NYT: Mỹ - Israel gấp rút chuẩn bị đợt tấn công Iran quy mô lớn

Một báo cáo cho biết Israel và Mỹ đang khẩn trương chuẩn bị quân sự để nối lại các cuộc tấn công nhắm vào Iran, có thể sớm nhất ngay trong tuần tới.

Theo báo New York Times, các nguồn tin Trung Đông cho biết Israel và Mỹ hiện tiến hành mức độ chuẩn bị quân sự căng thẳng nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn giữa hai bên được thiết lập hồi tháng trước.

Các phương án được xem xét bao gồm: mở lại chiến dịch quân sự quy mô lớn; tăng cường không kích các mục tiêu quân sự và hạ tầng Iran; hoặc triển khai lực lượng đặc nhiệm đổ bộ xuống thực địa để thu giữ vật liệu hạt nhân bị chôn vùi dưới đống đổ nát.

Nguồn tin quân sự Mỹ thừa nhận một chiến dịch đặc nhiệm trên bộ sẽ rất phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ thương vong lớn, do cần hàng nghìn binh sĩ hỗ trợ thiết lập và bảo vệ khu vực tác chiến, đồng thời có thể phải đối đầu trực tiếp với lực lượng Iran.

Một số phương án khác còn bao gồm khả năng kiểm soát đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ chiến lược của Iran tại vịnh Ba Tư - hoặc mở rộng các đợt không kích vào cơ sở hạ tầng năng lượng và quân sự của Tehran.

Sau chuyến thăm Trung Quốc ngắn ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là sẽ trở lại Washington ngày 16-5 để họp bàn về Iran.

Các lựa chọn hiện nay gồm tiếp tục đàm phán nhằm đạt một thỏa thuận tạm thời, gia tăng sức ép quân sự tại eo biển Hormuz hoặc tái khởi động chiến dịch quân sự với nhiều cấp độ khác nhau.

Israel hiện chưa rõ Washington có muốn Tel Aviv tham gia trực tiếp nếu chiến sự tái bùng phát hay không.

Theo giới chức Israel, Mỹ lo ngại việc Israel tham chiến sẽ khiến Iran đáp trả bằng các đợt phóng tên lửa, từ đó đẩy khu vực vào cuộc xung đột cường độ cao trên nhiều mặt trận kéo dài. Dù vậy, Chính phủ Israel đã chỉ đạo quân đội chuẩn bị sẵn sàng cho khả năng Mỹ nối lại chiến dịch quân sự.

Kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, tình báo quân sự và không quân Israel đã liên tục cập nhật "ngân hàng mục tiêu", củng cố năng lực tác chiến và khôi phục ưu thế trên không.

Theo các nguồn tin, Israel muốn một chiến dịch mới tập trung nhiều hơn vào hạ tầng và năng lượng Iran nhằm gây sức ép tối đa lên chính quyền Tehran. Tuy vậy, phía Mỹ lo ngại Iran có thể đáp trả bằng các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng tại vùng Vịnh, kéo theo nguy cơ giá dầu bật tăng.

Trong những tuần gần đây, quân đội Israel và Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cũng đã tổ chức nhiều cuộc họp để xây dựng danh sách mục tiêu chung nếu giao tranh tái diễn. Hiện quân đội Israel vẫn duy trì trạng thái báo động cao, chờ quyết định cuối cùng từ ông Trump về hướng đi tiếp theo với Iran.

Trung Đông tối 16-5: Iran lập cơ chế quản lý eo biển Hormuz; Châu Âu 'xuống nước' với Iran?

Iran chuẩn bị cơ chế quản lý tàu thuyền ở eo biển Hormuz và thu phí; Có tin các nước châu Âu đàm phán với Iran để xin cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz... là một số tin tức đáng chú ý về Trung Đông tối 16-5.

Iran sẽ công bố cơ chế quản lý tàu thuyền ở eo biển Hormuz và thu phí

Ngày 16-5, ông Ebrahim Azizi, người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia thuộc Quốc hội Iran, cho biết Tehran đã chuẩn bị một cơ chế nhằm quản lý hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz theo một tuyến đường được chỉ định và cơ chế này sẽ sớm được công bố, theo Hãng tin Reuters.

Ông Azizi nói thêm rằng chỉ các tàu thương mại và các bên hợp tác với Iran mới được hưởng lợi từ cơ chế này. Ông cho biết Iran sẽ thu phí đối với các dịch vụ chuyên biệt được cung cấp theo cơ chế trên.

Eo biển Hormuz là tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu mỗi ngày. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể tác động mạnh tới thị trường năng lượng và kinh tế thế giới.

Trong thời gian gần đây, Iran nhiều lần cảnh báo có thể hạn chế hoặc kiểm soát chặt hoạt động lưu thông qua Hormuz nhằm đáp trả các sức ép quân sự và trừng phạt từ phương Tây. Trong khi đó, Mỹ cùng các đồng minh hiện vẫn duy trì hiện diện hải quân lớn tại vùng Vịnh với tuyên bố nhằm bảo đảm tự do hàng hải và an ninh vận tải quốc tế.

Xuất hiện thông tin các nước châu Âu đàm phán với Iran để xin cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz

Hôm nay truyền hình nhà nước Iran tường thuật các nước châu Âu đang đàm phán với Tehran về việc cho tàu thuyền quá cảnh qua eo biển Hormuz, theo Hãng tin AFP.

"Sau khi tàu của các nước Đông Á, đặc biệt là Trung Quốc, Nhật Bản và Pakistan, đi qua, hôm nay chúng tôi nhận được thông tin cho thấy các nước châu Âu đã bắt đầu đàm phán với lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) để xin phép đi qua" - truyền hình nhà nước Iran đưa tin, song không nêu cụ thể quốc gia nào.

UAE giải thích về quyết định rút khỏi OPEC

Ngày 16-5, Bộ trưởng Năng lượng Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) Suhail Al Mazrouei giải thích quyết định rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và nhóm OPEC+ của UAE là một lựa chọn mang tính chủ quyền và chiến lược, được đưa ra dựa trên đánh giá toàn diện về chính sách sản xuất cũng như năng lực trong tương lai của nước này.

Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Mazrouei nhấn mạnh động thái này không mang động cơ chính trị và cũng không phản ánh bất kỳ sự chia rẽ nào với các đối tác.

Hồi cuối tháng 4, UAE thông báo sẽ rời OPEC vào ngày 1-5, giáng đòn mạnh vào nhóm các nước xuất khẩu dầu mỏ trong bối cảnh cuộc khủng hoảng năng lượng chưa từng có do xung đột Mỹ - Iran gây ra đang làm lộ rõ sự bất hòa giữa các quốc gia vùng Vịnh.

"Quyết định này không xuất phát từ các cân nhắc chính trị và cũng không phản ánh sự chia rẽ giữa UAE và các đối tác" - ông Mazrouei nói thêm.

Việc UAE - một trong những nhà sản xuất lớn nhất của nhóm - rút lui làm suy yếu khả năng kiểm soát nguồn cung dầu toàn cầu của OPEC, đồng thời làm sâu sắc thêm rạn nứt giữa UAE và nước láng giềng Saudi Arabia - quốc gia được xem là lãnh đạo trên thực tế của OPEC.

Xuất khẩu dầu mỏ của Iraq qua eo biển Hormuz giảm 90% trong tháng 4

Ngày 16-5, tân Bộ trưởng Dầu mỏ Iraq Bassem Mohammed Khudair thông tin lượng dầu thô xuất khẩu của nước này qua eo biển Hormuz đã giảm xuống còn 10 triệu thùng trong tháng 4-2026, thấp hơn tới 90% so với mức thông thường 93 triệu thùng/tháng.

Iraq là thành viên sáng lập của OPEC và thường xuất khẩu phần lớn dầu thô qua eo biển Hormuz. Dầu mỏ chiếm khoảng 90% thu ngân sách của nước này, với sản lượng xuất khẩu trung bình 3,5 triệu thùng/ngày trước khi chiến sự bùng nổ.

Israel vẫn tấn công miền nam Lebanon sau khi lệnh ngừng bắn được gia hạn

Ngày 16-5, Israel tiến hành các cuộc không kích mới nhằm vào nhóm vũ trang Hezbollah ở miền nam Lebanon, chỉ một ngày sau khi hai bên đồng ý gia hạn thỏa thuận ngừng bắn thêm 45 ngày sau các cuộc đàm phán tại Washington.

"Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) bắt đầu tấn công các cơ sở hạ tầng của Hezbollah tại một số khu vực ở miền nam Lebanon" - quân đội Israel cho biết.

Hãng thông tấn NNA của Lebanon đưa tin các cuộc tấn công đã nhắm vào ít nhất 5 ngôi làng ở miền nam nước này, khiến người dân phải sơ tán về thành phố Sidon ở phía nam và thủ đô Beirut.

Trước đó, quân đội Israel đã cảnh báo người dân tại 9 ngôi làng thuộc khu vực Sidon và Nabatieh rời đi trước khi các cuộc tấn công diễn ra.

Chiến sự Ukraine 16/5: Gió đổi chiều ở phía đông Zaporizhia

Sau khi chặn đứng đà phản công của Ukraine ở cánh đông Zaporizhia, quân đội Nga tiếp tục phát triển và giành thêm một số thắng lợi cục bộ.

72 giờ rực lửa ở Ukraine

Kênh Military Summary đưa tin, trong 3 ngày qua, quân đội Nga (RFAF) đã phát động một cuộc tấn công phá vỡ kỷ lục vào Ukraine, sử dụng hơn 1.600 UAV và tên lửa - lớn nhất kể từ khi bắt đầu Chiến dịch quân sự đặc biệt.

Kiev hứng chịu hỏa lực dữ dội nhất khi bị hàng loạt tên lửa hành trình Kh-101 nhằm mục tiêu. Miền Tây Ukraine cũng là một trọng điểm đánh phá, cơ sở hạ tầng năng lượng bị phá hủy tại Zhovkva.

Quân đội Ukraine (AFU) đáp trả bằng hơn 250 UAV, nhắm vào nhiều mục tiêu, trong đó có nhà máy lọc dầu Ryazan của Nga.

Lực lượng tác chiến đặc biệt Ukraie công bố video về các vụ tấn công các mục tiêu phía sau của Nga, bao gồm:

- Một máy bay lưỡng dụng Be-200 và trực thăng Ka-27 tại căn cứ không quân Yeysk, tỉnh Krasnodar.

- Một tổ hợp tên lửa phòng không tầm ngắn Tor-M2 gần làng Honcharove, tỉnh Lugansk.

- Một tổ hợp pháo - tên lửa phòng không Pantsir-S1 gần làng Khutorok, Crimea.

- Một tàu chở hàng khô, được cho là đang vận chuyển đạn dược, tại cảng Berdyansk, tỉnh Zaporizhia.

- Một trung tâm huấn luyện tại làng Raihorodka, tỉnh Lugansk.

Trên thực địa, lực lượng Moscow đẩy mạnh tấn công, chiếm Charivna (hướng Zaporizhia), vượt sông Vovcha giải tỏa Chaikivka. Ở Konstantinovka, RFAF đã kiểm soát 40% Oleksandropol. Ngược lại, AFU phản công gần Otrrada (hướng Dnipropetrovsk).

Ông Zelensky: Nga có kế hoạch tấn công đầu não của Ukraine

Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 15/5, dẫn chứng các tài liệu do Tổng cục Tình báo quốc phòng Ukraine (GUR) thu được, cho biết, Moscow sẽ nhắm mục tiêu vào khoảng 20 "trung tâm ra quyết định", bao gồm các tòa nhà chính phủ và sở chỉ huy quân sự bao gồm cả Văn phòng Tổng thống ở Kiev và dinh thự nhà nước của Tổng thống ở Koncha Zaspa.

Một tài liệu bao gồm tọa độ của các cơ sở này, cũng như 3 hầm trú ẩn dưới lòng đất ở trung tâm Kiev, đã được công bố.

"Tất nhiên, chúng tôi đã xem xét thông tin này", ông Zelensky nói, đồng thời nhấn mạnh, "Nga phải chấm dứt chiến tranh và đàm phán một nền hòa bình có phẩm giá, thay vì tìm kiếm những cách thức mới để đe dọa Ukraine".

Nga chuẩn bị chiếm khu vực giữa 2 sông Seversky Donets và  Staritsa

Theo kênh Readovka, quân đội Nga đã chiếm được một khu vực rừng rộng lớn giữa sông Seversky Donets và sông Staritsa, nơi có thể tạo vị trí thuận lợi để chọc thủng phòng tuyến của Ukraine tại phía đông bắc Kharkov.

Cụm tác chiến phía Bắc RFAF đạt được những tiến bộ đáng kể trong giao tranh ở phía bắc tỉnh Kharkov. Họ tiếp tục đẩy lùi đối phương khỏi bờ bắc sông Vovchya, phía đông Vovchansk. Các đơn vị Moscow cũng đã chiếm được làng Verkhnyaya Pisarevka và phía nam của nó, tiến đến sông Polnaya để tiếp tục phát triển về phía nam.

Điều này sẽ cho phép họ vượt qua mạng lưới vị trí của AFU được thiết lập trong các nếp gấp địa hình bao phủ cụm dân cư nông thôn quan trọng tập trung ở Bely Kolodez từ phía tây. Chính thông qua cụm dân cư này mà binh sĩ Ukraine đồn trú tại Vovchansk được tiếp tế.

Đồng thời, các đơn vị xung kích Nga thiết lập quyền kiểm soát trên các khu vực rộng lớn phía tây nam làng Staritsa và áp sát làng Izbitskoye, nằm trên bờ bắc sông Staritsa. Cụm tác chiến phía Bắc trong các khu vực này đã hình thành một mũi nhọn tại khu rừng Zalomny rộng lớn, nằm giữa sông Seversky Donets và sông Staritsa.

Trước khi bị chiếm giữ, khu rừng này từng là "căn cứ" chính cho các nhóm điều khiển UAV của Ukraine. Những khu rừng trên sườn đồi, với nhiều khoảng trống do hoạt động khai thác gỗ, đã cung cấp một vị trí cực kỳ thuận lợi để lắp đặt các trạm tiếp sóng và thiết bị khác cần thiết cho việc triển khai UAV.

Theo một số báo cáo chưa được xác nhận, trinh sát - đặc nhiệm Nga đã xâm nhập vào khu rừng từ hướng làng Staritsa. Do đó, có lý do để tin rằng các đơn vị vận hành UAV của Ukraine không còn tồn tại, vì việc cố thủ trong khu vực đó là không an toàn.

Hơn nữa, không có thông tin nào cho thấy AFU đang chuẩn bị một mạng lưới công sự dã chiến toàn diện, nhằm biến rừng Zalomny thành một nơi giống như Kremenskoye, vốn chỉ đơn giản là một mạng lưới chiến hào và hầm trú ẩn. Nếu có sự hiện diện thường trực của binh sĩ Ukraine trong rừng, thì cũng chỉ rất ít và thường là các nhóm nhỏ hoạt động chống lại các đơn vị trinh sát RFAF.

Do đó, quân đội Nga có mọi cơ hội để thiết lập vị trí, tập trung lực lượng và sau đó tiếp tục các hoạt động của họ. Có một lý do thuyết phục cho điều này. Phía nam rừng Zalomnoye, lực lượng Kiev đã xây dựng một mạng lưới công sự từ làng Rubezhnoye dọc theo con đường nông thôn S-210803. Những công sự này là một phần của tuyến phòng thủ quy mô lớn bắt đầu từ khu dân cư Liptsovsk và kéo dài về phía đông đến Seversky Donets.

Điều quan trọng cần lưu ý là đoạn gần làng Rubizhne là điểm yếu nhất của toàn bộ tuyến phòng thủ Ukraine. Theo các nguồn tin công khai, ngoài Rubizhne và tuyến đường nông thôn đã đề cập trước đó, lực lượng Kiev không xây dựng thêm bất kỳ công sự nào cho đến Staryi Saltiv.

Bằng cách chọc thủng tuyến phòng thủ, do Lữ đoàn cơ giới độc lập 127 AFU (trước đây là Lữ đoàn phòng thủ lãnh thổ) trấn giữ, Cụm tác chiến phía Bắc RFAF sẽ có thể thực hiện một cuộc tấn công bọc sườn.

Như vậy, quân đội Nga sẽ tạo ra tiền đề để giải quyết một vấn đề nan giải: loại bỏ khu vực phòng thủ Liptsov của đối phương. Việc RFAF chiếm được khu vực nông thôn này và mạng lưới công sự phức tạp của nó sẽ gây ra mối đe dọa trực tiếp đối với Kharkov.

Không thể nói rằng điều này sẽ dẫn đến một cuộc tấn công nhanh chóng vào thủ phủ khu vực, vốn là một thành phố với hơn một triệu dân. Nhưng sự hiện diện của binh sĩ Nga ngay ngoại ô Kharkov sẽ buộc Bộ chỉ huy Kiev phải duy trì lực lượng đáng kể tại đó.

Rừng Zalomny, vừa được chiếm giữ, là bàn đạp và là "tấm vé" mở ra cho quân đội Nga khả năng giải quyết nhiệm vụ quan trọng: vượt qua rào cản lớn trước thành phố.

Nga lật ngược thế cờ trên cánh đông Zaporizhia

Cuộc tấn công và thắng lợi của Cụm tác chiến phía Đông RFAF đã được xác nhận thêm ở cánh đông Zaporizhia.

Các nhóm xung kích nhỏ đã tiến đến ngoại ô làng Vozdvizhevka, và về phía đông, họ kiểm soát thêm một số vành đai rừng. Điều này làm giảm sự hiện diện của các nhóm binh sĩ Ukraine xâm nhập giữa tuyến đường sắt và sông Gaichur. Và khi hậu phương được giải tỏa, RFAF sẽ có thể tăng cường đột phá vào Vozdvizhevka.

Xa hơn về phía nam, Tập đoàn quân 35 RFAF giương cao lá cờ chiến thắng tại làng Volshebnoye, còn được gọi là Charivnoye. Giao tranh đã diễn ra trong vài tuần, và giờ đây AFU đã bị đánh bật khỏi ngôi làng.

Đọ súng vẫn tiếp diễn tại 2 làng Hulyaipolskoye và Novoselivka lân cận. Cũng như ở các khu vực khác, AFU thường phản công bằng cả những nhóm nhỏ và phương tiện bánh lốp hạng nhẹ, mà lực lượng Kiev, bất chấp nhiều tổn thất, vẫn có thể sử dụng không giới hạn.

Vì lực lượng Kiev vận hành một số trung đoàn xung kích độc lập ở đây, được bổ sung theo thứ tự ưu tiên, nên họ dễ dàng có thể điều động nhân lực theo một hướng. Giá trị chiến thuật của những hành động như vậy đối với Ukraine nằm ở việc đánh lạc hướng một số lực lượng Moscow.

Khu vực này rất quan trọng trong bối cảnh cuộc tấn công tiếp theo ở tỉnh Zaporizhia. Các đơn vị Moscow có cơ hội, thông qua Novoselivka và 2 vành đai công sự phía đông và đông bắc Orekhov, để vượt qua Malaya Tokmachka và giải tỏa một phần lãnh thổ đáng kể khác do Kiev kiểm soát.

Ukraine tăng cường phản công Kharkov

Kênh Rybar đưa tin, không chỉ cuộc tấn công của Nga đang tiếp diễn ở khu vực Burluk, mà các cuộc phản công quy mô lớn hơn của lực lượng Kiev cũng đã bắt đầu. RFAF đang giành được thắng lợi ở phía bắc, trong khi Ukraine đã phát động các cuộc tấn công ở phía đông.

Phía nam Vovchansk, giao tranh ác liệt vẫn tiếp diễn trong các khu rừng gần Verkhnyaya Pisarevka. Về phía đông, các đơn vị xung kích Nga đã chiếm được ngôi làng nhỏ Chaykovka, nằm gần Bochkovo, phía nam sông Vovchya.

Giao tranh vẫn tiếp diễn tại Okhrimovka, Volokhovka và Karaichnoye, cho thấy nỗ lực mở rộng đầu cầu về phía nam sông Vovchya, từ đó RFAF có thể phát động các cuộc tấn công tiếp theo.

Trong vùng lân cận Rybalchyne, các đơn vị Moscow đang giao tranh giành một số khu vực rừng phía đông khu bảo tồn thiên nhiên Severodonetsky.

Ở sườn phía đông, đã xuất hiện bằng chứng về các cuộc phản công của lực lượng Kiev gần làng Otradnoye. Họ xâm nhập thành công vào khu vực dân cư của ngôi làng này với sự hỗ trợ của xe bọc thép và máy bay ném bom, nhưng hiện vẫn chưa rõ liệu AFU có giữ vững được vị trí hay không.

Diễn biến này hoàn toàn nằm trong dự đoán. Bộ chỉ huy Kiev đã rút một lực lượng đáng kể để tăng cường cho hướng Burluk, nơi vẫn sẵn sàng chiến đấu sau các cuộc giao tranh ở hướng Kupyansk và đang tiến hành hàng loạt cuộc phản công chống lại Cụm tác chiến phía Bắc RFAF.

Như Rybar đã nêu, cuộc tấn công của Nga ở hướng Burluk đã buộc đối phương phải rút một số lực lượng khỏi Kupyansk. Hiện tại, bước tiến của RFAF sẽ chậm lại phần nào, và các trận đánh ác liệt sẽ tiếp tục diễn ra, nhưng, như trước đây, với các nhóm nhỏ. Và gần Kupyansk, sẽ xuất hiện những cơ hội mới để lực lượng Moscow thu hẹp đầu cầu phía đông Oskol.

Nga, Ukraine trao đổi 205 tù binh

Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 15/5 cho biết 205 tù binh chiến tranh Ukraine đã trở về từ Nga trong cuộc trao đổi mới nhất, khởi đầu giai đoạn đầu tiên của cuộc trao đổi "1.000 đổi 1.000" rộng lớn hơn, Kyiv Independent đưa tin.

Bộ Quốc phòng Nga xác nhận 205 quân nhân Nga đã trở về nước, họ đang ở Belarus và sẽ được chăm sóc y tế và tâm lý.

Ông Zelensky cho biết độ tuổi của các tù binh chiến tranh Ukraine được Moscow trao trả rất đa dạng, từ 21 đến 62 tuổi. Trong số các binh sĩ và sĩ quan được thả tự do vào ngày 15/5 có các quân nhân thuộc lục quân, hải quân, đổ bộ đường không và biên phòng, ông nói thêm.

"Hãy tiếp tục đấu tranh cho từng người vẫn còn đang bị giam giữ", ông Zelensky viết trên Telegram.

Nguồn: Tuổi Trẻ; Dân Trí