Mỹ: Nợ kỷ lục 38.000 tỷ đô; Nhà Trắng nghỉ bất thường; Các ‘trùm’ vũ khí hưởng lợi; ‘Cứu’ ngành thịt bò; Tương lai đường hầm Nga-Mỹ

MỸ NỢ KỶ LỤC HƠN 38.000 TỶ USD

Giữa bối cảnh chính phủ liên bang vẫn đóng cửa, tổng nợ quốc gia của Mỹ đã chính thức vượt mốc 38.000 tỷ USD vào hôm 22/10. Đây là một con số kỷ lục, cho thấy tốc độ tích lũy nợ ngày càng nhanh trên bảng cân đối kế toán của nước này.

Ủy ban kinh tế hỗn hợp của Quốc hội Mỹ ước tính rằng tổng nợ quốc gia đã tăng thêm 69.713,82 USD mỗi giây trong năm qua.

Kênh CBS News (Mỹ) ngày 22/10 dẫn dữ liệu của Bộ Tài chính Mỹ cho biết nợ công của Mỹ ngày càng tăng, diễn ra trong bối cảnh chính phủ vẫn đóng cửa với hàng trăm nghìn công chức liên bang không được trả lương.

Việc chính phủ đóng cửa có thể làm tăng nợ quốc gia bởi diễn biến này kéo theo gián đoạn hoạt động kinh tế và trì hoãn nhiều quyết định tài khóa, trong khi việc tạm dừng các chương trình liên bang và khởi động lại chúng cũng có thể làm tăng chi phí.

Văn phòng Quản lý và Ngân sách ước tính rằng việc chính phủ Mỹ đóng cửa năm 2013 đã gây thiệt hại 2 tỷ USD do mất năng suất lao động.

Ông Michael A. Peterson - lãnh đạo của tổ chức phi lợi nhuận Quỹ Peter G. Peterson nhận định: “Việc nợ công chạm mốc 38.000 tỷ USD trong thời gian chính phủ đóng cửa là dấu hiệu đáng lo ngại mới nhất cho thấy các nhà lập pháp không hoàn thành nhiệm vụ tài khóa cơ bản của họ. Dường như khoản nợ của chúng ta đang phình ra với tốc độ kỷ lục. Bởi vì nợ quốc gia mới chỉ vượt 37.000 tỷ USD vào 2 tháng trước và tốc độ hiện tại nhanh gấp đôi so với mức trung bình kể từ năm 2000”.

Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ, đợt đóng cửa chính phủ dài nhất trong lịch sử nước này, kéo dài 35 ngày vào năm 2018, đã khiến nền kinh tế thiệt hại 11 tỷ USD, chủ yếu do việc cắt giảm chi tiêu của các công chức liên bang.

Vào tháng 9, 81% cử tri được Quỹ Peter G. Peterson khảo sát đã nhấn mạnh nợ quốc gia là vấn đề đáng quan ngại.

Theo các nhà kinh tế, “núi nợ” ngày càng phình to đang khiến chi phí lãi vay của chính phủ Mỹ tăng lên. Quỹ Peter G. Peterson phân tích rằng khoản thanh toán lãi cho khoản nợ quốc gia được dự báo sẽ tăng từ 4.000 tỷ USD trong thập kỷ qua lên 14.000 tỷ USD trong 10 năm tới, qua đó làm thu hẹp chi tiêu công và tư trong các lĩnh vực kinh tế chủ chốt.

Trong một báo cáo vào đầu tháng này, chiến lược gia David Kelly tại J.P. Morgan Asset Management đánh giá nợ công gia tăng của Mỹ cũng có thể làm giảm niềm tin của nhà đầu tư vào nền kinh tế. Trong tháng 5, hãng xếp hạng tín nhiệm tín dụng Moody's đã hạ xếp hạng tín nhiệm của Mỹ từ mức cao nhất Aaa xuống Aa1, phản ánh mối lo ngại của nhà đầu tư về nợ công ngày càng tăng của Washington. Hai hãng xếp hạng tín nhiệm lớn khác là Standard & Poor's cùng Fitch Ratings cũng đã hạ xếp hạng của Mỹ.

Bà Maya MacGuineas - Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Liên bang - đã bày tỏ lo ngại trước việc nợ công của Mỹ vượt mốc 38.000 tỷ USD. Bà bày tỏ: “Chúng ta đang dần trở nên tê liệt trước chính sự rối loạn của mình. Chúng ta không thông qua ngân sách, bỏ qua các thời hạn, phớt lờ những nguyên tắc tài khóa và chỉ tranh cãi về phần nhỏ trong ngân sách trong khi những yếu tố chi phối lớn nhất bị bỏ mặc. Ví dụ, quỹ tín thác của An sinh Xã hội và Medicare chỉ còn khoảng 7 năm nữa là cạn kiệt - vậy mà không hề có tiếng nói nào từ các nhà lãnh đạo chính trị về cách ngăn chặn thảm họa này”.

Đến ngày 22/10, tình trạng đóng cửa chính phủ liên bang Mỹ vẫn chưa có dấu hiệu được giải quyết, khi đảng Cộng hòa và Dân chủ tiếp tục bất đồng sâu sắc về vấn đề chi phí chăm sóc sức khỏe.

Đảng Dân chủ kiên quyết đòi tăng chi tiêu cho y tế, bao gồm việc gia hạn trợ cấp theo Đạo luật Chăm sóc sức khỏe hợp túi tiền (ACA) và khôi phục các quyền lợi bảo hiểm chăm sóc sức khỏe cho người có thu nhập thấp (Medicaid), như điều kiện tiên quyết để chấm dứt tình trạng đóng cửa. Ngược lại, đảng Cộng hòa khẳng định chính phủ phải được mở cửa trở lại trước khi bắt đầu bất kỳ cuộc đàm phán nào về chính sách y tế.

Thượng viện đã thất bại lần thứ 12 trong nỗ lực thúc đẩy dự luật do Hạ viện thông qua nhằm tài trợ cho chính phủ đến ngày 21/11.

42 triệu người Mỹ sẽ không được hỗ trợ thực phẩm

Nếu tình trạng chính phủ Mỹ đóng cừa tiếp tục kéo dài thì chỉ trong vài ngày tới, hàng chục triệu người nghèo ở nước này sẽ không còn nhận được trợ cấp thực phẩm theo Chương trình Hỗ trợ Dinh dưỡng Bổ sung (SNAP).

Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), chương trình SNAP, thường được gọi là “tem phiếu thực phẩm”, đang sắp cạn tiền. SNAP đang hỗ trợ khoảng 42 triệu người có thu nhập thấp trên khắp nước Mỹ. Chương trình do Cơ quan Dịch vụ Thực phẩm và Dinh dưỡng thuộc Bộ Nông nghiệp (USDA) điều hành, cung cấp thẻ điện tử (EBT) cho người thụ hưởng để mua thực phẩm thiết yếu. SNAP được tài trợ hoàn toàn từ ngân sách liên bang, nhưng được các chính quyền tiểu bang quản lý, vì vậy mức độ và thời điểm cạn kiệt ngân quỹ sẽ khác nhau ở từng địa phương.

Các tiểu bang Texas, Pennsylvania, Minnesota và New York đã đồng loạt cảnh báo rằng vào tháng 11 tới, các khoản trợ cấp thực phẩm sẽ bị ngừng hoặc chậm trễ, nếu bế tắc ngân sách không được Tổng thống Donald Trump và Quốc hội do đảng Cộng hòa kiểm soát giải quyết trước ngày 27/10.

Texas đã cảnh báo hàng triệu cư dân tại bang này rằng toàn bộ trợ cấp SNAP của tháng 11 sẽ bị ngừng nếu tình trạng đóng cửa chính phủ kéo dài. Tại Pennsylvania, chính quyền bang cũng đưa ra cảnh báo tương tự: Do Quốc hội dưới sự kiểm soát của đảng Cộng hòa không thông qua ngân sách liên bang, dẫn đến việc chính phủ đóng cửa, nên không chi trả được chương trình trợ cấp thực phẩm SNAP vào tháng 11/2025.

Các tiểu bang khác như Minnesota và New York cho biết, quyền lợi SNAP “đang gặp rủi ro” hoặc “có thể bị chậm trễ” nếu bế tắc ngân sách không sớm được giải quyết.

 

 

KỲ NGHỈ BẤT THƯỜNG CỦA NHÀ TRẮNG

Cơ quan giám sát kho vũ khí hạt nhân của Mỹ đã cho hơn 2/3 số nhân viên nghỉ việc không lương.

“Kỳ nghỉ bất thường” đến với hàng trăm nghìn nhân viên chính quyền liên bang Xứ Cờ hoa khi chính phủ đóng cửa gần 1 tháng nay do hai đảng Cộng hòa và Dân chủ trong Quốc hội Mỹ vẫn bất đồng quan điểm trong việc thông qua dự luật ngân sách tạm thời.

Cơ quan Quản lý an ninh hạt nhân quốc gia Mỹ (NNSA), đơn vị chịu trách nhiệm giám sát kho vũ khí hạt nhân của Xứ Cờ hoa, vừa cho phần lớn nhân viên nghỉ việc không lương khi tình trạng chính phủ đóng cửa vẫn chưa tìm thấy “ánh sáng cuối đường hầm”.

Do ảnh hưởng của tình trạng Chính phủ Mỹ đóng cửa, khoảng 1.400 nhân viên liên bang của NNSA nhận thông báo nghỉ việc tạm thời, chỉ còn gần 400 người ở những vị trí không thể thiếu mới tiếp tục được ở lại làm việc. NNSA được giao nhiệm vụ thiết kế, sản xuất, bảo dưỡng và bảo đảm an toàn cho kho vũ khí gồm 5.177 đầu đạn hạt nhân.

NNSA chỉ là một thí dụ nhỏ cho thực trạng hàng trăm nghìn nhân viên liên bang của Mỹ bị sa thải tạm thời. Tình trạng chính phủ đóng cửa lại càng lâm vào cảnh “đổ thêm dầu vào lửa” khi Thượng viện Mỹ tiến hành bỏ phiếu tới lần thứ 11 hôm 21/10, nhưng kết quả thì vẫn “giậm chân tại chỗ” do không hội đủ 60 phiếu ủng hộ cần thiết để thông qua dự luật ngân sách tạm thời. Việc bỏ phiếu dự luật ngân sách bổ sung bất thành lần thứ 11 liên tiếp tại Thượng viện đánh dấu đợt chính phủ đóng cửa dài thứ ba trong lịch sử nước Mỹ, chỉ đứng sau hai lần đóng cửa vào các năm 1995 và 2018-2019.

Kể từ khi chính phủ bắt đầu đóng cửa, đảng Cộng hòa chưa giành được thêm sự ủng hộ mới nào từ các nghị sĩ cho dự luật ngân sách tạm thời, vốn sẽ cấp ngân sách cho các hoạt động của chính phủ đến ngày 21/11 tới, vỏn vẹn chưa đầy 1 tháng . Trong bối cảnh khó khăn bủa vây, Tổng thống Donald Trump không ngừng gây sức ép buộc đảng Dân chủ bỏ phiếu thông qua dự luật ngân sách tạm thời nhằm giúp chính phủ mở cửa trở lại. Giám đốc Hội đồng Kinh tế quốc gia Nhà Trắng Kevin Hassett bày tỏ, hy vọng tình trạng này sẽ sớm kết thúc trong tuần này, đồng thời hối thúc chính phủ tiến hành các biện pháp mạnh tay nếu bế tắc tiếp tục kéo dài.

Trong một động thái nhượng bộ, Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát đề xuất gia hạn các khoản trợ cấp y tế cho 24 triệu người dân Mỹ, vốn là yêu cầu chính của đảng Dân chủ, để đổi lấy việc thông qua dự luật ngân sách tạm thời. Đảng Dân chủ đang thúc đẩy giảm thuế cho 24 triệu người Mỹ mua bảo hiểm thông qua Đạo luật Chăm sóc sức khỏe hợp túi tiền (ACA - còn gọi là Obamacare) và đưa “con bài” này ra để mặc cả với phe Cộng hòa về dự luật ngân sách tạm thời.

Phe Dân chủ muốn khoản giảm thuế này kéo dài vĩnh viễn, thay vì sẽ hết hạn vào cuối năm 2025 như kế hoạch. Về phía mình, đảng Cộng hòa và Tổng thống Trump tuyên bố sẵn sàng xem xét sửa đổi cho các khoản giảm thuế Obamacare sắp hết hạn, nhưng lại muốn giải quyết tách biệt với vấn đề ngân sách.

Nhiều nghị sĩ đảng Dân chủ cho rằng, thỏa thuận về trợ cấp y tế sẽ trở nên vô nghĩa nếu không có sự chấp thuận của Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và Tổng thống Trump. Tuy nhiên, ông Johnson khăng khăng cho rằng, Hạ viện đã hoàn thành trách nhiệm của mình khi bỏ phiếu thông qua dự luật ngân sách tạm thời, đồng thời tuyên bố sẽ không mở lại các phiên họp cho đến khi chính phủ hoạt động trở lại. Ông Johnson tuyên bố Hạ viện có sớm họp hay không phụ thuộc việc Thượng viện bỏ phiếu trả lương cho nhân viên liên bang và quân nhân.

Trước tuyên bố cứng rắn của Chủ tịch Hạ viện, lãnh đạo phe đa số ở Thượng viện John Thune thông báo sẽ trình một dự luật trong tuần này nhằm bảo đảm việc chi trả lương cho nhân viên liên bang và quân nhân, những người vẫn phải làm việc trong thời gian chính phủ đóng cửa. Ông Thune thừa nhận việc thông qua dự luật vẫn cần sự ủng hộ từ các nghị sĩ đảng Dân chủ.

Chính phủ liên bang Mỹ gần như đóng cửa hoàn toàn kể từ hôm 1/10, với hơn 750.000 nhân viên phải nghỉ việc không lương, dù không mong muốn. Những nhân viên được coi là thiết yếu như quân nhân, nhân viên thực thi pháp luật, biên phòng và kiểm soát không lưu vẫn bắt buộc phải đi làm dù chưa được trả lương.

 

 

CÁC ÔNG “TRÙM” VŨ KHÍ HƯỞNG LỢI TỪ XUNG ĐỘT Ở UKRAINE VÀ TRUNG ĐÔNG

Các hãng sản xuất vũ khí Lockheed Martin và RTX hôm 21/10 đưa ra mức dự báo lợi nhuận mạnh mẽ trong phần còn lại của năm nay, theo Reuters.

Hai công ty này đang được hưởng lợi từ nhu cầu vũ khí tăng mạnh do các cuộc xung đột ở Trung Đông và chiến tranh Nga-Ukraine kéo dài.

Tên lửa, đạn dược và hệ thống phòng không là những yếu tố quan trọng thúc đẩy doanh thu của cả hai nhà sản xuất vũ khí này.

Lockheed đã được Lầu Năm Góc trao cho bản hợp đồng trị giá 12,5 tỷ USD để cung cấp tổng cộng 296 chiến đấu cơ F-35.

Doanh thu của RTX, trước đây là Raytheon, cũng được thúc đẩy nhờ tình trạng thiếu hụt máy bay thương mại mới, khi các nhà cung cấp dịch vụ bảo trì và sửa chữa như RTX bảo trì các hãng hàng không vận hành đội bay cũ, tốn kém. Công ty cũng được hưởng lợi từ doanh số bán động cơ máy bay tốt hơn.

Trong khi đó, hãng Northrop Grumman (NOC.N) đã điều chỉnh giảm dự báo doanh thu cả năm 2025, nhưng cho biết lợi nhuận sẽ cao hơn dự kiến trong năm nay.

Công ty cho biết thời điểm nhận các hợp đồng chế tạo vũ khí đã làm giảm triển vọng doanh thu.

Bên cạnh việc bổ sung lại kho vũ khí đã tiêu hao trong các xung đột toàn cầu, hệ thống phòng thủ tên lửa chủ lực Golden Dome của chính quyền Trump đã thúc đẩy triển vọng tăng trưởng cho các nhà thầu quốc phòng hàng đầu.

Ban lãnh đạo RTX đã nói với các nhà phân tích Phố Wall trong một cuộc họp phân tích về kết quả kinh doanh rằng, ngoài việc bổ sung đạn dược, Raytheon đang nhắm đến hàng tỷ USD mà Mỹ sẽ chi cho Golden Dome: "Những khoản này hiện không có trong danh mục hợp đồng của chúng tôi. Vì vậy, có khả năng để bổ sung vào trong tương lai."

Hệ thống Golden Dome ước tính có chi phí 175 tỷ USD, nhưng vẫn còn nhiều điều chưa chắc chắn về thiết kế tổng thể của dự án vì số lượng bệ phóng, đầu đạn đánh chặn, trạm mặt đất và các vị trí tên lửa cần thiết cho hệ thống vẫn chưa được xác định.

Các nhà thầu như Lockheed, Northrop, RTX và Boeing có nhiều hệ thống phòng thủ tên lửa khác nhau được kỳ vọng sẽ tham gia vào lá chắn phòng thủ tên lửa này.

Tổng giám đốc Northrop, bà Kathy Warden, nói với các nhà phân tích vào hôm 21/10: "Chúng tôi rất vui khi thấy chính quyền đặt ưu tiên cấp bách vào việc bảo vệ đất nước, cũng như những cơ hội từ việc này mang lại."

Kết quả mạnh mẽ

Lockheed Martin, nhà thầu quốc phòng lớn nhất thế giới, vào hôm 21/10 đã nâng dự báo doanh thu và lợi nhuận cho năm 2025 nhờ nhu cầu bền vững đối với máy bay chiến đấu và đạn dược trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng.

Lockheed, nhà sản xuất máy bay chiến đấu tàng hình F-35, cho biết doanh thu mảng hàng không của họ tăng 11,9% lên 7,26 tỷ USD trong quý III.

Công ty hiện dự báo lợi nhuận năm 2025 đạt 22,15 - 22,35 USD/cổ phiếu, so với ước tính trước đó là 21,70 - 22,00 USD.

Lockheed cũng nâng dự báo về doanh thu mức thấp nhất từ 73,75 tỷ USD lên 74,25 tỷ USD, trong khi giữ nguyên mức cao nhất là 74,75 tỷ USD.

Cũng vào ngày 21/10, tập đoàn hàng không và quốc phòng RTX đã nâng dự báo lợi nhuận và doanh thu cả năm, khi nhu cầu tăng đối với tên lửa và dịch vụ của họ giúp công ty giảm thiểu tác động tiêu cực từ các mức thuế quan.

Tình trạng thiếu máy bay phản lực thương mại mới cũng đang thúc đẩy doanh số của các nhà cung cấp dịch vụ bảo trì và sửa chữa như RTX, vốn đang kỳ vọng các hãng hàng không tiếp tục sử dụng đội bay cũ với chi phí vận hành tốn kém.

RTX, nhà sản xuất động cơ GTF và cạnh tranh với CFM International, đã được hưởng lợi từ nhu cầu tăng mạnh từ các hãng sản xuất máy bay khi họ tăng cường sản xuất.

RTX hiện điều chỉnh dự báo doanh thu cả năm ở mức 86,5 - 87 tỷ USD, tăng so với dự báo trước là 84,75 - 85,5 tỷ USD.

Công ty cũng nâng dự báo lợi nhuận điều chỉnh lên mức 6,10 - 6,20 USD mỗi cổ phiếu cho năm 2025, so với mức dự báo trước đó là 5,80 - 5,95 USD."

Northrop Grumman, cũng công bố kết quả vào hôm 21/10, là một biến động bất thường, nâng dự báo lợi nhuận 2025 lần thứ hai liên tiếp.

Tuy nhiên, công ty này lại giảm dự báo doanh thu cả năm 2025, với dự kiến ở mức 41,7 - 41,9 tỷ USD, so với dự báo trước đó là 42,05 - 42,25 tỷ USD.

 

MỸ TRIỂN KHAI LOẠT BIỆN PHÁP “CỨU” NGÀNH THỊT BÒ, ĐẢM BẢO AN NINH LƯƠNG THỰC

Trong thông cáo ngày 22/10, Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins nhấn mạnh chuỗi cung ứng thực phẩm của Mỹ là một trong các ưu tiên an ninh quốc gia của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) ngày 22/10 đã cùng các cơ quan liên quan công bố một loạt biện pháp nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp thịt bò, đồng thời củng cố và ưu tiên vai trò then chốt của người chăn nuôi trong an ninh quốc gia của nước Mỹ.

USDA cho biết kể từ năm 2017, số trang trại chăn nuôi quy mô gia đình tại Mỹ đã giảm hơn 17%, tương đương mức giảm hơn 100.000 cơ sở trong vòng 10 năm qua. Theo đó, quy mô đàn bò tại Mỹ hiện ở mức thấp nhất trong 75 năm qua, trong khi nhu cầu tiêu thụ thịt bò của người dân tăng 9% cùng giai đoạn.

Cụ thể, theo số liệu của Chính phủ Mỹ, tính đến tháng 7/ 2025, quy mô đàn bò của Mỹ khoảng 94,2 triệu con, mức thấp nhất kể từ năm 1951. Tuy nhiên, con số này tăng so với 86,7 triệu con được ghi nhận vào tháng 1/2025.

Do việc mở rộng quy mô đàn cần nhiều thời gian, USDA đang đầu tư ngay từ bây giờ để giúp ổn định thị trường lâu dài cho người chăn nuôi và giữ giá thịt bò phải chăng cho người tiêu dùng.

Trong thông cáo ngày 22/10, Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins nhấn mạnh chuỗi cung ứng thực phẩm của Mỹ là một trong các ưu tiên an ninh quốc gia của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

USDA cam kết đảm bảo người dân Mỹ có nguồn cung protein giá cả hợp lý, đồng thời người chăn nuôi Mỹ có môi trường kinh tế vững mạnh để tiếp tục duy trì hoạt động chăn nuôi sản xuất qua nhiều thế hệ.

Theo bà Brooke Rollins, USDA sẽ đẩy nhanh các cải cách giảm bớt quy định, khuyến khích năng lực chế biến, trong đó có tăng khẩu phần thịt bò nuôi tại địa phương vào thực đơn học đường và phối hợp với các cơ quan khác của chính phủ để xóa bỏ những rào cản tồn tại lâu nay, chẳng hạn như các quy định lỗi thời về chăn thả gia súc.

Trong khi đó, Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum cho biết cơ quan này đang cắt giảm thủ tục hành chính và khôi phục quyền tiếp cận đất công để chăn thả, nhằm hỗ trợ sinh kế của người dân trong ngành chăn nuôi.

Theo Bộ trưởng Y tế và dịch vụ nhân sinh Robert Kennedy, Mỹ sẽ thúc đẩy ngành chăn nuôi để các gia đình có thể lựa chọn thực phẩm giàu dinh dưỡng và ít qua chế biến.

Để thực hiện các bước đi nói trên, Cơ quan Quản lý doanh nghiệp nhỏ (SBA) cam kết đóng góp bằng cách cắt giảm các quy định lỗi thời và cung cấp các khoản vay được Chính phủ Mỹ bảo đảm, nhằm hỗ trợ những nhà sản xuất nông nghiệp khi họ nỗ lực củng cố nguồn cung thịt bò của nước Mỹ.

Gần đây, một số hộ chăn nuôi ở Mỹ đã bắt đầu khôi phục quy mô đàn. Các chuyên gia trong chuỗi cung ứng thịt bò nhận định phải mất khoảng 2 năm để cải thiện sản lượng thịt bò vì cần thời gian để nuôi bò đến trưởng thành.

Trước đó, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ đang nỗ lực giảm giá thịt bò trong nước trong bối cảnh giá mặt hàng này liên tục lập kỷ lục do nguồn cung khan hiếm.

Ông Trump cũng nêu ý tưởng nhập khẩu thịt bò từ Argentina sau khi công bố kế hoạch cứu trợ của Mỹ dành cho quốc gia Mỹ Latinh đang gặp khó khăn về tài chính này. Tuy nhiên, các nông dân chăn nuôi bò ở Mỹ lại cho rằng động thái này đồng nghĩa với việc thao túng thị trường nhằm hạ giá thịt bò.

Trong cuộc phỏng vấn trên CNBC mới đây, Bộ trưởng Nông nghiệp Rollins ước tính lượng thịt bò nhập khẩu chỉ chiếm khoảng 17% lượng thịt bò tiêu thụ hằng năm tại Mỹ. Bà nhấn mạnh bất kỳ động thái tăng nhập khẩu thịt bò nào từ Argentina “đều không đáng kể” so với tổng lượng tiêu thụ của thị trường Mỹ, đặc biệt trong trường hợp USDA lo ngại về nguy cơ dịch bệnh lở mồm long móng.

 

 

TƯƠNG LAI ĐƯỜNG HẦM NGA-MỸ?

Ý tưởng về một đường hầm nối Chukotka và Alaska đã thu hút sự chú ý của Tổng thống Trump và khiến người đồng cấp Ukraine Zelensky tức giận.

Tuy nhiên, các chuyên gia lại chia rẽ: một số người gọi dự án này là không tưởng, những người khác đang tính toán thời gian hoàn vốn. Trong khi đó, Nga vẫn tiếp tục xây dựng các dự án cơ sở hạ tầng phức tạp có thể trở thành một phần của hành lang giao thông đường bộ giữa hai bán cầu, theo tờ Komsomolskaya Pravda.

"Bạn sẽ không thích điều này"

"Một đường hầm nối Nga và Alaska rất thú vị. Nó sẽ dẫn chúng ta đến một lượng lớn tài nguyên khoáng sản", Tổng thống Mỹ tuyên bố trong cuộc gặp gần đây với Tổng thống Volodymyr Zelensky tại Nhà Trắng.

Nói với vị khách của mình, ông nói thêm: "Tôi không nghĩ ngài sẽ thích nó". Ông Zelensky xác nhận với vẻ mặt bất mãn: "Tôi không hài lòng về điều đó".

Ý tưởng này đang được Kirill Dmitriev, người đứng đầu Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF), tích cực thúc đẩy. Ông gọi cơ sở giả định này là "đường hầm Putin-Trump", tương tự như một dự án tương tự được thảo luận dưới thời Khrushchev và Kennedy.

Người đứng đầu quỹ này cho biết Nga đã nghiên cứu khả thi cho đường hầm trong sáu tháng. Ông nói rằng mặc dù chi phí của dự án trước đây ước tính khoảng 65 tỷ đô la, nhưng với "công nghệ hiện đại từ The Boring Company của Elon Musk", con số này có thể giảm xuống còn 8 tỷ đô la.

Tuy nhiên, để biến ý tưởng này thành hiện thực, cần phải đạt được "thành tựu kỹ thuật của thế kỷ", như truyền thông Mỹ đã từng viết.

Một ý tưởng trăm năm tuổi

Đường thẳng nối Chukotka và Bán đảo Seward (Alaska) dài 82,5 km. Khoảng giữa hai đảo là hai hòn đảo. Đảo Ratmanov, hay còn gọi là Diomede Lớn, thuộc Nga, trong khi Đảo Kruzenshtern, hay còn gọi là Diomede Nhỏ, thuộc Hoa Kỳ.

Đường đổi ngày quốc tế chạy giữa hai đảo. Đảo Ratmanov sớm hơn đảo lân cận gần một ngày, đó là lý do tại sao chúng đôi khi được gọi là "Đảo Ngày Mai" và "Đảo Hôm Qua". Nếu một cây cầu hoặc đường hầm được xây dựng, dự án cơ sở hạ tầng có thể sẽ đi qua trực tiếp hai đảo này.

Thủy triều và dòng chảy ở đây không mạnh. Eo biển Bering không sâu quá 55 mét—tương đương với eo biển Manche. Tuy nhiên, khoảng cách vận chuyển sẽ dài gấp đôi so với giữa Pháp và Anh—hơn 100 km so với 51 km.

Điều kiện thời tiết chắc chắn sẽ là một thách thức: nhiệt độ trung bình ở khu vực eo biển là âm 20 độ C, và có thể xuống tới âm 50 độ. Lớp đất đóng băng vĩnh cửu, vốn đang tan chảy nhanh chóng gần đây, cũng là một thách thức. Mùa hè (và cũng là mùa xây dựng) rất ngắn—công việc chỉ có thể thực hiện trong vài tháng mỗi năm.

Tuy nhiên, ngay cả khi xét đến những hoàn cảnh này, việc xây dựng một hành lang đất liền giữa hai bán cầu vẫn là một nhiệm vụ khả thi, ít nhất là về mặt kỹ thuật thuần túy. Đây đã là suy nghĩ từ một trăm năm trước.

Cầu dẫn đến hư không

Những cuộc thảo luận đầu tiên tại Mỹ về việc xây dựng tuyến đường sắt giữa Chukotka và Alaska diễn ra vào những năm 1890. Kể từ đó, vấn đề này đã được nhắc lại nhiều lần—trong thời Sa hoàng, thời Liên Xô, và trong hai mươi năm qua.

Theo các phương tiện truyền thông, siêu dự án này được cho là đã được thảo luận trong một cuộc gặp riêng giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ George W. Bush vào năm 2008, với Roman Abramovich được cho là nhà đầu tư chính. Tuy nhiên, chưa có quyết định cụ thể nào được đưa ra.

Rào cản chính là nếu xây dựng đường hầm hoặc cầu, chúng sẽ chẳng dẫn đến đâu cả: trong vòng hàng nghìn km xung quanh, không có người sinh sống và không có cơ sở hạ tầng. Tuyến đường sắt gần nhất ở phía Nga cách đó 2.800 km, và một con đường cách đó 2.000 km, mà ngay cả con đường đó cũng chưa được trải nhựa. Tuy nhiên, theo kế hoạch hiện tại, đến những năm 2040, đường cao tốc sẽ chỉ cách eo biển 600 km.

Về phía Mỹ, tình hình cũng gần tương tự: để kết nối cơ sở hạ tầng với tuyến đường sắt xuyên lục địa giả định ở Alaska, cần phải xây dựng 1.200 km (750 dặm) đường bộ hoặc đường sắt. Tổng chi phí của các tuyến đường này có thể vượt quá chi phí xây dựng đường hầm.

Điều này đặt ra câu hỏi then chốt: liệu việc xây dựng có khả thi về mặt kinh tế không? Một số chuyên gia trả lời là có.

Ý kiến

Như Georgy Mashnin, giám đốc điều hành cấp cao của một tập đoàn sản xuất Nga, viết trên kênh Telegram của mình, lợi thế chính của đường sắt liên bán cầu là tốc độ. Phần lớn thương mại giữa Đông Á và Mỹ được vận chuyển bằng đường biển, nhưng các cảng biển lại quá tải. Việc vận chuyển hàng hóa đến bờ biển Đại Tây Dương trở nên phức tạp do phải đi qua Kênh đào Panama.

"Thời gian vận chuyển trung bình của hàng hóa, ví dụ, từ Seoul đến Los Angeles là 25 ngày, và từ Seoul đến New York là 43 ngày. Trong điều kiện lý tưởng, thời gian này là lý tưởng, nhưng đôi khi có thể kéo dài đến một tháng rưỡi đến hai tháng", ông giải thích.

Theo tính toán của Mashnin, hành trình vận chuyển hàng hóa bằng đường bộ sẽ mất khoảng một tuần rưỡi đến hai tuần.

"Tuyến đường này chắc chắn sẽ đắt hơn so với vận chuyển bằng tàu container đường biển. Đúng là có những sản phẩm mà việc tiết kiệm 20-30 ngày vận chuyển là rất quan trọng. Hơn nữa, tính ổn định và khả năng dự đoán nguồn cung thường tác động đáng kể đến chi phí", chuyên gia lưu ý.

Khối lượng vận chuyển đường biển đến Bắc Mỹ qua Thái Bình Dương ước tính khoảng 2,5 tỷ tấn, tương đương khoảng 123 triệu container, mỗi năm.

Theo Mashnin, chỉ cần 5% lượng hàng hóa được chuyển hướng qua eo biển Bering, thời gian hoàn vốn xây dựng sẽ giảm xuống còn mười đến mười lăm năm. "Đây sẽ là những con số đáng kinh ngạc đối với một dự án cơ sở hạ tầng quy mô như thế này", ông nhấn mạnh.

Tuy nhiên, hầu hết các chuyên gia đều coi việc nói về đường hầm là một cử chỉ mang tính biểu tượng, một sự đảm bảo về ý định tốt.

Ý kiến phản đối

"Hiện tại, ý tưởng xây dựng đường hầm dưới eo biển Bering dường như mang tính chính trị nhiều hơn. Đó là tầm nhìn về một tương lai tốt đẹp hơn, nơi các lực lượng chính trị đối lập tập trung nguồn lực vào hợp tác thay vì đối đầu quân sự, và hiện thực hóa ý tưởng có ý nghĩa toàn cầu về việc kết nối hai châu lục bằng đường bộ", Sergey Zaborov, đối tác quản lý của công ty tư vấn TRIADA Partners, cho biết.

Theo ông, ngoài những trở ngại về cơ sở hạ tầng và địa chính trị, còn có thể phát sinh những trở ngại về tài chính, cũng như về xã hội - môi trường và văn hóa.

"Ngay cả khi có sự tham gia của chính phủ, thời gian hoàn vốn kéo dài hàng thập kỷ khiến dự án không được các nhà đầu tư tư nhân ưa chuộng; ngân sách chính phủ hạn hẹp và có các nhiệm vụ cơ sở hạ tầng được ưu tiên hơn", ông giải thích.

"Hơn nữa, các khu vực xung quanh eo biển là hệ sinh thái Bắc Cực và là lãnh thổ truyền thống của người dân bản địa; việc xây dựng và vận hành gây ra nguy cơ xói mòn bờ biển, đe dọa nghề cá và làm xáo trộn cuộc sống của cộng đồng địa phương", ông này cho biết thêm.

Theo Evgeny Sumarokov, phó giáo sư Khoa Kinh doanh Quốc tế tại Đại học Tài chính thuộc Chính phủ Liên bang Nga, hiện tại, dự án này mang tính biểu tượng hơn là một bước tiến hướng tới hòa giải. Ông tin rằng nếu dự án cuối cùng được triển khai, chi phí của siêu dự án xây dựng này chắc chắn sẽ phải được điều chỉnh tăng lên.

"Hiện tại, đây chỉ là ước tính. Thông thường, dữ liệu dự án và chi phí thực tế sẽ khác nhau. Các yếu tố như lạm phát, khó khăn về hậu cần, biến đổi khí hậu và thiên nhiên, cùng các sự kiện bất khả kháng khác không thể bị loại trừ, đặc biệt là trong khoảng thời gian gần một thập kỷ", chuyên gia kinh tế này cho biết.

Tuy nhiên, ông nói thêm, dự kiến sẽ có một số đối tác quốc tế tham gia vào quá trình hợp tác này - cụ thể là tài trợ cho dự án, dự án sẽ cung cấp cả vận tải hàng hóa và hành khách bằng đường sắt, cũng như khai thác chung các nguồn năng lượng và tạo việc làm mới ở cả hai bờ Bắc Cực.

Nếu đạt được điều này, chi phí tài trợ sẽ tương đối thấp. Cần lưu ý rằng Trung Quốc trước đây đã bày tỏ sự quan tâm đến việc tham gia xây dựng đường hầm.

Ngược lại, Alexey Ponomarev, một chuyên gia trong lĩnh vực tài chính tài sản hàng hải, cho rằng dự báo về khả năng hoàn vốn đầu tư nhanh chóng của dự án là quá lạc quan.

"Đường hầm có thể trở thành một phần của hành lang đất liền mới giữa châu Âu và Bắc Mỹ, rút ngắn các tuyến đường vận tải hàng hóa và mở ra những cơ hội độc đáo cho thương mại và quá cảnh, cũng như thúc đẩy sự phát triển của các vùng lãnh thổ phía bắc Nga. Tuy nhiên, thời gian hoàn vốn cho một dự án như vậy sẽ ít nhất là 50 năm", ông nói.

"Trong bối cảnh địa chính trị hiện tại và trong điều kiện cạnh tranh toàn cầu với các quốc gia như phương Tây, khó có ai nghiêm túc cân nhắc đầu tư vào một tương lai dài hạn như vậy", Alexey Ponomarev nhận định.

Trong khi đó, Nga đang gặt hái được những thành công đầu tiên trong việc đầu xây dựng một cơ sở hạ tầng quan trọng có thể trở thành một phần của hành lang giao thông đến một lục địa khác.

 

Nguồn: Zing News; Nhân Dân; BBC; VietnamPlus; Soha

Xem thêm:
Về trang trước

Chủ đề:

Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá

Đọc nhiều nhất

Việt Nam: Khách đi Trung Quốc top đầu thế giới; Dự án đường sắt 30.000 tỷ gặp khó; Siêu máy bay, thử thành công ở Pháp; Công trình 9.000 tỷ; Chuyển nhượng bất động sản 2026

Thế giới: Châu Âu không có chỗ trong đàm phán; Nga chuẩn bị trừng phạt Châu Âu; Nguy cơ vỡ nợ toàn cầu; Chiến sự Ukraine 8/11; Tàu chiến hướng về Trung Đông

Việt Nam: Hồ nước nhân tạo lớn nhất; Nhà mặt phố cổ treo biển cho thuê; Vụ Tập đoàn Dương Đông; Nutifood đề xuất đầu tư hai công viên ven sông; Hồi sinh dự án thép 8.000 tỷ

Người Việt hải ngoại: “Con gái” Quỳnh Kool được Hàn Quốc để mắt; Cô gái Pháp tìm được gia đình; Nam danh ca về diễn lần cuối; “Mùa kinh doanh” mới Ngày Văn Hóa

Việt Nam: “Siêu” cầu vượt sông Hồng; Cắt khúc, vo tròn vụ việc xử lý hành chính; Đề xuất siết người bỏ cọc; Doanh nghiệp tăng tuyển dụng cuối năm; Đà Nẵng vào top điểm đến thế giới

Người Việt hải ngoại: Người đầu tiên trúng tuyển Harvard; Bình tĩnh với khuyến cáo tích trữ đồ sinh tồn; Tập huấn phương pháp giảng dạy tiếng Việt; Mở 6 nhà hàng ở Bỉ

Việt Nam: Phở Tư Lùn lại bị xử phạt; Khu nghỉ dưỡng “đẹp bậc nhất vịnh Bắc Bộ”; Mua 14 đoàn tàu từ Trung Quốc; Siêu dự án cao tốc 63.000 tỷ; Giữ ngôi số 1 du lịch châu Á

Người Việt hải ngoại: Cô gái làm tiếp viên cho Ả Rập; Phương Oanh đưa các con đi Hàn; Bắc cây cầu kết nối quê hương; Cơ hội làm ăn ở Nhật; Kết nối người Việt với quốc tế

Lên đầu trang