EU: Năng lượng mặt trời thành nguồn điện chính; Lỗ hổng phòng thủ bầu trời; ‘Tường UAV’ có chặn được máy bay Nga; Bất đồng Ba Lan-Hungary

NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI LẦN ĐẦU TIÊN TRỞ THÀNH NGUỒN ĐIỆN CHÍNH TẠI EU

Hơn một nửa sản lượng điện của EU trong quý II năm 2025 đến từ năng lượng tái tạo.

Theo số liệu mới nhất từ Eurostat, năng lượng mặt trời đã lần đầu tiên trở thành nguồn điện chính tại Liên minh châu Âu vào tháng 6/2025. Trong quý II năm nay, hơn một nửa sản lượng điện của EU đến từ các nguồn năng lượng tái tạo, với năng lượng mặt trời chiếm 22% – vượt qua năng lượng hạt nhân ở mức 21,6%.

Ba quốc gia gồm Đan Mạch (94,7%), Latvia (93,4%) và Áo (91,8%) dẫn đầu về tỷ lệ điện sản xuất từ nguồn tái tạo. Ngoài ra, 15 quốc gia khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể so với cùng kỳ năm ngoái. Luxembourg và Bỉ là hai nước có mức tăng mạnh nhất, lần lượt là +13,5 và +9,1 điểm phần trăm, chủ yếu nhờ vào sự phát triển của năng lượng mặt trời.

Một nghiên cứu năm 2023 dự báo năng lượng mặt trời sẽ trở thành nguồn năng lượng chính toàn cầu vào năm 2050, khi chi phí giảm và hiệu suất ngày càng được cải thiện. Những tiến bộ công nghệ trong lĩnh vực năng lượng tái tạo cũng đồng nghĩa với việc điện từ nhiên liệu hóa thạch sẽ dần mất tính khả thi về mặt kinh tế trong các thập kỷ tới.

Hai báo cáo của Liên Hợp Quốc công bố vào tháng 7 cho thấy quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo toàn cầu đã vượt qua một “điểm bùng phát tích cực”. Tổng Thư ký Antonio Guterres gọi đây là “bình minh của một kỷ nguyên năng lượng mới”.

Tuy nhiên, xu hướng này vẫn vấp phải sự phản đối từ một số nền kinh tế lớn.

Phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tuần trước, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump chỉ trích mạnh mẽ quá trình chuyển đổi năng lượng sạch, gọi đó là “trò lừa đảo xanh” và cảnh báo rằng các quốc gia theo đuổi xu hướng này sẽ thất bại. Theo nhóm vận động môi trường Climate Power, ngành dầu khí đã chi khoảng 450 triệu USD để gây ảnh hưởng đến ông Trump và các chính trị gia Cộng hòa trong cuộc bầu cử tổng thống năm ngoái.

 

 

LỘ DIỆN LỖ HỔNG PHÒNG THỦ CHIẾN LƯỢC TRÊN BẦU TRỜI CHÂU ÂU

Sự kiện ở Copenhagen phơi bày nguy cơ an ninh lớn khi NATO phải dùng vũ khí đắt đỏ chống UAV giá rẻ.

Theo hãng thông tấn Anadolu (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 3/10, trong tuần này, các nhà lãnh đạo châu Âu đã tập trung tại Copenhagen, Đan Mạch, cho Hội nghị thượng đỉnh không chính thức của Hội đồng châu Âu và phiên họp của Cộng đồng Chính trị châu Âu (EPC). Cuộc gặp, quy tụ các quốc gia EU, các ứng viên như Ukraine và Moldova, cùng các đối tác ngoài EU như Anh và Na Uy, diễn ra chỉ vài ngày sau sự cố sân bay Copenhagen phải đóng cửa vì thiết bị bay không người lái (UAV) bị nghi ngờ có liên hệ với Nga.

Đối diện với những vụ vi phạm không phận liên tiếp ở Ba Lan, Romania và Estonia, trọng tâm thảo luận của sự kiện trên đã chuyển sang một thách thức sống còn: làm thế nào để bảo vệ bầu trời châu Âu trước sự xâm nhập của UAV giá rẻ.

Sự mất cân bằng chi phí và lỗ hổng chiến lược

Sự hiện diện của UAV trên lãnh thổ NATO và EU đã trở thành một vấn đề đau đầu, phơi bày một lỗ hổng chiến lược nghiêm trọng. Khi 19 UAV xâm nhập không phận Ba Lan, NATO đã điều động máy bay F-35 của Hà Lan và F-16 của Ba Lan để bắn hạ chúng. Đây là một chiến dịch thành công về mặt quân sự nhưng lại cực kỳ tốn kém về mặt kinh tế.

Mỗi tên lửa Sidewinder do máy bay NATO phóng đi có giá gần nửa triệu euro, trong khi số UAV bị phá hủy chỉ có giá trị vài nghìn euro mỗi chiếc. Sự mất cân bằng kinh tế này thật đáng kinh ngạc, cho thấy hệ thống phòng không của NATO vẫn phụ thuộc nặng nề vào các thiết bị cao cấp, không phù hợp để đối phó với hàng loạt UAV giá rẻ. Đây không chỉ là vấn đề tài chính mà còn là một lỗ hổng mà các đối thủ có thể muốn khai thác triệt để.

Trước bối cảnh trên, các nhà lãnh đạo châu Âu nhận thức rõ rằng châu lục này cần một hệ thống phòng không nhiều lớp, đặc biệt là ở sườn phía Đông của NATO, để đối phó hiệu quả và tiết kiệm chi phí. Tuyến phòng thủ đầu tiên phải bao gồm các hệ thống cơ động, giá rẻ như máy gây nhiễu, laser, tác chiến điện tử và UAV để đánh chặn UAV cảm tử.

Tuyến thứ hai nên dựa vào các hệ thống tầm trung như IRIS-T SLM của Đức hoặc NASAMS của Na Uy-Mỹ cho các UAV lớn hơn và tên lửa tầm ngắn. Cuối cùng, tuyến trên cùng phải chống lại các mối đe dọa đạn đạo và siêu thanh/siêu vượt âm bằng các hệ thống đã được chứng minh như Patriot PAC-3, THAAD hoặc SAMP/T của châu Âu. Hơn nữa, chỉ xây dựng hệ thống là chưa đủ. Châu Âu cũng cần phải huấn luyện thực tế, bao gồm cả các cuộc tập trận quy mô lớn chống lại các bầy/đàn UAV, một kịch bản mà các đồng minh NATO vẫn hiếm khi thực hiện.

Đề xuất "bức tường UAV" của EU

Để ứng phó, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã đề xuất một "bức tường UAV": một mạng lưới các hệ thống phát hiện, theo dõi và đánh chặn trên toàn lục địa, có thể tương tác giữa các quốc gia EU. Theo tầm nhìn của bà Leyen, các cảm biến âm thanh, radar và biện pháp đối phó điện tử sẽ tạo thành một lá chắn chung. Kế hoạch này nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ các quốc gia thành viên.

Tuy nhiên, Juraj Majcin, nhà phân tích chính sách tại Trung tâm chính sách châu Âu ở Brussels, nhận định rằng quốc phòng phần lớn vẫn nằm ngoài nhiệm vụ cốt lõi của EU, nơi vai trò của Ủy ban châu Âu chỉ giới hạn ở chính sách công nghiệp và tài trợ quốc phòng, chẳng hạn như công cụ SAFE (hành động an ninh vì châu Âu) mới được thông qua. Chuyên gia Majcin nhấn mạnh: việc thực hiện và phân công lao động giữa NATO, EU và các quốc gia thành viên sẽ là thử thách thực sự đối với đề xuất này.

Dù cuộc họp của Cộng đồng Chính trị châu Âu không mang lại nhiều kết quả ngoài tính biểu tượng, nhưng biểu tượng đó vẫn giữ được ý nghĩa chính trị sâu sắc. Tuy nhiên, thời gian đang cạn dần. Mỗi UAV bay qua bầu trời châu Âu không chỉ là một bài kiểm tra về khả năng phòng thủ mà còn là một bài kiểm tra về ý chí chính trị.

Nếu không có một hệ thống phòng không toàn diện và hiệu quả về chi phí, châu Âu có nguy cơ làm cạn kiệt cả kho vũ khí lẫn ngân sách. Việc trì hoãn thêm nữa thậm chí sẽ làm suy yếu uy tín của châu Âu, đòi hỏi phải có hành động khẩn cấp và phối hợp để chuyển từ ý định chính trị sang năng lực phòng thủ cụ thể.

 

 

LIỆU 'TƯỜNG UAV' CỦA CHÂU ÂU CÓ CHẶN ĐƯỢC MÁY BAY NGA?

Sau một loạt cáo buộc máy bay không người lái (UAV) của Nga xâm nhập không phận châu Âu, các lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) đã họp tại Copenhagen để thảo luận chiến lược bảo vệ lục địa này khỏi các hành động quân sự trong tương lai của Nga.

Đề xuất của họ là xây một bức tường UAV. Tuy nhiên, kế hoạch xây dựng "tường UAV" của Ủy ban châu Âu (EC) tại biên giới phía đông của liên minh đã vấp phải sự phản đối gay gắt từ một số quốc gia thành viên không chung biên giới với Nga.

Tờ Kyiv Independent dẫn lời Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa phát biểu tại cuộc họp báo sau cuộc họp không chính chức của Hội đồng EU tại Đan Mạch hồi giữa tuần này: "Các nhà lãnh đạo nhìn chung ủng hộ các dự án trọng điểm ban đầu nhằm tăng cường an ninh châu Âu, gồm cả tường UAV và hệ thống giám sát sườn đông".

Tuy nhiên, các quốc gia thành viên vẫn chưa nhất trí về vấn đề này. Các nước ở Nam Âu, gồm cả Italia và Tây Ban Nha lập luận rằng, việc đầu tư vào các kế hoạch phòng thủ như vậy nên mang lại lợi ích cho tất cả các quốc gia thành viên, thay vì dành riêng cho sườn đông của châu Âu.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron không ủng hộ ý tưởng trên. Ông nói: "Tôi thận trọng với những thuật ngữ như vậy. Mọi thứ phức tạp và tinh vi hơn. Trên thực tế, chúng ta cần có hệ thống cảnh báo tiên tiến để dự đoán tốt hơn các mối đe dọa, chúng ta cần răn đe bằng hỏa lực tầm xa của châu Âu và chúng ta cần nhiều hệ thống phòng không và chống UAV hơn nữa".

Thủ tướng Đức Friedrich Merz tỏ ra hoài nghi về định nghĩa của "tường UAV", đồng thời cho biết ông cần thêm thông tin chi tiết về thiết lập tổng thể. Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cảnh báo, việc xây dựng tường UAV sẽ mất ít nhất 3 - 4 năm.

Cuộc họp bàn tiếp theo về tường UAV dự kiến diễn ra vào ngày 15/10 tại Brussels, Bỉ, trong khuôn khổ hội nghị của các bộ trưởng quốc phòng NATO và tiếp đó là cuộc họp của EU.

Theo tờ Foreign Policy, dù tường UAV thực sự có thể giúp vá lỗ hổng lớn hiện có trong hệ thống phòng không, nhưng ý tưởng xây dựng các hệ thống chống UAV ở châu Âu không phải là mới. Nó đã là một phần trong kế hoạch phòng thủ rộng lớn hơn của EU cho năm 2025. Tuy nhiên, các vụ UAV Nga xâm phạm không phận các nước châu Âu gần đây đã khiến vấn đề trở nên cấp bách, bộc lộ những lỗ hổng nghiêm trọng trong hệ thống phòng thủ hiện có.

Về cốt lõi, tường UAV không phải một công trình vật lý. Thay vào đó, các nước thành viên EU sẽ triển khai một mạng lưới cảm biến và vũ khí để phát hiện, theo dõi và đánh chặn UAV xâm phạm không phận châu Âu, dựa trên năng lực chống UAV của mỗi quốc gia thành viên.

Mặc dù vẫn chưa rõ liệu bức tường UAV sẽ bao gồm việc bắn hạ, tạo ra một hệ thống gây nhiễu đối với UAV của Nga khiến chúng không thể hoạt động hay đơn giản là tăng cường khả năng phòng thủ của châu Âu, nhưng đề xuất này sẽ cải thiện việc chia sẻ thông tin và dữ liệu giữa các thành viên EU và các đồng minh.

Theo quan chức phụ trách về quốc phòng và không gian của châu Âu, tường UAV có thể đi vào hoạt động trong vòng một năm.

Động thái trên sẽ đáp ứng yêu cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc châu Âu phải chịu trách nhiệm lớn hơn cho an ninh của chính châu lục này. Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã ca ngợi ý tưởng thành lập tường UAV là kịp thời và cần thiết. Ông Rutte nói: "Chúng ta không thể chi hàng triệu Euro hay USD cho tên lửa bắn hạ UAV, thứ chỉ đáng giá vài nghìn USD".

Tuy nhiên, Nga cảnh báo việc xây dựng tường UAV sẽ chỉ làm xấu đi mối quan hệ của Nga với châu Âu. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 30/9 nhấn mạnh: "Như lịch sử đã chứng minh, việc xây dựng những bức tường luôn là điều tồi tệ".

 

 

BẤT ĐỒNG BA LAN - HUNGARY: "RẠN NỨT" TRONG NỘI BỘ EU VỀ UKRAINE

Những bất đồng giữa Ba Lan và Hungary về vấn đề Ukraine đang đặt ra thách thức đối với chiến lược chung của châu Âu trước cuộc xung đột kéo dài ở phía Đông.

Tại Hội nghị Cộng đồng Chính trị châu Âu (EPC) tổ chức ở Copenhagen ngày 1/10, Thủ tướng Hungary Viktor Orbán đã có bài phát biểu gây tranh cãi. Ông Orbán cáo buộc Liên minh châu Âu (EU) đang chuẩn bị "kế hoạch chiến tranh" nhằm đối phó Nga, đồng thời tuyên bố phát động chiến dịch thu thập chữ ký ở trong nước để phản đối, bởi Hungary cần dồn toàn lực để tránh bị cuốn vào xung đột".

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa sau đó cho biết, lãnh đạo EU đã "ủng hộ rộng rãi" những dự án trọng điểm nhằm củng cố an ninh, trong đó có "Bức tường máy bay không người lái châu Âu" và "Giám sát Sườn phía Đông". Tuy nhiên, ông Orbán khẳng định đây là hướng đi gây hại không chỉ cho Hungary mà còn cho toàn EU.

Vấn đề mở rộng EU với Ukraine cũng là chủ đề gây tranh luận gay gắt. Ông Orbán bác bỏ đề xuất "Kế hoạch Costa" về việc thay đổi quy tắc đồng thuận, vốn yêu cầu sự nhất trí của tất cả thành viên cho từng giai đoạn đàm phán. "Tôi đã nói rõ là tôi không đồng ý, vì vậy kế hoạch này đã chết", ông Orbán tuyên bố, đồng thời cho rằng thay vì tư cách thành viên đầy đủ, Ukraine chỉ nên được hưởng một "quan hệ đối tác chiến lược" với EU.

Phản ứng trước phát biểu của ông Orbán, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk khẳng định trên mạng xã hội: "Chính Nga đã khởi động cuộc chiến với Ukraine. Trong thời chiến, câu hỏi duy nhất là ông đứng về phía ai".

Theo các nguồn tin ngoại giao từ Brussels, Hungary đã nhiều lần trì hoãn hoặc chặn lại các quyết định then chốt liên quan đến Ukraine. Đáng chú ý, Budapest phản đối việc thông qua gói hoàn trả chi phí cho các quốc gia thành viên đã cung cấp hỗ trợ quân sự cho Kiev, cũng như gây khó khăn trong tiến trình đàm phán gia nhập EU của Ukraine.

Động thái này khiến Ba Lan, vốn là một trong những quốc gia hậu thuẫn mạnh mẽ nhất cho Ukraine, công khai chỉ trích. Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski đã thẳng thắn cho rằng chính phủ của Thủ tướng Viktor Orbán "liên tục cản trở" và làm suy yếu sự thống nhất của EU trong vấn đề Ukraine.

Sự khác biệt này càng rõ rệt khi đặt trong bối cảnh chính trị mới của Warsaw. Từ khi Thủ tướng Donald Tusk trở lại cầm quyền cuối năm 2023, Ba Lan đã chuyển hướng mạnh mẽ sang khẳng định vị thế là thành viên trung tâm trong EU, đồng thời thúc đẩy quan hệ khăng khít hơn với Brussels và Berlin. Với ông Tusk, hỗ trợ Ukraine không chỉ là trách nhiệm đạo đức mà còn là lợi ích chiến lược, nhằm bảo đảm an ninh trực tiếp cho khu vực Đông Âu.

Trong khi đó, Hungary dưới thời ông Orbán tiếp tục duy trì đường lối ngoại giao đặc thù: vừa là thành viên EU và NATO, vừa giữ quan hệ chặt chẽ với Nga. Ông Orbán nhiều lần lập luận rằng các biện pháp hỗ trợ Kiev phải được cân nhắc kỹ lưỡng, "không để EU phải trả giá đắt".

Sự đối lập giữa Warsaw và Budapest không chỉ mang tính chiến thuật ngắn hạn, mà còn phản ánh hai cách tiếp cận trái ngược đối với vị trí của EU trong trật tự quốc tế hiện nay. Ba Lan coi việc hỗ trợ Ukraine là thước đo cho uy tín và khả năng hành động của châu Âu. Ngược lại, Hungary lo ngại những quyết định quá mạnh mẽ có thể kéo EU đi xa hơn mong muốn của một số quốc gia thành viên, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế khó khăn và sức ép từ dư luận trong nước.

 

Nguồn: VTC; Báo Tin Tức; Vietnamnet; VTV

Xem thêm:
Về trang trước

Chủ đề:

Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá

Đọc nhiều nhất

Việt Nam: Khách đi Trung Quốc top đầu thế giới; Dự án đường sắt 30.000 tỷ gặp khó; Siêu máy bay, thử thành công ở Pháp; Công trình 9.000 tỷ; Chuyển nhượng bất động sản 2026

Thế giới: Châu Âu không có chỗ trong đàm phán; Nga chuẩn bị trừng phạt Châu Âu; Nguy cơ vỡ nợ toàn cầu; Chiến sự Ukraine 8/11; Tàu chiến hướng về Trung Đông

Việt Nam: Hồ nước nhân tạo lớn nhất; Nhà mặt phố cổ treo biển cho thuê; Vụ Tập đoàn Dương Đông; Nutifood đề xuất đầu tư hai công viên ven sông; Hồi sinh dự án thép 8.000 tỷ

Người Việt hải ngoại: “Con gái” Quỳnh Kool được Hàn Quốc để mắt; Cô gái Pháp tìm được gia đình; Nam danh ca về diễn lần cuối; “Mùa kinh doanh” mới Ngày Văn Hóa

Việt Nam: “Siêu” cầu vượt sông Hồng; Cắt khúc, vo tròn vụ việc xử lý hành chính; Đề xuất siết người bỏ cọc; Doanh nghiệp tăng tuyển dụng cuối năm; Đà Nẵng vào top điểm đến thế giới

Người Việt hải ngoại: Người đầu tiên trúng tuyển Harvard; Bình tĩnh với khuyến cáo tích trữ đồ sinh tồn; Tập huấn phương pháp giảng dạy tiếng Việt; Mở 6 nhà hàng ở Bỉ

Việt Nam: Phở Tư Lùn lại bị xử phạt; Khu nghỉ dưỡng “đẹp bậc nhất vịnh Bắc Bộ”; Mua 14 đoàn tàu từ Trung Quốc; Siêu dự án cao tốc 63.000 tỷ; Giữ ngôi số 1 du lịch châu Á

Người Việt hải ngoại: Cô gái làm tiếp viên cho Ả Rập; Phương Oanh đưa các con đi Hàn; Bắc cây cầu kết nối quê hương; Cơ hội làm ăn ở Nhật; Kết nối người Việt với quốc tế

Lên đầu trang