Chính sách thương mại của Mỹ đang gây ảnh hưởng xấu đến FDI

Kết quả nghiên cứu cho các biện pháp hạn chế thương mại lẫn sự bất định chính sách đều có tác động tiêu cực đến dòng vốn FDI song phương chảy vào. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng của cú sốc bất định cao gấp khoảng ba lần so với cú sốc hạn chế thương mại.

Bất định chính sách bảo hộ của Mỹ và hệ lụy đến thương mại toàn cầu

Khi cảnh báo giới lãnh đạo doanh nghiệp tại Davos năm ngoái về khả năng Mỹ sắp áp dụng các mức thuế quan mới, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra một thông điệp khá rõ ràng: “Hãy sang Mỹ mà mở xưởng sản xuất” nếu muốn tránh các mức thuế nhập khẩu sắp tới. Trong những tháng sau đó, định hướng thương mại “Nước Mỹ trên hết” của ông dần được cụ thể hóa. Các mức thuế “Ngày Giải Phóng” lần lượt được công bố, tạm hoãn rồi khôi phục, rồi bị tuyên bố là vi hiến, rồi lại được thay thế bằng các mức thuế mới ban hành theo những căn cứ pháp lý khác..

Kết quả là sự kết hợp giữa mức thuế cao chót vót (ở mức chưa từng thấy kể từ những năm 1930) và bầu không khí bất định bao trùm khiến các doanh nghiệp không thể hoạt động bình thường. Cho đến nay, tính khó lường vẫn là “thương hiệu” trong chính sách thương mại của Mỹ, thể hiện qua các đợt thuế đơn phương mới vừa được công bố đúng lúc các sắc thuế áp đặt hồi tháng 2 hết hiệu lực, đồng thời diễn ra trong bối cảnh Mỹ đang có những nỗ lực mới nhằm khôi phục mức độ bảo hộ cao hơn cho doanh nghiệp trong nước.

Hai yếu tố này (bao gồm tính hạn chế và tính khó lường) không chỉ gói gọn ở Mỹ mà đang bao trùm bức tranh thương mại toàn cầu. Khi các nền kinh tế phát triển đẩy mạnh chính sách công nghiệp, thuế quan trở thành công cụ cốt lõi nhằm giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng nước ngoài, đưa việc làm và sản xuất về lại trong nước đồng thời đáp trả các hành vi thương mại bị coi là không lành mạnh. Tuy nhiên, tác động của cục diện này đối với dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chảy vào sẽ ra sao?

Rào cản thương mại gây cản trở hay kích thích FDI?

Trong một nghiên cứu gần đây, tôi cùng các đồng nghiệp đã xem xét cách các cú sốc chính sách thương mại tác động đến dòng vốn FDI song phương. Dù lấy cảm hứng từ thực tiễn tại Mỹ, nghiên cứu của chúng tôi mang tầm nhìn toàn cầu khi quan sát dòng vốn đầu tư từ hơn 200 quốc gia nguồn đến 35 quốc gia OECD trong gần bốn thập kỷ. Mục tiêu của chúng tôi là đo lường mối quan hệ nhân quả: FDI biến động ra sao sau một cú sốc chính sách (thắt chặt rào cản hoặc gia tăng bất định) so với kịch bản cơ sở khi không có biến cố.

Về lý thuyết, tác động của các biện pháp hạn chế thương mại đối với FDI không hoàn toàn rõ ràng. Một mặt, thuế quan làm gia tăng chi phí thương mại, qua đó cản trở các dòng vốn FDI hướng đến hiệu quả và phục vụ xuất khẩu - những loại hình đầu tư phụ thuộc nhiều vào sự lưu chuyển thông suốt của hàng hóa trung gian qua biên giới trong các chuỗi giá trị toàn cầu. Khi vừa làm tăng chi phí thương mại, vừa gia tăng mức độ biến động của các chi phí này, các cú sốc chính sách thương mại (biện pháp hạn chế và sự bất định) sẽ làm giảm lợi nhuận kỳ vọng của các mạng lưới sản xuất tích hợp, từ đó suy yếu động lực đặt các công đoạn sản xuất ở nước ngoài. Đồng thời, tính khó lường của chính sách còn khiến doanh nghiệp có xu hướng trì hoãn quyết định đầu tư cho đến khi triển vọng chính sách trở nên rõ ràng hơn.

Mặt khác, các rào cản thương mại cũng có thể thúc đẩy dòng vốn FDI theo hướng tiếp cận thị trường hoặc “né thuế” như Trump từng ám chỉ. Theo đó, doanh nghiệp có xu hướng thiết lập cơ sở sản xuất ngay tại các thị trường được bảo hộ nhằm duy trì khả năng tiếp cận người tiêu dùng và tránh thuế nhập khẩu. Xu hướng này đã thể hiện khá rõ trong năm ngoái, khi căng thẳng thương mại Mỹ - Trung leo thang và một số doanh nghiệp Trung Quốc mở rộng hoạt động sản xuất tại Bắc Mỹ cũng như các nước thứ ba để giảm tác động từ thuế quan của Mỹ.

Nhìn chung, những lập luận trên cho thấy mối quan hệ giữa các cú sốc chính sách thương mại và FDI chưa thể được xác định một cách rõ ràng về mặt lý thuyết. Các cú sốc này không chỉ bao gồm những biện pháp hạn chế thương mại đã được triển khai trên thực tế mà còn cả sự gia tăng bất định chính sách, thể hiện qua cả phát ngôn lẫn hành động. Vì vậy, tác động ròng của chúng đối với FDI cuối cùng vẫn là một vấn đề cần được kiểm chứng bằng thực nghiệm.

Tăng bất định chính sách và thiệt hại lên FDI gấp 3 lần

Kết quả nghiên cứu cho thấy các biện pháp hạn chế thương mại lẫn sự bất định chính sách đều có tác động tiêu cực đến dòng vốn FDI song phương chảy vào. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng của cú sốc bất định lớn hơn đáng kể. Trên cùng một cơ sở so sánh, tác động của cú sốc này cao gấp khoảng ba lần so với cú sốc hạn chế thương mại. Cụ thể, trong năm đầu tiên sau một cú sốc bất định có quy mô bằng một độ lệch chuẩn, FDI giảm khoảng 50% so với mức trung bình của mẫu, trong khi mức giảm do cú sốc thuế quan chỉ vào khoảng 15%. Sự khác biệt này phản ánh đặc điểm của các quyết định đầu tư có chi phí chìm lớn, vốn phụ thuộc mạnh vào kỳ vọng về môi trường chính sách và pháp lý trong tương lai. Khi mức độ bất định gia tăng mạnh, các nhà đầu tư có xu hướng trì hoãn quyết định và đứng ngoài quan sát cho đến khi triển vọng chính sách trở nên rõ ràng hơn.

Điều thú vị là mức độ thiệt hại đối với FDI dường như mạnh hơn khi quốc gia cung cấp nguồn vốn và quốc gia tiếp nhận có mối quan hệ gần gũi về địa kinh tế và địa chính trị, so với khi chúng xa nhau. Khi hai nước là đối tác thân thiết trong mạng lưới sản xuất toàn cầu, đòn giáng từ các rào cản thương mại lên FDI sẽ bị khuếch đại. Tương tự, khi hai nước gần gũi về địa chính trị (dựa trên lịch sử bỏ phiếu tại Liên Hợp Quốc), tác động từ cú sốc bất định cũng bị gia tăng mạnh mẽ.

Cái giá của sự khó đoán

Giữa lúc các chính phủ đang đánh giálại những lợi ích của hội nhập thương mại toàn cầu, thuế quan đã nổi lên như một công cụ chính sách trọng tâm.Chúng được bào chữa bằng lý do an ninh quốc gia, nhằm hỗ trợ ngành sản xuất và việc làm trong nước hoặc để chỉnh sửa các hành vi thương mại bị coi là bất bình đẳng từ nước khác (như trợ cấp nhà nước hay định giá thấp tiền tệ). Nhìn theo góc độ này, tác động kìm hãm của thuế quan đối với FDI có thể được xem là thiệt hại ngoài ý muốn nhưng khó tránh khỏi.

Xem tiếp tại đường Link =>

https://share.google/gfHtPMp7y91vhco8j

CENTCOM định giá cuộc chiến với Iran

Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) vừa công bố khoản tiền mà Mỹ đã tiêu tốn trong cuộc chiến với nước Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Theo số liệu do Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) gửi cho các nhà lập pháp và chia sẻ với giới truyền thông, cuộc chiến với Iran đã tiêu tốn của Mỹ 43,6 tỷ USD.

Bản ước tính này bao gồm chi phí đến ngày 3/9.

Lầu Năm Góc đã phân bổ khoảng 11,2 tỷ USD cho các hoạt động quân sự, và dự kiến cần thêm 28,1 tỷ USD để thay thế đạn dược đã sử dụng.

Thêm 4,3 tỷ USD nữa được phân bổ để thay thế các thiết bị bị mất.

Theo Bloomberg, con số 43,6 tỷ USD này, không bao gồm hàng tỷ USD có thể cần thiết để sửa chữa các căn cứ và cơ sở quân sự khác của Mỹ trong khu vực bị hư hại hoặc phá hủy, do các cuộc tấn công của Iran.

Theo báo cáo của tổng thanh tra Lầu Năm Góc công bố hôm 14/9, Iran đã gây hư hại hoặc phá hủy hàng trăm tòa nhà và công trình khác tại các căn cứ của Mỹ trên khắp tám quốc gia Trung Đông.

Các cuộc tấn công của Iran cũng làm hư hại hoặc phá hủy hệ thống radar công nghệ cao đắt tiền tại một số cơ sở của Mỹ.

Báo cáo cho biết, chiến tranh "đã dẫn đến tình trạng thiếu hụt kho dự trữ chiến lược, và bộc lộ những điểm nghẽn trong cơ sở công nghiệp cung cấp đạn dược".

Theo ước tính trước đó của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), phần lớn chi phí vũ khí xuất phát từ nỗ lực đánh chặn các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV của Iran.

Khoảng 58% chi tiêu ước tính dành cho vũ khí phòng không như Patriot, THAAD và các tên lửa quan trọng khác, gây áp lực lên kho dự trữ tên lửa đánh chặn, theo ước tính của tổ chức này vào tháng 6.

Bản cập nhật hồi tháng 5 của CSIS cho thấy, Washington có thể đã sử dụng hơn một nửa số tên lửa đánh chặn Patriot, SM-3 và THAAD mà họ có từ trước chiến tranh trong suốt cuộc xung đột.

Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần phủ nhận các báo cáo về tình trạng thiếu hụt đạn dược, và gọi các báo cáo và thông tin rò rỉ về việc kho vũ khí của Mỹ cạn kiệt là "hành động phản quốc".

Xem tiếp tại đường Link =>

https://share.google/IIRMsRts8nm7jUmqX

Chiến sự Ukraine 20/9: Nga khép vây Kharkov, Ukraine lật ngược thế cờ Liman

Quân đội Nga tiếp tục siết chặt vòng vây, chính thức khép kín hoàn toàn "miệng túi" tại đông bắc Kharkov. Trong khi đó, lực lượng Ukraine đã lật ngược thế cờ ở Liman, đẩy lùi đối phương.

Nga tung đòn không kích tổng lực, Ukraine đáp trả quyết liệt

Trang tin Rybar cho biết, quân đội Nga ngày 19/9 đã thực hiện một đợt tấn công tổng lực phối hợp nhắm vào nhiều mục tiêu ở miền Nam Ukraine. Trung tâm thông tin và tính toán thuộc Đường sắt Odessa, điểm vượt sông tại Mayaky, cùng một trạm biến áp và cơ sở hạ tầng cảng gần Odessa tiếp tục bị đánh trúng.

Bên cạnh đó UAV Nga dồn dập tập kích suốt cả ngày, đánh trúng các kho bãi tại khu vực Kiev. Một số đòn tấn công cũng nhắm vào các vị trí tại Kharkov, Sumy và Dnipropetrovsk.

Quân đội Ukraine (AFU) đánh phá cơ sở hạ tầng năng lượng ở Donetsk, gây mất điện trên diện rộng tại các thành phố lớn trong khu vực. Tình trạng mất điện cũng ảnh hưởng đến khu vực Lugansk lân cận.

Lực lượng Kiev một lần nữa tìm cách tấn công vùng Moscow và các khu vực hậu phương khác. Tổng cộng, hơn 600 UAV Ukraine đã bị bắn hạ trong ngày.

Ông Zelensky phê duyệt "các chiến dịch tầm xa mới"

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 19/9 cho biết ông đã phê duyệt các chiến dịch tầm xa mới để đáp trả những cuộc tấn công từ phía Nga, Kyiv Independent đưa tin.

Thông báo của nhà lãnh đạo Ukraine được đưa ra sau khi ông nhận báo cáo từ Bộ trưởng Quốc phòng Yevhen Khmara và Tổng tư lệnh Mykhailo Drapatyi.

Tổng thống cho biết cuộc họp tập trung vào việc hiện đại hóa lực lượng quân y dựa trên các kinh nghiệm thực chiến thành công, thay đổi cách tiếp cận của quân đội Ukraine trong việc tuyển mộ các tay súng nước ngoài, cũng như các chiến dịch tấn công tầm xa vào sâu lãnh thổ Nga trong tương lai.

"Tôi cũng đã phê duyệt các chiến dịch tầm xa mới nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Nga. Chúng tôi đang chuẩn bị mở rộng năng lực tác chiến tầm xa của mình", ông Zelensky nói nhưng không nêu chi tiết về nội dung của các chiến dịch mới này.

Ông Zelensky nhiều lần mô tả các cuộc tấn công tầm xa là những "biện pháp trừng phạt tầm xa" nhắm vào Moscow để đáp trả các cuộc tấn công của Nga.

Ukraine tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch tấn công tầm xa nhắm vào các cơ sở dầu khí, cơ sở hạ tầng quân sự, trung tâm hậu cần và địa điểm sản xuất vũ khí của Nga. Vào tháng 7, ông Zelensky cho biết Kiev đã cập nhật danh sách các mục tiêu ưu tiên và có khả năng tấn công các mục tiêu nằm sâu hơn 3.000km bên trong lãnh thổ Nga.

Nga chính thức khép kín hoàn toàn "miệng túi" ở Kharkov

Quân đội Nga tiếp tục siết chặt vòng vây, chính thức khép kín hoàn toàn "miệng túi" ở đông bắc Kharkov. Có báo cáo cho biết, chỉ riêng trong ngày 20/9, RFAF được cho là đã giành quyền kiểm soát ít nhất 2 ngôi làng tại khu vực này. Các đơn vị Kiev bị chia cắt, không thể ứng cứu cho nhau và cũng chẳng thể rút lui, đang lần lượt bị xóa sổ, kênh Military Summary đưa tin.

Cụ thể, Cụm tác chiến phương Bắc RFAF giải tỏa Loshakove và Komisarovo.

Nhờ các đợt tấn công quyết liệt, Trung đoàn bộ binh cơ giới số 344 - Sư đoàn bộ binh cơ giới số 69 trong biên chế Tập đoàn quân binh chủng hợp thành cận vệ số 6 và Tiểu đoàn 12 thuộc Cụm tác chiến phương Bắc RFAF đã giành được ngôi làng Loshakivka sau khi đánh bật Phân đội Biên phòng số 1 thuộc Cơ quan Biên phòng Quốc gia Ukraine.

Lữ đoàn bộ binh cơ giới độc lập cận vệ số 34 RFAF đẩy lùi các đơn vị thuộc Phân đội Biên phòng số 1 của Ukraine khỏi làng Komisarivka (thuộc huyện Kupyansk, tỉnh Kharkov).

Cụm tác chiến phương Bắc RFAF đang tiếp tục chia cắt các đơn vị Kiev trong vòng vây. Sau khi quân đội Nga giải tỏa Komisarivka và Loshakivka, binh sĩ Ukraine tại làng Rubtsivka đang đối mặt với nguy cơ bị mắc kẹt.

Ukraine lật ngược thế cờ tại Liman

Theo kênh AMK Mapping, sau cuộc phản công gần đây của quân đội Ukraine ở phía bắc Liman (Lyman), thành phố Svyatohirsk đã chuyển từ trạng thái bị tranh chấp một phần sang vị trí nằm cách khu vực do lực lượng Moscow kiểm soát gần nhất hơn 20km.

Khoảng cách này đưa thành phố ra khỏi tầm bắn của hầu hết các loại pháo nòng dài, đồng thời khiến nó nằm xa khu vực do RFAF kiểm soát hơn gấp đôi so với cụm đô thị Sloviansk và Kramatorsk.

Đây là một diễn biến rất tích cực đối với lực lượng Kiev tại Liman. Trước đó, việc tiếp tế cho các đơn vị phòng thủ trong thành phố chỉ có thể thực hiện qua các cầu phao bắc qua sông Siverskyi Donets (do tất cả các cây cầu cố định tại đó đều đã bị phá hủy) hoặc bằng UAV hạng nặng. Giờ đây, thành phố có thể được tiếp tế thông qua Svyatohirsk - đóng vai trò như một trung tâm hậu cần tuyến sau - cũng như qua các tuyến đường dẫn từ tỉnh Kharkov.

Như vậy, cuộc phản công này không chỉ giúp giảm đáng kể áp lực lên Sloviansk ở phía nam và Borova ở phía bắc, mà còn giúp công tác phòng thủ của AFU tại Liman trở nên dễ dàng hơn nhiều.

Cũng như mọi cuộc phản công khác, chiến dịch này mang yếu tố truyền thông quan trọng, nhưng nó còn có ý nghĩa thực sự đối với quân đội Ukraine ở cấp độ tác chiến - thậm chí còn quan trọng hơn các đợt phản công tại những khu vực khác trên chiến tuyến.

Nga gặp bất lợi lớn ở Novopavlovka

Trong vài tuần qua, lực lượng Kiev tiếp tục chuỗi các cuộc phản công phối hợp theo hướng Novopavlovka thuộc tỉnh Dnipropetrovsk, đẩy lùi đối phương về phía biên giới tỉnh Donetsk, kênh AMK Mapping nhận định.

Ở phía tây nam, quân đội Ukraine tiếp tục tiến về phía đông dọc theo bờ nam sông Vovcha, tái chiếm ngôi làng Zaporizhia và bắt đầu các đợt đột kích vào các dải cây ở phía đông, tuy nhiên các nỗ lực này hiện chưa mang lại kết quả.

Ở phía bắc, AFU hoàn tất việc chiếm giữ Filiya và bắt đầu tấn công từ đông nam ngôi làng về phía rừng Dachne. Họ cũng đã quét sạch một phần khe núi ở phía nam Novopavlovka và đang thâm nhập sâu hơn về phía nam, hướng tới rừng Dachne.

Ở phía đông nam, lực lượng Kiev tiếp tục tiến dần qua các cánh đồng phía nam Novopavlovka, chiếm giữ các vị trí mới tại các dải cây gần cao tốc và kiểm soát một khu rừng nhỏ nằm ở phía nam nhánh sông Solena. Từ đây, họ đang thâm nhập sâu hơn về phía nam, tiếp cận các công sự ở rìa phía bắc làng Dachne.

Ở phía đông bắc, binh sĩ Ukraine hoàn tất việc quét sạch nhiều vị trí tại các dải cây ở phía đông Novopavlovka, kiểm soát khu vực này và đẩy lùi chiến tuyến ra xa thị trấn hơn. Từ đó, họ đã chiếm được một số công sự dọc theo ranh giới hành chính giữa tỉnh Donetsk và Dnipropetrovsk, đồng thời tái tiến vào tỉnh Donetsk tại nhiều khu vực phía bắc Horikhove.

Tổng cộng, có thêm 21,77km2 thuộc quyền kiểm soát của Ukraine.

Mặt trận Dobropillia khốc liệt, lợi thế đang nghiêng về phía Nga

Trong hai tuần qua, cả lực lượng Nga và Ukraine đều tiến hành các hoạt động tấn công và đạt được những thành quả nhất định, trong khi Nga tiếp tục mở rộng vùng thâm nhập của mình. RFAF có thêm 14,24km2 trong khi AFU giành lại 6,65km2, kênh AMK Mapping đưa tin.

Sau khi nhận được lực lượng tăng viện gồm các đơn vị được tái tổ chức sau khi thiệt hại nặng của Trung đoàn xung kích số 425 "Skala" và Trung đoàn xung kích số 225, quân đội Ukraine đã giành lại được một số vị trí từng bị mất ở trong và xung quanh Dobropillia.

Tại khu vực đông bắc thành phố, AFU quét sạch các nhóm binh sĩ Nga trong những khu vực mà họ từng thâm nhập trong thành phố cũng như một phần làng Hannivka. Lực lượng Moscow bị đẩy lùi qua các dải rừng phía đông Hannivka về phía khu vực nhà vườn, từ đây, quân đội Ukraine đang phát động các cuộc đột kích, bao gồm cả việc các nhóm trinh sát - phá hoại (DRG) thâm nhập sâu về phía vùng ngoại ô phía nam thị trấn Bilytske.

Ở phía nam Dobropillia, AFU đẩy lùi đối phương ở một số khu vực tại Krasnopodillya và Chernihivka, đồng thời kết nối lại với các cứ điểm của mình tại Vodyanske và Svitle - những nơi hiện hầu như không còn bóng dáng binh sĩ Nga.

Ngược lại, RFAF tiếp tục tấn công cụm dân cư Vodyanske từ hướng đông và đông nam, giao tranh giành quyền kiểm soát mỏ than phía đông Shevchenko và - tính đến ngày 18/9 - đã thâm nhập vào các tòa nhà phía đông của mỏ Bilytska (một vị trí có tầm quan trọng chiến thuật). Giao tranh cũng tiếp diễn tại khu vực trung tâm và phía tây Bilytske. Tại đây, dù trước đó không thể củng cố vị trí, quân đội Nga đang dần chiếm giữ thị trấn theo từng dãy nhà.

Ngoài ra, lực lượng Moscow đạt được những bước tiến mới ở phía tây Shevchenko, chiếm giữ thêm một số vị trí dọc theo các dải cây và thâm nhập vào các ngôi làng Dobropillia (cùng tên với thành phố) và Matyasheve. Do Shevchenko bị tàn phá nặng nề, họ không tập trung củng cố lực lượng tại đây, mặc dù cũng không ghi nhận sự hiện diện của quân đội Ukraine tại trung tâm ngôi làng.

Nhờ những bước tiến ở phía tây Shevchenko, các nhóm xung kích RFAF đã bắt đầu thâm nhập xa hơn về phía bắc, tiến vào con phố cực nam thành phố Dobropillia cùng một số công trình công nghiệp lân cận.

Các nhóm trinh sát - đặc nhiệm Nga thậm chí đã tiến xa hơn, thâm nhập vào công viên ở rìa phía tây thành phố. Các cuộc thâm nhập vào Dobropillia cũng đang diễn ra từ phía đông dọc theo tuyến đường sắt.

Xem tiếp tại đường Link =>

Chiến sự Ukraine 20/9: Nga khép vây Kharkov, Ukraine lật ngược thế cờ Liman

Iran gửi điều khoản đàm phán hòa bình tới Mỹ

Ông Mohsen Rezaei - quan chức an ninh cấp cao của Iran - cho biết nước này đã chuyển các điều kiện hòa bình tới Mỹ thông qua bên trung gian Qatar, đồng thời khẳng định việc chấp nhận các điều kiện này mang lại lợi ích cho Washington.

"Bảy điều kiện do Iran đặt ra để bắt đầu bất kỳ cuộc đàm phán nào đã được chuyển tới chính quyền Mỹ. Thông điệp của Tehran rất rõ ràng và dứt khoát: Nếu Washington muốn thoát khỏi tình thế khó khăn do chính mình tạo ra và tránh lún sâu hơn vào đó, họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc công nhận các quyền của Iran và chấp nhận các điều kiện của nước này”, ông Mohsen Rezaei - Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran - viết trên mạng xã hội X hôm 19/9.

Trong cuộc phỏng vấn với đài Al Jazeera, ông Rezaei tiết lộ các điều kiện này bao gồm "chấm dứt giao tranh trên mọi mặt trận, giải phóng các khoản tiền bị phong tỏa của Iran và chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân”.

Trước đó, các quan chức Iran cho biết đã yêu cầu Mỹ rút quân khỏi khu vực và bồi thường cho các cuộc tấn công do Mỹ và Israel thực hiện từ ngày 28/2.

"Những lời đe dọa của Mỹ sẽ chẳng mang lại kết quả gì. Chúng tôi đã sẵn sàng cho một cuộc chiến mang tính quyết định”, ông Rezaei nói thêm.

Hôm 16/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ hy vọng "chúng ta đang tiến gần đến hồi kết của cuộc chiến", và cho rằng Iran muốn đạt được thỏa thuận.

Xem tiếp tại đường Link =>

Iran gửi điều khoản đàm phán hòa bình tới Mỹ

Rộ tin Mỹ tính rút hàng chục ngàn quân khỏi châu Âu: Chuyện gì xảy ra?

Mỹ cân nhắc rút hàng chục ngàn quân khỏi châu Âu, động thái có thể làm thay đổi vai trò của Washington và đặt đồng minh trước bài toán tự phòng thủ.

Mỹ được cho là đang cân nhắc cắt giảm đáng kể sự hiện diện quân sự tại châu Âu, sau khi các đồng minh tại khu vực này từ chối cho phép Washington sử dụng các căn cứ không quân để phục vụ cuộc chiến tại Iran.

Truyền thông Mỹ gần đây đưa tin các chỉ huy cấp cao của Lầu Năm Góc dự kiến sẽ trình các kế hoạch liên quan lên Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth trong những ngày tới.

Thông tin này xuất hiện trong bối cảnh cuộc chiến của Nga tại Ukraine vẫn đang tiếp diễn và các quốc gia châu Âu ngày càng bất an về khả năng hoạt động phá hoại có thể xảy ra trên lãnh thổ của họ. Điển hình, Đức đã cáo buộc Nga thực hiện vụ tấn công bằng máy bay không người lái (drone) vào một sân bay hồi đầu tháng này.

Trong nhiều thập niên qua, châu Âu luôn dựa vào mối quan hệ đối tác với Washington thông qua Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tạo thế răn đe trước cái mà họ cho là nguy cơ bị Nga tấn công. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa một số thủ đô châu Âu và Washington đã suy giảm nghiêm trọng trong năm qua.

Nguồn cơn là gì?

Đài NBC dẫn các nguồn tin an ninh (không tiết lộ danh tính) cho biết Lầu Năm Góc đang cân nhắc một số lựa chọn nhằm cắt giảm binh sĩ và trang thiết bị quân sự tại châu Âu, nằm trong khuôn khổ đợt đánh giá toàn diện về NATO được công bố hồi tháng 6.

Tại hội nghị của NATO ở Brussels hồi tháng 6, Bộ trưởng Hegseth đã ám chỉ về đợt đánh giá này khi chỉ trích gay gắt các quốc gia thành viên. Ông tuyên bố những thay đổi mới sẽ được "thiết kế để đảm bảo rằng NATO đang tiến bước nhanh chóng và không thể đảo ngược theo hướng châu Âu phải gánh vác và đẩy mạnh việc chịu trách nhiệm chính yếu trong công cuộc phòng thủ của chính châu Âu".

Ông Hegseth cũng gọi quyết định của các đồng minh châu Âu từ chối cung cấp quyền tiếp cận căn cứ cho lực lượng Mỹ để tiến hành các cuộc tấn công vào Iran là "đáng xấu hổ".

"Những đồng minh này đã đặt con em của nước Mỹ, con em của chúng ta, vào vòng nguy hiểm khi từ chối quyền tiếp cận, quyền đặt căn cứ và quyền bay qua không phận - những điều lẽ ra không bao giờ nên bị đưa ra chất vấn" - vị bộ trưởng nói.

Mỹ đang tính thế nào?

Theo NBC, một trong những lựa chọn là rút 1/3 trong tổng số ước tính 68.000 lính Mỹ đang đồn trú tại châu Âu. Kế hoạch này sẽ ảnh hưởng chủ yếu đến các binh sĩ đang đóng quân tại Đức, Ý và Tây Ban Nha.

Kịch bản thứ hai quyết liệt hơn, có thể dẫn đến việc rút 40.000 binh sĩ cùng máy bay quân sự, tàu chiến và khí tài. Bên cạnh đó, Mỹ cũng có thể tính đến phương án điều chuyển lực lượng từ các căn cứ ở Trung Âu hoặc Tây Âu sang sườn Đông của NATO, gần hơn với Nga.

Dự kiến, ông Hegseth sẽ đi đến quyết định cuối cùng vào ngày 6-11.

Theo kênh Al Jazeera, Mỹ thực tế đã bắt đầu quá trình rút quân khỏi châu Âu. Khoảng một nửa trong số 2.000 lính Mỹ đóng quân tại Romania đã rời đi vào năm ngoái. Khoảng 5.000 lính Mỹ cũng đang trong quá trình rút khỏi Đức - nơi đặt hơn một nửa quy mô lực lượng của Mỹ tại châu Âu.

Thông báo rút quân hồi tháng 5 được đưa ra sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cuộc chiến của Mỹ đối với Iran. Truyền thông Mỹ cho biết ông Trump khi đó từng đe dọa sẽ rút thêm quân Mỹ khỏi châu Âu, nhưng Ngoại trưởng Marco Rubio được cho là đã can thiệp, ngăn Nhà Trắng ra lệnh rút tới 25.000 binh sĩ.

Ý nghĩa với châu Âu

Chuyên gia Ian Lesser từ Quỹ Marshall (Đức) nhận định một cuộc rút quân và tài sản quân sự quy mô lớn sẽ tác động mạnh đến châu Âu, bởi điều này sẽ làm suy yếu vị thế răn đe hạt nhân của Mỹ trên lục địa này.

Ông Lesser cho rằng mặc dù Nga khó có khả năng tấn công các thành viên NATO, Matxcơva chắc chắn sẽ nhìn thấy lợi thế từ diễn biến này.

Ông cũng chỉ ra hiện tại rất khó để ước tính tác động đối với châu Âu. Chẳng hạn, nếu lực lượng được chuyển từ Tây Âu sang sườn Đông, điều đó có thể không đáng lo ngại vì các quốc gia như Đức và Pháp đang nhanh chóng tăng cường năng lực quân sự của riêng họ.

Dù vậy, giới chuyên môn đánh giá Mỹ cũng sẽ chịu thiệt khi rút quân, do khả năng phô diễn sức mạnh của Washington trên khắp châu Âu bị suy giảm.

Các thành viên cấp cao của Đảng Cộng hòa thuộc phe ông Trump đã lên tiếng lo ngại về vấn đề này. Trong tuyên bố chung sau khi lực lượng Mỹ bắt đầu rời khỏi Đức, Thượng nghị sĩ Roger Wicker và Hạ nghị sĩ Mike Rogers cảnh báo động thái này có thể gửi "tín hiệu sai lầm tới Tổng thống Nga Vladimir Putin".

Quan hệ Mỹ - châu Âu 

Kể từ nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump đã nhiều lần cáo buộc các thành viên NATO tại châu Âu ép Mỹ phải gánh chịu phần lớn gánh nặng tài chính của liên minh.

Tháng 1-2025, ông Trump tuyên bố các nước NATO nên bắt đầu chi 5% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho quốc phòng thay vì dựa dẫm vào sự hỗ trợ của Mỹ, trong khi nhiều thành viên NATO vẫn đang chật vật để đáp ứng mục tiêu 2% hiện tại. Các thành viên NATO trước đó đã nhất trí tăng chi tiêu quốc phòng lên mức 3,5% GDP vào năm 2035.

Căng thẳng càng gia tăng khi các nước châu Âu từ chối tham gia cuộc chiến của liên minh Mỹ - Israel nhằm vào Iran, và không cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự tại châu Âu. Một số nước như Tây Ban Nha và Ý thậm chí công khai phản đối chiến dịch quân sự của Washington.

Một vấn đề khác là thuế quan. Liên minh châu Âu (EU) xuất khẩu một lượng lớn hàng hóa sang Mỹ, nhưng ông Trump đã áp mức thuế 15% với hàng nhập khẩu từ châu Âu vào năm ngoái.

Xem tiếp tại đường Link =>

Rộ tin Mỹ tính rút hàng chục ngàn quân khỏi châu Âu: Chuyện gì xảy ra?

Nguồn: VietStock; Soha; Dân Trí; Tiền Phong; Tuổi Trẻ