EU: Lo rủi ro tăng trưởng; Drone bí ẩn khắp các sân bay; Đối phó làn sóng tin giả; Siêu dự án nguy cơ đổ bể; ‘Đại phẫu’ nhập cư ở Anh

LIÊN MINH CHÂU ÂU LO NGẠI RỦI RO TĂNG TRƯỞNG

EU dự báo tăng trưởng vừa phải, lạm phát gần mục tiêu 2%, nhưng rủi ro từ thâm hụt ngân sách và thương mại toàn cầu vẫn hiện hữu.

Ủy ban châu Âu đã công bố bản Dự báo kinh tế mùa thu 2025. Bản dự báo đưa ra cái nhìn toàn cảnh về tăng trưởng, lạm phát, tài chính công và những rủi ro lớn mà kinh tế các nước châu Âu sẽ phải đối mặt trong thời gian tới.

Theo khẳng định Ủy ban châu Âu nền kinh tế của Liên minh châu Âu đã vượt dự báo trong 9 tháng đầu năm và được kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng ở mức vừa phải. Dự kiến, tăng trưởng của toàn khối sẽ đạt 1,4% trong năm nay và năm tới, sau đó tăng nhẹ lên 1,5% vào năm 2027.

Trong khi đó, chỉ số lạm phát tại EU đang tiến gần trở lại mục tiêu 2%, sức mua của người dân sẽ cải thiện khi mức lương thực tế tăng lên. Hai điểm sáng đáng chú ý khác là xuất khẩu dịch vụ được duy trì và thị trường lao động tiếp tục bền vững, tỷ lệ thất nghiệp đã giảm xuống mức 5,9%.

Ông Valdis Dombrovskis - Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu cho biết: "Thị trường lao động của EU vẫn duy trì khả năng phục hồi ấn tượng. Nền kinh tế EU đã tạo ra thêm 380.000 việc làm trong nửa đầu năm 2025".

Tuy nhiên, Ủy ban châu Âu cảnh báo nhiều rủi ro đang bao trùm triển vọng tăng trưởng như thâm hụt ngân sách của nhiều nước thành viên dự kiến vượt ngưỡng 3% GDP trong năm nay. Đó là chưa kể các rào cản thương mại toàn cầu đang ở mức cao lịch sử.

Ông Valdis Dombrovskis - Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu nhận định: "Chúng tôi dự báo rằng các quyết định chính sách thương mại của Mỹ và phản ứng từ các đối tác chủ chốt khác như Trung Quốc sẽ làm giảm thương mại toàn cầu".

Bối cảnh bên ngoài đầy biến động buộc châu Âu phải dựa vào chính mình để thúc đẩy tăng trưởng. EU kêu gọi các quốc gia thành viên đẩy mạnh cải cách, tăng năng lực cạnh tranh và tận dụng tối đa cơ hội từ thị trường nội khối.

 

 

PHÁT HIỆN ĐÁNG LO NGẠI VỀ NHỮNG DRONE BÍ ẨN TRONG ĐÊM TẠI CÁC SÂN BAY TRÊN KHẮP CHÂU ÂU

Đầu tiên là lời cảnh báo, giọng nói vô hồn phát ra từ loa phóng thanh: "Xin quý vị chú ý. Còi báo động không kích trong thành phố. Xin vui lòng di chuyển đến hầm trú ẩn ở tầng âm hai."

Tiếp theo là tiếng vo ve như muỗi của những thiết bị bay không người lái (drone) Nga đang bay đến, hàng trăm chiếc bay vèo vèo ngay trên những đám mây.

Ngay sau đó là tiếng của hỏa lực phòng không, tiếng nổ ầm ầm từ xa, và cuối cùng là tiếng còi báo động đáng ngại của xe cứu thương và xe cứu hỏa.

Đây là thực tế nghiệt ngã của màn đêm ở Kyiv và các thành phố khác trên khắp Ukraine.

Đây là những chiếc drone tấn công phát nổ ngay khi chạm mục tiêu.

Drone hiện là một phần không thể thiếu của chiến tranh hiện đại, nhưng chúng không chỉ giới hạn ở chiến trường.

Trên khắp Tây Âu, cách xa Ukraine, người ta cũng phát hiện thấy những chiếc drone không vũ trang bay lượn quanh các sân bay, căn cứ quân sự và nhà máy điện.

Chúng là một phần của chương trình "chiến tranh hỗn hợp" được cho là do Nga phát động.

Người ta còn suy đoán rằng chúng được dùng để thử thách khả năng ứng phó của một số quốc gia NATO đang hỗ trợ Ukraine.

Các vụ phát hiện drone gần đây ở Ba Lan, cùng với một đội hình drone được nhìn thấy quanh các cơ sở trọng yếu khắp châu Âu, bao gồm Bỉ và Đan Mạch, đã làm dấy lên nỗi lo ở một số nước NATO.

Hiện có những bàn luận rằng một "bức tường chặn drone" sẽ được thiết kế để bảo vệ một số vùng của châu Âu – nhưng điều này thực sự cần thiết đến mức nào?

Và quan trọng hơn, điều đó thực tế đến đâu?

Hồi chuông cảnh tỉnh cho châu Âu

Ngày 9/9, khoảng 20 drone của Nga đã bay vượt qua Ukraine sang Ba Lan, khiến bốn sân bay buộc phải đóng cửa.

Các tiêm kích NATO được điều động khẩn cấp và một số drone đã bị bắn hạ – số còn lại rơi rải rác khắp Ba Lan, để lại mảnh vỡ ở nhiều khu vực.

Sự kiện này là một hồi chuông cảnh tỉnh cho châu Âu, đánh dấu một trong những vụ xâm phạm không phận NATO lớn và nghiêm trọng nhất kể từ khi chiến tranh ở Ukraine bắt đầu.

Chính vì lý do đó mà việc xem xét xây một "bức tường chặn drone" càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

"Xu hướng này thực sự được thúc đẩy bởi những vụ xâm nhập gần đây," Katja Bego, nghiên cứu viên cao cấp chương trình an ninh quốc tế tại viện nghiên cứu Chatham House, giải thích.

Drone – hay theo tên chính thức của chúng, Hệ thống Hàng không Không Người lái (UAS) hoặc Phương tiện bay Không Người lái (UAV) – đã thay đổi đáng kể không gian chiến đấu.

Trên những cánh đồng chết chóc ở miền Đông Ukraine, chúng thường là các loại nhỏ, tầm bay ngắn, dài khoảng chỉ 25cm, mang theo thiết bị nổ chết người.

Tuy nhiên, đây hiện không phải là mối đe dọa đối với phần còn lại của châu Âu.

Những drone cỡ lớn – một số có khả năng bay hơn 1.000km – mới là nguyên nhân thúc đẩy các lời kêu gọi xây dựng "bức tường chặn drone" của châu Âu.

Trước đây, Nga nhập khẩu một loại gọi là Shahed-136 từ Iran, nhưng hiện nay họ sản xuất phiên bản riêng: Geran 2.

Một số chiếc Geran nằm trong số các drone đã bay vào Ba Lan vào tháng Chín.

Vậy thì, một số người đang tự hỏi, nếu một ngày nào đó Nga triển khai hơn 200 drone thì sao?

Hay, giả sử, 2.000 chiếc?

NATO sẽ phản ứng thế nào – và thực tế là liệu họ có thể phản ứng nổi không?

Suy cho cùng, việc triển khai máy bay chiến đấu mỗi lần sẽ rất tốn kém.

André Rogaczewski, CEO của Netcompany, một công ty dịch vụ công nghệ thông tin Đan Mạch chuyên xây dựng hệ thống kỹ thuật số cho các chính phủ châu Âu, lập luận: "[Điều đó] không hiệu quả và cũng không phải là cách sử dụng tiền thuế của người dân một cách hợp lý."

Hiểm họa từ những drone bí ẩn

Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công bằng drone tầm xa vào các sân bay của Nga và các cơ sở quan trọng như nhà máy hóa dầu, đưa chiến tranh đến tận nhà người dân Nga.

Rồi còn có drone trên biển: những con tàu không người lái có thể di chuyển trên hoặc dưới mặt nước, đã được Ukraine sử dụng, gây thiệt hại đáng kể cho hạm đội Biển Đen của Nga.

Nhưng có một thứ, xét theo nhiều khía cạnh, đáng ngại hơn cả những drone đã được xác định rõ nguồn gốc mà các quốc gia công khai tham chiến sử dụng.

Đó chính là: hiểm hoạ từ các drone bí ẩn, vô danh.

Thỉnh thoảng, những thiết bị này xuất hiện vào lúc nửa đêm quanh các sân bay ở châu Âu, bao gồm một lần tại sân bay chính của Bỉ, gần Brussels, hồi đầu tháng này.

Cũng đã có những vụ việc tương tự được ghi nhận ở Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Đức và Lithuania.

Không giống các drone của Nga dễ nhận diện ở Ukraine, những "drone dân sự" này ở Tây Âu – đến nay – chưa được trang bị chất nổ.

Nhưng vì được phóng đi một cách ẩn danh, rất khó xác định chúng xuất phát từ đâu, ai điều khiển – hoặc thậm chí liệu chúng có được phóng từ các tàu đi ngang qua hay không.

Nghi ngờ đổ dồn vào Nga, khi các quan chức tình báo phương Tây tin rằng Moscow đang sử dụng các lực lượng ủy nhiệm để phóng những drone tầm ngắn này ngay tại châu Âu nhằm gây hỗn loạn và gián đoạn. Điện Kremlin phủ nhận mọi trách nhiệm.

Bỉ là một mục tiêu quan trọng, vì đây là nơi đặt trụ sở của NATO, Liên minh châu Âu và Euroclear – trung tâm thanh toán tài chính xử lý hàng ngàn tỷ đô la giao dịch quốc tế.

Hiện đang có một cuộc tranh luận xung quanh việc châu Âu có nên giải phóng khoảng 200 tỷ euro tài sản Nga bị đóng băng, đang được giữ tại Bỉ, để hỗ trợ Ukraine hay không.

Vậy có phải trùng hợp khi những drone bí ẩn xuất hiện quanh các sân bay Brussels và Liège, và quanh một căn cứ quân sự?

Vương quốc Anh đã cử một đội chuyên gia chống drone từ Trung đoàn Không quân Hoàng gia (RAF), triển khai từ căn cứ RAF Leeming ở hạt North Yorkshire, để giúp Bỉ tăng cường phòng thủ trước các drone này.

Tuy nhiên, những drone bí ẩn vẫn gây lo ngại: vừa vì mối nguy hiểm đối với các máy bay khi cất và hạ cánh, vừa vì nguy cơ giám sát, đặc biệt quanh các căn cứ quân sự và các hạ tầng trọng yếu như nhà máy điện.

Vì sao bức tường chống drone không phải là một giải pháp toàn diện

Kế hoạch xây dựng bức tường chống drone là phản ứng của châu Âu trước mối đe dọa từ các cuộc xâm nhập xuyên biên giới của những drone được phóng trực tiếp từ Nga.

Bức tường này được mô tả là một hệ thống phòng thủ tích hợp, phối hợp và đa tầng, ban đầu kéo dài từ các nước Baltic tới Biển Đen.

Bức tường này có khả năng bao gồm sự kết hợp giữa radar, cảm biến, hệ thống gây nhiễu và vũ khí để phát hiện các drone đang đến, rồi theo dõi và tiêu diệt chúng.

Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas, cho biết một hệ thống chống drone mới dự kiến sẽ đi vào hoạt động vào cuối năm 2027.

Không có gì ngạc nhiên khi những nước muốn triển khai bức tường chống drone nhanh nhất – bao gồm Ba Lan và Phần Lan – lại là những nước gần Nga nhất về mặt địa lý.

Bà Katja Bego cho rằng việc này là cần thiết – và đáng lẽ phải thực hiện từ lâu.

Nhưng bà cũng nhấn mạnh: "Vấn đề không chỉ là drone. Thực sự là chưa đủ các biện pháp phòng thủ tên lửa truyền thống và phòng không dọc theo các biên giới phía Đông."

Tuy nhiên, bức tường chống drone không phải là giải pháp toàn diện cho phòng không. Và nhiều người không cho rằng giải pháp này là khả thi.

Robert Tollast, nghiên cứu viên tại viện nghiên cứu Whitehall The Royal United Services Institute (RUSI), cho rằng ý tưởng về một "bức tường bất khả xâm phạm" là, theo lời ông, không thể thực hiện được.

Dù vậy, ông vẫn hiểu được lý do có những lời kêu gọi xây dựng nó và muốn xem nó khả thi ra sao.

"Đối với các nước gần biên giới Nga – các nước Baltic, Ba Lan và cả Đức vì tất nhiên họ nằm trong tầm với của những drone tầm xa – việc cố gắng xây dựng một thứ gì đó như thế này là hoàn toàn cần thiết," ông nói.

"Ý tưởng ở đây không hẳn là xây dựng một bức tường thật sự hoàn chỉnh, hay một thứ gì đó hoàn toàn không thể xuyên thủng," bà Bego đồng ý.

"Điều đó thực sự là không thể – cả về chiều dài lẫn công nghệ hiện có không thể đảm bảo 100% không thể xuyên thủng… Thay vào đó, mục tiêu là một sự kết hợp các biện pháp, hy vọng có thể phát hiện và ngăn chặn nhiều loại drone khác nhau."

Ngăn chặn drone: hỏa lực và gây nhiễu

Fabian Hinz, một nghiên cứu viên tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) ở London, mô tả rằng có cả một "thực đơn" các lựa chọn để phát hiện drone.

"Bạn có thể dùng hệ thống phát hiện âm thanh; radar gắn trên máy bay có khả năng phát hiện rất tốt các mục tiêu bay thấp; radar mặt đất có tầm hoạt động rất ngắn để phát hiện các thiết bị bay thấp, nhưng cũng có thể phát hiện rất tốt các thiết bị bay tầm cao.

"Bạn có thể có các hệ thống quang học, hệ thống hồng ngoại – và khi quá trình phát hiện hoàn tất thì bạn sẽ có lựa chọn hoặc ngăn chặn mềm hoặc ngăn chặn cứng."

"Ngăn chặn cứng" nghĩa là phá hủy drone, thường bằng hỏa lực như súng hoặc tên lửa.

"Ngăn chặn mềm" nghĩa là làm cho drone mất khả năng hoạt động, thường bằng các phương tiện điện tử.

Nga và Ukraine đã có thể né tránh các biện pháp "ngăn chặn mềm" trên chiến trường bằng cách trang bị cho drone hàng chục cây số cáp quang, được nhả ra khi bay, nhưng cách này không thể áp dụng cho các thiết bị phải di chuyển hàng trăm cây số xuyên biên giới.

Đối với "ngăn chặn cứng", ông Hinz mô tả nhiều cách để thực hiện: từ tên lửa đất đối không đến máy bay chiến đấu và trực thăng.

"Cũng có thể dùng laser, thứ cũng có thể hữu ích," ông nói thêm, "nhưng chúng không hẳn là loại vũ khí kỳ diệu như nhiều người vẫn tưởng."

André Rogaczewski cho rằng gây nhiễu có thể là một biện pháp thay thế hiệu quả.

Tuy nhiên, để một bức tường chống drone thực sự hiệu quả, nó cần phải có khả năng đối phó với nhiều loại mối đe dọa trên không khác nhau, có thể xuất hiện đồng thời.

Một câu hỏi gây tranh cãi về mặt tài chính

Khi căng thẳng giữa châu Âu và Nga gia tăng kể từ cuộc xâm lược toàn diện của Moscow vào Ukraine, thì cũng xuất hiện ngày càng nhiều các vụ việc được gọi là "chiến tranh hỗn hợp" hoặc "vùng xám", thường được cho là do Nga thực hiện, mặc dù trong hầu hết các trường hợp, Nga phủ nhận trách nhiệm.

Những hành vi này bao gồm: tấn công mạng, chiến dịch thông tin sai lệch, cài thiết bị gây cháy nổ vào kho hàng, giám sát và đôi khi phá hoại cáp ngầm dưới biển.

Tuy nhiên, tại một diễn đàn an ninh ở Bahrain hồi đầu tháng này, Đô đốc Giuseppe Cavo Dragone, Chủ tịch Ủy ban Quân sự NATO đến từ Ý, đã nói với tôi rằng trong tất cả các nhu cầu phòng thủ hiện nay của NATO, phòng không là ưu tiên hàng đầu.

Giai đoạn đầu của bức tường chống drone dự kiến sẽ được triển khai trong vài tháng tới, dù chưa phải tất cả các chi tiết đã được chốt.

Trong khi đó, Bộ Chỉ huy Chuyển đổi Liên minh của NATO (ACT) có trụ sở tại Norfolk, Virginia đang nghiên cứu các giải pháp dài hạn hơn.

Đây không phải là một thách thức dễ dàng.

Ông Tollast cho biết thách thức chính của bức tường chống drone là quy mô khổng lồ của khu vực cần được bảo vệ:

"Cần một loạt radar chiến thuật cho các drone bay thấp và radar lớn hơn cho các mục tiêu bay cao, trải dài hàng ngàn cây số.

"Và cần các hệ thống đánh chặn hiệu quả về chi phí cùng lực lượng sẵn sàng 24/7. Nó sẽ không bao giờ hoàn toàn kín kẽ, và ngay cả khi giá của một số radar và hệ thống đánh chặn giảm, cũng khó có thể rẻ."

Vấn đề tài chính là một câu chuyện phức tạp.

"Đây thực sự là một vấn đề thách thức trong lĩnh vực quốc phòng," ông Tollast nói.

"Ngay cả khi mức chi tiêu quốc phòng của châu Âu đang tăng, thì các lĩnh vực khác trong quốc phòng cũng đang cạnh tranh gắt gao [để được nhận nguồn ngân sách] - chúng ta cần thêm tàu chiến, tàu ngầm, thậm chí là vũ khí hạt nhân và cả vệ tinh nữa.

"Đó là lý do tại sao bức tường chống drone sẽ vẫn là một vấn đề gây tranh cãi về mặt tài chính với một số người."

Nó có khả năng sẽ được tài trợ từ ngân sách EU, ngân sách quốc gia (đặc biệt ở Đông Âu) và phần lợi tức từ các tài sản Nga bị đóng băng.

Ban đầu, theo bà Bego, bức tường chống drone chỉ là tuyến phòng thủ dọc theo biên giới phía Đông, nhưng kể từ khi EU đứng ra dẫn dắt dự án này, họ đã mở rộng phạm vi ra nhiều khu vực hơn.

Ai cũng nhận ra rằng cần phải hành động, phải phối hợp và huy động kinh phí cho việc này, nhưng ai chịu trách nhiệm và phải làm gì thì vẫn đang được bàn thảo rất nhiều…

"Càng muốn bức tường không thể xuyên thủng thì chi phí càng cao."

Về mốc thời gian, ông Tollast cho rằng năm 2027 là rất tham vọng, nhưng ông cũng nói thêm: "Họ chắc chắn có thể đạt được mức độ bảo vệ cao hơn vào thời điểm đó."

Giải quyết từ gốc, chứ không phải từ ngọn

Trong khi tất cả những việc này diễn ra, nhiệm vụ xây dựng bức tường chống drone ngày càng trở nên khó khăn hơn.

Bởi vì cứ khi một biện pháp chống drone mới được triển khai, lại xuất hiện một dạng drone mới có thể vượt qua nó.

Điều này biến sự việc thành một cuộc chạy đua vũ khí mới.

"Chu kỳ phát triển công nghệ trong lĩnh vực này tăng tốc cực nhanh, đặc biệt là trong môi trường xung đột," Josh Burch, đồng sáng lập Gallos Technologies, một công ty của Vương quốc Anh đầu tư vào công nghệ an ninh, cho biết.

"Điều này có nghĩa là bất kỳ biện pháp phòng thủ chống drone nào cũng sẽ nhanh chóng trở nên lỗi thời khi kẻ tấn công điều chỉnh chiến thuật.

"Kẻ tấn công," ông kết luận, "sẽ quan sát, điều chỉnh, lặp lại – cho đến khi chúng xuyên thủng."

Vậy có phải vấn đề chúng ta đặt ban đầu đã sai?

Thay vì xây một "bức tường drone" để chặn các máy bay không người lái, liệu có tốt hơn nếu tấn công trực tiếp vào các căn cứ phóng drone – như câu nói: diệt tận gốc.

"Trở nên kiên cố hơn trước các cuộc tấn công là một chuyện, nhưng sẽ tốt hơn nhiều nếu chúng đừng xảy ra," bà Bego lập luận.

"Và điều đó nghĩa là phải làm cho Nga – hoặc bất kỳ bên nào đứng sau những hành vi này – hiểu rõ rằng kiểu hành động này vượt qua lằn ranh. Nó để lại hậu quả và họ sẽ phải trả giá. Điều này rất quan trọng và phải là một phần của cách tiếp cận."

Nhưng bất kỳ đề xuất nào về việc NATO tấn công các mục tiêu của Nga - bằng vũ lực, thay vì tấn công kỹ thuật số trên không gian mạng – đều sẽ cực kỳ nguy hiểm và làm leo thang căng thẳng.

Kể từ khi Nga mở cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào ngày 24/2/2022, thách thức đối với NATO – đặc biệt là Mỹ, thành viên quyền lực nhất – là giúp Ukraine tự vệ mà không bị cuốn vào một cuộc chiến NATO-Nga.

Xây dựng một bức tường drone phòng thủ ở châu Âu là một chuyện.

Tấn công vào nơi các drone đó xuất phát là chuyện hoàn toàn khác.

 

 

CHÂU ÂU ĐỐI PHÓ LÀN SÓNG TIN GIẢ

Liên minh châu Âu (EU) vừa giới thiệu một chương trình hành động mới có tên “Chiến lược lá chắn dân chủ châu Âu”. Chương trình này được kỳ vọng sẽ trở thành tuyến phòng vệ chủ động của toàn khối trước những thách thức ngày càng phức tạp của tin giả.

Ủy ban châu Âu (EC) vừa chính thức công bố “Chiến lược lá chắn dân chủ châu Âu”, một sáng kiến quy mô lớn tập trung vào việc tăng cường bảo vệ tiến trình dân chủ, củng cố các thể chế, bầu cử công bằng và tự do, cũng như khả năng phục hồi xã hội cũng như sự tham gia của công dân trong bối cảnh các mối đe dọa hỗn hợp ngày càng tinh vi. Đây được coi là bước đi tiếp theo trong nỗ lực lâu dài của EU nhằm xây dựng môi trường truyền thông minh bạch, lành mạnh và có trách nhiệm hơn.

Theo EC, trọng tâm của kế hoạch này là việc thành lập Trung tâm Phục hồi Dân chủ châu Âu, đóng vai trò đầu mối tập hợp chuyên môn, chia sẻ thông tin và điều phối phản ứng giữa các quốc gia thành viên. Trung tâm sẽ kết nối mạng lưới kiểm chứng thông tin đã có, đồng thời hỗ trợ trực tiếp các nước trong việc nhận diện rủi ro và xử lý thách thức mới phát sinh trên không gian mạng. Ngoài ra, một nền tảng khác cũng sẽ được thiết lập để tạo điều kiện đối thoại giữa các bên liên quan đáng tin cậy như các nhà nghiên cứu và học thuật, các cơ quan kiểm tra thông tin và các nhà cung cấp phương tiện truyền thông.

Ủy viên Tư pháp EU Michael McGrath nhấn mạnh, Lá chắn Dân chủ “kết nối các nguồn lực của châu Âu để bảo vệ những giá trị chung”, đồng thời cho rằng các nguy cơ hiện hữu yêu cầu sự phối hợp ở mức cao hơn nhiều so trước đây. Ông khẳng định đây là “thời điểm cần thiết để châu Âu hành động”.

Ông McGrath cũng cho biết, kế hoạch này cũng đòi hỏi tăng cường trách nhiệm của các nền tảng trực tuyến lớn. Các công ty như Google, Microsoft, Meta, TikTok… được đề nghị củng cố hệ thống phát hiện và gắn nhãn nội dung do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, cũng như nhận diện các nội dung đã bị chỉnh sửa hoặc thao túng. Đây được xem là yêu cầu cấp bách trước bối cảnh công nghệ tạo sinh ngày càng phổ biến, khiến ranh giới giữa thật và giả trở nên khó phân định hơn.

EU cũng bày tỏ mong muốn tăng cường hợp tác với những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội. Một mạng lưới tự nguyện dành cho nhóm này sẽ được thành lập nhằm nâng cao hiểu biết về các quy định của EU trong lĩnh vực truyền thông, đồng thời khuyến khích họ lan tỏa thông tin chính xác và có trách nhiệm. Sự tham gia của những người có tầm ảnh hưởng được đánh giá là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng, đặc biệt là đối với giới trẻ.

Dù đặt ra tham vọng lớn, “Chiến lược lá chắn dân chủ châu Âu” cũng đối mặt những câu hỏi về nguồn lực và mức độ bắt buộc. Nhiều tổ chức phi chính phủ và nghị sĩ châu Âu cho rằng các biện pháp cụ thể còn hạn chế, trong khi nguồn kinh phí chưa được xác định rõ. Bà Nathalie Loiseau, nghị sĩ châu Âu và là người đứng đầu ủy ban chuyên trách về Chiến lược lá chắn dân chủ cho biết: “Đã đến lúc chúng ta phải xây dựng một cơ chế đủ mạnh để bảo vệ công dân châu Âu trong không gian số”. Bà cho rằng, EU từng trông chờ vào thiện chí của các nền tảng trực tuyến và thực tế cho thấy cách làm đó không hiệu quả.

Các quan chức EU đánh giá, chiến lược này là bước khởi đầu cần thiết để xây dựng một hệ sinh thái bảo vệ dân chủ toàn diện. Trong bối cảnh các mối đe dọa đang thay đổi nhanh chóng, kế hoạch mới sẽ liên tục điều chỉnh để đáp ứng thực tế mới. EU cũng đang cân nhắc mở rộng hợp tác với các quốc gia đối tác có cùng định hướng, qua đó tạo mạng lưới phòng vệ rộng hơn.

Theo Euronews, Chiến lược lá chắn dân chủ châu Âu không tồn tại đơn lẻ mà nằm trong tổng thể các quy định đã được EU xây dựng vài năm trở lại đây, như Đạo luật Dịch vụ kỹ thuật số (DSA), Đạo luật AI hay Đạo luật Tự do Truyền thông. Những văn bản này tạo nền tảng pháp lý nhằm tăng minh bạch, ngăn chặn việc thao túng thông tin và bảo đảm sự độc lập của báo chí trên toàn khối.

Các biện pháp thuộc Chiến lược lá chắn dân chủ châu Âu sẽ được triển khai dần đến năm 2027, giai đoạn nhiều quốc gia thành viên tổ chức bầu cử quan trọng. Theo EC, năm nay cũng sẽ là phép thử đầu tiên cho khả năng phối hợp và độ hiệu quả của các cơ chế mới, đặc biệt trong bối cảnh hoạt động trực tuyến đang tác động mạnh tới nhận thức và lựa chọn của cử tri.

 

 

SIÊU DỰ ÁN QUỐC PHÒNG CHÂU ÂU ĐỐI MẶT NGUY CƠ ĐỔ BỂ VÌ BẤT ĐỒNG ĐỨC – PHÁP

Đại dự án quốc phòng của châu Âu, Hệ thống Tác chiến trên không tương lai (FCAS), được khởi động từ năm 2017 với mức đầu tư hơn 100 tỷ euro, nhằm tăng cường năng lực phòng thủ "Lục địa già". Tuy nhiên, FCAS đang đối mặt nguy cơ đổ vỡ vì bất đồng giữa Đức và Pháp.

Theo Euronews, FCAS là dự án quốc phòng chung giữa Đức, Pháp và Tây Ban Nha. FCAS hướng tới định hình lại khái niệm “tác chiến trên không trong tương lai” với chiến đấu cơ có thể qua mặt radar, hồng ngoại, cảm biến âm thanh. Ngoài ra, hệ thống cần có khả năng tác chiến điện tử và triển khai vũ khí tầm xa chính xác. Nhìn chung, đây là một “hệ thống các hệ thống" được kết nối mạng, vượt trội so với năng lực của các chiến đấu cơ hiện nay như Eurofighter và Rafale, đồng thời nhằm mục đích đảm bảo chủ quyền không phận châu Âu lâu dài.

Song song với đó, FCAS được kỳ vọng giúp bảo đảm tính tự chủ, không phụ thuộc vào các đối tác ngoài châu Âu.

Tuy nhiên, bất ổn đang bao trùm dự án do tranh chấp quyền sở hữu. Vào tháng 9, hãng thông tấn Reuters (Anh) đưa tin Bộ Quốc phòng Đức cáo buộc nhà sản xuất chiến đấu cơ của Pháp là Dassault cản trở FCAS, sau khi CEO Eric Trappier yêu cầu được trao nhiều quyền quyết định hơn trong giai đoạn tiếp theo của dự án.

Nhà nghiên cứu Jacob Ross tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Đức (DGAP) nhận định với Euronews rằng bất chấp mong muốn của Dassault, các mảng của FCAS vẫn gắn liền chặt chẽ với Airbus của Đức và Indra của Tây Ban Nha, hai công ty khác cũng tham gia vào quá trình này.

Tuy nhiên, dự án đang rơi vào cảnh đình trệ do bất đồng giữa các công ty quốc phòng liên quan về nhà cung cấp, thiết kế và phân công lao động.

Dassault kiên quyết giữ vai trò chủ đạo trong lĩnh vực chiến đấu cơ, trong khi đó, Đức đang xem xét các đối tác thay thế hoặc một phương án mang tính quốc gia.

Pháp cũng đề xuất thiết kế lại mô hình phân công lao động để trao cho Dassault vai trò lãnh đạo mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, giai đoạn thứ hai của FCAS, trong đó một máy bay thử nghiệm sẽ được chế tạo, vẫn chưa thể bắt đầu do bị trì hoãn, mặc dù kế hoạch thử nghiệm dự kiến là vào năm 2027.

Theo truyền thông địa phương, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron có thể thảo luận về dự án FCAS tại Berlin vào ngày 17/11. Giải pháp cuối cùng dự kiến sẽ được tìm ra vào cuối năm nay. Tuy nhiên, cả hai nước dường như đang cân nhắc việc chấm dứt hoặc tái cơ cấu dự án chiến đấu cơ chung trị giá hàng tỷ euro này và tập trung vào "Đám mây chiến đấu".

"Đám mây chiến đấu" hiện là một phần của FCAS, được thiết kế để kết nối các chiến đấu cơ, thiết bị bay không người lái và trung tâm chỉ huy trong tương lai.

Đức và Pháp đang có những động thái biểu thị nguy cơ "rẽ hướng". Nhưng Tây Ban Nha vẫn tiếp tục cam kết với FCAS và đang đầu tư vào công nghệ này.

Đáng chú ý, Đức đã có một phiên bản kế nhiệm FCAS, là Hệ thống Hạt nhân Chiến đấu (CFSN). Trong giai đoạn này, trọng tâm cũng được đặt vào việc xây dựng "Đám mây chiến đấu" và phát triển một loạt thiết bị bay không người lái chiến đấu. "Đám mây chiến đấu" này kết nối tất cả chiến đấu cơ và thiết bị bay không người lái, đảm bảo chúng có thể hoạt động cùng nhau và với các hệ thống của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Sau đó, dự án sẽ tích hợp các máy bay quân sự hiện có như Eurofighter Typhoon và tiêm kích F-35A vào "Đám mây chiến đấu". Giai đoạn cuối cùng dự kiến phát triển một chiến đấu cơ mới, lý tưởng nhất là hợp tác với Tây Ban Nha hoặc Thụy Điển.

Về phần mình, Pháp cũng có kế hoạch riêng phát triển chiến đấu cơ hiện đại thế hệ tiếp theo dựa trên Rafale F5. Dassault đang phát triển Rafale F5 thành một chiến đấu cơ mới với radar cải tiến, động cơ tiên tiến và phối hợp được với thiết bị bay không người lái. Tại Pháp, đây được coi là bước tiến tiết kiệm chi phí, đồng thời bảo vệ chủ quyền công nghiệp của đất nước. Các đối tác nước ngoài phần lớn bị loại khỏi dự án.

 

 

ANH THỰC HIỆN CUỘC ‘ĐẠI PHẪU’ NHẬP CƯ LỚN NHẤT LỊCH SỬ

Chính phủ Anh vừa công bố kế hoạch cải tổ sâu rộng chính sách đối với người xin tị nạn, được đánh giá là quy mô nhất trong lịch sử hiện đại, dựa trên mô hình cứng rắn của Đan Mạch nhằm giảm sức hút đối với người nhập cư trái phép.

Chính phủ Công đảng Anh đẩy mạnh siết chính sách nhập cư trong bối cảnh số lượng người xin tị nạn tăng nhanh và sức ép từ Reform UK - đảng dân túy với chủ trương cứng rắn biên giới.

Theo tuyên bố của Bộ Nội vụ Anh, một trong những thay đổi quan trọng nhất là bỏ quy định cung cấp nhà ở và trợ cấp hằng tuần cho một số nhóm người xin tị nạn.

Theo đó, người xin tị nạn có khả năng lao động nhưng không làm việc, hoặc có hành vi vi phạm pháp luật, sẽ không còn được hưởng hỗ trợ bằng ngân sách nhà nước. Chính phủ cho biết nguồn lực sẽ được ưu tiên cho những người có đóng góp cho kinh tế và cộng đồng.

Bộ trưởng Nội vụ Shabana Mahmood khẳng định Anh vẫn giữ truyền thống nhân đạo với người chạy trốn xung đột, song cảnh báo sự hào phóng của nước này đang trở thành yếu tố thúc đẩy người di cư bất hợp pháp vượt eo biển Manche. Bà Mahmood dự kiến công bố chi tiết giai đoạn thực thi vào đầu tuần tới.

Động thái trên được xem là bước đi nhằm giảm sức hút của Anh đối với dòng người tìm cách vào nước này qua con đường bất hợp pháp và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc hồi hương và trục xuất nếu cần thiết.

Tuyên bố của Bộ Nội vụ cũng khẳng định Anh sẽ tham khảo mô hình “tạm trú có điều kiện” đang áp dụng tại Đan Mạch và một số nước châu Âu, trong đó hỗ trợ xã hội gắn với tiêu chuẩn hòa nhập và đóng góp. Tại Đan Mạch, người tị nạn chỉ được cấp phép cư trú tạm thời tối đa 2 năm và phải gia hạn; nếu nước sở tại đánh giá quê hương đã an toàn, họ có thể bị đưa trở về.

Đáng chú ý, pháp luật Đan Mạch còn cho phép tịch thu tài sản có giá trị của người xin tị nạn để bù đắp chi phí chăm sóc và an sinh. Đây là chính sách gây tranh cãi nhưng được cho là góp phần hạ số đơn xin tị nạn xuống mức thấp nhất trong 40 năm.

Tại Anh, trong năm tài khoá kết thúc vào tháng 3/2025 đã có hơn 109.000 hồ sơ xin tị nạn, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước và vượt mức đỉnh năm 2002. Khảo sát dư luận gần đây cho thấy nhập cư đã vượt qua kinh tế trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri.

Tuy nhiên, các tổ chức nhân quyền và tổ chức hỗ trợ người tị nạn tại Anh cảnh báo chính sách mới có thể gia tăng định kiến, bạo lực và đưa người tị nạn vào tình trạng mơ hồ, bất định kéo dài. Hơn 100 tổ chức đã cùng ký thư kêu gọi chính phủ “ngừng biến người nhập cư thành vật tế thần” và cần ưu tiên giải pháp nhân đạo.

Những tranh cãi tại Anh phản ánh xu hướng chung ở châu Âu kể từ làn sóng hơn 1 triệu người di cư, chủ yếu là người Syria, chuyển đến lục địa này trong giai đoạn 2015–2016, khiến nhiều quốc gia gặp khó khăn về hạ tầng và an sinh.

 

Nguồn: CafeF; BBC; Nhân Dân; Báo Tin Tức; Tiền Phong

Xem thêm:
Về trang trước

Chủ đề:

Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá

Đọc nhiều nhất

Việt Nam: Khách đi Trung Quốc top đầu thế giới; Dự án đường sắt 30.000 tỷ gặp khó; Siêu máy bay, thử thành công ở Pháp; Công trình 9.000 tỷ; Chuyển nhượng bất động sản 2026

Thế giới: Châu Âu không có chỗ trong đàm phán; Nga chuẩn bị trừng phạt Châu Âu; Nguy cơ vỡ nợ toàn cầu; Chiến sự Ukraine 8/11; Tàu chiến hướng về Trung Đông

Việt Nam: Hồ nước nhân tạo lớn nhất; Nhà mặt phố cổ treo biển cho thuê; Vụ Tập đoàn Dương Đông; Nutifood đề xuất đầu tư hai công viên ven sông; Hồi sinh dự án thép 8.000 tỷ

Người Việt hải ngoại: “Con gái” Quỳnh Kool được Hàn Quốc để mắt; Cô gái Pháp tìm được gia đình; Nam danh ca về diễn lần cuối; “Mùa kinh doanh” mới Ngày Văn Hóa

Việt Nam: “Siêu” cầu vượt sông Hồng; Cắt khúc, vo tròn vụ việc xử lý hành chính; Đề xuất siết người bỏ cọc; Doanh nghiệp tăng tuyển dụng cuối năm; Đà Nẵng vào top điểm đến thế giới

Người Việt hải ngoại: Người đầu tiên trúng tuyển Harvard; Bình tĩnh với khuyến cáo tích trữ đồ sinh tồn; Tập huấn phương pháp giảng dạy tiếng Việt; Mở 6 nhà hàng ở Bỉ

Việt Nam: Phở Tư Lùn lại bị xử phạt; Khu nghỉ dưỡng “đẹp bậc nhất vịnh Bắc Bộ”; Mua 14 đoàn tàu từ Trung Quốc; Siêu dự án cao tốc 63.000 tỷ; Giữ ngôi số 1 du lịch châu Á

Người Việt hải ngoại: Cô gái làm tiếp viên cho Ả Rập; Phương Oanh đưa các con đi Hàn; Bắc cây cầu kết nối quê hương; Cơ hội làm ăn ở Nhật; Kết nối người Việt với quốc tế

Lên đầu trang