Cửa khẩu quốc tế nhiều 'cái không'

(Ảnh minh họa).

Cửa khẩu quốc tế Nam Giang (Quảng Nam) được xác định là khu kinh tế tổng hợp, cửa ngõ quan trọng của Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, nhưng sau nhiều năm nay vẫn khó thu hút đầu tư, bởi còn "hiện hữu" nhiều cái không. Đó là không máy soi, không trạm cân, không bãi đậu xe…

Kiểm tra hành lý du khách bằng cách... mở va li

Tháng 9.2006, Thủ tướng ký quyết định thành lập Khu kinh tế cửa khẩu Nam Giang (Quảng Nam). Ngày 22.12.2020, Chính phủ ban hành Nghị quyết 183/NQ-CP nâng cấp cửa khẩu chính Nam Giang thành cửa khẩu quốc tế. Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Nam Giang được mệnh danh là khu kinh tế tổng hợp, cửa ngõ quan trọng của Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, kết nối nam Lào, đông bắc Thái Lan.

Tuy nhiên, sau nhiều năm thì nơi này vẫn chỉ được phác họa bởi một số công trình trọng yếu. Đại diện Chi cục Hải quan cửa khẩu quốc tế Nam Giang cho biết kể từ khi được nâng cấp lên cửa khẩu quốc tế (khai trương vào 8.2021) đến nay lưu lượng xe qua lại trên tuyến QL14D giao thương giữa Việt Nam - Lào ngày càng phát triển. Năm 2022, cửa khẩu đã thông quan cho hơn 7.850 phương tiện vận tải xuất nhập cảnh, thu nộp ngân sách nhà nước khoảng 99 tỉ đồng (tăng 256% so với cùng kỳ). Riêng năm 2023, tính đến ngày 31.7 đã thông quan cho hơn 8.700 phương tiện, thu nộp ngân sách hơn 85 tỉ đồng (tăng 909% so với cùng kỳ).

Ngoài ra, từ cuối tháng 5.2023, mặt hàng quặng nhôm bauxite do doanh nghiệp Lào quá cảnh qua cửa khẩu để về cảng Chân Mây (Thừa Thiên - Huế) đi Trung Quốc tăng đột biến. Hải quan cửa khẩu Nam Giang đã thông quan cho hơn 1.230 phương tiện vận tải, vận chuyển hơn 39.000 tấn quặng.

Trong khi đó, ông Nguyễn Hoàng, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan cửa khẩu quốc tế Nam Giang, cho biết khó khăn lớn nhất đối với cửa khẩu quốc tế Nam Giang là hiện nay không có máy soi, không trạm cân, không bến bãi đậu xe... "Do chưa được đầu tư máy soi chiếu nên hiện nay khách nước ngoài đi du lịch qua cửa khẩu Nam Giang, nhân viên hải quan phải kiểm tra thủ công bằng cách yêu cầu du khách mở va li, hành lý. Việc này rất mất lịch sự và nhất là đối với các du khách nữ", ông Hoàng nói.

Trong khi đó, cân tải trọng chưa được đầu tư nên vấn đề kiểm soát tải trọng của Hải quan cửa khẩu Nam Giang gặp khó khăn. Tải trọng thông quan tại cửa khẩu quốc tế Nam Giang đều phụ thuộc vào phiếu cân của chủ mỏ, chủ hàng và của hải quan cửa khẩu phía Lào. Mặt khác, nhân viên phải đo ngẫu nhiên phương tiện bằng phương pháp thủ công là đo thể tích nhân với tỷ trọng hàng để ra con số tương đối.

Ngoài ra, hải quan cửa khẩu phải phối hợp Đội 2 (Phòng CSGT đường bộ, đường sắt Công an tỉnh Quảng Nam) và CSGT H.Nam Giang kiểm tra tải trọng phương tiện để kịp thời xử lý khi có dấu hiệu nghi ngờ.

Để xứng tầm là một cửa khẩu quốc tế

Hiện cả Chi cục Hải quan cửa khẩu quốc tế Nam Giang biên chế chỉ có 6 công chức và 1 chi cục trưởng. Theo vị trí việc làm và quy mô cửa khẩu được xây dựng, biên chế chỉ mới đáp ứng được 1/4 nhu cầu. Trong khi đó, máy móc, phương tiện đầu tư cho cửa khẩu còn hạn chế, ảnh hưởng rất lớn đến quá trình làm việc của nhân viên hải quan tại đây.

Anh Trương Văn Thành (cán bộ Hải quan cửa khẩu Nam Giang) cho biết hiện đa phần làm thủ công. Ngoài ra, do thiếu người nên có nhiều ngày người và xe cộ quá đông, anh em cật lực làm việc xuyên trưa. "Do số lượng nhân sự không đủ đáp ứng yêu cầu nên mỗi người bình quân làm cùng lúc từ 9 - 10 đầu việc", anh Thành nói.

Ông Nguyễn Hoàng cho biết những ngày qua, mỗi ngày chỉ có khoảng 100 phương tiện qua lại cửa khẩu nên anh em vẫn cố gắng xử lý được, nhưng thời gian tới khi thời tiết bên Lào hết mưa, lượng xe chở quặng nhôm bauxite có thể lên từ 300 - 400 phương tiện thì rất khó trong việc đảm bảo thông quan.

"Câu chuyện thiếu nhân lực, thiếu biên chế đã được chúng tôi kiến nghị bổ sung nhiều năm nay nhưng vẫn chưa có kết quả", ông Hoàng chia sẻ và cho hay khó khăn lớn nhất hiện nay là tuyến đường QL14D nhỏ, lại xuống cấp nghiêm trọng nhiều năm nay nhưng chưa được nâng cấp mở rộng để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội vùng biên giới Nam Giang nói chung, cũng như nhu cầu thông thương vận tải hàng hóa, logistics qua cửa khẩu quốc tế Nam Giang nói riêng. Việc này cũng là một trở ngại lớn nhất cho sự phát triển của cửa khẩu quốc tế Nam Giang. Hiện, nhiều đoạn đường hẹp, khúc cua gấp thì xe tải trọng lớn tránh nhau không được. Chỉ cần một sự cố là cả tuyến đường sẽ ách tắc, giao thương ùn ứ.

"Nếu QL14D được đầu tư xứng tầm với chức năng phục vụ cửa khẩu quốc tế thì chúng tôi tin cửa khẩu Nam Giang sẽ có nhiều lợi thế hơn so với các cửa khẩu lân cận. Bởi từ cửa khẩu Nam Giang qua Thái Lan chỉ khoảng 200 km, về TP.Đà Nẵng khoảng 150 km. QL14D được đầu tư, nâng cấp mở rộng thì trong tương lai giấc mơ sáng ở Thái Lan, chiều về tắm biển Đà Nẵng đối với du khách, người dân sẽ sớm thành hiện thực", ông Hoàng chia sẻ.

Ông Hoàng cũng kiến nghị Tổng cục Hải quan cần tăng cường biên chế cho Cục Hải quan Quảng Nam nói chung và Chi cục Hải quan cửa khẩu quốc tế Nam Giang nói riêng. Ngoài ra, UBND tỉnh Quảng Nam cần nhanh chóng quy hoạch, xây dựng bến bãi đậu xe… Có như vậy, cửa khẩu Nam Giang mới xứng tầm là một cửa khẩu quốc tế.

Loạt dự án bất động sản nghìn tỷ tìm chủ đầu tư

Tại một số tỉnh đang tìm chủ đầu tư cho các dự án bất động sản có tổng vốn đầu tư từ hàng nghìn tỷ đồng, thậm chí có dự án hàng chục nghìn tỷ.

Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Tuyên Quang vừa có thông báo mời các nhà đầu tư quan tâm nộp hồ sơ đăng ký thực hiện Dự án khu đô thị nghỉ dưỡng Mỹ Lâm - Tuyên Quang.

Theo công bố danh mục thực hiện dự án Khu đô thị nghỉ dưỡng Mỹ Lâm, dự án có tổng chi phí thực hiện 17.113,2 tỷ đồng; chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư 1.231,96 tỷ đồng.

Dự án được xây dựng trên diện tích 540,25ha, trong đó sẽ chuyển mục đích sử dụng rừng đối với 155,633ha rừng sản xuất là rừng trồng để thực hiện dự án… Quy mô dân số khoảng 19.735 người.

Địa điểm thực hiện dự án tại xã Mỹ Bằng, huyện Yên Sơn và xã Kim Phú, phường Mỹ Lâm, thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang.

Về cơ cấu sử dụng đất, đất công trình công cộng – thương mại dịch vụ cấp đô thị khoảng 4,24ha, tầng cao tối đa 5 tầng; công trình thương mại, dịch vụ khoảng 1,77ha, tầng cao tối đa 5 tầng; đất giao thông đô thị khoảng 55,4ha; đất đơn vị ở khoảng 211ha; đất cây xanh đô thị khoảng 15,23ha…

Dự án sẽ thực hiện trong 4 năm, kể từ khi có Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư. Mục tiêu dự án là xây dựng một khu đô thị sinh thái kết hợp nghỉ dưỡng và dịch vụ kiểu mẫu, đa dạng, được định hướng phát triển hiện đại, đồng bộ, khai thác yếu tố cảnh quan cây xanh tự nhiên. Thời điểm hoạt động của dự án là 50 năm. Thời điểm hết hạn nộp hồ sơ đăng ký thực hiện Dự án là ngày 29/9/2023.

Tại Bắc Giang Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh mới đây đã công bố danh mục dự án có sử dụng đất cần tìm nhà đầu tư đối với dự án Khu đô thị mới sân golf núi Nham Biền tại xã Đồng Sơn, TP. Bắc Giang và xã Tiền Phong, Huyện Yên Dũng.

Dự án có tổng diện tích đất sử dụng khoảng 134ha, trong đó khu vực phát triển du lịch thể thao - sân golf là hơn 88ha và khu vực phát triển đô thị là gần 46ha.

Quy mô dự án gồm 979 căn nhà ở thấp tầng, khu nhà ở xã hội trên diện tích 16.500 m2, công trình thương mại dịch vụ, giáo dục và khu vực phát triển du lịch thể thao - sân golf, với quy mô dân số khoảng 5.800 người.

Tổng mức đầu tư của dự án là 6.380 tỷ đồng; trong đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư khoảng 566 tỷ đồng; chi phí xây dựng,chi phí thiết bị, chi phí quản lý dự án, chi phí tư vấn, chi phí khác (theo suất vốn đầu tư) là 4.559 tỷ đồng; chi phí tư vấn (ngoài các chi phí đã được tính theo suất vốn đầu tư) là 459 triệu đồng; chi phí khác (cả lãi vay) 586 tỷ đồng; chi phí dự phòng là 669 tỷ đồng.

Sở Kế hoạch và Đầu tư Hòa Bình cũng vừa công bố danh mục dự án đầu tư có sử dụng đất mời gọi nhà đầu tư quan tâm đăng ký thực hiện dự án Khu đô thị thương mại và nhà ở Sông Bùi tại thị trấn Lương Sơn, xã Tân Vinh, xã Nhuận Trạch, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình.

Dự án có sơ bộ tổng chi phí thực hiện 5.233 tỷ đồng; chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư 284 tỷ đồng; tổng diện tích 603.922 m2.

Về cơ cấu nhà ở, dự án sẽ xây dựng 1.679 căn nhà ở thương mại (gồm: 816 căn biệt thự đơn lập, biệt thự song lập và 863 căn liền kề). Ngoài ra, nhà đầu tư sẽ xây dựng đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Hạn cuối nộp hồ sơ đăng ký thực hiện dự án là ngày 5/10/2023.

Giải bài toán vốn ngân sách cho vành đai 4 TP.HCM

(Ảnh minh họa).

Đồng Nai và Long An đang gặp nhiều khó khăn trong việc bố trí vốn ngân sách cho dự án vành đai 4 TP.HCM.

Dự án vành đai 4 TP.HCM gần 198km đi qua Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai, Bình Dương, TP.HCM và Long An, tổng mức đầu tư khoảng 100.000 tỷ đồng.

Đoạn qua Đồng Nai dài 45km hiện đang được hoàn chỉnh hồ sơ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và dự kiến khởi công trong năm 2025, hoàn thành vào năm 2027.

Trong cơ cấu 16.950 tỷ đồng tổng mức đầu tư chưa bao gồm lãi vay của dự án, vốn ngân sách nhà nước khoảng 8.307 tỷ đồng, riêng giải phóng mặt bằng Đồng Nai phải chi 7.850 tỷ đồng bằng vốn ngân sách của tỉnh.

Đây là một áp lực lớn đối với tỉnh Đồng Nai bởi tỉnh cũng đang phải bố trí một nguồn vốn ngân sách khá lớn cho dự án vành đai 3 TP.HCM và cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.

Với lý do khó cân đối nguồn vốn ngân sách cũng như không đảm bảo nguồn vốn đầu tư các dự án trọng điểm khác của địa phương, UBND tỉnh Đồng Nai đề xuất được giao là cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong thẩm định phê duyệt chủ trương đầu tư dự án vành đai 4 TP.HCM. Đồng thời, tỉnh cũng kiến nghị Chính phủ hỗ trợ khoảng 5.000 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương để thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phục vụ dự án.

Với khoảng 78km chiều dài thuộc dự án, Long An cũng đang gặp khó khăn lớn trong việc bố trí vốn thực hiện. Tổng mức đầu tư dự án phân kỳ giai đoạn 1 vào khoảng 45.820 tỷ đồng, trong đó, riêng chi phí giải phóng mặt bằng đã mất khoảng 18.650 tỷ đồng.

Tổng vốn ngân sách nhà nước tham gia vào dự án gần 25.920 tỷ đồng trong đó Long An phải chi 23.419 tỷ đồng. Quá trình chuẩn bị hồ sơ báo cáo tiền khả thi dự án cho thấy, vướng mắc lớn nằm ở chỗ, việc sử dụng vốn ngân sách nhà nước cho dự án vượt quá 50% tổng vốn là chưa phù hợp điều 69 Luật PPP.

Để xử lý vướng mắc nêu trên, tỉnh Long An đã xây dựng nhiều phương án quy mô đầu tư và kịch bản tài chính. Tuy nhiên, ở tất cả kịch bản, nếu điều chỉnh tỷ lệ vốn góp của Nhà nước tham gia vào dự án dưới 50% tổng mức đầu tư thì thời gian hoàn vốn sẽ phải từ 25 năm trở lên, sẽ khó thu hút được nhà đầu tư tham gia vào dự án. Do đó, phương án thực hiện dự án theo hình thức PPP theo đúng tiến độ kế hoạch đề ra như trên là rất khó khả thi.

Một vấn đề nữa đáng chú ý, ban đầu UBND tỉnh Long An được giao triển khai thực hiện dự án, tuy nhiên, tới tháng 8 vừa qua, vai trò đầu mối điều phối các dự án xây dựng vành đai 4 TP.HCM đã được giao lại cho UBND TP.HCM.

Trước những khó khăn đó, UBND tỉnh Long An đã đề xuất loạt cơ chế đặc thù để gỡ khó cho việc thực hiện dự án. Cụ thể, tỉnh đề nghị Chính phủ cho tách riêng việc bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng dự án thành một dự án độc lập và sử dụng vốn ngân sách nhà nước để thực hiện với chi phí khoảng 18.650 tỷ đồng.

Với cách thức này, dự án chỉ còn phần xây dựng với tổng mức đầu tư khoảng 27.160 tỷ đồng, như vậy ngân sách nhà nước chỉ phải tham gia khoảng 7.260 tỷ đồng (chiếm khoảng 27%, phù hợp quy định tại điều 69 Luật PPP).

Tỉnh cũng đề xuất được Chính phủ hỗ trợ gần 21.080 tỷ đồng để phục vụ xây dựng dự án này. Đồng thời, tỉnh cũng kiến nghị Quốc hội cho phép (trong 2 năm kể từ khi được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư), người đứng đầu cơ quan thẩm quyền xem xét, quyết định chỉ định thầu trong quá trình triển khai dự án đối với các gói thầu tư vấn, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư…

Dự án vành đai 4 TP.HCM dài gần 198km, đi qua 5 tỉnh thành (Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai, Bình Dương, TP.HCM và Long An) với tổng mức đầu tư khoảng 100.000 tỷ đồng. Dự án được Thủ tướng phê duyệt quy hoạch chi tiết (hồi tháng 9/2011) với quy mô kỹ thuật là cao tốc đô thị, mặt cắt ngang 6 - 8 làn xe, tốc độ 60 - 80km/giờ.

Điểm đầu dự án giao với cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu tại thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, hướng về sân bay quốc tế Long Thành; giao cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây; giao với QL1, cắt QL.22 tại Củ Chi, qua thị trấn Bến Lức (Long An); giao cắt với cao tốc TP.HCM - Trung Lương. Điểm cuối nối với đường trục Bắc - Nam tại khu đô thị cảng Hiệp Phước, TP.HCM.

Đây là dự án hạ tầng trọng điểm của khu vực phía Nam, góp phần giải quyết ùn tắc giao thông trên các tuyến đường nội đô và luồng xe di chuyển từ miền Tây về trung tâm TP.HCM.

Hà Nội thu hồi 5,3 ha đất của dự án BT: Hàng loạt ông lớn có bị xử lý tiếp?

Xử lý các dự án BT, Hà Nội yêu cầu thu hồi gần 5,3 ha đất tại dự án khu đô thị Nam đường Vành đai 3 (tên thương mại là The Manor Central Park) do Công ty CP Bitexco làm chủ đầu tư đây là động thái mạnh tay sau một thời gian dài xử lý các dự án BT.

Giá trị quỹ đất giao cho Bitexco vượt xa giá trị công trình BT

UBND TP. Hà Nội yêu cầu Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Kế hoạch và Đầu tư, và UBND quận Hoàng Mai, UBND huyện Thanh Trì thu hồi 52.936m2 đất tại dự án khu đô thị Nam đường Vành đai 3 (tên thương mại là The Manor Central Park), do Công ty CP Bitexco làm chủ đầu tư, trước ngày 15/9/2023.

Hiện trạng khu đất gần 5,3 ha gồm các ô đất 8-NT, 16-NT, 1-CC, 12-CC, ô đất số 13 và ô đất số 18 thuộc dự án. Hiện trạng các lô đất đã giải phóng mặt bằng, ươm cây xanh, riêng ô đất 18 là quỹ đất 20% của dự án, có 1 trạm trộn bê tông được cấp phép phục vụ cho dự án.

Trước đó, tại Quyết định số 6889 ngày 28/11/2019, UBND TP. Hà Nội đã yêu cầu thu hồi gần 5,3ha đất nói trên tại dự án The Manor Center Park vì cho rằng giá trị quỹ đất giao cho Bitexco vượt xa giá trị công trình BT - đường giao thông bao quanh khu tưởng niệm danh nhân Chu Văn An mà Bitexco thực hiện. Trong đó, 2,3ha là quỹ đất công cộng phải bàn giao cho thành phố và gần 3ha là quỹ đất 20% để xây dựng nhà ở xã hội.

Việc xử lý các vi phạm ở dự án BT của Hà Nội kéo dài từ năm 2020 đến nay. Hà Nội thông báo dừng triển khai thực hiện dự án PPP hợp đồng BT là theo quy định của Luật Đầu tư, phương thức đối tác công tư có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2021 đối với dự án áp dụng loại hợp đồng BT, dừng triển khai mới, dừng thực hiện dự án chưa phát hành hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu.

82 dự án BT dừng triển khai mới xử lý phần nhỏ

Hà Nội thu hồi 5,3 ha đất của dự án BT do Công ty CP Bitexco làm chủ đầu tư chỉ là 1 trong số 82 dự án BT Hà Nội dừng triển khai, chuyển sang đầu tư công với dự án cấp bách. Hàng loạt dự án BT của các “ông lớn” bất động sản cũng đã bị điểm tên.

Cụ thể, Hà Nội dừng triển khai có 2 dự án đã phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi nhưng chưa ký hợp đồng là: “Dự án cải tạo, nâng cấp đường 70 đoạn Hà Đông - Văn Điển” và dự án “Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 6 đoạn Ba La - Xuân Mai” với quy mô 23,1 km.

11 dự án đã phê duyệt chủ trương đầu tư, đang hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi và 69 dự án chưa phê duyệt chủ trương đầu tư.

Công ty CP Tập đoàn T&T có 3 dự án bị dừng triển khai gồm: Vành đai 3,5 đoạn cầu Thượng Cát đến Quốc lộ 5 kéo dài; Vành đai 4 đoạn cao tốc Hà Nội - Lào Cai đến Quốc lộ 32 và đoạn từ Quốc lộ 32 đến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ; xây dựng tuyến đường từ Thành cổ Sơn Tây tới phía Bắc Đền Và. Công ty CP Đầu tư xây dựng Hải Đăng và công ty CP Him Lam đều có 2 dự án bị dừng đầu tư.

Công ty CP Đầu tư Xây dựng và Thương mại Phú Điền có 4 dự án bao gồm: Xây dựng hệ thống thu gom nước thải lưu vực sông Cầu Bây và nhà máy XLNT Phúc Đồng, quận Long Biên; hệ thống thu gom nước thải về nhà máy xử lý nước thải Yên Sở; hệ thống thu gom và Nhà máy xử lý nước thải lưu vực S3, đồng thời bổ cập thải sau xử lý cho sông Tô Lịch; xây dựng nhà máy xử lý nước thải Hải Bối – Sơn Du- Cổ Loa và mạng lưới đường ống thoát nước Hải Chính…

Ngoài ra còn có dự án của các doanh nghiệp như: Công ty CP bất động sản Thái An; Công ty CP đầu tư và phát triển Hòa Bình; Tổng công ty ĐTPT Nhà và Đô thị - Bộ Quốc phòng; Công ty CP tập đoàn Phúc Sơn; Công ty CP tập đoàn Hoành Sơn, CapitalLand; Hateco, Công ty CP địa ốc Bách Việt; Công ty TNHH An Bình; Công ty CP tư vấn và xây dựng Phú Xuân…

Các dự án BT nhằm huy động nguồn lực xã hội hóa để thực hiện phát triển hạ tầng nhưng khoảng trống pháp lý lại thành tạo “cơ chế” cho nhóm lợi ích làm thất thoát quỹ đất công và ngân sách Nhà nước.

Dự án BT giao đất không thông qua đấu giá công khai theo đúng quy định về đấu thầu, đã dẫn đến mất đi môi trường cạnh tranh công bằng. Theo các chuyên gia, việc thu hồi đất giao dư cho các dự án BT của Hà Nội là hoàn toàn đúng, phải làm triệt để với các dự án BT đã được rà soát đảm bảo nguồn tài nguyên quý giá này không bị thất thoát.

Nguồn: Thanh Niên; CafeF; The Leader; VOV