Trung Quốc xây siêu đập 168 tỷ USD trên ‘Nóc nhà thế giới’, gấp 3 Tam Hiệp: Quốc gia hạ nguồn thấp thỏm

"Không có dự án nào có quy mô như thế này, và cũng không có dự án nào tương tự", chuyên gia Brian Eyler tại trung tâm nghiên cứu Stimson Center (Mỹ) - nói với Live Science.

Chuyên trang khoa học Live Science mới đây đưa tin, cao nguyên Tây Tạng nằm ở độ cao 4.500 mét so với mực nước biển, với nhiệt độ lạnh giá và những ngọn núi phủ đầy băng tuyết, là nơi bắt nguồn của hầu hết các con sông lớn ở châu Á như Hoàng Hà, Dương Tử, Yarlung Tsangpo (Brahmaputra) và Lan Thương (Mekong)... cung cấp nước cho gần 2 tỷ người ở hạ lưu, bao gồm hai quốc gia đông dân nhất thế giới: Trung Quốc và Ấn Độ.

Vì lý do đó, cao nguyên Tây Tạng thường được gọi là “Nóc nhà của thế giới”, “Cực thứ ba”và “Tháp nước của châu Á”.

Nhưng trong những năm gần đây, khu vực này cũng được biết đến với một biệt danh mới: "Tháp điện của châu Á", nhờ vào tiềm năng to lớn chưa được khai thác trong việc sản xuất thủy điện.

Trước tình trạng khan hiếm nước ở các vùng dân cư đông đúc, công nghiệp hóa và được tưới tiêu rộng rãi của Trung Quốc; nhu cầu năng lượng không ngừng tăng cao; và nỗ lực loại bỏ việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch, chính phủ Trung Quốc đang theo đuổi một loạt các dự án thủy điện tại Tây Tạng. Những dự án này không chỉ khai thác tiềm năng năng lượng khổng lồ của khu vực này mà còn giúp họ kiểm soát các nguồn nước quan trọng mà các nước láng giềng phụ thuộc vào ở mức độ chưa từng có.

Dự án trọng điểm của Trung Quốc là dự án đập thủy điện khổng lồ Motuo (còn gọi là Medog) trên sông Yarlung Tsangpo. Theo tờ India Today, dự án được mệnh danh là cơ sở hạ tầng thủy điện lớn nhất thế giới này đã chính thức được khởi công xây dựng từ tháng 7/2025.

Tổ hợp thủy điện khổng lồ này sẽ bao gồm năm nhà máy điện bậc thang, với tổng vốn đầu tư ước tính khoảng 1,2 nghìn tỷ nhân dân tệ (khoảng 168 tỷ USD).

Bắc Kinh lần đầu tiên công bố kế hoạch xây đập vào năm 2020 trong khuôn khổ kế hoạch 5 năm, như một phần của chiến lược rộng lớn hơn nhằm khai thác tiềm năng thủy điện của cao nguyên Tây Tạng. Kế hoạch này đã được phê duyệt vào tháng 12/2024.

Đập thủy điện khổng lồ này dự kiến sẽ hoàn thành trong vòng chưa đầy một thập kỷ và sẽ vượt trội hơn tất cả các dự án thủy điện khác trên thế giới với công suất phát điện ước tính 300 terawatt/năm — gấp ba lần sản lượng của đập Tam Hiệp trên sông Dương Tử, đập lớn nhất thế giới hiện nay, và nhiều hơn toàn bộ sản lượng thủy điện ròng của Mỹ vào năm 2024; đủ để cung cấp điện cho hơn 300 triệu người.

Theo Live Science, Trung Quốc là quốc gia dẫn đầu thế giới về xây dựng đập. Trung Quốc đã xây dựng khoảng 98.000 đập và hồ chứa trên khắp đất nước, bao gồm 40% số đập lớn nhất thế giới, và nhiều đập khác bên ngoài đất nước như một phần của Sáng kiến Vành đai và Con đường. Nhưng dự án mới này lại khác biệt.

"Không có dự án nào có quy mô như thế này, và cũng không có dự án nào tương tự", Brian Eyler - giám đốc các chương trình Đông Nam Á và năng lượng, nước và phát triển bền vững tại trung tâm nghiên cứu Stimson Center (Mỹ) - nói với Live Science.

Dự án sẽ tận dụng tối đa lợi thế địa lý độc đáo của Tây Tạng. Trong khu vực dự án, sông Yarlung Tsangpo (được biết đến với tên gọi Brahmaputra ở Ấn Độ và Jamuna ở Bangladesh) chảy qua hẻm núi sâu nhất thế giới - được gọi là Hẻm núi lớn Yarlung Tsangpo, và đổ dốc nhanh chóng quanh khúc quanh hình móng ngựa "Đại Khúc", trước khi tiếp tục chảy xuống Ấn Độ và cuối cùng là Bangladesh.

Dự án sẽ xây đập chắn đoạn thượng nguồn của sông và chuyển hướng dòng nước qua một loạt đường hầm được đào xuyên qua núi Namcha Barwa cao 7.800 mét, trước khi đưa nước trở lại đoạn hạ lưu, tránh khúc quanh lớn của sông. Dự án có thể sẽ có tổng cộng năm đập, với các nhà máy thủy điện bên trong các đường hầm. Nước sẽ giảm độ cao 2.000 mét trong vòng 50 km quanh các đường hầm, từ đó tạo ra một lượng điện năng thủy điện khổng lồ.

Dự án quy mô lớn, thách thức quy mô lớn

Các chuyên gia nhận định rằng việc xây dựng một dự án quy mô lớn như vậy trong khu vực này tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Cao nguyên Tây Tạng là một trong những khu vực hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới, do sự va chạm liên tục giữa mảng kiến tạo Ấn Độ và mảng kiến tạo Á Âu. Khu vực này gần đây đã bị rung chuyển bởi một số trận động đất lớn, bao gồm trận động đất Dingri mạnh 7,1 độ richter vào tháng 1/2025, làm hư hại năm đập trong khu vực, và trận động đất Nepal mạnh 7,8 độ richter năm 2015 ảnh hưởng tới 1/5 công suất thủy điện của nước này.

Các nhà nghiên cứu đã cảnh báo rằng một số khu vực thuộc dãy Himalaya không phù hợp cho việc xây dựng đập do nguy cơ động đất và hậu quả là rất lớn, đồng thời lưu ý rằng các đập đặc biệt dễ bị sạt lở đất do động đất gây ra.

Bên cạnh động đất do tự nhiên gây ra, các dự án quy mô lớn liên quan đến việc đào đất, xây hầm và chuyển hướng dòng nước cũng có khả năng gây ra hoạt động địa chấn, trong khi việc xây dựng hồ chứa nước có liên quan mật thiết đến động đất ở Trung Quốc.

Các thảm họa thiên nhiên khác cũng có thể gây nguy hiểm cho người dân ngoài khu vực Tây Tạng.

Các hồ băng – những vùng nước được tạo ra do băng tan và tầng đất đóng băng vĩnh cửu – có thể gây ra vấn đề cho người dân ở hạ lưu nếu chúng đột ngột xả nước và làm quá tải các đập. Tình huống này đã xảy ra ở đông bắc Ấn Độ vào năm 2023, khiến một con đập lớn mới xây bị vỡ, làm ít nhất 46 người thiệt mạng và 88.000 người khác bị ảnh hưởng.

Các chuyên gia cảnh báo rằng biến đổi khí hậu đang đẩy nhanh quá trình tan chảy của các sông băng, điều đó có nghĩa là mối đe dọa sẽ ngày càng gia tăng khi các sông băng trong khu vực tiếp tục bị mất ổn định.

Biến đổi khí hậu cũng có thể khiến đập trở nên lỗi thời sớm hơn dự kiến. Các chuyên gia nói với Live Science rằng, các đập thường hoạt động trong khoảng 70 đến 100 năm. Mực nước ở sông Yarlung Tsangpo dự kiến sẽ đạt đỉnh vào năm 2060, vì vậy khi mực nước bắt đầu giảm sau đó, toàn bộ con đập có thể trở nên vô dụng trong thời kỳ khô hạn vì mực nước sẽ quá thấp để sản xuất thủy điện - tình trạng này được gọi là mực nước tối thiểu. Mực nước thậm chí có thể giảm xuống thấp đến mức không thể chảy qua đập. Tình trạng này được gọi là "hồ chết", đã là vấn đề đối với một số đập trên sông Colorado (một con sông ở Tây Nam Hoa Kỳ và Tây Bắc Mexico).

Dự án này cũng sẽ ảnh hưởng đến người Tây Tạng. "Theo quan điểm của chúng tôi, việc di dời người dân xung quanh khu vực đó và việc nhấn chìm các di tích văn hóa" là những vấn đề lớn nhất, nhà nghiên cứu Tenzin Norgay tại tổ chức phi chính phủ Chiến dịch Quốc tế vì Tây Tạng (ICT) - nói với Live Science.

Tuy nhiên, khu vực này dân cư thưa thớt, và các hồ chứa cần thiết gần như chắc chắn sẽ không lớn hoặc sâu bằng các hồ chứa của các siêu đập khác. Vì vậy, mặc dù sẽ có tác động, nhưng nó sẽ không ở quy mô như trường hợp 1,3 triệu người phải di dời do xây đập Tam Hiệp gây ra, chuyên gia Eyler lưu ý.

Tác động hạ lưu

Đài NDTV (Ấn Độ) ngày 18/6 đưa tin, các quan chức Ấn Độ tiếp tục bày tỏ lo ngại về tác động hạ lưu của các dự án như vậy, khi các chuyên gia cảnh báo rằng các hoạt động xây đập quy mô lớn trên sông có thể dẫn đến những thay đổi dòng chảy tự nhiên của nước, quá trình vận chuyển trầm tích, thiệt hại về sinh thái và thay đổi mô hình lũ lụt ở hạ lưu.

Bên cạnh tác động hạ lưu của việc xây đập, khía cạnh chiến lược cũng không thể bỏ qua. Các chuyên gia cho rằng những con đập khổng lồ ở thượng nguồn sông sẽ mang lại cho Trung Quốc thêm đòn bẩy trong trường hợp xảy ra tranh chấp bằng cách giúp Bắc Kinh kiểm soát dòng chảy nước trong khu vực.

Bắc Kinh khẳng định các dự án thủy điện của họ nhằm mục đích sản xuất điện và sẽ không gây hại cho các nước ở hạ lưu như Ấn Độ. Nhưng New Delhi không yên tâm.

Trả lời các câu hỏi tại Quốc hội Ấn Độ hồi năm ngoái, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Kirti Vardhan Singh cho biết chính phủ Ấn Độ đã ghi nhận các báo cáo liên quan đến việc khởi công xây dựng siêu đập này.

Ông Singh cho biết chính phủ Ấn Độ đã theo dõi dự án đập thủy điện khổng lồ này trong nhiều thập kỷ.

"Dự án này lần đầu tiên được công bố vào năm 1986, và kể từ đó, công tác chuẩn bị đã được tiến hành ở Trung Quốc", ông nói.

Ông cũng cho biết chính phủ Ấn Độ "theo dõi sát sao mọi diễn biến liên quan đến sông Brahmaputra, bao gồm cả kế hoạch phát triển các dự án thủy điện của Trung Quốc và thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích của chúng ta [Ấn Độ], bao gồm các biện pháp phòng ngừa và khắc phục để bảo vệ tính mạng và sinh kế của công dân Ấn Độ sinh sống ở các khu vực hạ lưu".

Vấn đề này cũng đã được nêu ra ở cấp cao nhất trong chuyến thăm Trung Quốc của Ngoại trưởng Ấn Độ S Jaishankar khi tham dự Hội nghị Ngoại trưởng Tổ chức Hợp tác Thượng Hải vào tháng 7/2025, các quan chức Ấn Độ nói với đài NDTV.

Bên cạnh các hoạt động ngoại giao, Ấn Độ cũng đang tập trung vào việc tăng cường năng lực và thực hiện các biện pháp chuẩn bị để đối phó với bất kỳ thảm họa nào có thể xảy ra trong tương lai.

Đế chế kinh doanh khổng lồ của Elon Musk

Elon Musk từng đồng sáng lập PayPal, OpenAI, nhưng hiện chỉ điều hành SpaceX, Tesla, Neuralink và The Boring Company.

Elon Musk hiện là người giàu nhất thế giới và cũng là người đầu tiên sở hữu tài sản hơn 1.000 tỷ USD. Để có khối tài sản khổng lồ này, ông sở hữu và điều hành nhiều doanh nghiệp trong các mảng kinh doanh khác nhau, từ xe điện, cấy chip não, đào hầm, tên lửa đến mạng xã hội.

Một số công ty đã được ông sáp nhập với nhau. Dù vậy, Musk hiện vẫn điều hành nhiều doanh nghiệp cùng một lúc. Ông nổi tiếng là người cuồng công việc. Năm 2023, Musk từng cho biết mình làm việc hơn 120 giờ mỗi tuần, hàng năm chỉ nghỉ 2-3 ngày và còn mang gối lên công ty để ngủ dưới bàn.

Dưới đây là các công ty trong đế chế kinh doanh khổng lồ của Musk:

SpaceX

Musk hiện là Chủ tịch kiêm CEO và Giám đốc Công nghệ của SpaceX - công ty ông thành lập năm 2002. Ngoài phát triển tên lửa, công ty này còn sở hữu dịch vụ Internet vệ tinh Starlink - nguồn tiền mặt lớn cho họ. Năm ngoái, lợi nhuận hoạt động của riêng mảng này là 4,4 tỷ USD. SpaceX còn sở hữu nền tảng mạng xã hội X (trước đây là Twitter) và công ty xAI - tạo ra chatbot Grok.

Cả xAI và X đều đang thua lỗ. Riêng mảng AI lỗ hoạt động 6,4 tỷ USD năm ngoái. SpaceX cũng chưa có lãi, nhưng vẫn tạo ra cơn sốt trên thị trường chứng khoán Mỹ, khi làm IPO lớn nhất lịch sử tuần trước. Vốn hóa của công ty này hiện là 2.430 tỷ USD. Một số chuyên gia cho rằng mức định giá này quá lớn so với kết quả kinh doanh của công ty.

SpaceX tuyên bố sẽ trở thành một trong những doanh nghiệp dẫn đầu về AI và ngày nào đó giúp con người sinh sống trên nhiều hành tinh. Mục tiêu tham vọng khác của họ là xây dựng các trung tâm dữ liệu trong không gian.

Tesla

Musk hiện là CEO hãng xe điện Tesla. Ông nắm giữ vị trí này từ năm 2008.

Tesla đang phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong lĩnh vực xe điện. Năm ngoái, họ để mất vị trí hãng xe điện lớn nhất thế giới về tay BYD của Trung Quốc. Doanh số bán xe của hãng xe điện Mỹ cũng bị ảnh hưởng bởi các cuộc tẩy chay liên quan đến quan điểm chính trị của Musk. Dù vậy, tình hình đã phần nào cải thiện gần đây.

Musk nhiều lần tỏ ra không quá lo lắng trước những rắc rối này. Ông nhấn mạnh tương lai của Tesla sẽ bớt phụ thuộc vào việc bán xe. Thay vào đó, họ đang đẩy mạnh taxi tự lái và robot hình người. Tesla thực hiện IPO năm 2010, hiện có vốn hóa 1.250 tỷ USD.

Công ty cũng hoạt động trong lĩnh vực năng lượng mặt trời hơn một thập kỷ qua, sau khi mua lại SolarCity - doanh nghiệp do Musk cùng hai người anh em họ sáng lập.

Neuralink

Musk hiện còn là CEO công ty phát triển thiết bị cấy ghép giao diện não - máy tính Neuralink. Ông đồng sáng lập doanh nghiệp này năm 2016.

Neuralink là một trong các tổ chức đang nghiên cứu cách kết nối hệ thần kinh con người với máy móc. Họ đã thử nghiệm cho những người bị tổn thương tủy sống, bệnh xơ cứng teo cơ một bên (ALS) và các bệnh lý khác. Vài năm gần đây, Neuralink và Musk đã công bố một số ca cấy ghép não. Hồi tháng 1, công ty cho biết có 21 người đã tham gia thử nghiệm trên toàn thế giới.

The Boring Company

Musk còn thành lập The Boring Company - công ty đào hầm và giao thông ngầm - cách đây khoảng 10 năm.

The Boring Company đứng sau các dự án như "Vegas Loop" - mạng lưới đường hầm dành cho xe Tesla đầu tiên được đưa vào hoạt động quanh Trung tâm Hội nghị Las Vegas năm 2021. Công ty cam kết xây dựng một mạng lưới giao thông tốc độ cao, đồng thời có kế hoạch đào hầm tại Dubai và Nashville.

Tuy nhiên, doanh nghiệp này cũng vấp phải nhiều phản đối. Công ty bị cáo buộc vi phạm các quy định về an toàn và môi trường tại Las Vegas - nơi tuyến đường hoàn chỉnh vẫn chưa hoàn thành. Một số quan chức địa phương tại Nashville cũng chỉ trích dự án này.

PayPal và những dự án trước đây

Musk tạo dựng khối tài sản ban đầu nhờ sáng lập hai công ty là Zip2 và PayPal (trước đây là X.com). Hai startup này được bán đi từ nhiều thập kỷ trước, mang về cho Musk khoảng 200 triệu USD. Khoản tiền đó sau này được ông sử dụng để thành lập SpaceX và đầu tư vào Tesla.

Musk còn đồng sáng lập OpenAI cùng với Brockman, Altman và một số chuyên gia khác năm 2015. Tuy nhiên, ông đã rời đi năm 2018 do bất đồng quan điểm.

Phái đoàn Iran đến Thụy Sĩ đàm phán với Mỹ giữa căng thẳng leo thang

Theo truyền thông nhà nước Iran, một nhóm quan chức cấp cao của Iran đã lên đường đến Thụy Sĩ hôm 20.6 để đàm phán với Mỹ, trong khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết ông sẽ sớm lên đường tham dự các cuộc họp mà Pakistan cho biết sẽ bắt đầu vào hôm 21.6.

Theo truyền thông Iran, một phái đoàn cấp cao nước này đã lên đường sang Thụy Sĩ vào hôm 20.6 để đàm phán với Mỹ, trong bối cảnh Tehran đóng cửa eo biển Hormuz với lý do thỏa thuận ngừng bắn đã bị vi phạm.

Việc đóng cửa dường như làm gia tăng sức ép trước thềm đàm phán, mà Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết ông sẽ tham dự.

Pakistan cho biết các cuộc đàm phán sẽ bắt đầu vào ngày 21.6.

Cả hai bên đều tìm cách thúc đẩy thỏa thuận tạm thời được Mỹ và Iran ký kết hôm 17.6 để chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần 4 tháng.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo các tàu thuyền không được tiếp cận tuyến đường thủy này, với lý do là điều mà lực lượng này gọi là "tội ác" do Israel gây ra tại Lebanon và việc Mỹ vi phạm các cam kết nhằm thiết lập lệnh ngừng bắn.

Lực lượng này tuyên bố các tàu thuyền sẽ gặp rủi ro nếu tiếp cận eo biển.

Tuy nhiên, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết hàng chục tàu hàng đã di chuyển qua eo biển vào ngày 20.6, vận chuyển một lượng lớn hàng hóa và hơn 17 triệu thùng dầu đến các thị trường toàn cầu.

Lệnh ngừng bắn tại Lebanon dường như mong manh vào hôm 20.6, khi các lực lượng Israel và Hezbollah tấn công lẫn nhau chỉ vài giờ sau khi lệnh này có hiệu lực.

Cơ quan Phòng vệ Dân sự Lebanon cho biết ít nhất 20 người đã thiệt mạng do các đợt không kích của Israel.

Israel tuyên bố đáp trả các cuộc tấn công từ Hezbollah, trong khi nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn này nói sẽ không cho phép Israel "tự do hành động" tại Lebanon.

Chấm dứt giao tranh tại Lebanon là một trong những điều kiện để bắt đầu 60 ngày đàm phán Mỹ - Iran về chương trình hạt nhân của Tehran và các vấn đề khác.

Israel bị loại khỏi các cuộc đàm phán, đã tuyên bố mình không phải là bên tham gia thỏa thuận Iran - Mỹ và sẽ duy trì lực lượng của mình tại vùng lãnh thổ Lebanon mà Israel đang chiếm đóng.

Chiến sự Ukraine 21/6: Ukraine phản công, tìm cơ hội lật thế cờ ở Liman

Tình hình của Ukraine ở Liman tiếp tục xấu đi nghiêm trọng. Các đơn vị Nga không chỉ mở rộng sự hiện diện trong trung tâm, mà còn liên tục siết chặt vòng vây thành phố hơn nữa.

Nga tạm ngừng sử dụng UAV?

Kênh Military Summary đưa tin, quân đội Nga (RFAF) dường như đã giảm đáng kể quy mô sử dụng UAV tầm xa. Trong 24 giờ qua, chỉ có 99 chiếc được phóng đi, mức rất thấp kể từ đầu năm, nhưng có vẻ họ đang tập trung cho một chiến dịch tập kích quy mô lớn chưa từng có.

Cuộc chiến nhiên liệu đang ngày càng trở nên khốc liệt khi hàng chục trạm xăng của Ukraine bị phá hủy trên khắp Odessa, Zaporizhia, Dnipro, Kharkov, Sumy.

Đáp trả, quân đội Ukraine (AFU) tiến hành làn sóng tấn công thứ 3 vào Moscow với 250 UAV, 187 chiếc bị phá hủy. Bán đảo Crimea cũng bị nhắm mục tiêu.

Nhà máy sản xuất và kho chứa UAV của Ukraine ở Kharkov bị máy bay Su-34 Nga xóa sổ.

Trên thực địa, sau khi thất thủ quận Chervonyi, Ukraine đã để mất tới 90% diện tích thành phố Konstantinovka. Trận chiến Liman sắp kết thúc khi AFU đang rút lui khỏi khu vực cuối cùng. Bên cạnh đó, RFAF đã vượt qua kênh đào, đánh chiếm thành công làng Yurkovka.

Ông Zelensky: Nga đang chuẩn bị tập kích quy mô lớn

Tổng thống Volodymyr Zelensky tối 20/6 cảnh báo về mối đe dọa của một đợt tấn công quy mô lớn từ Nga trong tương lai gần.

Trong bài phát biểu ông nói: "Tối nay và trong thời gian tới, chúng ta phải đặc biệt chú ý đến các báo động không kích. Nga đang chuẩn bị cho một đợt tập kích quy mô lớn khác". Nhà lãnh đạo Ukraine cũng nhắc nhở người dân hãy cẩn thận.

MiG-31K Nga cất cánh, Ukraine báo động khẩn cả nước

Lần thứ hai trong rạng sáng 21/6, cảnh báo không kích được ban hành trên toàn bộ lãnh thổ Ukraine do một chiếc MiG-31K cất cánh ở Nga, Không quân Ukraine cho biết.

AFU cũng báo cáo về tên lửa siêu vượt âm Kinzhal phóng từ MiG-31K bay về phía vùng Kiev theo hướng Zhitomir và tiếp tục di chuyển về phía Khmelnytsky (Starokostiantyniv).

Lúc 4h03 sáng, báo động không kích đã được dỡ bỏ.

Trước đó, báo động không kích đã được ban bố ở Ukraine vào khoảng 1h sáng, cũng do một chiếc MiG-31K cất cánh.

Ukraine phản công, tìm cơ hội mong manh lật thế cờ Liman

Theo kênh Rybar, tại khu vực Liman, Tập đoàn quân cận vệ số 25 thuộc Cụm tác chiến phía Tây RFAF tiếp tục siết chặt vòng vây quanh thành phố. Ngày càng có nhiều hình ảnh xác nhận sự hiện diện của các nhóm lính xung kích Nga trong chính thành phố, cũng như sự mở rộng dần dần vùng kiểm soát ở vùng ngoại ô phía đông nam.

Quân đội Nga đã thiết lập được quyền kiểm soát vững chắc nhất ở khu vực phía đông nam Liman, nơi binh sĩ của họ đã giương cao một số lá cờ chiến thắng. Đồng thời, nhiều nhóm riêng lẻ được ghi nhận tiến vào cả các quận trung tâm và tây bắc.

Rất có thể lực lượng Kiev sẽ cố gắng làm chậm bước tiến của đối phương dọc theo tuyến đường sắt và lân cận vùng lõi đô thị. Khu vực này vẫn có thể trụ được nhờ có khu công nghiệp, mật độ dân cư cao và cơ sở hạ tầng đường sắt, cho phép quân đội Ukraine giữ vững các điểm kháng cự biệt lập ngay cả sau khi mất phần lớn thành phố.

Tuy nhiên, vẫn còn quá sớm để nói về việc Nga kiểm soát hoàn toàn và bền vững Liman. Việc củng cố cuối cùng sẽ đòi hỏi phải dọn sạch các vị trí ở khu vực Drobyshevo-Stavki, nơi AFU vẫn duy trì sự hiện diện và có khả năng ít nhất là gây khó khăn cho các hoạt động của lính xung kích Nga bằng cách phản công dọc sườn và vào hậu phương.

Về cơ bản, RFAF có 2 nhiệm vụ liên quan mật thiết với nhau: tấn công vào trung tâm Liman và đồng thời điều chỉnh chiến tuyến về phía tây bắc thành phố. Nếu không trấn áp các điểm kháng cự của đối phương ở khu vực Drobyshevo và Stavki, họ vẫn còn nguy cơ bị phản công vào hệ thống liên lạc của lực lượng đột phá và bị trì hoãn trong việc dọn sạch thành phố.

Ở sườn phía bắc, trong khu vực Sredne, Redkodub và Novomykhailivka, sau những nỗ lực phản công gần đây của Ukraine, tình hình vẫn chìm trong "màn sương chiến tranh". Tuy nhiên, việc thiếu hình ảnh về các bước tiến xa hơn cho thấy rằng lực lượng Kiev, ít nhất là cho đến thời điểm hiện tại, đã không thể củng cố vị trí của mình ở đó.

Có thể kế hoạch của Bộ chỉ huy Kiev không phải là tiến hành chiến dịch phản công riêng, mà là làm gián đoạn nhịp độ hoạt động của Nga gần Liman, buộc Cụm tác chiến phía Tây RFAF phải điều động lực lượng để ổn định sườn phía bắc. Tuy nhiên, cho đến nay, vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy sự thay đổi đáng kể trên chiến tuyến ở khu vực này.

Nhìn chung, tình hình của Ukraine ở khu vực Liman tiếp tục xấu đi nghiêm trọng. Các đơn vị Moscow không chỉ mở rộng sự hiện diện trong trung tâm Liman, mà còn liên tục tạo điều kiện để siết chặt vòng vây thành phố hơn nữa, đồng thời kìm chân đối phương ở các khu vực lân cận.

Nếu tốc độ tấn công hiện tại tiếp tục, việc RFAF củng cố thêm lực lượng ở phía tây bắc thành phố có thể sẽ diễn ra trong tương lai gần, tiếp theo là việc giải tỏa khu vực quanh đường sắt. Trong khi đó, các vị trí của Ukraine ở sườn phía bắc đang gây khó khăn cho quân đội Nga, vì vậy vẫn còn quá sớm để nói về việc chiếm hoàn toàn Liman.

Kênh Suriyakmaps cũng xác nhận trong 7 ngày qua, quân đội Nga, được hỗ trợ bởi hỏa lực pháo binh hạng nặng, tiếp tục tăng cường các hoạt động trong thành phố Liman. Khu vực này phần lớn đã trở thành vùng xám sau khi RFAF tiến vào các khu vực mới, bao gồm cả quận Pivdennyi, nơi tập trung cứ điểm kháng cự chính của Ukraine quanh bệnh viện và nhà ga xe lửa.

Ở những nơi khác, giao tranh lẻ tẻ giữa Nga và Ukraine vẫn tiếp diễn, khiến khó có thể nói bên nào đang kiểm soát vững chắc khu vực này.

Quân đội Nga vượt kênh đào, ngày càng áp sát Sloviansk

Quân đội Nga đang từng bước giải tỏa các tuyến đường tiếp cận cụm đô thị Sloviansk - Kramatorsk. Sau khi giành được Rai-Aleksandrivka và mở rộng vùng kiểm soát gần Krivaya Luka, Lữ đoàn bộ binh cơ giới độc lập số 88 RFAF đã cắm cờ tại Yurkovka.

Đáng chú ý, Yurkovka là khu định cư đầu tiên nằm ở bờ đối diện của kênh Seversky Donets-Donbas đã khô cạn. Như vậy, lính xung kích Nga đang dần tạo ra một lỗ hổng trong phòng tuyến của cụm đô thị mà Ukraine xây dựng trong 4 năm qua.

Sau khi chiếm Lipovka lân cận và củng cố vị trí, lực lượng Moscow sẽ có thể bắt đầu tấn công các cứ điểm trong khu vực Orekhovatka - Nikolaevka - Starodubovka. Việc tiếp cận vùng ngoại ô Nikolaevka và Raygorodok cho phép họ kiểm soát hỏa lực trên tuyến đường cao tốc dẫn đến Sloviansk từ phía bắc.

Ngoài các trận bom của Không quân Vũ trụ Nga, UAV cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp RFAF tiến quân thành công dọc toàn bộ khu vực Sloviansk, đồng thời buộc bộ binh Ukraine phải đi bộ 10-15km đến tiền tuyến.

Trong bối cảnh này, tần suất đánh phá vào các vị trí của AFU trong và quanh khu vực đô thị đã tăng lên theo cấp số nhân trong những tuần gần đây. Ít nhất 6 quả bom lượn đã rơi xuống nhà máy nhiệt điện Sloviansk. Phía bắc thành phố, Không quân Vũ trụ Nga đã ném siêu bom FAB-3000 vào một cứ điểm của đối phương được thiết lập trên sườn một ngọn núi đá.

Đồng thời, UAV Nga đang cản trở các nỗ lực vận chuyển tiếp tế đến tiền tuyến. Vì xe bọc thép di chuyển cực kỳ chậm và robot không thể đáp ứng tất cả các nhu cầu, lực lượng Kiev đang tích cực sử dụng xe bán tải. Ba tháng liên tiếp tập kích dữ dội vào hệ thống hậu cần ở phía sau chiến tuyến đang dần mang lại kết quả tốt đẹp cho RFAF.

Do thiếu nguồn cung cấp đạn dược và lương thực bằng đường bộ, quân đội Ukraine buộc phải chủ yếu dựa vào UAV để tiếp tế. Các phương tiện bay cỡ lớn như Baba Yaga là mục tiêu dễ bị phát hiện và số lượng bị bắn hạ ngày càng tăng.

Kênh Military Chronicles cho hay, theo những tuyên bố gần đây từ phía Ukraine, các đơn vị Moscow đã vượt qua kênh đào Seversky Donets-Donbas và ngay lập tức chiếm được Yurkovka, nằm ngay phía nam thị trấn Rai-Aleksandrivka. Ukraine phàn nàn rằng hầu như không có bộ binh "trên mặt đất" và họ hầu như không có gì để đẩy lùi đối phương ngoại trừ UAV.

Lực lượng Kiev ở Konstantinovka rơi vào thế bí

Kênh RVvoenkor đưa tin, quân đội Nga đã chiếm được diện tích đáng kể ở phía bắc Konstantinovka, dồn lực lượng Kiev vào thế bí.

RFAF đang ồ ạt "tràn ngập" phía bắc thành phố, cắt đứt đường tiếp viện của các đơn vị Kiev trong thành phố.

"Tại Konstantinovka, các đơn vị Moscow đã tiến sâu vào phía bắc thành phố, ở bờ đông sông Krivoy Torets, điều này tạo ra những vấn đề mới cho lực lượng đồn trú Ukraine", các nhà phân tích quân sự ủng hộ Kiev thừa nhận và cho biết thêm, "đồng thời, số lượng binh sĩ Nga theo hướng này đang tích cực cơ động". Tình hình chung trong thành phố vô cùng khó khăn đối với quân đội Ukraine, họ khẳng định.

Ukraine ghi nhận 157 trận giao tranh trong 24 giờ qua

Ukrainska Pravda đưa tin, báo cáo tối 20/6 của Bộ Tổng Tham mưu Ukraine cho biết: "Kể từ đầu ngày, đã có 157 trận đụng độ xảy ra trên mặt trận".

Bộ Tổng Tham mưu Ukraine khẳng định lực lượng phòng vệ đã cơ bản chặn đứng các nỗ lực xung phong của Nga ở Slobozhansky, Kupyansk, Liman, Sloviansk, Kramatorsk, Konstantinovka, Pokrovsk, Aleksandrovsky, Huliaipole và Orekhov.

Nguồn: Soha; Vnexpress; Thanh Niên; Dân Trí