Dự báo kinh tế thế giới: Chưa thể lạc quan về triển vọng tăng trưởng

Trong tháng 5/2026, các tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc (LHQ) hay các thiết chế tài chính như Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đều đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới cũng như khu vực, khi giá năng lượng liên tục tăng cao trong bối cảnh diễn biến xung đột tại Trung Đông phức tạp, gây quan ngại về lạm phát.

LHQ đã hạ dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2026 từ mức 2,7% đưa ra hồi tháng 1/2026 xuống 2,5%. Đáng lo ngại hơn, trong một kịch bản bất lợi, con số này có thể rơi xuống chỉ còn 2,1%, một trong những mức tăng trưởng thấp nhất trong thế kỷ này, ngoại trừ giai đoạn đại dịch COVID-19 và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.

Yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến đợt điều chỉnh dự báo của LHQ là việc phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển dầu mỏ, khí đốt tự nhiên, phân bón và các sản phẩm dầu mỏ khác, gây sức ép lên nguồn cung và sau đó là giá cả. Điều này khiến LHQ nâng dự báo lạm phát toàn cầu lên 3,9% trong năm nay, cao hơn 0,8 điểm phần trăm so với dự báo hồi đầu năm.

LHQ giảm mạnh dự báo tăng trưởng của khu vực Tây Á, gồm 21 quốc gia Arab, trong đó có các nước vùng Vịnh, từ 3,6% năm 2025 xuống chỉ còn 1,4% năm 2026. Đây là khu vực chịu những tác động lớn từ cú sốc năng lượng kết hợp với thiệt hại cơ sở hạ tầng và sự gián đoạn nghiêm trọng trong sản xuất dầu mỏ, thương mại và du lịch do xung đột.

Ngược lại, nền kinh tế Mỹ được đánh giá là tương đối vững vàng với mức tăng trưởng dự báo khoảng 2% trong năm nay, tương đương năm 2025. Trong bức tranh ảm đạm chung, châu Á cũng vẫn giữ được đà tăng trưởng tốt. Mức tăng trưởng của kinh tế Trung Quốc được cho là chỉ chậm lại từ 5% xuống 4,6%, nhờ cơ cấu năng lượng đa dạng, kho dự trữ chiến lược lớn và các biện pháp can thiệp kịp thời của Chính phủ. Ấn Độ tiếp tục là một trong những nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới với mức 6,4%, dù thấp hơn mức 7,5% của năm 2025.

Thế nhưng, thay vì những biến động tạm thời, khu vực châu Á - Thái Bình Dương cũng đang phải đối mặt với những gián đoạn mang tính hệ thống và kéo dài. Giá năng lượng leo thang cùng các điều kiện tài chính thắt chặt đã buộc ADB phải hạ dự báo tăng trưởng và nâng dự báo lạm phát đối với khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang phát triển trong bản cập nhật các dự báo kinh tế mới nhất.

Tăng trưởng của khu vực trong năm nay và năm tới dự kiến lần lượt đạt 4,7% và 4,8%. Con số này đã bị kéo lùi so với mức dự báo 5,1% cho cả hai năm được đưa ra trước đó vào đầu tháng 4/2026. Song song với đà giảm tăng trưởng, áp lực lạm phát đang trở nên hiện hữu hơn bao giờ hết. ADB dự báo lạm phát trong khu vực sẽ tăng lên mức 5,2% trong năm nay, cao hơn nhiều so với mức 3% của năm ngoái, sau đó có thể hạ nhiệt dần xuống 4,1% vào năm 2027.

ADB cũng không loại trừ kịch bản tồi tệ hơn. Đó là xung đột tiếp tục leo thang và giá dầu tăng vọt trong tháng 5/2026, khiến tăng trưởng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang phát triển có thể rơi xuống chỉ còn 4,2% trong năm nay và 4% vào năm tới, trong khi lạm phát có nguy cơ chạm ngưỡng 7,4% trong năm 2026. Trong đó, các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu, du lịch và kiều hối sẽ chịu tổn thương lớn nhất.

Dù vậy, nhà kinh tế trưởng của ngân hàng Goldman Sachs, Jan Hatzius, tin tưởng nền kinh tế toàn cầu đang “uốn cong chứ không gãy đổ” khi xung đột tại Trung Đông bước sang tháng thứ tư, mặc dù rủi ro tăng trưởng vẫn chưa hoàn toàn biến mất.

Có ba lý do được đưa ra để giải thích cho việc eo biển Hormuz đóng cửa kéo dài nhiều tháng vẫn chưa làm chệch hướng nền kinh tế cũng như thị trường. Đó là giá dầu không tăng mạnh như dự kiến, nhờ lượng dự trữ cao bất thường trước khi xung đột nổ ra. Trong khi đó, tình trạng thiếu hụt các sản phẩm như nhiên liệu máy bay trong khu vực đã được giải quyết bằng những hình thức giảm nhu cầu tương đối dễ thực hiện như giảm lịch trình trên các tuyến bay ít quan trọng và ít cần thiết hơn. Ngoài ra, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo và chính sách tài khóa hỗ trợ đã giúp thị trường chứng khoán duy trì đà tăng trưởng, ngay cả sau khởi đầu chậm chạp trong năm.

Nhưng điều đó cũng không có nghĩa là nền kinh tế không đối mặt với bất kỳ rủi ro nào. Xác suất suy thoái kinh tế trong 12 tháng tới vẫn cao hơn 5% so với mức trước xung đột. Các nhà kinh tế của Goldman Sachs dự báo chi tiêu tiêu dùng sẽ chậm lại khi dòng tiền hoàn thuế cạn, giá xăng tiếp tục tăng và tăng trưởng tiền lương chậm lại.

Tin tức Thế giới 29/5: Mỹ - Iran đạt thỏa thuận sơ bộ, Nga cảnh báo Mỹ

Mỹ và Iran đạt thỏa thuận sơ bộ; Nga kêu gọi các nhà ngoại giao rời Ukraine và cảnh báo Mỹ về biên giới là những tin tức thế giới đáng chú ý ngày 29/5.

Mỹ và Iran đạt thỏa thuận sơ bộ

Ngày 29/5, Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận sơ bộ, mở đường cho các cuộc đàm phán gián tiếp về chương trình hạt nhân của Tehran. Mục tiêu chính là tạo ra một môi trường thuận lợi để hai bên có thể thảo luận sâu hơn về việc hạn chế chương trình hạt nhân của Iran, vốn là tâm điểm của nhiều tranh cãi quốc tế.

Nga kêu gọi ngoại giao đoàn rời Ukraine, EU không làm trung gian

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Nga đã kêu gọi các nhà ngoại giao từ các quốc gia rời khỏi Ukraine, viện dẫn những lo ngại về an ninh. Lời kêu gọi này được đưa ra trong bối cảnh xung đột tại Ukraine vẫn diễn biến phức tạp.

Cùng lúc đó, Liên minh châu Âu (EU) đã tuyên bố rõ ràng rằng khối này sẽ không đóng vai trò trung gian trong bất kỳ cuộc đàm phán hòa bình nào giữa Nga và Ukraine. EU nhấn mạnh lập trường ủng hộ mạnh mẽ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine, khẳng định không thể đứng ở vị trí trung lập khi một quốc gia thành viên đang bị tấn công. Quyết định của EU phản ánh sự đồng lòng của khối trong việc hỗ trợ Kiev và gây áp lực lên Moscow.

Israel cắt đứt quan hệ với Tổng thư ký LHQ, công bố quốc gia thân thiện nhất

Israel đã tuyên bố cắt đứt quan hệ với Tổng thư ký Liên Hợp Quốc (LHQ) sau những bình luận của ông về cuộc xung đột ở Gaza.

Chính phủ Israel bày tỏ sự thất vọng sâu sắc trước những phát biểu của Tổng thư ký LHQ, cho rằng chúng đã bỏ qua bối cảnh lịch sử và quyền tự vệ của Israel. Việc cắt đứt quan hệ được xem là một thông điệp mạnh mẽ từ Tel Aviv về việc không chấp nhận bất kỳ sự can thiệp nào bị coi là không công bằng.

Cùng với đó, Israel cũng đã công bố tên một quốc gia đồng minh thân cận nhất, nhấn mạnh tầm quan trọng của các mối quan hệ song phương vững chắc trong bối cảnh quốc tế đầy biến động.

Moscow cảnh báo Mỹ không đưa thêm quân tới biên giới

Moscow đã đưa ra một cảnh báo cứng rắn đối với Mỹ, yêu cầu Washington không triển khai thêm quân hoặc cơ sở hạ tầng quân sự gần biên giới Nga. Điện Kremlin khẳng định bất kỳ động thái nào như vậy sẽ bị coi là hành động khiêu khích trực tiếp và sẽ vấp phải phản ứng kiên quyết từ phía Nga.

Cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị ở Đông Âu đang ở mức cao. Nga từ lâu đã bày tỏ quan ngại về sự mở rộng của NATO và việc tăng cường hiện diện quân sự của phương Tây gần lãnh thổ của mình, coi đó là mối đe dọa an ninh quốc gia.

Iran cảnh báo tàu thuyền gần Hormuz, tuyên bố phá hủy UAV Mỹ

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phát đi cảnh báo tới các tàu thuyền nước ngoài hoạt động gần eo biển Hormuz, tái khẳng định chủ quyền của Tehran đối với tuyến đường thủy chiến lược này.

Ngoài ra, Iran cũng tuyên bố đã thành công trong việc chặn đứng và phá hủy một máy bay không người lái (UAV) của Mỹ mà Tehran cáo buộc đã vi phạm không phận của mình.

NATO cảnh báo gay gắt Nga sau vụ UAV đánh trúng tòa nhà Romania

Các nhà lãnh đạo phương Tây đã phản ứng gay gắt, cho rằng Nga đã “vượt qua thêm một lằn ranh” trong vụ UAV đánh trúng tòa nhà ở Romania.

NATO, EU và các nhà lãnh đạo phương Tây đã chỉ trích hành động leo thang căng thẳng của Nga sau khi cáo buộc máy bay không người lái (UAV) nghi của Moscow đánh trúng một tòa chung cư ở vùng Galati của Romania vào rạng sáng 29/5. Vụ việc khiến 2 người bị thương và gây ra một vụ cháy gần biên giới Ukraine.

Galati, nằm ở phía đông Romania, chỉ cách biên giới 3 nước Moldova, Romania và Ukraine 10km, gần phía nam tỉnh Odesa.

Bộ Quốc phòng Romania cho biết vụ việc xảy ra trong đêm khi Nga tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào cơ sở hạ tầng của Ukraine gần biên giới.

Romania cho biết "máy bay không người lái của Nga" đã xâm phạm không phận Romania, bị radar theo dõi và cuối cùng rơi xuống một tòa nhà dân cư, gây ra vụ cháy trước khi lực lượng cứu hỏa khống chế.

“Vụ việc này cho thấy mức độ leo thang nghiêm trọng từ phía Nga”, Bộ Quốc phòng Romania cảnh báo, đồng thời nói thêm rằng Romania đã thông báo cho NATO và yêu cầu đẩy nhanh việc triển khai các khả năng đối phó máy bay không người lái.

2 máy bay chiến đấu F-16 đã được điều động sau khi phát hiện máy bay không người lái xâm nhập. Những người bị thương đã được đưa đến bệnh viện.

Tổng thống Romania Nicusor Dan đã triệu tập cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Quốc phòng Tối cao Romania sau "sự cố nghiêm trọng nhất" ảnh hưởng đến lãnh thổ Romania kể từ khi Nga bắt đầu cuộc chiến ở Ukraine.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cáo buộc máy bay không người lái rằng Nga đặt ra "mối đe dọa thực sự" đối với khu vực Biển Đen và toàn bộ châu Âu. Ông nói thêm rằng Ukraine sát cánh cùng Romania và sẵn sàng hợp tác chặt chẽ để tăng cường bảo vệ trước các mối đe dọa.

Người phát ngôn NATO Allison Hart lên án hành động của Moscow, nói rằng Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã liên lạc với chính quyền Romania. NATO tuyên bố sẽ tiếp tục tăng cường phòng thủ nhằm đối phó với các mối đe dọa từ máy bay không người lái dọc theo sườn phía đông của liên minh.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết cuộc chiến của Nga đã “vượt qua một lằn ranh nữa”, cam kết đoàn kết với Romania và có phản ứng cứng rắn hơn. Bà lên án vụ xâm phạm không phận bằng máy bay không người lái của Nga vào khu vực đông dân cư ở Romania, một quốc gia thành viên của Liên minh châu Âu, và bày tỏ sự đoàn kết với người dân Romania.

Giới chức Romania cho biết vụ việc này đánh dấu lần đầu tiên một máy bay không người lái tấn công trực tiếp một tòa nhà dân cư trong lãnh thổ Romania, mặc dù đã có nhiều vụ xâm phạm không phận trước đó kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự tại Ukraine vào năm 2022.

Tổng thống Moldova Maia Sandu gọi vụ việc này là "nghiêm trọng", cảnh báo rằng Nga đặt ra mối đe dọa khu vực rộng lớn hơn.

Romania đã triệu tập đại sứ Nga sau vụ việc, làm gia tăng thêm căng thẳng ngoại giao khi cuộc chiến ở Ukraine tiếp tục lan rộng sang biên giới châu Âu.

"Romania sẽ thực hiện các biện pháp đáp trả ngoại giao cần thiết đối với hành vi vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và xâm phạm không phận này", Ngoại trưởng Romania Oana Toiu nhấn mạnh.

Máy bay không người lái của Nga đã nhiều lần bị cáo buộc xâm nhập lãnh thổ NATO, bao gồm cả Romania, trong bối cảnh các cuộc tấn công vào các thành phố của Ukraine.

Vào năm ngoái, Quốc hội Romania đã thông qua luật cho phép bắn hạ UAV xâm phạm không phận nước này.

Nga hiện chưa lên tiếng về vụ việc trên.

Moscow từng cáo buộc các nước Baltic cho phép Ukraine sử dụng không phận của họ để tiến hành các cuộc tấn công vào sâu trong lãnh thổ Nga. Tuy nhiên, các thành viên NATO đã bác bỏ cáo buộc này.

Kể từ khi xung đột Ukraine nổ ra, giới chức phương Tây cho rằng các nước thành viên NATO có thể trở thành mục tiêu tiếp theo của Moscow.

Tuy nhiên, Moscow nhiều lần bác bỏ cáo buộc cho rằng Nga có kế hoạch tấn công NATO. Ngược lại, Moscow bày tỏ lo ngại việc NATO tăng cường lực lượng ở châu Âu. Điện Kremlin cảnh báo, Nga không đe dọa bất kỳ ai, nhưng sẽ không phớt lờ các hành động có thể gây nguy hiểm đối với lợi ích của mình.

Hội đồng Bảo an họp khẩn, cảnh báo nguy cơ xung đột Ukraine vượt tầm kiểm soát

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc hôm qua (28/5) họp khẩn về cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine, trong bối cảnh tình hình thực địa vẫn diễn biến căng thẳng và Ukraine đang tìm kiếm thêm sự hỗ trợ quân sự của phương Tây, đặc biệt là các hệ thống phòng không Patriot của Mỹ.

Tại cuộc họp, Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres cảnh báo nguy cơ leo thang hiện nay có thể “vượt ngoài tầm kiểm soát”, kéo theo những hệ luỵ khó lường đối với an ninh khu vực và quốc tế. Ông cho biết số dân thường thiệt mạng trong 4 tháng đầu năm nay đã vượt cùng kỳ của 3 năm trước, đồng thời kêu gọi các bên giảm leo thang ngay lập tức và hướng tới một lệnh ngừng bắn toàn diện, vô điều kiện.

“Điều cần thiết lúc này là giảm leo thang ngay lập tức và một cách bền vững, đồng thời hướng tới một lệnh ngừng bắn toàn diện và vô điều kiện. Chúng ta cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa các nỗ lực ngoại giao nhằm tạo nền tảng cho một nền hòa bình công bằng, lâu dài và toàn diện, phù hợp với Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế và các nghị quyết của Liên hợp quốc”, ông Guterres nói.

Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh Nga cáo buộc vụ tấn công của Ukraine nhằm vào ký túc xá một trường đại học ở thị trấn Starobelsk hồi tuần trước là “giọt nước tràn ly”, đồng thời cảnh báo sẽ tiến hành “các cuộc tấn công có hệ thống” nhằm vào nhiều mục tiêu trên khắp thủ đô Kiev. Bộ Ngoại giao Nga cũng kêu gọi công dân nước ngoài, trong đó có các nhà ngoại giao và đại diện tổ chức quốc tế rời khỏi Kiev, cũng như khuyến cáo người dân tránh xa các “cơ sở quân sự và hành chính của chính quyền Tổng thống Zelensky”.

Trong khi đó, phát biểu trong chuyến thăm Thụy Điển, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết đã gửi thư tới Tổng thống Mỹ Donald Trump để cảnh báo về tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng các hệ thống phòng không của Ukraine, đặc biệt là năng lực đánh chặn tên lửa đạn đạo. Nước này lo ngại nguồn dự trữ tên lửa Patriot và các hệ thống phòng không do phương Tây cung cấp đang gặp khó khăn trong việc đối phó các cuộc tấn công của Nga.  

Cùng với việc tìm kiếm thêm hỗ trợ từ Washington, Ukraine cũng đẩy mạnh hợp tác quốc phòng với châu Âu. Trong chuyến thăm Stockholm, ông Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine dự định mua 20 tiêm kích Gripen của Thụy Điển với tổng trị giá khoảng 2,5 tỷ euro, đồng thời sẽ tiếp nhận thêm 16 máy bay Gripen đời cũ hơn theo hình thức hỗ trợ quân sự.

Trong một diễn biến liên quan đáng chú ý, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh của Liên minh châu Âu Kaja Kallas tuyên bố EU sẽ không đóng vai trò là “bên hòa giải trung lập” trong các cuộc đàm phán giữa Nga và Ukraine. Theo bà Kaja Kallas, châu Âu không có ý định thay thế vai trò của Mỹ mà đang tập trung xử lý những vấn đề chưa được Mỹ đề cập trong các cuộc tiếp xúc hiện nay.

Các nhà ngoại giao hàng đầu của EU cũng thảo luận những nhượng bộ mà khối muốn Nga thực hiện trong các cuộc đàm phán, đồng thời xem xét các biện pháp nhằm gia tăng sức ép đối với nước này. Nhiều nước châu Âu hiện bắt đầu cân nhắc khả năng đóng vai trò lớn hơn trong tiến trình đàm phán liên quan đến Ukraine, trong bối cảnh các nỗ lực trung gian của Mỹ chưa đạt tiến triển rõ rệt và nước này ngày càng tập trung vào tình hình Trung Đông, đặc biệt là vấn đề Iran.

Nguồn: Báo Tin Tức; Vietnamnet; Dân Trí; VOV