Quốc gia 80% người dân không dùng Internet, viết thư tay

Tại Eritrea, quốc gia Đông Phi, thời gian như ngừng lại ở những năm 1990 khi người dân viết thư tay để trao đổi thông tin và khoảng 20% có điều kiện tiếp cận Internet.

Trong thế giới ngày nay, ý tưởng sống thiếu Internet gần như là điều không thể. Tuy nhiên, tại Eritrea, người dân vẫn viết thư tay thay vì sử dụng các ứng dụng nhắn tin miễn phí. Khi tới đây, khách du lịch có lẽ sẽ thấy thời gian đã ngừng lại từ những năm 1990.

Các tập tục truyền thống vẫn bám rễ sâu trong đời sống hằng ngày. Thông báo tử, hay tụ họp xã hội được phổ biến qua áp phích dán trên đường phố. Điện thoại di động chỉ phục vụ một mục đích duy nhất: gọi thoại, hầu như không sử dụng các tính năng kỹ thuật số hiện đại.

Chính phủ Eritrea chỉ cấp phép cho một mạng lưới wifi hạn chế, không cho phép các nhà cung cấp dịch vụ di động kích hoạt quyền truy cập Internet trên điện thoại di động. Tới đầu năm 2025, theo cổng dữ liệu quốc tế DataPortal, tỷ lệ tiếp cận internet của Eritrea chỉ đạt 20% tổng dân số.

Tại đây, nếu muốn sử dụng Internet, họ có thể đến những quán Internet công cộng và mua gói theo giờ. Hiện tại, thủ đô Asmara có khoảng 42 điểm phát Internet. Tuy nhiên, tốc độ mạng rất chậm và hầu hết nền tảng mạng xã hội bị chặn.

Vlogger Jordan Joe HaTTab từng tới Eritrea và bất ngờ trước cách sống của người dân ở đây. Dù khả năng tiếp cận Internet hạn chế, cách họ kết nối với nhau khiến anh phải suy ngẫm. Thay vì nhắn tin qua Whatsapp rủ nhau cà phê, người Eritrea sẽ đến một quán cà phê bất kỳ, trả tiền cho người lạ và bắt đầu câu chuyện. Đó là cách họ xây dựng những mối quan hệ mới.

"Hãy rời xa Internet và tới đây", anh nói sau một ngày khám phá cách sống của người địa phương.

Eritrea từng được coi là một trong những quốc gia tiên tiến nhất khu vực châu Phi, đặc biệt là trong thời kỳ thuộc địa của Italy và Anh. Quốc gia này từng sở hữu mạng lưới viễn thông có dây và hạ tầng giao thông phát triển.

Tuy nhiên, sau khi người Anh rút đi và Eritrea bị sáp nhập vào Ethiopia năm 1962. Vào đầu những năm 1990, quốc gia này giành độc lập. Tuy nhiên, sự kiểm soát chặt chẽ của chính quyền sau đó đã dẫn đến một Eritrea như hiện nay.

Những nước nào nắm giữ 'kho báu khoáng sản' hàng đầu thế giới?

Các quốc gia ở châu Phi trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu đối với các nguyên liệu thiết yếu phục vụ công nghiệp hiện đại và quá trình chuyển đổi năng lượng.

Ngày 3-7, trang Business Insider đưa tin Guinea, Morocco, Cộng hòa Dân chủ Congo và Nam Phi hiện là những nước sở hữu trữ lượng nhiều loại khoáng sản chiến lược thuộc nhóm lớn nhất thế giới, đưa châu Phi trở thành mắt xích then chốt trong chuỗi cung ứng toàn cầu đối với các nguồn tài nguyên chiến lược.

Chỉ một số ít quốc gia trên thế giới đang nắm giữ phần lớn trữ lượng các khoáng sản quan trọng đối với nền kinh tế hiện đại, từ quặng sắt, đồng đến đất hiếm, lithium và cobalt.

Trong một số trường hợp, chỉ một quốc gia chiếm tỉ trọng áp đảo trong trữ lượng toàn cầu, làm gia tăng nguy cơ hình thành các "điểm nghẽn" trong chuỗi cung ứng, đồng thời củng cố ảnh hưởng của nước đó đối với các ngành công nghiệp quan trọng.

Phóng viên TTXVN tại châu Phi dẫn số liệu do trang Visual Capitalist tổng hợp cho biết: Guinea hiện là quốc gia có trữ lượng bauxite - nguyên liệu chính để sản xuất nhôm - lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 26% tổng trữ lượng toàn cầu.

Ngành khai khoáng đóng vai trò trụ cột của nền kinh tế nước này, đồng thời thu hút hàng tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài. Guinea cũng là nguồn cung bauxite quan trọng cho Trung Quốc - quốc gia tiêu thụ nhôm lớn nhất thế giới.

Morocco kiểm soát khoảng 69% trữ lượng phosphate toàn cầu, giữ vị trí gần như chi phối đối với nguồn nguyên liệu sản xuất phân bón.

Thông qua Tập đoàn OCP do nhà nước sở hữu, Morocco đã xây dựng một trong những ngành công nghiệp khai thác và chế biến phosphate lớn nhất thế giới, cung cấp sản phẩm cho hơn 160 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Trong khi đó, CHDC Congo sở hữu khoảng 50% trữ lượng cobalt đã được xác định trên toàn cầu. Đây là kim loại không thể thiếu trong sản xuất pin lithium-ion dùng cho xe điện, thiết bị điện tử và các hệ thống lưu trữ năng lượng tái tạo.

Ngoài cobalt, quốc gia Trung Phi này còn giàu đồng, vàng, kim cương, thiếc và coltan, được đánh giá là một trong những nước có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú nhất thế giới.

Nam Phi tiếp tục giữ vai trò nhà cung cấp hàng đầu thế giới về nhóm kim loại bạch kim (PGM) khi sở hữu khoảng 83% trữ lượng toàn cầu. Nhóm kim loại này, bao gồm bạch kim, palladium và rhodium, là nguyên liệu quan trọng trong sản xuất ô tô, trang sức, pin nhiên liệu hydro và nhiều công nghệ năng lượng sạch.

Trong bối cảnh nhu cầu khoáng sản chiến lược ngày càng gia tăng cùng quá trình chuyển đổi năng lượng và phát triển công nghệ, các quốc gia sở hữu nguồn tài nguyên dồi dào đang có lợi thế lớn trong thu hút đầu tư, mở rộng ảnh hưởng kinh tế và gia tăng vị thế trong cạnh tranh địa chính trị toàn cầu.

Ngoài châu Phi, Úc nổi bật nhờ sự đa dạng về nguồn tài nguyên khoáng sản. Trong khi đó, Trung Quốc chiếm ưu thế về trữ lượng đất hiếm và than chì trên toàn cầu - hai loại khoáng sản đóng vai trò nền tảng cho ngành xe điện, các hệ thống năng lượng tái tạo và sản xuất tiên tiến.

Chiến sự Ukraine 5/7: Sau chiến thắng Konstantinovka, ông Putin ra lệnh mới

Sau chiến thắng Konstantinovka, Tổng thống Putin ra lệnh cho lực lượng Moscow tiếp tục tấn công. Hình ảnh ông mặc quân phục là tín hiệu cho thấy Nga sẽ chiến đấu đến cùng với Ukraine.

Ông Zelensky thăm vùng Odessa

Ukrainska Pravda đưa tin, ngày 4/7, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã thăm vùng Odessa và thảo luận về các vấn đề an ninh ở khu vực phía Nam.

Ông Zelensky cho biế: "Tôi bắt đầu chuyến đi đến vùng Odessa bằng cuộc họp phối hợp với Bộ Tư lệnh Hải quân thuộc Lực lượng Vũ trang Ukraine về các vấn đề an ninh ở khu vực phía Nam. Trọng tâm chính là đối phó với các cuộc tấn công liên tục bằng UAV và tên lửa của Nga, và chuẩn bị sẵn sàng đối phó với các mối đe dọa trên biển. Điều này cũng bao gồm việc tăng cường các phái đoàn ngoại giao, củng cố hệ thống liên lạc, rà phá thủy lôi, huấn luyện và cung cấp trang thiết bị cho lực lượng thủy quân lục chiến".

Ông cũng thảo luận về việc tăng số lượng trực thăng để tăng cường phòng không trong khu vực nhằm chống lại UAV. Quân đội Ukraine đã trình diễn khả năng tấn công kỹ thuật của Hải quân: hệ thống tên lửa Neptune và Harpoon, các loại UAV và ngư lôi mới nhất.

Ngoài ra, Tổng thống Ukraine biểu dương những người lính đang bảo vệ Ukraine thuộc lực lượng Hải quân. Ông đã trao tặng lá cờ chiến đấu và dải băng "Vì lòng dũng cảm và sự gan dạ" cho các đơn vị hải quân.

Sau chiến thắng Konstantinovka, ông Putin ra mệnh lệnh mới

Kênh Military Summary đưa tin, sau 186 ngày giao tranh ác liệt, quân đội Nga (RFAF) đã giương cao cờ chiến thắng khắp thành phố Konstantinovka. Hình ảnh định vị địa lý xác nhận việc kiểm soát khu vực Chervony. Các quan chức Ukraine phủ nhận việc thất thủ hoàn toàn, nhưng những hình ảnh từ thực địa và bản đồ tác chiến lại cho thấy điều hoàn toàn khác.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Vladimir Putin về việc quân đội Nga đã giành được quyền kiểm soát Konstantinovka, đồng thời ngỏ ý mời nhà lãnh đạo Nga tổ chức một cuộc gặp song phương tại chính thành phố này.

Đáp lại đề xuất của ông Zelensky, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Tổng thống Ukraine có thể đến Moscow để đàm phán với Tổng thống Nga, thay vì đề xuất một cuộc gặp tại Konstantinovka.

Đồng thời, Nga đã đề xuất một lệnh ngừng bắn tạm thời tại thành phố tiền tuyến mà họ vừa tuyên bố giành được tại miền Đông Ukraine, nhằm tạo điều kiện cho việc bàn giao thi thể các quân nhân Ukraine tử trận.

Theo Bộ Quốc phòng Nga, Moscow đề xuất đình chỉ các hoạt động quân sự tại Konstantinovka từ 12h trưa đến 18h (theo giờ Moscow) ngày 6/7 để thực hiện các hoạt động nhân đạo nhằm bàn giao thi thể của các binh sĩ Ukraine đã thiệt mạng.

Bộ Quốc phòng Nga cho biết Ukraine phải thông báo quyết định của mình cho quân đội Nga trước 12h trưa (giờ Moscow) ngày 5/7.

Sau chiến thắng quan trọng ở miền Đông Ukraine, Tổng thống Putin ra lệnh cho lực lượng Moscow tiếp tục cuộc tấn công.

Hình ảnh Tổng thống Vladimir Putin mặc quân phục là tín hiệu cho thấy Moscow sẽ chiến đấu đến cùng với Kiev trên mọi mặt trận, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết, theo Đài RT.

"Chúng ta sẽ loại bỏ lực lượng tân phát xít, chúng ta không từ bỏ hòa bình, nhưng phương pháp thuyết phục đã thay đổi", bà Zakharova khẳng định.

Trên thực địa, mặt trận phía bắc của quân đội Ukraine (AFU) có dấu hiệu sụp đổ. Cụm tác chiến phía Bắc RFAF chiếm được Losivka và Zemlyanoy Yar, tiến về Bely Kolodez, nơi vẫn là một điểm nút quan trọng trong phòng tuyến của Kiev ở khu vực này. Thủ phủ Kharkov đang chịu áp lực chưa từng có khi các nhóm trinh sát đặc nhiệm Nga đã hoạt động gần ngoại ô thành phố.

Trận chiến giành Bilyi Kolodiaz đã chính thức bắt đầu khi các khu vực sơ tán tiếp tục được Kiev mở rộng. Bàn đạp then chốt cho các hoạt động tiếp theo của RFAF là tuyến Losivka - Yurchenkovo - Bely Kolodez, nơi Ukraine đã xây dựng tuyến phòng thủ đầu tiên kể từ khi Nga bắt đầu tấn công Vovchansk.

Cũng tại Kharkov, vòng vây của Nga ở Borova (phía nam Kupyansk) đang ngày càng siết chặt. Trong 48 giờ qua, lực lượng Kiev liên tục thất thủ ở Novyi, Lubovka, Cheshna, Shyikivka và buộc phải rút lui về tuyến phòng thủ Siversk.

Đồng thời, trận chiến Liman cũng sắp kết thúc khi Bộ Quốc phòng Nga báo cáo các cuộc đụng độ bên trong trung tâm vùng lõi đô thị. Một số chuyên gia dự đoán, Moscow sẽ có thông báo chính thức về việc kiểm soát hoàn toàn thành phố trước hội nghị thượng đỉnh NATO.

Theo kênh Rybar, song song với các hoạt động ở chiến trường, quân đội Nga tiếp tục tập kích hậu phương và cơ sở hạ tầng quân sự của Ukraine, đồng thời đánh phá trên nhiều khu vực tiền tuyến. Các kho hàng ở vùng phía nam của AFU, một số trạm xăng và cơ sở hạ tầng đường sắt ở Krasnograd, tỉnh Kharkov, đã bị tấn công.

Đáo trả, lực lượng Kiev tiến hành một trong những cuộc tấn công tên lửa quy mô lớn nhất vào Belgorod, dẫn đến mất điện diện rộng trong thành phố và khu vực. Tại Crimea, nơi thường xuyên bị đánh phá, cũng có nhiều khu vực bị mất điện. Tỉnh Leningrad của Nga đã phải chịu một cuộc tập kích quy mô lớn, nhắm vào các cơ sở nhiên liệu và năng lượng.

Mệnh lệnh mới của Tổng thống Putin sau khi Nga kiểm soát Konstantinovka

Tại Konstantinovka, quân đội Nga đang hoàn tất việc giải tỏa triệt để vùng ngoại ô phía tây bắc. Trong suốt ngày 3-4/7, hình ảnh cờ chiến thắng của Nga xuất hiện tại các điểm trọng yếu ở cụm cứ điểm chiến lược này ngày càng phổ biến, và sau đó, việc giành quyền kiểm soát toàn bộ thành phố đã được Moscow chính thức tuyên bố, kênh Rybar cho hay.

Lữ đoàn bộ binh cơ giới độc lập số 4 RFAF và các đơn vị liên quan đã đóng vai trò chủ chốt trong giao tranh. Theo báo cáo từ chiến trường, họ liên tục chọc thủng phòng tuyến của đối phương trong khu vực đô thị và đang tiếp tục xác định các điểm kháng cự còn lại. Vai trò của UAV, giúp Nga cắt đứt hậu cần, đặc biệt đáng chú ý.

Tuy nhiên, còn quá sớm để nói về một thành phố hoàn toàn "trống rỗng". Lực lượng Kiev vẫn duy trì sự hiện diện ở một số nơi, và một vài binh sĩ Ukraine sống sót đang cố gắng thay quần áo dân thường, khiến việc nhận dạng và truy quét họ trở nên khó khăn.

Môi trường đô thị vẫn là một vấn đề nan giải. Các tòa nhà dân cư và tầng hầm có thể được sử dụng trong nhiều tuần, và số lượng lớn dân thường buộc các đội tấn công phải hành động thận trọng hơn và đồng thời tổ chức sơ tán họ về phía sau.

Do đó, giai đoạn hiện tại không còn là một cuộc tấn công mà là một quá trình dọn dẹp tỉ mỉ các khu dân cư, tầng hầm và nơi trú ẩn riêng lẻ. Điều này sẽ quyết định tốc độ các đơn vị Moscow có thể giải phóng lực lượng để đột phá xa hơn.

Các cứ điểm kiên cố cuối cùng của AFU vẫn còn ở ngoại ô thành phố. Tại đó họ vẫn có thể cố gắng giữ vững phòng tuyến, tiến hành phản công và thực hiện những cuộc đột kích để trì hoãn việc thất thủ hoàn toàn. Xét rằng, quân đội Ukraine đã cố gắng xâm nhập vào Konstantinovka bằng xe tăng cho đến giờ phút cuối cùng, những nỗ lực "tự sát" tương tự có thể xảy ra xa hơn trên con đường tiến đến Alekseevo-Druzhkovka.

Một điều kiện quan trọng khác để đạt được thành công tiếp theo là lực lượng Moscow phải dọn sạch "vùng an toàn" đã tồn tại lâu năm dọc theo tuyến Molocharka - Krasnoye - Nikolaevka. Chừng nào Ukraine còn hiện diện ở đó, họ có thể xâm nhập cả về phía Chasov Yar và ngược lại về phía Konstantinovka, buộc quân đội Nga phải phân tán lực lượng và vũ khí của mình.

Việc giải tỏa Konstantinovka mở đường cho quân đội Nga tiến đến giai đoạn tiếp theo - tấn công bằng hỏa lực vào Alekseevo-Druzhkovka và các "thành phố pháo đài" khác được xây dựng thành một tuyến phòng thủ thống nhất.

Tuy nhiên, để phát triển bền vững, trước tiên RFAF cần phải xóa sổ nốt các điểm kháng cự còn lại trong thành phố, chặn đứng các mối đe dọa từ bên sườn và tước bỏ khả năng AFU sử dụng tầng hầm, cứ điểm di động để thực hiện các cuộc phản công mới.

Ukraine tuyên bố bẻ gãy 236 đợt xung phong của Nga

Ukrainska Pravda đưa tin, báo cáo tối 4/7 của Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết: "Kể từ đầu ngày, đã có 236 cuộc đụng độ xảy ra trên mặt trận, trong đó có 23 cuộc ở hướng Pokrovsk. Nga phóng 2 tên lửa, thực hiện 58 cuộc không kích, sử dụng 173 quả bom dẫn đường, triển khai 6.008 UAV cảm tử và tiến hành 1.837 cuộc pháo kích".

Bộ Tổng tham mưu Ukraine khẳng định lực lượng phòng vệ cơ bản chặn đứng các nỗ lực xâm nhập của RFAF ở Slobozhansky và Kursk, Liman, Sloviansk,  Kramatorsk, Konstantinovka, Pokrovsk, Aleksandrovsky, Huliaipole và Orekhov.

Trận chiến giành Bilyi Kolodiaz đã bắt đầu

Kênh Rybar đưa tin, theo hướng Burluk thuộc vùng Kharkov, quân đội Nga tiếp tục tấn công đồng thời vào 2 khu vực trọng yếu. Sau cuộc tiến công trước đó về phía nam Vovchansk, Cụm tác chiến phía Bắc RFAF đang mở rộng đầu cầu và dần tiến đến tuyến phòng thủ quan trọng đầu tiên của Ukraine.

Phía nam Shesterevka, Losevka đã nằm dưới sự kiểm soát của Nga. Đồng thời, các đơn vị Moscow đang tiến dọc theo con đường về phía Bilyi Kolodiaz, nơi vẫn là một điểm nút quan trọng trong phòng thủ của Ukraine ở khu vực này.

Trong các cuộc giao tranh ác liệt, RFAF cũng đã chiếm được Zemlyany Yar. Bản thân khu định cư nhỏ này không phải là mục tiêu chính, nhưng việc chiếm được nó tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuẩn bị các hành động tiếp theo trực tiếp trên các tuyến tiếp cận Bilyi Kolodiaz.

Việc tiến công của binh sĩ Nga được tạo điều kiện thuận lợi nhờ những hoạt động có hệ thống chống lại hậu phương và tiền tuyến của AFU. Do Nga tấn công liên tục vào các nhóm tiếp tế và tầm hoạt động ngày càng mở rộng của UAV FPV, việc đảm bảo hậu cần cho các đơn vị Kiev trên chiến trường ngày càng trở nên khó khăn.

Kết quả là, quân đội Ukraine gặp trở ngại trong việc giữ vững các vị trí trung gian, không thể nhanh chóng bổ sung đạn dược, nhân lực và thiết bị liên lạc. Điều này cho phép lực lượng Moscow chiếm giữ các vị trí mới với ít tổn thất hơn và liên tục mở rộng vùng kiểm soát ở phía nam Vovchansk.

Khi cuộc tấn công tiếp diễn, tác động của hỏa lực lên hệ thống liên lạc của Ukraine ở sâu trong lòng đất cũng gia tăng. Chuỗi đòn tập kích vào các con đường gần Velykyi Burluk cho thấy những huyết mạch tiếp tế trước đây tương đối an toàn đang dần trở nên không thể giữ vững.

Điều này đặc biệt nhạy cảm đối với các đơn vị Kiev: Velykyi Burluk vẫn là đầu mối vận chuyển chính của Ukraine trong khu vực, nơi liên quan đến việc tiếp tế, luân chuyển và bổ sung quân dự bị đến khu vực Vovchansk.

Tuyến Losivka - Yurchenkove - Bilyi Kolodiaz đang trở thành bàn đạp then chốt cho bước tiến xa hơn của quân đội Nga. Chính tại đây, lực lượng Kiev đã bắt đầu xây dựng tuyến phòng thủ đầu tiên cách đây vài năm sau khi cuộc chiến giành Vovchansk nổ ra, với hy vọng ngăn chặn được bước tiến sâu của đối phương vào tỉnh Kharkov.

Vượt qua tuyến phòng thủ này sẽ mở đường cho quân đội Nga tiến về sông Khotomlya. Điều này sẽ gây ra mối đe dọa không chỉ đối với các vị trí riêng lẻ của Ukraine mà còn đối với toàn bộ hệ thống phòng thủ trên các tuyến tiếp cận Velykyi Burluk.

Bước tiến hiện tại của Cụm tác chiến phía Bắc không chỉ đơn thuần là một loạt các thành công cục bộ gần một vài ngôi làng. Vấn đề là làm suy yếu hệ thống phòng thủ của Ukraine ở phía nam Vovchansk và đạt được một tuyến xuất phát mà sau đó AFU sẽ phải giữ không chỉ các vị trí tiền tuyến mà còn cả khả năng kết nối hậu cần trên toàn bộ mặt trận.

Nga, Ukraine giành được bao nhiêu lãnh thổ trong tháng 6?

Kênh AMK Mapping đã tổng kết những thay đổi trên tiền tuyến ở Ukraine vào tháng 6. Trên bản đồ, các khu vực màu vàng thể hiện bước tiến của Nga, những vùng xanh nhạt là kết quả đạt được của Ukraine.

Những tiến bộ của Nga ước tính như sau: Donetsk + 129,9km2; Kharkov + 65,7km2; Sumy + 24,7km2; Zaporizhia + 13,3km2; Dnipropetrovsk + 5,0km2;  Luhansk + 0km2; Kherson + 0km2. Tổng cộng, lực lượng Moscow giành được thêm 238,6km2 (tăng 9,7% so với tháng trước).

Những thành quả của Ukraine là khoảng: Donetsk + 82,4km2; Zaporizhia + 63,5km2; Dnipropetrovsk + 45,0km2; Kharkov + 42,2km2; Kherson + 0km2; Sumy + 0km2; Luhansk + 0km2. Như vậy trong tháng 5, lực lượng Kiev đã tái chiếm 233,1km2 (tăng 21,72%).

Lưu ý, các số liệu thể hiện sự gia tăng ròng của mỗi bên. Các cuộc tiến công của Ukraine trên lãnh thổ mà Nga kiểm soát trong tháng này sẽ được trừ đi từ tổng số của Nga, và ngược lại. Thay đổi ròng tổng thể (sự gia tăng của Nga trừ đi sự gia tăng của Ukraine): +5,5km2 nghiêng về phía Nga (giảm 78,84%).

Iran gửi đi thông điệp gì từ lễ tang cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei?

Iran tổ chức quốc tang cho cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei trùng với dịp Quốc khánh Mỹ. Ở Washington D.C, ông Trump phát biểu kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ, còn ở Tehran, người dân đấm vào ngực và thề sẽ báo thù.

Nhiều tháng sau khi Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào đầu cuộc xung đột ở Trung Đông ngày 28-2-2026, Iran mới tổ chức quốc tang kéo dài một tuần cho ông.

Linh cữu ông Ali Khamenei được quàn tại đại thánh đường ở Tehran hôm 3-7 - nơi các giáo sĩ, quan chức Iran, đoàn quốc tế đến viếng, trước khi mở cửa cho công chúng. Dự kiến linh cữu ông Khamenei sau đó được đưa tới thành phố Qom, Najaf và Karbala - những trung tâm Hồi giáo dòng Shiite lớn ở Iran và Iraq - trước khi được an táng tại thành phố Mashhad vào ngày 9-7.

Phép thử

Tại Trung Đông, lễ tang của các nhà lãnh đạo chính trị thường thu hút đông đảo người dân và được tổ chức với quy mô lớn, mang đậm tính nghi lễ và tinh thần yêu nước.

Theo Hãng tin AFP, giới quan sát bên ngoài Iran đang xem lễ tang của ông Khamenei là phép thử đối với mức độ ủng hộ dành cho chính quyền Iran, sau làn sóng biểu tình quy mô lớn hồi tháng 1.

"Những cảm xúc, nước mắt và sự hiện diện đầy xúc động của người dân tại nhiều nơi hôm nay là minh chứng rõ ràng nhất cho vị trí của ông Khamenei trong lòng nhân dân Iran cũng như những người yêu chuộng tự do trên thế giới" - Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian phát biểu ngày 4-7, đồng thời cáo buộc Israel là "nhân tố gây bất ổn" tại Trung Đông.

"Người Hồi giáo đã cho thấy họ sẽ không khuất phục trước sự áp bức và bắt nạt" - ông nhấn mạnh.

Lãnh đạo Iran từ năm 1989, từ lâu ông Khamenei đã theo đuổi chính sách đối đầu với phương Tây. Trong nhiều năm Tehran cũng hỗ trợ các nhóm vũ trang chống Mỹ và chống Israel trong khu vực, trong đó có phong trào Hồi giáo Hamas và nhóm vũ trang Hezbollah.

Theo Hãng tin AFP, hàng loạt người dân Iran trung thành với nền Cộng hòa Hồi giáo Iran đã tập trung tại thủ đô Tehran vào ngày 4-7 để dự lễ tang kéo dài nhiều ngày của ông Khamenei.

Khoác trên mình trang phục màu đen và vẫy những lá cờ đỏ như máu - biểu tượng của lời kêu gọi báo thù và đòi lại công lý trong Hồi giáo dòng Shiite, những người đưa tang đổ về khu phức hợp tôn giáo Grand Mosalla (đại thánh đường Mosalla) ở thủ đô Tehran, nơi linh cữu của ông Khamenei được quàn để công chúng đến viếng.

Được phun sương để giải nhiệt trong điều kiện nhiệt độ tại Tehran có thể lên tới 40 độ C trong vài ngày tới, hàng ngàn người, gồm cả đàn ông và phụ nữ - được bố trí tách biệt nghiêm ngặt theo giới - đã lấp kín khu phức hợp rộng lớn này.

Họ đấm vào ngực như một cách bày tỏ niềm tiếc thương, dưới bức chân dung khổng lồ của cố lãnh tụ. Những tiếng hô "đả đảo nước Mỹ" và "báo thù, báo thù" vang vọng khắp khu vực diễn ra tang lễ.

"Lãnh tụ là người cha của tất cả chúng tôi. Sự ra đi của ông khiến tất cả chúng tôi đều trở thành những đứa con mồ côi. Ông thực sự là một con người độc nhất vô nhị, không ai sánh bằng" - giáo sĩ Mohammad Mirsalehi, 38 tuổi, chia sẻ.

Hamidreza Shabani, sinh viên 18 tuổi, nói thêm: "Chúng ta phải đứng lên và nếu Thượng đế cho phép, chúng ta sẽ báo thù cho lãnh tụ".

Giới chức Iran tin rằng các nghi lễ sẽ thu hút hơn 10 triệu người chỉ riêng tại thủ đô Tehran.

Thông điệp thách thức

Việc an táng tại quê nhà ông Ali Khamenei dự kiến diễn ra hồi tháng 3, nhưng bị hoãn do chiến tranh. Luật Hồi giáo quy định người chết phải được an táng càng sớm càng tốt, lý tưởng là trong vòng 24 giờ sau khi qua đời, nhưng có thể có ngoại lệ, ví dụ trong thời chiến.

"Chúng tôi đến đây vì đã hứa với lãnh tụ tối cao rằng chúng tôi sẽ ở bên ông đến giây phút cuối cùng. Tất cả những người có mặt ở đây đều đến vì ông. Trong suốt thời gian qua, chúng tôi luôn hô vang rằng sẵn sàng hy sinh tính mạng vì lãnh tụ, nhưng chính ông mới là người hy sinh bản thân vì chúng tôi" - Reza, giáo sư đại học 37 tuổi, chia sẻ.

Bất chấp cuộc chiến tốn kém với hai trong số những lực lượng quân sự hùng mạnh nhất thế giới (Mỹ và Israel) cùng các khó khăn kinh tế trong nước, Iran vẫn chi mạnh tay để tiễn đưa ông Khamenei, diễn ra trùng với dịp kỷ niệm 250 năm Quốc khánh Mỹ.

Giới chức Iran cho biết họ đã triển khai một trong những nỗ lực hậu cần lớn nhất trong lịch sử Cộng hòa Hồi giáo Iran, huy động các nhân viên chính phủ, trường đại học, công đoàn, lực lượng cứu hỏa, binh sĩ, nhân viên cứu trợ và các nhóm tang lễ tôn giáo để tổ chức lễ tang cũng như điều phối hàng triệu "người hành hương" dự kiến sẽ đến các thành phố và thánh địa ở Iran và Iraq để tiễn biệt ông Khamenei.

Phía Iraq - quốc gia có nhiều người dân theo Hồi giáo dòng Shiite - cũng cho biết hàng triệu người dự kiến sẽ đến viếng.

Trong những ngày qua, truyền thông Iran gần như dành trọn sự chú ý cho thời khắc này. Những bài hát ca ngợi và phim tài liệu về cuộc đời ông Khamenei đã lấn át cả các bản tin về đàm phán với Mỹ.

Theo Đài CNN, quy mô tang lễ được thiết kế nhằm gửi đi thông điệp tới thế giới và các đối thủ của Iran rằng: Chế độ này không chỉ sống sót sau cuộc chiến mang tính sống còn, mà còn quyết tâm khắc ghi hình ảnh lãnh tụ đã ngã xuống như biểu tượng cho sự kiên cường của mình.

"Iran gửi thông điệp thách thức tới ông Trump bằng lễ tang quy mô lớn cho cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei" - CNN bình luận.

Lễ tang cũng là màn thể hiện sự đoàn kết trong nước và cơn giận dữ của Iran, với những lời kêu gọi báo thù vang lên từ đám đông.

Hôm 2-7, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf kêu gọi "toàn thể người dân Iran hãy viết nên một trang sử vẻ vang trong lịch sử Cộng hòa Hồi giáo Iran bằng sự hiện diện của mình".

"Lời kêu gọi báo thù của dân tộc phải vang vọng đến tai cả thế giới", ông nhấn mạnh.

Nguồn: Vnexpress; Tuổi Trẻ; Dân Trí