Mỹ, Iran vẫn bế tắc trong tiến trình chấm dứt xung đột

Mỹ và Iran vẫn chưa tiến gần hơn đến việc chấm dứt xung đột khi Tehran không có động thái gì về việc phản hồi các đề xuất mới nhất của Washington nhằm chấm dứt hơn 2 tháng giao tranh.

Tình hình tương đối yên tĩnh đã được duy trì quanh eo biển Hormuz vào sáng sớm 10/5 sau nhiều ngày xảy ra các vụ bạo lực lẻ tẻ, khi Mỹ chờ đợi phản hồi từ Iran về các đề xuất mới nhất của nước này nhằm chấm dứt hơn hai tháng giao tranh và bắt đầu đàm phán hòa bình.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 8/5 cho biết Washington dự kiến sẽ nhận được phản hồi trong vòng vài giờ.

Tuy nhiên, vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy Tehran có động thái gì về đề xuất này, vốn sẽ chính thức chấm dứt chiến tranh trước khi tiến hành các cuộc đàm phán về các vấn đề gây tranh cãi hơn, bao gồm cả chương trình hạt nhân của Iran.

Ngoại trưởng Rubio đã gặp Thủ tướng Qatar Mohammed bin Abdulrahman al-Thani tại Miami hôm 9/5 và thảo luận về sự cần thiết phải tiếp tục hợp tác "để ngăn chặn các mối đe dọa và thúc đẩy sự ổn định và an ninh trên khắp Trung Đông", Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết trong một tuyên bố, không đề cập đến Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhấn mạnh trong một cuộc phỏng vấn ngắn rằng ông vẫn hy vọng sẽ sớm nhận được câu trả lời của Iran.

Với việc Tổng thống Trump dự kiến thăm Trung Quốc trong tuần này, áp lực chấm dứt cuộc xung đột, vốn gây ra khủng hoảng năng lượng toàn cầu và đe dọa ngày càng lớn đến nền kinh tế thế giới, ngày càng gia tăng.

Theo dữ liệu vận chuyển của LSEG, một tàu chở khí gas của Qatar đang di chuyển về phía eo biển Hormuz hôm 9/5 trên đường đến Pakistan. Các nguồn tin cho biết động thái này đã được Iran chấp thuận nhằm xây dựng lòng tin với Qatar và Pakistan, cả hai đều là các bên trung gian hòa giải trong cuộc chiến.

Nếu hoàn tất, đây sẽ là lần đầu tiên một tàu chở khí gas của Qatar đi qua eo biển này kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch tấn công Iran hôm 28/2. Tehran đã chặn phần lớn hoạt động vận chuyển hàng hóa không thuộc Iran qua eo biển hẹp này, nơi trước chiến tranh từng vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí của thế giới.

Những ngày gần đây đã chứng kiến những đợt bùng phát giao tranh lớn nhất trong và xung quanh eo biển kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu cách đây một tháng, và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã bị tấn công trở lại hôm 8/5.

Vào hôm 8/5, đã có những cuộc đụng độ lẻ tẻ giữa lực lượng Iran và các tàu của Mỹ tại eo biển Hormuz, theo hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran. Quân đội Mỹ cho biết họ đã tấn công 2 tàu có liên hệ với Iran và đang cố gắng vào một cảng của quốc gia Hồi giáo này, buộc chúng phải quay trở lại.

Các nghị sĩ Iran cho hay họ đang soạn thảo một dự luật để chính thức hóa việc Iran quản lý eo biển, với các điều khoản bao gồm cấm tàu của "các quốc gia thù địch" đi qua.

Trong khi đó, Washington đã áp đặt lệnh phong tỏa đối với các tàu của Iran hồi tháng trước. Tuy nhiên, theo một quan chức Mỹ, đánh giá của CIA cho thấy Iran sẽ không chịu áp lực kinh tế nghiêm trọng từ lệnh phong tỏa của Washington trong khoảng 4 tháng nữa, điều này làm dấy lên câu hỏi về đòn bẩy của ông Trump đối với Tehran trong một cuộc xung đột không được lòng cử tri và các đồng minh của Mỹ.

Washington không nhận được nhiều sự ủng hộ của các nước trong cuộc xung đột này. Sau cuộc gặp Thủ tướng Italy Giorgia Meloni hôm 8/5, Ngoại trưởng Rubio đã đặt câu hỏi tại sao nước này và các đồng minh khác không ủng hộ nỗ lực của Washington nhằm mở lại eo biển, cảnh báo về một tiền lệ nguy hiểm nếu Tehran được phép kiểm soát một tuyến đường thủy quốc tế.

Anh, quốc gia đang hợp tác với Pháp về một đề xuất nhằm đảm bảo an toàn cho việc đi lại qua eo biển một khi tình hình ổn định, ngày 9/5 cho biết họ đang triển khai một tàu chiến đến Trung Đông để chuẩn bị cho một nhiệm vụ đa quốc gia như vậy.

Chiến sự Ukraine 10/5: UAV Ukraine tập kích nhiều mục tiêu Nga trước giờ G

Trước khi lệnh ngừng bắn 3 ngày có hiệu lực, UAV Ukraine đã tấn công, phá hủy một số mục tiêu quan trọng nằm sâu trong hậu phương của Nga.

Lệnh ngừng bắn được duy trì

Kênh Military Summary đưa tin, Nga đã kỷ niệm Ngày Chiến thắng lần thứ năm kể từ khi mở màn chiến dịch quân sự đặc biệt. Sự kiện đã diễn ra suôn sẻ mà không gặp sự cố nào do cả hai bên đều tuân thủ tương đối nghiêm lệnh ngừng bắn. Tuy nhiên, dường như vẫn có giao tranh lẻ tẻ tại một số khu vực trên tiền tuyến.

Trước đó, hôm 8/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn 3 ngày, từ ngày 9-11/5. Cả hai nhà lãnh đạo Vladimir Putin và Volodymyr Zelensky đều chấp nhận đề xuất của ông Trump.

Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, rất có thể lệnh ngừng bắn sẽ không được duy trì cho đến ngày 12/5, nó sẽ bị phá vỡ sớm nhất là vào ngày 10 hoặc 11/5.

Báo Kyiv Independent đưa tin, thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Nga và Ukraine dường như vẫn được duy trì trong ngày 9/5 khi Moscow tổ chức lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng. Không có báo cáo lớn nào về các cuộc tấn công từ cả hai phía sau nửa đêm.

Các kênh Telegram theo dõi chiến tranh báo cáo rằng không có hoạt động máy bay không người lái tấn công nào trên không phận Ukraine, chỉ có máy bay không người lái trinh sát hiện diện dọc theo đường ranh giới tiếp xúc.

Thỏa thuận ngừng bắn tạm thời đánh dấu một trong những khoảng thời gian dài nhất không có cảnh báo không kích trên bầu trời Ukraine kể từ khi Moscow tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt vào tháng 2/2022.

Lễ kỷ niệm của Nga được thu hẹp lại, một phần do khả năng tấn công tầm xa được tăng cường của Ukraine. Đáng chú ý, Điện Kremlin không phô diễn thiết bị quân sự tại sự kiện năm nay.

UAV Ukraine tập kích hàng loạt mục tiêu Nga trước giờ G

Kênh AMK Mapping cho biết, trước khi lệnh ngừng bắn 3 ngày có hiệu lực, UAV của Ukraine đã tấn công một số mục tiêu quan trọng nằm sâu trong hậu phương của Nga, bao gồm:

- Tổ hợp tên lửa phòng không tầm ngắn Tor-M2 gần thị trấn Mykhailivka, tỉnh Zaporizhia.

- Tổ hợp pháo - tên lửa phòng không 2K22 Tunguska gần làng Zhigalki, tỉnh Bryansk.

- Kho chứa dầu và cơ sở hạ tầng khí đốt ở thành phố Lugansk cũng như một điểm triển khai tạm thời tại thị trấn Troitske thuộc tỉnh Lugansk.

- Một số tháp truyền thông ở các tỉnh Donetsk và Zaporizhia.

Những sự kiện đáng chú ý

Theo kênh Rybar, các đơn vị quân đội Nga (RFAF) không thực hiện các cuộc tấn công tầm xa trong khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn. Phần lớn hoạt động diễn ra ở tiền tuyến để đáp trả các cuộc tập kích của Ukraine.

Vào rạng sáng 9/5, quân đội Ukriane (AFU) bị cáo buộc đã phóng một số UAV, bao gồm cả về hướng Cộng hòa Dagestan thuộc Nga. Ít nhất 6 người bị thương. Hàng không dân dụng bị tạm ngừng ở một số khu vực.

Tại khu vực Sloviansk, lực lượng Moscow đang củng cố vị trí của họ tại Krivaya Luka, nơi vừa được giải tỏa. Hình ảnh giám sát khách quan đã xuất hiện xác nhận sự hiện diện của các chiến binh Nga trong ngôi làng.

Ở Liman, lực lượng Kiev đang tiến hành một số trận đột kích cục bộ vào các khu rừng gần Dibrova. Những khu rừng rộng lớn cho phép các nhóm riêng lẻ thâm nhập vào hậu phương của quân đội Nga, một chiến thuật mà lực lượng Moscow cũng sử dụng.

Trên mặt trận phía đông Zaporizhia, lính xung kích Nga đang dần dần giải tỏa các cứ điểm của AFU hình thành từ đầu mùa xuân. Lực lượng Kiev đã bị đẩy lùi khỏi vùng ngoại ô Staroukrainka, và giao tranh đang diễn ra tại Verkhnyaya Tersa.

RFAF tiếp tục phản công ở các khu vực tây - tây nam Konstantinovka. Khoảng 85% khu dân cư cao tầng ở khu vực đó hiện nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng Moscow, kênh ZOV Military cho biết.

Báo cáo chiến sự của Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine tính đến sáng ngày 9/5 ghi nhận:

Trên hướng Dobropillia (Donetsk), trong khu vực giữa Dorozhnoe và Zapovednoe, lực lượng Moscow đã tiến công gần một khu rừng trồng. Các cuộc đột kích tiếp tục diễn ra ở khu vực lân cận Dorozhnoe và phía nam Zapovednoe: quân đội Nga đang cố gắng bố trí chiến tuyến dọc theo đường sắt để chuẩn bị cho một cuộc tấn công tiếp theo về phía Belitske.

Trong khu vực Konstantinovka (Donetsk), lực lượng Moscow đang tiến hành tấn công ở vùng ngoại ô phía đông thành phố, hoạt động theo từng nhóm nhỏ. Đồng thời, đã ghi nhận sự phát triển của các đơn vị RFAF trong khu vực nghỉ  dưỡng Metallurg. Các báo cáo cho thấy binh sĩ Nga đang cố gắng xâm nhập thành phố qua trạm biến áp phía đông. Đụng độ cũng tiếp tục diễn ra ở khu vực lân cận Ilyinovka.

Ước tính mới về tổn thất của Nga tại Ukraine

Lần đầu tiên trong năm nay, các hãng truyền thông độc lập của Nga là Mediazona và Meduza ngày 9/5 đã cập nhật ước tính tổng thể về tổn thất quân sự của Nga tại Ukraine. Theo báo cáo của họ, 352.000 nam giới Nga trong độ tuổi từ 18 đến 59 được cho là đã thiệt mạng kể từ khi cuộc xung đột toàn diện nổ ra vào tháng 2/2022.

Báo cáo chung, được công bố vào ngày 9/5, cho biết ước tính này dựa trên dữ liệu từ Cơ quan Đăng ký Di chúc công khai của Nga, nơi theo dõi các vụ thừa kế, cùng với cơ sở dữ liệu đã được xác minh về những người Nga tử trận trong chiến tranh do các hãng truyền thông này, BBC News (phiên bản tiếng Nga) và một nhóm tình nguyện viên biên soạn.

Cho đến nay, tên của 217.808 quân nhân Nga thiệt mạng trong giao tranh đã được xác nhận.

Ước tính này chỉ bao gồm những trường hợp tử vong được xác nhận chính thức của công dân Nga. Lần đầu tiên, phép tính này cũng bao gồm cả những binh sĩ được tòa án tuyên bố là đã chết hoặc mất tích trong các trường hợp không tìm thấy hoặc xác định được thi thể.

Các nguồn tin cho biết khoảng 90.000 trong số những người thiệt mạng được ước tính thuộc vào loại này, trong khi khoảng 261.000 người được phân loại là tử vong "thông thường" được xác định thông qua hồ sơ thừa kế và các hồ sơ chính thức khác. Theo báo cáo, các đơn xin tòa án tuyên bố quân nhân mất tích hoặc tử vong tăng mạnh vào giữa năm 2024.

Ước tính cập nhật từ các nguồn tin độc lập của Nga thấp hơn so với con số do quân đội Ukraine công bố. Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, tính đến ngày 9/5, Nga đã mất khoảng 1.340.270 binh sĩ kể từ khi xung đột bùng nổ vào ngày 24/2/2022.

Ngoài tổn thất về nhân lực, quân đội Ukraine cho biết Nga đã mất 11.920 xe tăng, 24.541 xe bọc thép chiến đấu, 95.252 xe và bồn nhiên liệu, 41.712 khẩu pháo, 1.780 tổ hợp pháo phản lực đa nòng, 1.371 tổ hợp phòng không, 435 máy bay, 352 trực thăng, 281.208 UAV, 33 tàu chiến và 2 tàu ngầm.

Các đánh giá độc lập của phương Tây cũng kết luận rằng tổn thất của Nga vượt xa thương vong của Ukraine. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Washington cho biết trong một báo cáo tháng 1 rằng thương vong của Nga gấp 2 đến 2,5 lần so với tổn thất của Ukraine.

Theo báo cáo của CSIS, Ukraine có thể đã chịu tổn thất từ 500.000 đến 600.000 thương vong từ tháng 2/2022 đến tháng 12/2025, bao gồm khoảng 100.000 đến 140.000 binh sĩ thiệt mạng trong chiến đấu.

Nga chưa công khai số liệu chính thức toàn diện về thương vong trong cuộc chiến ở Ukraine, đồng thời cũng không bình luận về các thống kê do Kiev và phương Tây công bố.

Ông Putin nêu lý do không có khí tài trong Duyệt binh Chiến thắng

Tổng thống Putin nói rằng các khí tài không xuất hiện trong Duyệt binh Chiến thắng không chỉ vì vấn đề an ninh, mà còn nhằm phục vụ chiến sự ở Ukraine.

Trong cuộc họp báo ngày 9/5, Tổng thống Vladimir Putin được hỏi về việc các khí tài quân sự không xuất hiện trong lễ Duyệt binh Chiến thắng năm nay. Tổng thống Nga trả lời rằng điều đó không chỉ xuất phát từ lo ngại về an ninh, mà còn do yêu cầu tác chiến.

"Năm nay không phải là năm kỷ niệm chẵn, nhưng vẫn là Ngày Chiến thắng, nên chúng tôi quyết định vẫn tổ chức sự kiện, dù không có màn trình diễn khí tài quân sự. Điều này không chỉ vì vấn đề an ninh, mà chủ yếu là do các lực lượng vũ trang phải tập trung toàn lực vào mục tiêu đánh bại hoàn toàn kẻ thù trong chiến dịch quân sự đặc biệt", ông cho hay.

Tuyên bố của ông được đưa ra chỉ vài giờ sau cuộc duyệt binh kỷ niệm Ngày Chiến thắng nhằm đánh dấu thắng lợi của Liên Xô trước phát xít Đức trong Thế chiến II.

Năm nay, thay vì triển khai các loại tên lửa đạn đạo xuyên lục địa, xe tăng và hệ thống tên lửa diễu hành qua Quảng trường Đỏ, Nga đã cho trình chiếu video về những thiết bị quân sự đang hoạt động trên màn hình khổng lồ đối diện Điện Kremlin.

Lễ duyệt binh năm nay cũng có quy mô nhỏ hơn so với các sự kiện trước đây, khi chỉ có các đội hình binh sĩ diễu qua Quảng trường Đỏ mà không có đội hình cơ giới. An ninh ở Moskva được thắt chặt tối đa, đề phòng nguy cơ Ukraine tiến hành tập kích bằng UAV tầm xa.

Tại cuộc họp báo, Tổng thống Putin nói rằng ông không đề xuất, nhưng cũng chưa từng từ chối một cuộc gặp với ông Volodymyr Zelensky. "Nếu ai đó muốn tiến hành cuộc gặp thì cứ tiến hành. Họ cứ đến Moskva, và chúng ta sẽ gặp nhau", ông nói.

Lãnh đạo Nga thêm rằng ông sẵn sàng gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại một quốc gia thứ ba, nhưng chỉ sau khi mọi điều kiện cho một thỏa thuận hòa bình đã được dàn xếp xong.

"Hiện tại, tôi cho rằng cuộc xung đột đang đi đến hồi kết", Tổng thống Nga nói. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng "mọi chuyện vẫn còn rất gian nan".

Khi được hỏi liệu có phải viện trợ quân sự của phương Tây cho Ukraine đã đi quá xa, ông Putin cho rằng phương Tây đã "đẩy cao mức độ đối đầu với Nga và điều đó vẫn tiếp diễn đến tận bây giờ".

"Họ đã chờ đợi suốt nhiều tháng để thấy Nga thất bại, để thấy quốc gia này sụp đổ. Nhưng tính toán đó đã không thành", ông nói. "Và rồi họ cứ sa lầy vào lối mòn để giờ đây không thể thoát ra được".

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tuần trước cho biết ông tin rằng EU có "tiềm năng" đàm phán với Nga, cũng như thảo luận về tương lai cấu trúc an ninh của khu vực.

Khi được hỏi liệu ông có sẵn lòng đối thoại với châu Âu hay không, Tổng thống Putin cho biết cá nhân ông thích đàm phán với cựu thủ tướng Đức Gerhard Schroeder hơn.

"Với tôi, cựu thủ tướng Cộng hòa Liên bang Đức Schroeder là lựa chọn ưu tiên", ông nói.

Xung đột Nga - Ukraine đã châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất trong quan hệ giữa Nga và phương Tây trong hàng chục năm qua.

Điện Kremlin cho biết các cuộc đàm phán hòa bình do chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian đang dừng lại. Ông Putin đã nhiều lần khẳng định sẽ tiếp tục chiến đấu cho đến khi đạt được mọi mục tiêu đề ra.

Trong bài phát biểu kéo dài 8 phút trong lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng, Tổng thống Putin cũng lặp lại thông điệp này.

"Chiến công hiển hách của thế hệ chiến thắng đã truyền cảm hứng cho các binh sĩ đang thực hiện nhiệm vụ trong chiến dịch quân sự đặc biệt", ông nói, đề cập thuật ngữ Nga sử dụng trong xung đột với Ukraine. "Họ đang đối mặt với một lực lượng được toàn bộ khối NATO hỗ trợ và trang bị vũ khí. Dù vậy, họ vẫn tiến về phía trước".

Đến nay, lực lượng Nga vẫn chưa thể kiểm soát toàn bộ vùng Donbass ở miền đông Ukraine, nơi quân đội Kiev đã lùi về thiết lập các phòng tuyến tại những thành phố pháo đài. Dù Moskva hiện kiểm soát gần 1/5 lãnh thổ Ukraine, tốc độ tiến quân của họ đã chậm lại trong năm nay.

Sau khi Nga và Ukraine cáo buộc lẫn nhau vi phạm các lệnh ngừng bắn đơn phương đã tuyên bố những ngày gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày từ 9/5 đến 11/5 và được cả Moskva lẫn Kiev ủng hộ. Hai bên cũng đồng ý trao đổi 1.000 tù binh.

"Tôi muốn thấy cuộc xung đột này chấm dứt. Chiến sự Nga - Ukraine là điều tồi tệ nhất xảy ra từ Thế chiến II xét về thiệt hại nhân mạng. 25.000 binh sĩ trẻ ngã xuống mỗi tháng. Thật điên rồ", ông Trump nói với các phóng viên tại Washington.

Ông nói thêm rằng bản thân "muốn thấy lệnh ngừng bắn được gia hạn lâu dài". Hiện chưa có báo cáo về hành động vi phạm lệnh ngừng bắn từ cả phía Nga và Ukraine.

Nguồn: Dân Trí; Vnexpress