cụ thể, 20 dự án được cấp giấy phép toàn bộ dự án; 9 dự án được cấp giấy phép một phần dự án.

Ngoài ra, 11 dự án đã nộp hồ sơ và đang được Bộ Công thương khẩn trương rà soát kiểm tra để cấp giấy phép; còn 45 dự án chưa nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy phép hoạt động điện lực.

Dẫn thông tin báo cáo từ EVN, Bộ Công thương nêu rõ nguyên nhân khiến nhiều dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp hiện nay chưa được giấy phép hoạt động là do chưa có văn bản gia hạn, giãn tiến độ thực hiện, đưa vào hoạt động của UBND tỉnh (quyết định chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư theo quy định của luật Đầu tư); chưa hoàn thành các thủ tục về đất đai, các yêu cầu khác về đầu tư xây dựng.

Bộ Công thương khẳng định, các quy định này là những điều kiện để hợp đồng mua bán điện sửa đổi, bổ sung về việc áp dụng giá điện tạm thời giữa EVN và các dự án chuyển tiếp có hiệu lực.

Lý do khiến 12 dự án cao tốc Bắc - Nam chậm tiến độ

Tới nay, 12 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2 đang thi công chậm tiến độ so với yêu cầu. Thực tế, đoàn công tác của Bộ Giao thông vận tải kiểm tra tại 6 dự án thành phần cũng ghi nhận kết quả tương tự, nguyên nhân chính vẫn là vướng mặt bằng, thiếu đất và cát đắp nền đường.

Bộ Giao thông vận tải (GTVT) vừa yêu cầu Cục Quản lý đầu tư xây dựng và các Ban quản lý dự án làm chủ đầu tư những dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2021 - 2025 (giai đoạn 2) tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ dự án. Văn bản chỉ đạo được ban hành sau khi 3 đoàn công tác của Thanh tra Bộ chủ trì thực hiện kiểm tra tại 6/12 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2.

Kết quả, bên cạnh những nỗ lực của chủ đầu tư, nhà thầu, địa phương, nhìn chung tại các dự án, tiến độ thi công, giải ngân chậm so với yêu cầu đề ra, còn gặp một số vướng mắc. Cụ thể, cả 12 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2 khởi công từ tháng 1 năm nay, tới cuối tháng 8 vừa qua, tổng giá trị giải ngân đạt hơn 8.100 tỷ đồng, tương đương hơn 9% giá trị hợp đồng xây lắp. Con số thực hiện này chậm gần 1,4% giá trị với kế hoạch.

Về nguyên nhân dẫn tới việc chậm tiến độ kể trên, Bộ GTVT cho biết chủ yếu do địa phương chậm bàn giao mặt bằng sạch, thiếu nguồn đất và cát đắp nền đường , thiếu bãi đổ thải… Tuy nhiên, cũng có một số nhà thầu xây lắp chậm trễ trong thi công, như chưa huy động đủ nhân lực, trang thiết bị không đáp ứng được tiến độ. Đặc biệt, các nhà thầu thiếu nhân sự làm hồ sơ nghiệm thu, thanh toán.

Bên cạnh nhà thầu, nhân sự làm hồ sơ nghiệm thu, thanh toán của các Ban quản lý dự án cũng chậm so với yêu cầu (chậm khoảng 6 ngày sau so với yêu cầu), nhân sự giám sát thi công còn mỏng so với khối lượng công việc phải xử lý; thiếu trang thiết bị, phương tiện kiểm tra hiện trường, có cá nhân phải dùng xe riêng để phục vụ công việc của ban…

Ngoài ra, giữa Ban quản lý dự án và các nhà thầu còn một số nội dung chưa thống nhất, như về đơn giá, đặc biệt về giá vật liệu đất đắp từ các mỏ nhà thầu được trực tiếp khai thác; chưa thống nhất về thành phần tham gia nghiệm thu, trình tự nghiệm thu; một số tiêu chuẩn áp dụng đã hết hiệu lực...

Để tháo gỡ các vướng mắc kể trên nhằm đưa cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2 đạt tiến độ đặt ra, Bộ GTVT yêu cầu đối với các Ban quản lý dự án với vai trò chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu huy động nhân sự, máy móc trên cơ sở mặt bằng, vật liệu địa phương đã bàn giao; huy động nhân sự bổ sung phục vụ công tác nghiệm thu, thanh toán.

Các ban quản lý dự án cũng được yêu cầu phối hợp với sở ngành, địa phương để đẩy nhanh thủ tục cấp phép khai thác mỏ cho nhà thầu thi công; điều chỉnh hợp đồng nếu cần thiết để cập nhật đơn giá vật liệu do nhà thầu tự khai thác; điều chỉnh tiến độ giải quyết hồ sơ nghiệm thu, thanh toán không quá 6 ngày; xác định lại trách nhiệm, phân cấp phân quyền cho nhân sự tại hiện trường để giảm bộ máy…

Cục Quản lý đầu tư xây dựng được Bộ GTVT yêu cầu, tiếp tục rà soát, tham mưu Bộ sửa đổi, bổ sung hồ sơ nghiệm thu, thanh toán nhằm thống nhất, đơn giản để các chủ đầu tư thực hiện. Trong đó, rà soát, điều chỉnh hợp đồng với nhà thầu liên quan đơn giá vật liệu tự khai thác…

Dự án tạo quỹ đất đô thị cho TP.HCM: 23 năm dang dở, loạt doanh nghiệp vi phạm

(Ảnh minh họa).

Tiến độ đầu tư phê duyệt thuộc giai đoạn 1999-2000 nhưng hơn 20 năm, Dự án Tạo quỹ đất đô thị cho TP.HCM vẫn chưa hoàn thành. Nhiều doanh nghiệp vi phạm khi sử dụng đất tại dự án.

Hơn 20 năm vẫn chưa hoàn thành

Thanh tra TP.HCM vừa thông báo kết luận thanh tra về chấp hành pháp luật trong quản lý, sử dụng đất được thu hồi tại Dự án Tạo quỹ đất đô thị cho Thành phố, dọc đường Nguyễn Hữu Thọ, xã Phước Kiển và xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè (gọi tắt là dự án Tạo quỹ đất đô thị TP.HCM).

Đây là dự án tạo quỹ đất sạch đầu tiên tại TP.HCM nhằm mục đích đấu giá quyền sử dụng đất, giao quyền sử dụng đất cho nhà đầu tư có năng lực thực hiện nhanh các dự án đầu tư của Thành phố theo quy hoạch.

Tuy nhiên, quá trình triển khai dự án đã có nhiều vướng mắc, thiếu sót, vi phạm liên quan đến việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho người dân tại dự án và việc quản lý, sử dụng đất dự án sau thu hồi.

Theo Thanh tra TP.HCM, dự án Tạo quỹ đất đô thị TP.HCM bị chậm tiến độ (tiến độ đầu tư được phê duyệt là từ năm 1999 đến năm 2000), đến nay chưa hoàn thành việc bồi thường, hỗ trợ, thu hồi đất.

Vẫn còn 38 trường hợp không đồng ý nhận tiền bồi thường, hỗ trợ. Trong đó, có 22 trường hợp chưa đồng ý bàn giao mặt bằng nhưng UBND huyện Nhà Bè chưa cưỡng chế thu hồi đất.

Chính sách hỗ trợ bổ sung mua căn hộ chung cư theo chỉ đạo của UBND TP.HCM đã kéo dài, chưa thực hiện được do Công ty TNHH DVTM-SX Xây dựng Đông Mê Kông chậm xây dựng chung cư, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người đã bị thu hồi đất hơn 20 năm nay.

Về quy hoạch chi tiết xây dựng khu đất được thu hồi tại dự án, Thanh tra TP.HCM xác định UBND huyện Nhà Bè duyệt quy hoạch 1/500 tại 7 phân khu vào tháng 10/2015 khi chưa có quy hoạch 1/2000, chưa có giấy phép quy hoạch là chưa phù hợp trình tự, thủ tục.

Sở Quy hoạch – Kiến trúc có trách nhiệm khi đề nghị UBND huyện Nhà Bè ký phê duyệt quy hoạch 1/2000 dự án.

Trong đó, việc điều chỉnh tăng hệ số sử dụng đất, chuyển đổi chức năng tại 3 phân khu (phân khu 9, 12, 15) xây nhà cao tầng có xin chủ trương của UBND Thành phố. Còn việc tăng chỉ tiêu quy hoạch hoặc chuyển đổi công năng tại các phân khu khác thì không báo cáo.

Loạt doanh nghiệp vướng sai phạm

Về việc quản lý, sử dụng đất được thu hồi tại dự án, theo Thanh tra TP.HCM, hầu như toàn bộ các khu đất được thu hồi tại dự án đều được cấp giấy chứng nhận cho các nhà đầu tư.

Tuy nhiên, đến nay vẫn còn một số khu đất chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng, thu hồi đất, chưa hoàn thành việc chỉnh lý hoặc thu hồi các giấy chứng nhận của các hộ dân bị giải toả.

Có trường hợp Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) TP.HCM cấp giấy chứng nhận tại phân khu 23, 33 và 35 cho doanh nghiệp với mục đích đất ở tại đô thị hoặc xây dựng nhà ở đối với toàn bộ diện tích đất là không đúng theo chức năng quy hoạch.

UBND TP.HCM đã chỉ đạo, giao Sở TN&MT kiểm tra và khắc phục nhưng đến nay đơn vị này vẫn chưa thực hiện.

Theo Thanh tra TP.HCM, việc quản lý đất của UBND huyện Nhà Bè và các chủ đầu tư còn lỏng lẻo, dẫn đến tình trạng người dân, đơn vị khác chưa bàn giao đất thu hồi hoặc lấn chiếm đất sử dụng vào mục đích cá nhân, kinh doanh thu lợi. Như việc sử dụng đất để kết nối vào gara xe Anh Đức tại phân khu 17-19 do CTCP Đầu tư Phước Kiển làm chủ đầu tư.

Tại khu đất bên trái đường Nguyễn Hữu Thọ, cơ quan quản lý và các chủ đầu tư như CTCP Phú Hoàng Anh, Công ty TNHH Kiến Á Galleria, CTCP An Tây, CTCP Kinh doanh Bất động sản phát triển Thành phố - HD REAL... có hàng loạt thiếu sót, vi phạm.

Cụ thể, đã chia nhỏ phân khu chức năng không đúng quy hoạch 1/2000 đã được duyệt; cấp giấy phép xây dựng không đúng quy hoạch; không cắm ranh mốc đất thực địa để quản lý, xây dựng chậm tiến độ, sai quy hoạch; lấn chiếm rạch; xây dựng không phép; sử dụng đất sai mục đích…

Tương tự, tại khu đất bên phải đường Nguyễn Hữu Thọ cũng có những vi phạm như nói trên.

Ngoài ra, Văn phòng Đăng ký đất đai TP.HCM được xác định chưa thực hiện đúng quy định khi cập nhật biến động chuyển quyền sử dụng 2,55ha đất thuộc dự án Khu dân cư Phước Nguyên Hưng.

Theo đó, việc chuyển quyền sử dụng 2,55ha đất này từ Công ty Tài Nguyên sang Công ty Hoàng Nguyên vào năm 2008 được thực hiện trước khi UBND Thành phố cho phép.

Với những thiếu sót, vi phạm của các tổ chức, cá nhân thời kỳ liên quan được nêu tại kết luận thanh tra, Chủ tịch UBND TP.HCM đã giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông phối hợp UBND huyện Nhà Bè cùng các sở, ngành khẩn trương khắc phục.

Trong đó, cần đẩy nhanh tiến độ dự án, thực hiện việc thanh, quyết toán đúng quy định, không để dự án kéo dài. Có giải pháp khả thi giải quyết việc mua căn hộ và bố trí nền đất tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án. Đồng thời, rà soát nghĩa vụ tài chính của các doanh nghiệp sử dụng đất tại dự án.

Chủ tịch UBND TP.HCM yêu cầu các sở, ngành liên quan thực hiện xong nội dung được chỉ đạo trước ngày 30/9/2023.

Hàng loạt dự án thoát nước nghìn tỷ chậm tiến độ, thoát nước Hà Nội "tắc dòng"

Thời tiết thất thường, đô thị hóa và vấn đề triển khai các dự án thoát nước ở Hà Nội đang khiến các đơn vị làm công tác thoát nước gặp khó. Đây là lý do khiến Hà Nội cứ mưa là ngập và đến nay vẫn chưa cải thiện.

Dự án giao thông "chồng" dự án thoát nước

Thống kê của Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội cho thấy, năm 2022, lượng mưa trung bình cao hơn 30% so với trung bình nhiều năm. 8 tháng đầu năm 2022, lượng mưa tăng hơn 40% so với cùng kỳ 2021.

Theo nhận định, năm 2023 tiếp tục có diễn biến bất thường, phức tạp khó lường, năng nóng xuất hiện nhiều hơn kèo theo đó là những trận mưa bất thường, không theo quy luật có thể xảy ra. Tần suất các cơn bão ảnh hưởng đến khu vực Hà Nội có xu thế gia tăng. Mưa theo vùng trong thời gian ngắn, lượng mưa trung bình hàng năm, trong các tháng cao điểm có xu hướng tăng dần từ 5-10%. Các số liệu này cho thấy, công tác thoát nước, chống ngập sẽ còn gặp nhiều thách thức. Đặc biệt tại các quận nội thành.

Thực tế, Sở Xây dựng đã xác định rõ vị trí các điểm trũng, thường xuyên xảy ra ngập úng bộ và xây dựng các kịch bản theo lượng mưa. Qua đó, Sở Xây dựng cũng đã đưa ra một số giải pháp xử lý cả về trước mắt và lâu dài. Tuy nhiên, việc khắc phục được triển rất chậm, gây bức xúc với người dân Thủ đô.

Liên quan đến công tác thoát nước, một số tồn tại, hạn chế tại được Sở Xây dựng Hà Nội chỉ ra như các khu vực phía Tây, Tây Nam Hà Nội và khu vực quận Long Biên, tình trạng úng ngập còn tiếp diễn. Nguyên nhân do tốc độ đô thị hóa nhanh nhưng hạ tầng kỹ thuật và các công trình thoát nước đầu mối theo quy hoạch chưa được đầu tư xây dựng đồng bộ, hệ thống thoát nước vẫn chủ yếu bằng phương pháp tự chảy. Các hồ điều hòa chưa được đầu tư xây dựng theo quy hoạch, các trạm bơm đầu mối, hồ điều hòa chưa được xây theo quy hoạch.

Đáng chú ý, một số dự án thi công kéo dài, trong đó bao gồm cả dự án giao thông và dự án thoát nước cũng khiến công tác thoát nước rơi vào tình trạng "tắc dòng".

Những dự án được Sở Xây dựng liệt kê có thể kể đến như dự án xây dựng nhà ga S12 – Dự án Đường sắt đô thị thí điểm thành phố Hà Nội (đoạn Nhổn – ga Hà Nội); dự án nạo vét sông Cầu Bây; tuyến kênh La Khê thuộc dự án Cải tạo hệ thống tiêu nước khu vực Tây Hà Nội; các gói thầu dự án xử lý nước thải Yên Xá..

Bên cạnh đó, nhiều dự án thoát nước dù đã hoàn thành nhưng chậm bàn giao, dẫn đến chưa phát huy hiệu quả đầu tư như gói thầu CP3, CP4 dự án Thoát nước nhằm cải thiện môi trường Hà Nội.

Kế hoạch cải tạo môi trường nước cũng bị liên đới

Không chỉ gây ảnh hưởng trực tiếp đến công tác tiêu thoát nước chung của thành phố, tình trạng chồng chéo nêu trên còn trở thành một phần nguyên nhân khiến những dự án cải tạo môi trường phải đi chậm lại. Đơn cử như tại Đề án "Phục hồi chất lượng môi trường và phát triển hệ thống 4 sông nội đô Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét", mục tiêu ban đầu tổ soạn thảo đưa ra là đến 2025, các lưu vực sông sẽ có khả năng tự làm sạch.

Chủ trì tư vấn lập Đề án, PGS.TS Trần Thị Việt Nga, Trưởng khoa kỹ thuật môi trường, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, cho biết lộ trình này có thể sẽ phải xem xét lại. Trong đó, sự chậm trễ kéo dài của một số dự án đang triển khai là một phần nguyên nhân.

"Trong thời gian đánh giá đề án, chúng tôi cũng có nhận định liên quan đến một số dự án lớn. Trong đó, dự án lớn nhất là nhà máy nước thải Yên Xá đã có sự cam kết của thành phố rằng sẽ đưa vào thực hiện cuối năm 2024. Lưu vực S1, S2, S3, nhà máy nước thải Yên Xá cơ bản cũng xử lý được khối lượng lớn. Riêng với Đề án, các mốc thời gian sẽ cần phải điều chỉnh vì cả nguyên nhân chủ quan, khách quan. Trong đó bao gồm cả thời gian hoàn thành của các dự án hiện hữu", PGS.TS Trần Thị Việt Nga chia sẻ.

Nhằm tăng cường khả năng chống ngập, úng cục bộ, Sở Xây dựng phải đưa ra giải pháp tạm thời mỗi khi có mưa lớn là thống nhất phương án dẫn dòng, phối hợp ứng trực, thanh thải, phá dỡ đập quây khi có mưa với các Chủ đầu tư có dự án đang tồn tại vướng mắc.

Nhưng về lâu dài, việc đẩy nhanh tiến độ triển khai thi công các dự án để giải quyết các điểm ngập úng là bắt buộc. Đồng thời là đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án thoát nước đã được chấp thuận chủ trương đầu tư để có giải pháp đồng bộ, tránh bị động khi diễn biến thời tiết bất thường.

Nguồn: Thanh Niên; CafeF; Vietnamnet; Dân Việt