CHẾ ĐỘ, CHÍNH SÁCH MỚI CÓ HIỆU LỰC TỪ THÁNG 7/2024

Chế độ, chính sách với người tham gia lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở bị ốm đau, tai nạn, bị thương; tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu "Nghệ sĩ nhân dân", "Nghệ sĩ ưu tú"... là những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 7/2024.

Chế độ, chính sách với người tham gia lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở bị ốm đau, tai nạn, bị thương

Nghị định 40/2024/NĐ-CP ngày 16/4/2024 của Chính phủ quy định điều kiện, mức hỗ trợ, trình tự, thủ tục và trách nhiệm bảo đảm kinh phí để chi trả chế độ, chính sách cho người tham gia lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở chưa tham gia bảo hiểm y tế mà bị ốm đau, bị tai nạn, bị thương khi thực hiện nhiệm vụ có hiệu lực từ ngày 1/7/2024.

Sửa quy định về xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực sở hữu công nghiệp

Chính phủ ban hành Nghị định 46/2024/NĐ-CP ngày 4/5/2024 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 99/2013/NĐ-CP ngày 29/8/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị định số 126/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021.

Trong đó, Nghị định số 46/2024/NĐ-CP bổ sung thêm "Điều 3a. Áp dụng các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính".

Cụ thể, Nghị định số 46/2024/NĐ-CP bổ sung biện pháp ngăn chặn là tạm giữ tên miền thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 125 Luật Xử lý vi phạm hành chính để xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm: Đăng ký, chiếm giữ quyền sử dụng hoặc sử dụng tên miền trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, tên thương mại của người khác được bảo hộ nhằm chiếm giữ tên miền, lợi dụng hoặc làm thiệt hại đến uy tín, danh tiếng của nhãn hiệu, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý tương ứng.

Nghị định trên có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2024.

Nhà nước bảo đảm nguồn lực cần thiết cho hoạt động thông tin cơ sở

Chính phủ ban hành Nghị định số 49/2024/NĐ-CP ngày 10/5/2024 quy định về hoạt động thông tin cơ sở, trong đó nêu rõ: Nhà nước bảo đảm nguồn lực cần thiết cho hoạt động thông tin cơ sở.

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 1/7/2024.

Các trường hợp phong tỏa tài khoản thanh toán

Chính phủ ban hành Nghị định số 52/2024/NĐ-CP ngày 15/5/2024 quy định về thanh toán không dùng tiền mặt; trong đó quy định việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán cũng như nêu rõ các trường hợp bị phong tỏa tài khoản thanh toán.

Theo Nghị định số 52/2024/NĐ-CP, tài khoản thanh toán bị phong tỏa một phần hoặc toàn bộ số dư trên tài khoản thanh toán trong các trường hợp sau:

1- Theo thỏa thuận trước giữa chủ tài khoản thanh toán và tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán hoặc theo yêu cầu của chủ tài khoản;

2- Khi có quyết định hoặc yêu cầu bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật;

3- Khi tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán phát hiện có nhầm lẫn, sai sót khi ghi Có nhầm vào tài khoản thanh toán của khách hàng hoặc thực hiện theo yêu cầu hoàn trả lại tiền của tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán chuyển tiền do có nhầm lẫn, sai sót so với lệnh thanh toán của bên chuyển tiền sau khi ghi Có vào tài khoản thanh toán của khách hàng. Số tiền bị phong tỏa trên tài khoản thanh toán không được vượt quá số tiền bị nhầm lẫn, sai sót;

4- Khi có yêu cầu phong tỏa của một trong các chủ tài khoản thanh toán chung trừ trường hợp có thỏa thuận trước bằng văn bản giữa tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và các chủ tài khoản thanh toán chung. Nghị định số 52/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7.

- Yêu cầu đối với hoạt động khai thác cát, sỏi trên sông Chính phủ ban hành Nghị định số 53/2024/NĐ-CP ngày 16/5/2024 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tài nguyên nước. Nghị định quy định rõ các yêu cầu đối với hoạt động khai thác cát, sỏi trên sông.

Trong đó, hoạt động khai thác cát, sỏi trên sông bao gồm khai thác cát sỏi lòng, bãi sông phải tuân thủ quy định pháp luật về khoáng sản, các pháp luật khác có liên quan, đáp ứng các yêu cầu chung về bảo vệ, phòng, chống sạt lở lòng, bờ, bãi sông, hồ và các yêu cầu sau:

Ranh giới khu vực khai thác phải cách mép bờ một khoảng cách an toàn tối thiểu phù hợp với chiều rộng tự nhiên của lòng sông, đặc điểm địa hình, địa chất, mức độ ổn định của bờ sông do cơ quan thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường theo thẩm quyền quyết định.

Độ dốc đáy của tuyến khai thác tương đương độ dốc tự nhiên của đáy đoạn sông khai thác và đảm bảo không làm thay đổi đột ngột độ dốc của toàn tuyến sông; độ sâu khai thác phải phù hợp với đặc điểm địa hình, địa chất của đoạn sông, bảo đảm không được hình thành các hố xoáy hoặc gia tăng nguy cơ gây mất ổn định bờ sông do cơ quan thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường theo thẩm quyền quyết định...

Nghị định trên có hiệu lực từ ngày 1/7/2024.

Quy định mới về tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước

Chính phủ đã ban hành Nghị định 54/2024/NĐ-CP ngày 16/5/2024 quy định việc hành nghề khoan nước dưới đất, kê khai, đăng ký, cấp phép, dịch vụ tài nguyên nước và tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước.

Nghị định nêu rõ, tổ chức, cá nhân khai thác tài nguyên nước thuộc trường hợp phải cấp phép khai thác nước mặt, nước dưới đất phải nộp tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước trong các trường hợp sau đây:

1- Khai thác nước mặt để phát điện có mục đích thương mại.

2- Khai thác nước mặt, nước dưới đất để phục vụ hoạt động sản xuất (bao gồm cả nước làm mát máy, thiết bị, tạo hơi, gia nhiệt), kinh doanh, dịch vụ, cấp cho nông nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, cấp cho sinh hoạt.

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 1/7/2024.

Quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Chính phủ ban hành Nghị định số 55/2024/NĐ-CP ngày 16/5/2024 quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; trong đó dành riêng Chương III quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong giao dịch với cá nhân hoạt động thương mại độc lập, thường xuyên không phải đăng ký kinh doanh.

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 1/7/2024.

Quy định mới về chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của tổ chức pháp chế

Chính phủ ban hành Nghị định số 56/2024/NĐ-CP ngày 18/5/2024 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 55/2011/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của tổ chức pháp chế.

Nghị định này quy định về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy của tổ chức pháp chế ở bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi là cấp tỉnh), doanh nghiệp nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập; quản lý nhà nước về công tác pháp chế.

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 2/7/2024.

Quy định mới về hoạt động nạo vét trong vùng nước cảng biển, vùng nước đường thủy nội địa

Ngày 20/5/2024, Chính phủ ban hành Nghị định 57/2024/NĐ-CP về quản lý hoạt động nạo vét trong vùng nước cảng biển và vùng nước đường thủy nội địa.

Theo Nghị định, không thực hiện các hoạt động nạo vét trong vùng nước cảng biển, vùng nước đường thủy nội địa gây cản trở hoạt động tránh, trú của tàu thuyền vào mùa lũ bão, trong thời gian xảy ra thiên tai...

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 5/7/2024.

Hỗ trợ kinh phí phát triển sinh kế, cải thiện đời sống người dân vùng đệm các khu rừng đặc dụng

Chính phủ đã ban hành Nghị định 58/2024/NĐ-CP ngày 24/5/2024 về một số chính sách đầu tư trong lâm nghiệp. Trong đó nêu rõ: Cộng đồng dân cư thuộc vùng đệm của khu rừng đặc dụng được hỗ trợ bình quân là 50 triệu đồng/cộng đồng dân cư/năm.

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 15/7/2024.

Tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu "Nghệ sĩ nhân dân", "Nghệ sĩ ưu tú"

Chính phủ ban hành Nghị định số 61/2024/NĐ-CP ngày 6/6/2024 quy định về xét tặng danh hiệu “Nghệ sĩ nhân dân”, “Nghệ sĩ ưu tú” có hiệu lực từ ngày 22/7/2024.

Trong đó, Nghị định số 61/2024/NĐ-CP quy định rõ về tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu "Nghệ sĩ nhân dân", "Nghệ sĩ ưu tú".

Theo quy định, Danh hiệu "Nghệ sĩ nhân dân" được xét tặng cho cá nhân đạt các tiêu chuẩn sau:

1- Trung thành với Tổ quốc; chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; điều lệ, nội quy, quy chế của cơ quan, tổ chức, địa phương.

2- Có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu trong cuộc sống, tận tụy với nghề; có tài năng nghệ thuật tiêu biểu xuất sắc cho loại hình, ngành, nghề văn hóa, nghệ thuật được tôn vinh; có uy tín nghề nghiệp; có nhiều cống hiến cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam, được đồng nghiệp và Nhân dân ghi nhận, mến mộ.

3- Có thời gian hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật chuyên nghiệp liên tục hoặc cộng dồn từ 20 năm trở lên hoặc 15 năm trở lên đối với loại hình nghệ thuật xiếc, múa.

4- Đã được tặng danh hiệu "Nghệ sĩ ưu tú", sau đó tiếp tục đạt một trong các tiêu chí theo quy định...

Điều kiện cung cấp dịch vụ xác thực điện tử

Điều kiện cung cấp dịch vụ xác thực điện tử vừa được quy định rõ tại Nghị định số 69/2024/NĐ-CP ngày 25/6/2024 của Chính phủ.

Nghị định quy định tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xác thực điện tử phải đảm bảo điều kiện về tổ chức, doanh nghiệp; nhân sự; cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật, quy trình quản lý cung cấp dịch vụ và phương án bảo đảm an ninh, trật tự.

Tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xác thực điện tử phải là đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp trong Công an nhân dân; người đứng đầu tổ chức, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là công dân Việt Nam, thường trú tại Việt Nam… Nghị định số 69/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2024.

Thủ tục khai thác thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư

Chính phủ ban hành Nghị định số 70/2024/NĐ-CP ngày 25/6/2024 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Căn cước. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 1/7/2024.

Nghị định quy định rõ việc khai thác thông tin của công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Theo quy định cơ quan quản lý căn cước của Bộ Công an cấp tài khoản cho cơ quan, tổ chức để truy cập, khai thác thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Cơ quan, tổ chức được cơ quan quản lý căn cước của Bộ Công an cấp tài khoản có trách nhiệm tạo lập, quản lý tài khoản riêng trên hệ thống thông tin của mình đã kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và phân quyền sử dụng tài khoản đã tạo lập cho cá nhân thuộc quyền quản lý theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Giảm thuế giá trị gia tăng xuống 8% từ 1/7-31/12/2024

Chính phủ ban hành Nghị định số 72/2024/NĐ-CP ngày 30/6/2024 quy định chính sách giảm thuế giá trị gia tăng theo Nghị quyết số 142/2024/QH15 ngày 29/6/2024 của Quốc hội.

Theo Nghị định 72/2024/NĐ-CP, cơ sở kinh doanh tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ được áp dụng mức thuế suất thuế giá trị gia tăng 8% đối với hàng hóa, dịch vụ được giảm thuế giá trị gia tăng.

Cơ sở kinh doanh (bao gồm cả hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh) tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu được giảm 20% mức tỷ lệ % để tính thuế giá trị gia tăng khi thực hiện xuất hóa đơn đối với hàng hóa, dịch vụ được giảm thuế giá trị gia tăng.

Nghị định 72/2024/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2024 đến hết ngày 31/12/2024.

Sửa quy định về việc mua, bán và xử lý nợ xấu của Công ty Quản lý tài sản

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư 03/2024/TT-NHNN ngày 16/5/2024 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 19/2013/TT-NHNN ngày 6/9/2023 quy định về việc mua, bán và xử lý nợ xấu của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam.

Thông tư 03/2024/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Điều 23 về điều kiện các khoản nợ xấu được Công ty Quản lý tài sản mua theo giá trị thị trường:

1- Các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 16 Thông tư này.

2- Được Công ty Quản lý tài sản đánh giá có khả năng thu hồi đầy đủ số tiền mua nợ.

3- Tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu có khả năng phát mại hoặc khách hàng vay có triển vọng phục hồi khả năng trả nợ.

4- Trường hợp chuyển khoản nợ xấu đã mua bằng trái phiếu đặc biệt thành khoản nợ xấu mua theo giá trị thị trường thì trái phiếu đặc biệt tương ứng với khoản nợ xấu đó còn phải đáp ứng điều kiện chưa đến hạn thanh toán và đang không bị phong tỏa tại Ngân hàng Nhà nước.

Thông tư này có hiệu lực kể từ ngày 1/7/2024.

Mỗi điểm đại lý thanh toán được giao dịch không quá 200 triệu đồng/ngày

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư 07/2024/TT-NHNN ngày 21/6/2024 quy định về hoạt động đại lý thanh toán. Trong đó quy định mỗi một điểm đại lý thanh toán được giao dịch không quá 200 triệu đồng/ngày và tối đa 05 tỷ đồng/tháng.

Thông tư có hiệu lực từ 1/7/2024.

Quy định mới về kinh phí bảo đảm cho công tác tổng hợp, dự báo giá thị trường

Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 29/2024/TT-BTC ngày 16/5/2024 quy định công tác tổng hợp, phân tích, dự báo giá thị trường và kinh phí bảo đảm cho công tác tổng hợp, phân tích, dự báo giá thị trường.

Thông tư nêu rõ, kinh phí bảo đảm thực hiện công tác tổng hợp, phân tích, dự báo giá thị trường của cơ quan, tổ chức, cá nhân theo quy định được bố trí trong dự toán ngân sách hàng năm theo phân cấp ngân sách hiện hành.

Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2024.

Quy định mới về quản lý tuyến vận tải hành khách bằng xe ô tô

Bộ Giao thông vận tải ban hành Thông tư 18/2024/TT-BGTVT ngày 31/5/2024 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 12/2020/TT-BGTVT ngày 29/5/2020 của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải quy định về tổ chức, quản lý hoạt động vận tải bằng xe ô tô và dịch vụ hỗ trợ vận tải đường bộ.

Thông tư 18/2024/TT-BGTVT quy định, Sở Giao thông vận tải (đối với tuyến nội tỉnh), Sở Giao thông vận tải hai đầu tuyến (đối với tuyến liên tỉnh) công bố công khai trên Trang thông tin điện tử của Sở các thông tin chi tiết của từng tuyến gồm: bến xe nơi đi, bến xe nơi đến, hành trình; tổng số chuyến xe và giờ xuất bến của từng chuyến xe đã có đơn vị tham gia khai thác và thời gian giãn cách tối thiểu giữa các chuyến xe liền kề; công suất bến xe hai đầu tuyến.

Thông tư 18/2024/TT-BGTVT có hiệu lực từ ngày 15/7/2024.

Hướng dẫn thanh toán, chuyển tiền song phương giữa Việt Nam - Lào

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành Thông tư 0 4/2024/TT-NHNN ngày 31/5/2024 hướng dẫn hoạt động thanh toán, chuyển tiền song phương giữa Việt Nam - Lào.

Thông tư này quy định các nội dung liên quan đến quản lý ngoại hối đối với các hoạt động thanh toán, chuyển tiền trong hoạt động mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ giữa hai nước Việt Nam - Lào; các hoạt động ngoại hối khác phục vụ hoạt động thanh toán, chuyển tiền song phương Việt Nam - Lào.

Thông tư có hiệu lực thi hành từ 15/7/2024.

Quy định về mẫu thẻ căn cước, giấy chứng nhận căn cước mới từ ngày 1/7

Ngày 15/5/2024, Bộ trưởng Bộ Công an ban hành Thông tư 16/2024/TT-BCA quy định về mẫu thẻ căn cước, mẫu giấy chứng nhận căn cước.

Thông tư 16/2024/TT-BCA quy định về quy cách, ngôn ngữ khác, hình dáng, kích thước, chất liệu của thẻ căn cước; quy cách, hình dáng, kích thước, chất liệu của giấy chứng nhận căn cước; mã hóa thông tin trong bộ phận lưu trữ trên thẻ căn cước; trách nhiệm của Công an các đơn vị, địa phương trong việc sản xuất, cấp và quản lý thẻ căn cước, giấy chứng nhận căn cước.

Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2024.

Quy định về Hồ sơ xét tuyển Tổ viên tổ bảo vệ an ninh, trật tự

Thông tư 14/2024/TT-BCA ngày 22/4/2024 của Bộ Công an quy định chi tiết một số điều của Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở có hiệu lực từ ngày 1/7/2024.

Thông tư nêu rõ, để tham gia Tổ viên tổ bảo vệ an ninh, trật tự hay trật tự thôn thì cần phải tham gia xét tuyển.

Hồ sơ xét tuyển gồm: Đơn đề nghị; bản khai sơ yếu lý lịch, chứng nhận đủ sức khỏe, bằng tốt nghiệp/đã hoàn thành chương trình giáo dục trung học cơ sở trở lên/đã học xong chương trình giáo dục tiểu học.

NỖI LO GIẢM LỆ PHÍ TRƯỚC BẠ Ô TÔ

Đề xuất tiếp tục giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ ô tô, nhưng Bộ Tài chính cũng lo về vi phạm cam kết quốc tế. Ngoài ra, theo các chuyên gia, thúc đẩy tiêu thụ xe chạy xăng, dầu đang đi ngược xu hướng Net Zero.

Bộ Tài chính vừa có công văn gửi các bộ, ngành, cơ quan liên quan xin ý kiến về việc tiếp tục giảm lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước từ 1/8/2024 đến hết 31/1/2025.

Dù đề xuất giảm mức thu lệ phí trước bạ với xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước, nhưng Bộ Tài chính vẫn chia sẻ nhiều băn khoăn, trong đó có nỗi lo về tác động đối với cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Theo đó, chính sách thuế, phí, lệ phí hiện được áp dụng thống nhất giữa hàng hóa sản xuất trong nước và hàng hóa nhập khẩu.

Việc thực hiện giảm 50% lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước được đánh giá là có ảnh hưởng đến thực hiện nguyên tắc đối xử quốc gia của Việt Nam trong khuôn khổ WTO và các FTA.

Cơ quan này cho biết: Trong giai đoạn áp dụng chính sách giảm lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước theo Nghị định số 70 năm 2020, Nghị định số 103 năm 2021, Nghị định số 41 năm 2023, các nước có lợi ích xuất khẩu ô tô vào Việt Nam đã phản ánh việc Việt Nam đối xử không công bằng giữa ô tô sản xuất trong nước với ô tô nhập khẩu, vi phạm nguyên tắc cơ bản của WTO. Các đối tác này nhiều lần đề xuất gặp lãnh đạo Bộ Tài chính để trao đổi về nội dung này.

Đồng thời, chính sách này cũng đã được Ban Thư ký WTO đề cập đến trong quá trình rà soát chính sách thương mại WTO lần hai của Việt Nam năm 2021.

Qua đánh giá tổng kết của Bộ Ngoại giao, Bộ Công Thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư thì chưa có quốc gia nào khởi kiện đối với việc áp dụng chính sách giảm lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước của Việt Nam.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho hay thời gian qua, Việt Nam đã nhận được nhiều yêu cầu giải thích chính sách khi có sự phân biệt áp dụng giữa ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước và ô tô nhập khẩu từ quốc gia không có hoạt động sản xuất, lắp ráp trong nước tại Việt Nam.

Bộ Tài chính cho biết, phía Việt Nam đã giải thích lý do ban hành biện pháp này là để giúp các doanh nghiệp sản xuất ô tô trong nước vượt qua khó khăn, đặc biệt sau đại dịch Covid-19. Đây là biện pháp tạm thời, chỉ thực hiện trong 6 tháng và hết hiệu lực vào tháng 12/2023.

Phía Việt Nam cũng thông tin, từ khi gia nhập WTO, Việt Nam chưa từng ban hành chính sách nào tương tự, nhưng đây là tình huống ngoại lệ.

Đối với việc tiếp tục gia hạn thực hiện chính sách giảm lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước, Bộ Tài chính thẳng thắn nhìn nhận biện pháp này được đánh giá là vi phạm cam kết về hàng hóa giữa các quốc gia với nhau, không thuộc trường hợp tranh chấp giữa nhà đầu tư và một quốc gia. Theo đó, khả năng khiếu nại, khiếu kiện là có thể xảy ra nhưng được đánh giá là không quá căng thẳng. Việc khiếu kiện chỉ nhằm mục đích chấm dứt các biện pháp đang được áp dụng.

Trên thực tế, khi thực hiện giảm lệ phí trước bạ, Việt Nam chỉ nhận được yêu cầu giải thích chính sách khi có sự phân biệt áp dụng giữa ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước và ô tô nhập khẩu.

Ngoài ra, theo các chuyên gia, việc giảm lệ phí trước bạ giúp doanh số các loại xe xăng, xe chạy dầu trong nước tăng là tất yếu. Song điều này có khả năng đi ngược với xu hướng "xanh hóa" phương tiện giao thông đã được đề ra.

Điều này cũng được thể hiện tại Báo cáo "Triển vọng Năng lượng Việt Nam – Đường đến Phát thải ròng bằng không" (EOR-NZ) do Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công Thương) kết hợp cùng Cục Năng lượng Đan Mạch, Đại sứ quán Đan Mạch vừa phát hành.

Tại báo cáo này, các nhà nghiên cứu đã đưa ra kịch bản liên quan đến Giao thông xanh. Báo cáo đánh giá: Các thành phố lớn của Việt Nam đang phải đối mặt với tỷ lệ ô nhiễm không khí cao đáng báo động và có tác động tiêu cực đáng kể đến sức khỏe cộng đồng. Ngành giao thông vận tải cùng với các ngành kinh tế khác đóng góp đáng kể vào tình trạng này. Các tiêu chuẩn hiệu suất cao hơn, bộ lọc bụi mịn và điện hóa, cùng nhiều giải pháp khác, có thể góp phần giảm thiểu những tác động nói trên.

Trong khi đó, Chiến lược Giao thông xanh (Quyết định 876/QĐ-TTg, 2022) đặt ra các chỉ tiêu quan trọng để phát triển ngành giao thông vận tải hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng không vào năm 2050. Các chỉ tiêu này bao gồm tăng tỷ trọng phương thức vận tải sử dụng điện và năng lượng xanh, bắt đầu từ năm 2025, cũng như kế hoạch chuyển dịch nhu cầu vận tải sang phương thức công cộng tại các đô thị chính.

Các thông điệp và khuyến nghị chính của báo cáo là Việt Nam cần nhanh chóng điện hóa các phương tiện vận tải hạng nhẹ và sử dụng nhiên liệu tái tạo trong các phân khúc vận tải hạng nặng để giảm tác động đến khí hậu và môi trường một cách hiệu quả về chi phí.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan khi nhìn mức độ ô nhiễm ở những thành phố lớn như Hà Nội, Hồ Chí Minh cũng đã chỉ ra một phần nguyên nhân đến từ giao thông.

Chuyên gia này cũng kêu gọi sự đồng lòng trong phát triển "xe xanh". "Trước hết là từ Chính phủ, tại sao Chính phủ không đề ra một chương trình cho mình là đến năm bao nhiêu tất cả xe công phải dùng xe xanh, xe dùng điện chứ không dùng xe khác nữa", bà Lan gợi ý.

Việc giảm lệ phí trước bạ đối với xe xăng sản xuất, lắp ráp trong nước liên tục trong những năm gần đây đang gây lo ngại đi ngược với các khuyến nghị kể trên.

QUY ĐỊNH TÍNH TIỀN SỬ DỤNG ĐẤT LỘ NHIỀU BẤT CẬP

Dự thảo Nghị định quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất mà Bộ Tài chính đang lấy ý kiến còn nhiều quy định bất cập, thậm chí có thể khiến doanh nghiệp đang lời thành lỗ, ảnh hưởng đến sức hấp dẫn của môi trường đầu tư.

Dự án đang lời thành lỗ

Lãnh đạo một doanh nghiệp (DN) bất động sản (BĐS) có tiếng tại TP.HCM cho hay vướng mắc lớn nhất của các dự án BĐS hiện nay là tính tiền sử dụng đất (TSDĐ), trong đó có TSDĐ bổ sung. Nếu như trước đây, nhiều dự án được TP ưu đãi cho tạm tính TSDĐ để DN có thể triển khai xây dựng, bán hàng thì nay khi dự án đã bàn giao nhà, người dân vào ở nhiều năm, TSDĐ được tính tại thời điểm hiện tại mà không phải là tính từ lúc giao đất. Điều này đã gây ra nhiều thiệt hại, bức xúc không chỉ cho DN mà cho cả người mua nhà.

"Luật đã quy định thời điểm thẩm định giá, tính TSDĐ là thời điểm có quyết định giao đất hoặc cho chuyển mục đích sử dụng đất hoặc giao đất trên thực địa. Nhưng thực tế khi có bất cứ thay đổi nào khiến việc tính TSDĐ kéo dài thì cơ quan chức năng lại định giá đất, TSDĐ ở thời điểm hiện tại. Khó khăn nữa là phía DN không chủ động được tiến độ, số tiền phải đóng. DN không có chuyên môn, không được phép để trao đổi cách tính TSDĐ hợp lý với cơ quan chức năng.

Do đó, DN lại phải đi thuê thêm một DN thẩm định giá để tìm ra kết quả hài hòa. Hiện nay, DN vẫn phụ thuộc vào sự tính toán của cơ quan chức năng, không được quyền phản biện. Trong khi hiện nay để an toàn, TSDĐ được cán bộ nhà nước tính toán rất cao. Nhiều dự án trước đây đã được tạm tính TSDĐ bằng một con số nào đó và DN lấy con số đó cơ cấu giá bán cho khách hàng. Nay sau nhiều năm, cơ quan chức năng tính lại TSDĐ thì con số cao hơn gấp nhiều lần số tạm tính. Điều này khiến nhiều dự án đang lời bỗng dưng lỗ nặng, thậm chí DN không có khả năng đóng", vị này nói.

Vừa có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính góp ý cho dự thảo, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội BĐS TP.HCM, kiến nghị khi có quyết định điều chỉnh quy hoạch chi tiết thì TSDĐ cần được tính lại đối với toàn bộ dự án tại thời điểm có quyết định điều chỉnh quy hoạch. Số TSDĐ mà DN đã nộp trước đó được tính lại tại thời điểm phê duyệt lại quy hoạch và được trừ vào TSDĐ sau khi tính lại, mức được trừ không vượt quá số TSDĐ phải nộp.

Trường hợp trước khi điều chỉnh quy hoạch chi tiết của dự án mà DN chưa đóng TSDĐ thì DN phải nộp TSDĐ tại thời điểm điều chỉnh quy hoạch. Số TSDĐ đã nộp (nếu có) được tính lại tại thời điểm điều chỉnh quy hoạch, có tính yếu tố trượt giá và được trừ vào TSDĐ sau khi tính lại. Mức được trừ không vượt quá số TSDĐ phải nộp. Đồng thời DN phải nộp tiền chậm nộp TSDĐ nếu đã có thông báo nộp TSDĐ.

Ông Châu đưa ra dẫn chứng dự án nhà ở thương mại tại Q.7 (TP.HCM) xây dựng trên khu đất 5,2 ha được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành quyết định giao đất từ tháng 1.2021 với hệ số sử dụng đất 3,05 lần, mật độ xây dựng tối đa 35% gồm khu nhà chung cư có chiều cao tối đa 27 tầng với 903 căn hộ và khu nhà liên kế thấp tầng với 110 căn nhà phố. Tháng 3.2021, DN đóng 850 tỉ đồng TSDĐ. Sau đó, chủ đầu tư xin điều chỉnh quy hoạch chi tiết tăng hệ số sử dụng đất lên 4,57 lần, mật độ xây dựng tối đa 40%, nâng tổng số căn hộ lên 1.355 căn, được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt vào tháng 3.2024. Nếu theo dự thảo Nghị định, dự án phải nộp bổ sung TSDĐ là 425 tỉ đồng, nhưng theo đề xuất của ông Châu thì DN chỉ phải nộp bổ sung TSDĐ là 325 tỉ đồng.

"Nếu DN đã bán và đã thu tiền thì với cách tính của dự thảo Nghị định, DN phải bỏ tiền túi ra bù, dẫn đến nguy cơ lỗ. Nếu dự án chưa bán thì TSDĐ sẽ được cộng vào giá bán và như vậy sẽ đẩy giá nhà tăng lên, khi đó người mua nhà là người phải gánh chịu cuối cùng", ông Châu tính toán.

Chỉ còn một trường hợp được miễn tiền thuê đất

Theo dự thảo Nghị định, hiện chỉ còn quy định một trường hợp sử dụng đất vào mục đích sản xuất, kinh doanh thuộc lĩnh vực ưu đãi đầu tư tại địa bàn ưu đãi đầu tư được miễn tiền thuê đất. Dự thảo đã thu hẹp đáng kể các trường hợp được miễn tiền thuê đất so với quy định hiện hành. Nếu quy định này được thông qua, nhiều lo ngại các nhà đầu tư, trong đó có nhà đầu tư nước ngoài, sẽ không còn được hưởng chính sách miễn tiền thuê đất do các địa phương này không thuộc địa bàn ưu đãi đầu tư.

Không chỉ vậy, theo ông Lê Hoàng Châu, dự thảo Nghị định không còn quy định chính sách miễn TSDĐ trong thời gian dự án xây dựng cơ bản hoặc sau thời gian được miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước của thời gian xây dựng cơ bản nên chưa kế thừa chính sách ưu đãi đầu tư hiện hành đã được quy định tại Nghị định 46. Quy định mới đã vô hiệu hóa chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt đã được quy định tại luật Đầu tư 2020 và Quyết định 29 của Thủ tướng Chính phủ quy định về ưu đãi đầu tư đặc biệt. Điều này có thể tác động tiêu cực đến chính sách thu hút đầu tư, làm giảm sức hấp dẫn về môi trường đầu tư ở VN trong mắt nhà đầu tư nước ngoài.

"Đây là vấn đề rất lớn nên Chính phủ và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần đặc biệt quan tâm xem xét trước khi ban hành Nghị định để xây dựng khung chính sách ưu đãi đầu tư vượt trội, có tính cạnh tranh cao, vừa bảo đảm lợi ích quốc gia, dân tộc cả trước mắt và trong trung hạn, dài hạn, vừa bảo đảm lợi ích hợp pháp, chính đáng của các nhà đầu tư. Nhất là trong tình hình cạnh tranh quyết liệt giữa các nước nhằm thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI, đặc biệt là lĩnh vực tài chính, công nghệ cao, chip, công nghệ bán dẫn; điển hình là ngay cả Mỹ cũng vừa ban hành luật về chip, công nghệ bán dẫn", ông Châu kiến nghị.

Luật sư Trần Minh Cường (Đoàn luật sư TP.HCM) phân tích trong khi luật Đất đai quy định tiền thuê đất hằng năm được áp dụng ổn định cho chu kỳ 5 năm tính từ thời điểm nhà nước quyết định cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất gắn với việc chuyển sang hình thức nhà nước cho thuê đất trả tiền thuê đất hằng năm. Tỷ lệ điều chỉnh do Chính phủ quy định cho từng giai đoạn, nhưng mức tăng tiền thuê đất có thể bằng hoặc thấp hơn lạm phát. Tuy nhiên, dự thảo Nghị định lại quy định theo hướng tỷ lệ điều chỉnh tăng tiền thuê đất bằng lạm phát. Do vậy Nghị định cần cân nhắc việc giới hạn mức tăng tiền thuê đất cho mỗi chu kỳ 5 năm không vượt quá mức tăng của CPI nhưng không lớn hơn 15%. Điều này giúp DN giảm rủi ro tài chính, sẵn sàng đầu tư các dự án lớn, thu hồi vốn kéo dài.

TP.HCM VẪN ĐAU ĐẦU VÌ ĐẦU TƯ CÔNG

6 tháng đầu năm, TP.HCM chỉ giải ngân được khoảng 13,8%. 6 tháng còn lại, mỗi tháng TP.HCM phải giải ngân 13%, bằng giải ngân của 6 tháng đầu năm.

Chiều 1-7, UBND TP.HCM tổ chức phiên họp kinh tế - xã hội thường kỳ tháng 6. Đánh giá về tình hình tăng trưởng kinh tế - xã hội, ông Nguyễn Khắc Hoàng - cục trưởng Cục Thống kê TP - cho rằng mặc dù GRDP 6 tháng đầu năm tăng trưởng 6,46%, nhưng bức tranh kinh tế của TP.HCM đang chậm lại so với cả nước.

Nếu như quý 1 GRDP tăng 6,54%, cao hơn bình quân cả nước 0,67%, thì đến quý 2 chỉ còn 6,34%, thấp hơn cả nước 0,62%.

6 tháng chỉ giải ngân đầu tư công được 13,8%

Trong đó, ngành xây dựng được TP kỳ vọng tăng trưởng cao nhưng đến quý 2 chỉ tăng 4,1%, trong khi quý 1 tăng 7,9%. Một trong những nguyên nhân mà ông Hoàng đưa ra là do ảnh hưởng của giải ngân đầu tư công.

Đến nay dù đã nửa năm trôi qua, TP.HCM mới chỉ giải ngân gần 10.963 tỉ, đạt trên 13,8%. Quý 1 giải ngân 7% thì quý 2 chỉ giải ngân 6,8%, trong khi TP.HCM đặt mục tiêu giải ngân đến quý 2 phải trên 22%.

"Như vậy 6 tháng còn lại, mỗi tháng TP.HCM phải giải ngân 13%, bằng giải ngân của 6 tháng đầu năm, liệu có làm nổi", ông Hoàng băn khoăn.

"Mỗi tháng giải ngân 10.000 tỉ là có thể làm được"

Phát biểu chỉ đạo tại phiên họp về giải ngân vốn đầu tư công, ông Phan Văn Mãi - chủ tịch UBND TP.HCM - cho rằng hiện nay giải ngân đầu tư công vướng mắc ở thủ tục thực hiện và điều chỉnh quy hoạch. TP.HCM đặt mục tiêu đến quý 2 giải ngân khoảng 30% nhưng đến nay chỉ mới đạt 13,8%, chỉ đạt 1/2 của cả nước.

"Tuần rồi chúng ta giải ngân được khoảng 2.716 tỉ đồng. Như vậy mục tiêu đề ra giải ngân 10.000 tỉ/tháng hoàn toàn có thể làm được. Giải ngân đầu tư công đến nay không đạt thì chúng ta phải phân tích để rút ra bài học", ông Mãi nói.

Ông Mãi cho biết TP.HCM sẽ có chuyên đề riêng bàn về đầu tư công nhưng trước mắt ông đề nghị các đơn vị tập trung các giải pháp để tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy giải ngân đầu tư công.

Ông Mãi đề nghị các ban của TP.HCM rà soát nếu dự án nào có thể chuyển giao để quận huyện làm nhanh hơn thì đề xuất với TP.HCM, trên tinh thần thủ tục chuyển giao phải làm nhanh nhất có thể.

Ông cũng yêu cầu các sở ban ngành, quận huyện rà soát các dự án, đề xuất điều chỉnh vốn đầu tư công gửi Sở Kế hoạch và Đầu tư tổng hợp trình UBND TP để xin ý kiến HĐND TP.HCM điều chỉnh kịp thời.

Nếu không tập trung, tiến độ vành đai 3 TP.HCM của TP sẽ chậm hơn các tỉnh khác

Với tình hình giải ngân này, theo ông Trần Quang Lâm - giám đốc Sở Giao thông vận tải TP.HCM - là đáng lo. Ông Lâm cho rằng nếu tiếp tục đà giải ngân này thì không khéo giải ngân năm nay không bằng năm ngoái.

Hiện nay hai vướng mắc lớn của đầu tư công là quy hoạch và bồi thường giải phóng mặt bằng được lãnh đạo TP.HCM họp tháo gỡ thuờng xuyên nhưng chưa có nhiều chuyển biến.

Thông tin thêm về tiến độ một số dự án trọng điểm, giám đốc Sở Giao thông vận tải TP.HCM cho rằng cần tập trung cho đề án cảng Cần Giờ, hệ thống đường sắt đô thị. Với dự án vành đai 3 TP.HCM, nếu không tập trung cao độ sẽ chậm hơn các tỉnh thành khác.

Về metro số 1, TP.HCM đang chuẩn bị các điều kiện để đưa vào khai thác vận hành cuối năm nay. Sở Giao thông vận tải cũng đang xây dựng các quy định để đưa vào khai thác thương mại, triển khai hạ tầng giao thông kết nối với metro, chuẩn bị sẵn sàng để vận hành.

Liên quan đến đề án thu phí lòng đường, vỉa hè, ông Lâm cho biết hiện nay có một số địa phương triển khai không tích cực. Lý do không đủ ngân sách, lực lượng để thực hiện.

"Phải xem xét lại vì khi xây dựng đề án đã lấy ý kiến các địa phương nhưng đến khi thực hiện lại báo vướng", ông Lâm nói và đề nghị các địa phương nhanh chóng triển khai vì đây là công cụ quản lý đô thị chứ không phải hướng vào việc thu phí.

TP.HCM kiểm soát lạm phát tốt trước tăng lương cơ sở

Về tình hình kiềm chế lạm phát, ông Nguyễn Khắc Hoàng - cục trưởng Cục Thống kê TP - cho biết 6 tháng đầu năm, lạm phát của TP.HCM chỉ tăng 3,56%, thấp hơn với cả nước.

Đây là chỉ số tốt bởi ông cho rằng thông thường khi có các thông tin về tăng lương thì giá cả thường tăng cao. Tuy nhiên ông Hoàng cho rằng TP.HCM cần tiếp tục các chương trình bình ổn thị trường, nhất là trong bối cảnh tỉ giá USD đang tăng, ảnh hưởng chi phí nguyên liệu đầu vào.

Nguồn: Soha; Vietnamnet; Thanh Niên; Tuổi Trẻ