Lời cảnh báo trần trụi tới toàn Trái Đất

(Ảnh minh họa).

Thế giới cần hàng nghìn tỷ USD để ứng phó với biến đổi khí hậu, nhà kinh tế học Avinash Persaud cảnh báo.

Nhà kinh tế về khí hậu có ảnh hưởng bậc nhất thế giới hối thúc thế giới nên đầu tư hàng nghìn tỷ USD để xử lý cuộc khủng hoảng khí hậu cũng như vượt ra khỏi những ý tưởng thông thường về viện trợ nước ngoài.

Tăng gấp ba lần nguồn tiền

“Chúng ta cần suy nghĩ lại hoàn toàn về mối liên hệ giữa khí hậu, nợ và sự phát triển”, giáo sư Avinash Persaud trả lời báo chí trước một hội nghị thượng đỉnh quan trọng trong tuần này, theo Guardian.

“Những gì chúng ta đang chứng kiến ngày hôm nay là hoàn toàn mới - thảm hoạ khí hậu đang gây tác động lên các quốc gia. Nhiều nước đang bị nhấn chìm”, ông nhấn mạnh.

Ông kêu gọi tăng gấp ba lần nguồn tài chính có sẵn từ Ngân hàng Thế giới (WB) và các tổ chức tương tự, và một dòng tiền khổng lồ từ khu vực tư nhân. "Đây là cơ hội tài chính lớn nhất trên thế giới", ông nói.

Ông Persaud là cố vấn kinh tế cho bà Mia Mottley, Thủ tướng của Barbados, người đồng tổ chức cuộc họp với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cùng các nhà lãnh đạo thế giới trong tuần này. Hơn 50 nguyên thủ quốc gia sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh ở Paris vào ngày 22 và 23/6, bao gồm Tổng thống Brazil Lula da Silva, Thủ tướng Đức Olaf Scholtz và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường.

Tại Paris, bà Mottley và ông Persaud sẽ đề xuất “chương trình nghị sự Bridgetown”, được đặt tên theo thủ đô của Barbados. Họ sẽ kêu gọi xóa nợ cho một số quốc gia nghèo nhất đang đối mặt với thảm họa khí hậu, tăng gấp ba lần tài trợ từ các ngân hàng phát triển đa phương trên thế giới, bao gồm WB cùng các loại thuế mới để tài trợ cho các đề xuất về khí hậu.

Họ cũng sẽ kêu gọi cải cách cách thức hoạt động của WB, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và các tổ chức khác, để giúp họ dễ dàng hơn trong việc “giảm thiểu rủi ro” cho đầu tư của khu vực tư nhân ở các nước đang phát triển, chẳng hạn bảo lãnh hoặc các khoản vay dài hạn.

“Khu vực tư nhân phải tham gia", ông Persaud nói.

Đánh giá của Persaud

Persaud thiên về chủ nghĩa thực dụng hơn lý tưởng và tư duy kinh tế truyền thống. Ông nói: "Nếu bạn hỏi các nhà kinh tế về ý tưởng, họ sẽ đưa ra vô số ý tưởng thông minh và hoàn toàn phi thực tế".

Ông nhận định đã có nhiều các tiếp cận được thử nghiệm hoặc thảo luận: Bảo hiểm cho các quốc gia có nguy cơ xảy ra thảm họa khí hậu; Huy động tiền từ bù đắp carbon; Trái phiếu màu xanh, nhưng không ý tưởng nào thực hiện được.

Nhà kinh tế học này cảnh báo một số ý tưởng của nhiều nhà vận động cũng sẽ không được thực thi. Các tổ chức phi chính phủ phản đối việc sử dụng các khoản vay cho tài chính khí hậu, thay vào đó là trao các khoản tài trợ không hoàn trả, nhưng ông Persaud thấy điều này khó xảy ra.

"Viện trợ nước ngoài thông thường cũng sẽ không bao giờ là đủ. Những khoản tiền này quá lớn, chúng ta cần nghĩ xa hơn thế", ông nói.

Nghiên cứu của nhà kinh tế học nổi tiếng người Anh Nicholas Stern và Vera Songwe năm 2022 cho thấy cần khoảng 2.000 tỷ USD mỗi năm để chuyển đổi nền kinh tế của các nước đang phát triển nhằm cắt giảm khí thải và giúp họ đối phó với tác động của thời tiết khắc nghiệt. Mặc dù số tiền này có vẻ lớn, nhưng lại ít hơn nhiều so với khoản đầu tư hiện đang đổ vào nhiên liệu hóa thạch và cơ sở hạ tầng carbon cao.

Ước tính cần khoảng 1.400 tỷ USD/năm chủ yếu từ khu vực tư nhân, cho quá trình chuyển đổi xanh của các nước nghèo; khoảng 300 tỷ USD để giúp họ thích ứng với những tác động của khủng hoảng khí hậu; và khoảng 100 tỷ USD/năm để giải cứu các quốc gia bị ảnh hưởng bởi thảm họa khí hậu.

Ngày càng nhiều những lời kêu gọi cải cách WB để đưa ngân hàng này trong việc đối phó với những tác động tàn phá của khủng hoảng khí hậu đối với các nước nghèo. Ông David Malpass, Chủ tịch WB đã từ chức vào đầu năm nay sau khi bảo vệ quan điểm hoài nghi về khí hậu và người thay thế ông là Ajay Banga, một cựu nhân viên ngân hàng, được đánh giá là có tiềm năng thay đổi.

Đối chiếu cách hành động các nước đang phát triển ngày nay với các điều khoản mà WB đã đồng ý trong những ngày đầu tiên để tái thiết châu Âu sau Thế chiến II, ông Persaud nói: “Đức được thông báo rằng các khoản trả nợ của họ sẽ không bao giờ vượt quá 3,5% kim ngạch xuất khẩu của nước này. “Đó là những thuật ngữ mà thế giới đang phát triển muốn thấy ngày nay”.

(Nguồn: Zing News)

BBC phát hiện đường dây tra tấn khỉ trên quy mô toàn cầu

BBC World Service đã phát hiện một đường dây tra tấn khỉ trên quy mô toàn cầu, trải dài từ Indonesia đến Mỹ, sau quá trình điều tra kéo dài một năm.

Hàng trăm khách hàng được phát hiện tại Mỹ, Anh và nơi khác, đang trả tiền cho những người Indonesia để tra tấn và giết những con khỉ đuôi dài qua video.

Đường dây tra tấn này bắt đầu xuất hiện trên YouTube, trước khi chuyển sang các nhóm trên ứng dụng nhắn tin có mã hóa Telegram.

Cảnh sát hiện nay đang truy đuổi những kẻ mua video và một số đã bị bắt giữ.

Cảnh báo: Bài viết có chứa nội dung nhạy cảm với người đọc

Các phóng viên BBC đã bí mật tham gia vào một trong những nhóm lớn tra tấn khỉ trên Telegram, nơi có hàng trăm tên cuồng ác tụ họp để nghĩ ra ý tưởng tra tấn cực hình nào và thuê những người ở Indonesia và các quốc gia châu Á khác tiến hành.

Mục tiêu của những tên này là tạo nên những đoạn phim đặt hàng có nội dung những con khỉ đuôi dài bị tấn công, hành hạ và đôi khi bị giết chết ngay trong video.

BBC đã truy vết được cả những kẻ tra tấn tại Indonesia, những kẻ phát tán phim và người mua tại Mỹ, và tiếp cận được một nỗ lực thực thi pháp luật quốc tế để đưa những tên này ra xét xử trước công lý.

Ít nhất 20 người hiện đang bị điều tra toàn cầu, bao gồm ba người phụ nữ sống tại Anh, hiện đã bị cảnh sát bắt giữ hồi năm ngoái và được thả khi cảnh sát vẫn tiến hành điều tra, và một người đàn ông ở bang Oregon ở Mỹ đã bị truy tố hồi tuần rồi.

Mike McCartney, một nhân vật phát tán video chính tại Mỹ, được biết với tên trên màn hình là 'The Torture King' ('Ông hoàng Tra tấn'), đã đồng ý trả lời BBC, và mô tả khoảnh khắc khi tham gia nhóm tra tấn khỉ đầu tiên trên Telegram.

"Họ tiến hành bỏ phiếu," McCartney nói. "Mấy người có muốn có búa không? Mấy người có muốn có kìm không? Có muốn tua vít không?" Kết quả video là "một thứ thô tục nhất mà tôi từng chứng kiến," ông ta nói.

McCartney, từng là một nhân vật trong băng đảng mô tô, người đã sống trong tù trước khi bước chân vào thế giới hành hạ khỉ, sau đó chuyển sang điều hành một số nhóm trên Telegram, nơi có những kẻ cuồng tra tấn giúp phát tán video.

"Không có gì khác biệt so với kiếm tiền từ ma túy," ông ta nói. "Tiền từ ma túy đến từ những bàn tay dơ bẩn, đồng tiền này đến những bàn tay rớm máu,"

BBC cũng đã xác định hai kẻ tình nghi quan trọng khác, đang bị Bộ An ninh Nội địa Mỹ [DHS] điều tra, là Stacey Storey, một người bà 47 tuổi từ Alabama, được biết trong cộng đồng với cái tên 'Sadistic' ('Kẻ thủ ác'), và tên thủ lĩnh đường dây có tên gọi 'Mr Ape' - chúng tôi không thể đề cập tên thật của người này vì lý do an toàn.

'Mr Ape' đã thừa nhận trong cuộc phỏng vấn với BBC là chịu trách nhiệm cho cái chết của ít nhất bốn con khỉ và nhiều con khác bị tra tấn. Ông ta cho biết đã đặt hàng những video "cực kỳ tàn bạo".

Điện thoại của Storey đã bị các nhân viên của Bộ An ninh Nội địa Mỹ [DHS] thu giữ, phát hiện chứa gần 100 video tra tấn, cũng như bằng chứng đã trả tiền cho việc tạo nên một số video cực đoan nhất.

Theo nguồn tin của cảnh sát, thì Storey hoạt động tích cực trong một nhóm tra tấn khỉ hồi đầu tháng này.

BBC tiếp cận bà ta tại Alabama hồi tháng Giêng, Storey nói bà ta đã bị hack điện thoại và từ chối bình luận chi tiết về những cáo buộc.

'Mr Ape', Stacey Storey và Mike McCartney là ba mục tiêu chính trong cuộc điều tra do Bộ An ninh Nội địa Mỹ [DHS] tiến hành. Những người này chưa bị truy tố, nhưng có thể đối mặt với mức án bảy năm tù giam nếu bị đưa ra trước vành móng ngựa dựa theo những bằng chứng mà DHS thu thập được.

Đặc nhiệm Paul Wolpert, nguòi đang dẫn đầu một cuộc điều tra của DHS cho biết mọi người có liên quan đến thực thi pháp luật đều rất bị sốc trước bản chất của những tội ác bị cáo buộc này.

"Tôi không biết liệu có bất kỳ ai sẵn sàng cho loại tội ác như thế này," ông nói. "Giống như các luật sư và bồi thẩm đoàn, và bất kỳ ai đọc được đây là chuyện đang diễn ra. Điều này sẽ gây sốc hơn nữa, tôi nghĩ như vậy."

Bất kỳ ai có ý đồ mua và phát tán những video hành hạ khỉ nên "biết sẽ bị gõ cửa vào bất kỳ lúc nào", Đặc vụ Wolpert cho biết. "Không thể nào thoát được."

Cảnh sát tại Indonesia đã bắt hai kẻ tình nghi tra tấn khỉ. Asep Yadi Nurul Hikmah đã bị cáo buộc tra tấn động vật và bán các loài vật nằm trong diện được bảo vệ, và bị kết án ba năm tù giam. M Ajis Rasjana đã bị kết án tám tháng tù - mức cao nhất hiện nay đối với hành vi tra tấn động vật.

Rất dễ tiếp cận các video hành hạ khỉ hiện nay trên Telegram và trên Facebook, BBC đã phát hiện hàng chục nhóm cùng chia sẻ nội dung cực đoan, một số nhóm có hơn 1.000 thành viên.

"Chúng tôi đã thấy sự leo thang trong nội dung bạo lực, cực đoan này, thường bị che giấu, nhưng hiện nay lại được phát tán công khai trên các nền tảng như Facebook," Sarah Kite, người sáng lập tổ chức động vật Action for Primates nói.

Facebook nói với BBC đã gỡ bỏ những nhóm mà chúng tôi lưu ý với họ.

"Chúng tôi không cho phép việc khuyến khích xâm hại động vật trên các nền tảng của mình và chúng tôi gỡ bỏ nội dung khi biết được điều đó, giống như trong trường hợp này," người phát ngôn của Meta nói.

Bà Kite cũng kêu gọi cập nhật luật pháp của Anh để giúp tiến trình truy tố các cá nhân trả tiền cho sản xuất video tra tấn này dễ dàng hơn.

"Nếu ai đó chủ động liên quan đến việc tạo nên sự đau đớn này bằng cách trả tiền và cung cấp một danh sách các việc họ muốn làm với động vật, thì phải có luật pháp nghiêm ngặt hơn để đưa họ ra trước pháp luật," bà cho biết.

Trong một thông cáo gửi đến BBC, YouTube cho biết việc xâm hại động vật "không có chỗ" trên nền tảng này này và công ty này đang "làm việc tích cực để nhanh chóng loại thải những nội dung vi phạm".

"Chỉ tính trong năm nay, chúng tôi đã gỡ bỏ hàng trăm ngàn video và đóng hàng ngàn kênh vi phạm chính sách về chống hình ảnh bạo lực và nhạy cảm," theo thông cáo của YouTube.

Telegram cho biết "cam kết bảo vệ sự riêng tư của người dùng và quyền con người như tự do ngôn luận", và cho biết thêm các quản trị viên của họ "không thể chủ động tuần tra trên những nhóm mang tính riêng tư".

(Nguồn: BBC)

Liên Hợp Quốc thông qua Hiệp định lịch sử về Biển cả

(Ảnh minh họa).

Tổng thư ký LHQ kêu gọi các quốc gia nhanh chóng ký và phê chuẩn Hiệp định sớm nhất có thể nhằm giải quyết các mối đe dọa đối với đại dương.

Hội nghị liên chính phủ của Liên Hợp Quốc ngày 19/6 đã chính thức thông qua Hiệp định về bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học tại vùng ngoài quyền tài phán quốc gia, còn gọi là Hiệp định về Biển cả, bằng đồng thuận, đánh dấu sự ra đời của văn kiện thứ ba thực thi Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).

Phát biểu tại Hội nghị, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres khẳng định: “Đại dương là nguồn sống của hành tinh và việc thông qua Hiệp định này đã tiếp thêm sức sống mới và hy vọng cho đại dương”.

Tổng thư ký kêu gọi các quốc gia nhanh chóng ký và phê chuẩn Hiệp định sớm nhất có thể nhằm giải quyết các mối đe dọa đối với đại dương như biến đổi khí hậu làm nóng lên toàn cầu, khai thác quá mức, biến đổi hệ sinh thái biển, cũng như thực hiện thành công các mục tiêu phát triển bền vững.

Đa số phát biểu hoan nghênh và ủng hộ mạnh mẽ việc thông qua Hiệp định và thể hiện ý định sớm ký và phê chuẩn để Hiệp định sớm có hiệu lực, được thực thi đầy đủ và hiệu quả.

Cuba đại diện Nhóm các nước đang phát triển đánh giá kết quả này là sự thắng lợi của ngoại giao và chủ nghĩa đa phương, thắng lợi của các nước đang phát triển nhờ sự nỗ lực không mệt mỏi và đoàn kết chặt chẽ của các nước trong nhóm.

Phát biểu tại Hội nghị, Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên Hợp Quốc, Trưởng đoàn đàm phán, khẳng định kết quả thành công ngày hôm nay thể hiện cam kết và quyết tâm mạnh mẽ của Hội nghị trong việc đạt được một văn kiện nhằm bảo tồn và sử dụng bền vững các vùng biển ngoài phạm vi tài phán quốc gia.

Đại sứ đánh giá Hiệp định này sẽ củng cố hơn nữa UNCLOS - bản Hiến pháp của đại dương, khuôn khổ pháp lý toàn diện cho mọi hoạt động trên biển; tăng cường chủ nghĩa đa phương, là một dấu mốc mới trong sự phát triển của luật pháp quốc tế và góp phần thực hiện thập kỷ Liên Hợp Quốc về khoa học biển phục vụ phát triển bền vững, thực hiện Mục tiêu phát triển thứ 14 về bảo tồn và sử dụng bền vững đại dương, biển và nguồn tài nguyên biển phục vụ phát triển bền vững.

Nhằm mục đích đảm bảo tôn trọng sự toàn vẹn của UNCLOS, trong quá trình thực hiện Hiệp định sau này, liên quan đến quy định về việc Hội nghị thành viên Hiệp định xem xét đề nghị phân vùng để áp dụng biện pháp bảo tồn, đại diện Việt Nam cùng một số nước nhấn mạnh cách giải thích một số điều khoản mà Hội nghị liên chính phủ đã nhất trí, như thể hiện trong Báo cáo của Hội nghị liên chính phủ.

Việc thông qua Hiệp định đem lại nhiều cảm xúc, đặc biệt là đối với những người trực tiếp tham gia thương lượng, trong đó có đoàn liên ngành Việt Nam do Bộ Ngoại giao chủ trì, cùng đại diện Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công an, Viện Hàn lâm Khoa học Việt Nam..., phối hợp với Phái đoàn Việt Nam tại New York, bởi đây là kết quả của một quá trình lâu dài và phức tạp, nhiều lúc cực kỳ gay gắt.

Như bà Rena Lee, Chủ tịch Hội nghị Liên chính phủ mô tả, việc xây dựng Hiệp định là “một công cuộc to lớn và có ý nghĩa sống còn”. Nếu tính cả các hoạt động trù bị cho Hội nghị Liên chính phủ và hoạt động vận động trong Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, quá trình này kéo dài gần 20 năm.

Công ước LHQ về Luật Biển 1982 quy định quyền tự do hàng hải, tự do đánh cá trên biển cả ngoài vùng đặc quyền kinh tế, đồng thời quy định khoáng sản trong vùng đáy biển nằm thềm lục địa của các nước, là di sản chung của nhân loại, thành lập cơ chế cấp phép, phân bổ lợi ích từ khai mỏ dưới đáy biển khơi, song chưa có cơ chế tương tự đối với nguồn gien biển.

Hiệp định về bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học vùng ngoài quyền tài phán quốc gia cụ thể hóa và phát triển Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 trên khía cạnh này. Đây là hiệp định thứ ba thực thi Công ước Luật Biển 1982, sau văn kiện về đàn cá di cư và văn kiện nhằm thực thi Phần XI của Công ước.

Hiệp định gồm 17 Chương, 76 Điều, 02 Phụ lục với nội dung chính xoay quanh một số vấn đề gồm: (i) Chia sẻ lợi ích nguồn gien biển; (ii) Thiết lập vùng bảo tồn biển; (iii) Đánh giá tác động môi trường; (iv) Xây dựng năng lực và chuyển giao công nghệ; và (v) Vấn đề chung như cơ chế ra quyết định của Hội nghị các quốc gia thành viên, thành lập, vận hành các cơ quan, thể chế để thực hiện văn kiện, giải quyết tranh chấp, cơ chế tài chính…

Hiệp định sẽ được mở ký trong vòng 2 năm tính từ ngày 20/9/2023 tại Trụ sở LHQ, New York./.

(Nguồn: Soha)

Kho vũ khí của NATO đã cạn kiệt

Phát biểu tại Đức hôm 19/6, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg nói, liên minh này cần một ngành công nghiệp mạnh mẽ hơn để làm đầy kho vũ khí và đạn dược đã cạn kiệt sau một năm cung cấp cho Kiev.

Theo RT, ông Stoltenberg khẳng định khối quân sự do Mỹ lãnh đạo phải tiếp tục hỗ trợ cho Ukraine như những gì đã làm kể từ năm 2014. "Chúng ta cũng cần một ngành công nghiệp quốc phòng mạnh mẽ hơn. Vũ khí và đạn dược dự trữ của chúng ta đã cạn kiệt và cần được bổ sung. Không chỉ ở Đức mà còn ở nhiều quốc gia trong NATO".

Quan chức này cho biết thêm, ông đã gặp gỡ các đại diện của ngành công nghiệp quân sự vào tuần trước và thảo luận về cách tốt nhất để tăng cường sản xuất, hợp lý hóa chuỗi cung ứng. Theo ông Stoltenberg, đó là chìa khóa để duy trì sự hỗ trợ của NATO dành cho Ukraine.

Mỹ và các đồng minh đã gửi vũ khí, thiết bị và đạn dược trị giá hơn 100 tỷ USD cho Kiev vào năm 2022, sau khi xung đột giữa Nga và Ukraine leo thang. Các nước phương Tây khẳng định điều này không thực sự khiến họ trở thành một bên tham gia xung đột.

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cáo buộc phương Tây can dự trực tiếp, không chỉ với việc cung cấp vũ khí mà còn huấn luyện quân đội Ukraine ở Anh, Đức, Italia và nhiều nơi khác.

(Nguồn: Vietnamnet)

Thỏa thuận an ninh ngáng chân Trung Quốc ở Thái Bình Dương

(Ảnh minh họa).

Thỏa thuận an ninh ký với Papua New Guinea và Philippines giúp Mỹ hoàn thiện bố phòng quân sự, ngăn ảnh hưởng của Trung Quốc tại khu vực.

Thỏa thuận Hợp tác Quốc phòng (DCA) được Mỹ ký với Papua New Guinea hồi tháng 5 sẽ cho phép quân đội Mỹ toàn quyền tiếp cận mọi cảng biển cùng sân bay tại quốc gia có diện tích lớn nhất và đông dân nhất trong nhóm các đảo quốc Thái Bình Dương.

Giới quan sát đánh giá thỏa thuận này là một động thái lớn, giúp Mỹ cải thiện đáng kể khả năng hỗ trợ các căn cứ quân sự trên đảo Guam, đồng thời ngăn chặn ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc ở khu vực nam Thái Bình Dương.

"Bố trí lực lượng tại Papua New Guinea sẽ giúp Mỹ hỗ trợ tốt hơn cho căn cứ trong khu vực, tạo ra vòng cung sức mạnh quân sự kéo dài từ Australia đến Guam và xa hơn nữa", Stewart Firth, chuyên gia về khu vực Thái Bình Dương thuộc Đại học Quốc gia Australia (ANU), nhận định.

Thủ tướng Papua New Guinea James Marape tuần qua xác nhận DCA với Mỹ cho phép nước này tăng cường hợp tác về trinh sát, chia sẻ thông tin mật và mua sắm vũ khí, dù không tạo cơ sở cho Mỹ tổ chức hoạt động quân sự trên lãnh thổ.

Ông cũng lưu ý rằng quan hệ đồng minh an ninh truyền thống giữa Mỹ và Papua New Guinea không đủ khả năng giải quyết mọi thách thức toàn cầu và khu vực, trong đó có các vấn đề an ninh phi truyền thống.

DCA Mỹ - Papua New Guinea được ký chỉ một tháng sau khi Washington và Manila đạt được thỏa thuận cho phép quân đội Mỹ sử dụng thêm 4 căn cứ ở Philippines, trong đó có ba căn cứ nằm gần đảo Đài Loan cùng một cơ sở ở phía nam hướng ra Biển Đông.

Giới chuyên gia chỉ ra rằng cả Philippines và Papua New Guinea đều án ngữ những vùng biển chiến lược mà cả Mỹ và Trung Quốc đều đang tìm cách gia tăng ảnh hưởng và lợi ích.

Philippines được coi là điểm cuối trên "chuỗi đảo thứ nhất", thuật ngữ dùng để chỉ khu vực bên trong vành đai nối từ quần đảo Kuril qua Nhật Bản, đảo Okinawa, đảo Đài Loan và tới Philippines.

Trong khi đó, Papua New Guinea nằm rất gần "chuỗi đảo thứ hai", bắt đầu từ quân cảng Yokosuka ở Nhật đến Indonesia, với trung tâm là đảo Guam của Mỹ.

Bởi vậy, giới phân tích cho rằng Philippines và Guam đều giữ những vị trí then chốt trong cam kết của Mỹ với khu vực. Trong khi chuỗi đảo thứ nhất được coi là nỗ lực nhằm ngăn Trung Quốc gia tăng sức ép quân sự tại eo biển Đài Loan, chuỗi đảo thứ hai có thể là một phần trong kế hoạch Washington đề ra nhằm cản trở tham vọng biển xanh của Bắc Kinh.

Zhou Bo, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Chiến lược và An ninh Quốc tế thuộc Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc, cho rằng không nên coi thỏa thuận an ninh giữa Mỹ và Papua New Guinea là động thái nhắm vào Bắc Kinh.

"Cả hai bên đều không tuyên bố như vậy", ông Zhou, một thượng tá quân đội về hưu, nói. "Tuy nhiên, chúng tôi vẫn chưa rõ về quy mô hoạt động, số lượng nhân sự và thiết bị mà Mỹ sẽ triển khai ở Papua New Guinea". Chuyên gia này nói thêm rằng Trung Quốc từng cung cấp hỗ trợ hậu cần cho Papua New Guinea, trong đó có vật tư y tế phòng chống Covid-19.

Thủ tướng James Marape cũng nhấn mạnh trước quốc hội Papua New Guinea rằng chính phủ đương nhiệm "sẽ không bao giờ gây tác động xấu đến quan hệ thương mại với Trung Quốc". Ông cũng tái khẳng định ủng hộ chính sách "Một Trung Quốc" trong vấn đề Đài Loan, đồng thời tuyên bố "ưu tiên Bắc Kinh hơn Đài Bắc".

Dù vậy, Bernard Yegiora, chuyên gia về quan hệ quốc tế thuộc Đại học Divine World ở Papua New Guinea, đánh giá thỏa thuận mới nhất vẫn là thắng lợi đáng kể của Mỹ trong cạnh tranh ảnh hưởng với Trung Quốc ở khu vực, đồng thời giúp Washington hoàn thiện bố phòng quân sự ở Thái Bình Dương.

Trung Quốc gần đây đã tăng cường quan hệ với các đảo quốc nam Thái Bình Dương, với thành quả rõ ràng nhất là thỏa thuận hợp tác huấn luyện và dịch vụ hậu cần ở quân cảng của Quần đảo Solomon hồi năm ngoái.

Tuy nhiên, hợp tác giữa Trung Quốc với Papua New Guinea cũng như nhóm đảo quốc này chủ yếu vẫn tập trung vào lĩnh vực thương mại và kết quả cũng khá hạn chế.

Ngoài vấn đề đầu tư, thương mại, các đảo quốc nam Thái Bình Dương còn muốn ưu tiên giải quyết một số thách thức an ninh chung, trong đó có vấn đề nước biển dâng do biến đổi khí hậu và nạn đánh bắt hải sản trái phép. Trung Quốc đã mất điểm phần nào trên phương diện này khi họ là một trong những nước có số lượng tàu đánh bắt cá xa bờ lớn nhất và hoạt động rộng nhất thế giới.

Palau, một trong các đảo quốc Thái Bình Dương, gần đây đã đề nghị Mỹ hỗ trợ đối phó tàu cá Trung Quốc đánh bắt trái phép ngoài khơi quần đảo.

Trong chuyến thăm Nhật Bản tuần qua, Tổng thống Surangel Whipps cho biết tàu Trung Quốc từ năm 2021 đã ba lần tiến vào vùng biển Palau mà không xin phép. Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho rằng đó là những tàu vào tránh bão, đồng thời bác bỏ cáo buộc Bắc Kinh cho tàu do thám vùng biển Palau.

Trong chuyến công du khu vực vào tháng 5/2022, ngoại trưởng Trung Quốc lúc đó là ông Vương Nghị đã không thể thuyết phục 10 đảo quốc Thái Bình Dương nhất trí về thỏa thuận "Tầm nhìn Phát triển Chung", trong đó có đề xuất hợp tác an ninh với Bắc Kinh.

"Trung Quốc đang rơi vào thế bị động ở khu vực Thái Bình Dương, đặc biệt là sau chuyến công du không mấy thành công của ông Vương Nghị. Thỏa thuận vừa qua giữa Mỹ và Papua New Guinea sẽ đẩy Trung Quốc vào tình thế bất lợi hơn nữa", chuyên gia Firth nhận định.

Nhờ các căn cứ ở Papua New Guinea, Mỹ sẽ có thể bố trí thêm nhân lực, khí tài nhằm giám sát mọi động thái của Trung Quốc ở khu vực phía tây Thái Bình Dương. "Quan trọng hơn hết, thỏa thuận giúp Mỹ củng cố năng lực và nguồn lực đối trọng sức ảnh hưởng của Trung Quốc ở đây", Yegiora nhận định.

(Nguồn: Vnexpress)