Chiến sự Ukraine 19/8: Bước tiến mang tính quyết định của Nga ở Orekhov

Quân đội Nga đã chọc thủng tuyến phòng thủ kiên cố cuối cùng của lực lượng Ukraine ở Orekhov, Zaporizhia. Dường như Bộ chỉ huy Kiev đã lãng phí thời gian quý báu khiến tình hình xấu đi nhanh chóng.

Diễn biến đáng chú ý ngày 18/8

Kênh Rybar đưa tin, quân đội Nga (RFAF) tiến hành không kích nhà máy nhiệt điện Zelenodolsk, khu vực này sau đó đã ghi nhận tình trạng mất điện. Một số cuộc tấn công chính xác khác đánh trúng khu công nghiệp ở Zaporizhia và các nhà kho gần Kiev. Tại Pechenihy (vùng Kharkov), bãi đậu xe bên ngoài quán cà phê thường tập trung nhiều binh sĩ Ukraine đã bị phá hủy.

Quân đội Ukraine (AFU) thực hiện một trong những cuộc tập kích quy mô lớn nhất nhắm vào khu vực Moscow kể từ khi xung đột bắt đầu. Phòng không Nga cơ bản bẻ gãy cuộc tấn công này, bắn hạ gần 1.000 UAV trong ngày, chỉ có một nhà kho của Wildberries bị hư hại nhẹ.

Các đội phòng không cơ động của Nga giăng lưới lửa dày đặc, bắn hạ UAV Ukraine bằng hỏa lực hạng nhẹ (Video: Telegram).

Trên thực địa, tại mặt trận Dobropillia, lực lượng Moscow chính thức hoàn toàn kiểm soát Shevchenko và đang giao tranh để giành Krasnopodillia. Tuy nhiên, tình hình vẫn gặp nhiều khó khăn do các cuộc tấn công bằng UAV thường xuyên.

Ở cánh tây Zaporizhia, Sư đoàn 42 RFAF đang mở rộng phạm vi kiểm soát tại Novodanylivka. Đồng thời, giao tranh ác liệt vẫn tiếp diễn ở vùng ngoại ô Orekhov khi binh sĩ Nga liên tục xâm nhập vào trung tâm thành phố và nỗ lực thiết lập chỗ đứng tại đây, kênh Military Summary cho biết.

Chiến tuyến đang dần dịch chuyển về phía Druzhkovka và Alekseyevo-Druzhkovka. Áp lực liên tục được quân đội Nga duy trì thông qua UAV, song song với các đợt đột kích.

Đáng chú ý, Bộ Quốc phòng Nga ngày 18/8 thông báo RFAF đã chiếm được một ngôi làng khác, nằm ngay tại vùng ngoại ô Sloviansk.

Ukraine và Bỉ xúc tiến đề xuất "thỏa thuận UAV"

Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 18/8 cho biết Ukraine và Bỉ đang nỗ lực hướng tới một "thỏa thuận máy bay không người lái" trong bối cảnh 2 nước tìm cách mở rộng hợp tác quốc phòng và tăng cường khả năng bảo vệ Ukraine trước các cuộc tấn công của Nga, Kyiv Independent đưa tin.

Ông Zelensky đã thảo luận về sáng kiến ​​này trong cuộc gặp với Bộ trưởng Ngoại giao Bỉ Maxime Prevot, đề cập đến các vấn đề hợp tác song phương và đa phương, bao gồm cả sự hỗ trợ trước đó của Bỉ đối với lực lượng không quân tiêm kích Ukraine.

"Tôi hy vọng rằng chúng ta sẽ có thể triển khai những gì đã thảo luận và mang lại khả năng bảo vệ tốt hơn trước các cuộc tấn công của Nga", ông Zelensky chia sẻ trên mạng xã hội, đồng thời cho biết thêm rằng Ukraine cũng sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm chiến đấu với các đối tác.

Theo ông Zelensky, các nhóm làm việc của Ukraine và Bỉ đang soạn thảo nội dung cho đề xuất thỏa thuận này, đồng thời 2 bên cũng đang bàn về thời điểm dự kiến ​​ký kết.

Ông Zelensky bày tỏ lòng cảm ơn tới Bỉ vì khoản viện trợ trị giá hơn 1,1 tỷ euro (1,3 tỷ USD) đã được phê duyệt cho Ukraine trong năm nay, cũng như sự ủng hộ đối với lộ trình gia nhập Liên minh châu Âu (EU) của Kiev.

"Xin cảm ơn chính phủ và người dân Bỉ vì khoản hỗ trợ hơn 1,1 tỷ euro được giải ngân trong năm nay, cũng như ủng hộ hành trình gia nhập EU của chúng tôi và vì tình đoàn kết trọn vẹn dành cho Ukraine", ông Zelensky nói.

Cam kết viện trợ quân sự của Bỉ năm 2026 bao gồm việc cung cấp thêm tiêm kích F-16 cùng phụ tùng thay thế để duy trì hoạt động cho số máy bay đang được sử dụng.

Bước tiến mang tính quyết định của Nga ở Orekhov

Theo kênh Readovka, quân đội Nga đã chọc thủng tuyến phòng thủ kiên cố cuối cùng của lực lượng Kiev vốn có nhiệm vụ bảo vệ các tuyến đường tiếp tế cho cụm quân Orekhov AFU. 

Cụ thể, Tập đoàn quân cận vệ số 36 RFAF đạt thành công đáng kể tại mặt trận Zaporizhia. Các đơn vị xung kích tiên phong chiếm được làng Novosoloshino ở bờ tây sông Verkhnyaya Tersa cùng một số cứ điểm lân cận. Thành công này đồng nghĩa với việc quân đội Nga đã chọc thủng phòng tuyến dự bị của đối phương - vốn bảo vệ các tuyến đường tiếp tế cho lực lượng Kiev đồn trú tại khu vực kiên cố Orekhov.

Ở sau làng Novosoloshino, Ukraine không có mạng lưới công sự dã chiến hoàn chỉnh nào cho đến tận tuyến Zheltaya Krucha - Tavricheskoye. Họ chỉ còn lại vài cứ điểm riêng lẻ, trong điều kiện hiện tại, các vị trí này có thể dễ dàng bị lực lượng Moscow vượt qua hoặc bị xóa sổ bằng các cuộc không kích.

Xa hơn về phía tây 15km, quân đội Ukraine chỉ còn lại một số ngôi làng nhỏ để bám trụ với hy vọng ngăn chặn đối phương.

Điều khiến tình hình trở nên đặc biệt đáng chú ý là quân đội Nga không chỉ chọc thủng tuyến đường tiếp tế của cụm quân Orekhov - khiến đối phương mất đi khả năng dựa vào công sự kiên cố dọc sông Verkhnyaya Tersa - mà việc vượt qua con sông này còn mở ra khả năng Tập đoàn quân số 36 RFAF tiến vào hậu phương tuyến phòng thủ dự bị của Ukraine dọc sông Zherebets.

Nhiều khả năng Bộ chỉ huy Kiev, đứng đầu là Tổng tư lệnh Mykhailo Drapatyi, sẽ hành động dựa trên các cân nhắc thực tế thay vì chính trị, ưu tiên rút quân khỏi Orekhov và khu vực lân cận để lùi về bên kia sông Zherebets vốn đã có sẵn hệ thống phòng thủ kiên cố.

Tuy nhiên, do lực lượng Kiev thất bại tại khu vực sông Verkhnyaya Tersa, các tuyến công sự dọc sông Zherebets có nguy cơ sớm trở nên vô dụng đối với AFU. Nói một cách đơn giản, đòn tấn công hội tụ của Nga - từ nam lên bắc và từ đông sang tây - đã làm sụp đổ các vị trí Ukraine, khiến những vùng lãnh thổ rộng lớn vốn được chuẩn bị cho phòng thủ không còn khả năng hoàn thành trọn vẹn nhiệm vụ ban đầu.

Cuộc khủng hoảng tác chiến sâu sắc của Ukraine, cả tại Orekhov lẫn khu vực đông bắc nói chung, cho thấy họ đã chậm trễ trong việc đưa ra quyết định đúng đắn có thể cứu vãn tình thế.

Lẽ ra, quân đội Ukraine nên rút lui về phía sau sông Zherebets ngay khi xuất hiện những dấu hiệu gián tiếp đầu tiên cho thấy lực lượng Moscow có thể chọc thủng phòng tuyến để tiến vào ngoại vi thành phố. Động thái này sẽ giúp AFU đơn giản hóa và rút ngắn cấu trúc tiền tuyến, đồng thời giải phóng lực lượng để tăng cường cho các vị trí dọc theo sông Verkhnyaya Tersa.

Thế nhưng, Bộ chỉ huy Kiev đã lãng phí thời gian quý báu và đẩy tình hình đến mức nghiêm trọng. Họ không còn lực lượng dự bị đáng kể nào tại khu vực này, và số quân ít ỏi tại đây cũng đang bị ghìm chân bởi giao tranh ác liệt.

Việc rút lui nhanh chóng về sông Zherebets - trong bối cảnh đã chậm trễ cơ động - có nguy cơ biến thành cuộc tháo chạy trước sự truy đuổi của đối phương. Khi đó, lực lượng Moscow bám sát phía sau có thể lập tức chọc thủng phòng tuyến của Ukraine ngay tại chướng ngại vật tự nhiên này.

Mặc dù còn quá sớm để khẳng định Nga giành được thắng lợi then chốt, nhưng mọi dấu hiệu đều cho thấy sự chậm trễ của đối phương trong việc thực hiện các động thái cần thiết đã tạo ra một cuộc khủng hoảng.

Thử thách khắc nghiệt với Nga ở "chảo lửa" nóng nhất

Khu vực Dobropillia vẫn là một "chảo lửa" nóng nhất trên chiến tuyến. Cụm tác chiến Trung tâm RFAF đang nỗ lực chiếm giữ các vị trí ở khu vực tiếp cận trung tâm phòng thủ chính của Ukraine tại tây bắc vùng Donbass.

Dựa trên các hình ảnh giám sát khách quan, lực lượng xung kích RFAF đã hoàn toàn kiểm soát làng Shevchenko. Họ đang tận dụng các công sự gần khu định cư để bí mật tập kết lực lượng và tiến sâu hơn về hướng Dobropillia. Điều này đã tạo điều kiện cho lực lượng lính thủy đánh bộ Nga tham chiến tại Krasnopodillia và cắm cờ chiến thắng tại đây.

Tuy nhiên, tình hình hiện tại vẫn còn nhiều khó khăn. Các khu vực lân cận như Vodyanskoye và Svetloye vẫn nằm trong vùng giao tranh, gây trở ngại cho RFAF thiết lập các tuyến tiếp tế ổn định cho các đơn vị tiền tuyến. Hơn nữa, việc mở rộng tuyến hậu cần băng qua các cánh đồng từ hướng Shevchenko gặp nhiều thách thức do UAV Ukraine đã thiết lập "tọa độ lửa".

Ngoài ra, có những dấu hiệu cho thấy tình hình đang trở nên xấu hơn với quân đội Nga. Trong vài ngày qua, các báo cáo từ khu vực này cho thấy sự gia tăng các cuộc tập kích bằng UAV Hornet nhắm vào các nhóm hậu cần và những mục tiêu khác ở hậu phương. Nhiều khả năng Ukraine đã tái triển khai đến khu vực này các đơn vị từng vô hiệu hóa thành công tuyến hậu cần dọc theo đường cao tốc R-280 "Novorossiya".

Trong bối cảnh đó, để duy trì tốc độ tấn công hiện tại, Bộ chỉ huy Moscow cần tăng cường các biện pháp đối phó dọc theo toàn bộ chiến tuyến cũng như tại các khu vực hậu phương.

Điều này bao gồm việc trang bị cho lực lượng mặt đất các nhóm cơ động chống UAV (MOG), hệ thống tác chiến điện tử (EW) và UAV hạng nặng, đồng thời đẩy mạnh việc truy lùng những kíp điều khiển UAV của AFU. Nguồn lực để thực hiện điều này đã có sẵn, yếu tố then chốt nằm ở sự chủ động của chỉ huy.

Tình hình tại ngã ba Dnipropetrovsk, Zaporizhia và Donetsk

Trong tuần qua, cả lực lượng Nga và Ukraine đều tiếp tục tấn công, mỗi bên đều đạt được những bước tiến mới tại nhiều khu vực khác nhau. Có 11,11km2 nghiêng về RFAF, ngược lại, AFU chỉ tái chiếm được 6,72km2, theo kênh AMK Mapping.

Ở tây nam, lực lượng Kiev tiếp tục phản công dọc theo hai bờ sông Yanchur về hướng Uspenivka và tái chiếm các vị trí ở bắc Krasnohirske.

Lực lượng Moscow cải thiện vị trí ở tây bắc Novohryhorivka sau nhiều tuần giao tranh, đồng thời bắt đầu tiến về phía bắc tới Verbove và phía đông bắc tới Kalynivske. Một số nhóm nhỏ đã tiến sâu hơn về phía bắc và tới được các cánh đồng ở đông bắc Vyshneve.

Ở phía đông, quân đội Nga tiếp tục phản công tại khu vực Novomykolaivka và tiến sâu hơn vào các cánh đồng phía tây ngôi làng. Một số nhóm RFAF nhỏ đang cố gắng vòng qua Kalynivske từ phía tây, phối hợp với các đợt tấn công vòng qua làng từ phía đông, đồng thời mở rộng vùng kiểm soát ở phía bắc Novomykolaivka và tiếp tục nỗ lực tiến vào Stepove.

Xa hơn về phía đông, quân đội Ukraine đã tiến thêm một chút tại Berezove, tái chiếm con đường trung tâm của ngôi làng. RFAF đẩy lùi các nhóm thâm nhập trước đó khỏi các dải cây ở 3 phía nam, tây và đông Zaporizke, trong khi giao tranh ác liệt tiếp diễn ngay tại ngôi làng này. Lực lượng Kiev vẫn nỗ lực tiến vào Novoheorhiivka và mở rộng vùng kiểm soát về hướng Temyrivka.

Ở đông bắc, Ukraine tiếp tục tấn công từ Ternove về hướng Komyshuvakha. Các nhóm tấn công khác đang cố gắng tiếp cận ngôi làng từ phía bắc, mở rộng vùng kiểm soát tại khu vực đất trũng phía nam Sichneve. AFU tiến vào các cánh đồng phía bắc Shevchenko và đang thâm nhập tới vùng ngoại ô phía bắc ngôi làng. Giao tranh ác liệt vẫn tiếp diễn tại Maliivka và những cánh đồng phía đông Voskresenka, nơi binh sĩ Nga đang kháng cự quyết liệt.

Trên hướng Omelnyk tại khu vực giáp ranh giữa Zaporizhia và Dnipropetrovsk, trong 5 ngày qua, lực lượng Kiev thực hiện một loạt đợt phản công, qua đó giành lại phần lớn lãnh thổ đã mất trước đó với tổng diện tích 24,2km2. Nga chỉ có thêm 4,26km2.

Ở phía nam, lực lượng Moscow tái chiếm làng Hirke cùng các vị trí phòng thủ dọc hàng cây bao quanh, đồng thời đang thâm nhập sâu hơn về phía tây thông qua những khe núi rậm rạp gần đó. Quân đội Ukraine phản công ở phía tây Verkhnya Tersa, giành lại một số vị trí dọc hàng cây, trong khi RFAF tiếp tục tấn công về hướng Kopani.

Xem tiếp tại đường Link =>

Chiến sự Ukraine 19/8: Bước tiến mang tính quyết định của Nga ở Orekhov

Nguy cơ Mỹ đẩy cao sức ép quân sự đối với Iran và bóng ma hạt nhân ở Trung Đông

Tình hình Trung Đông đang bước vào một giai đoạn đặc biệt nguy hiểm khi đối đầu giữa Mỹ và Iran không còn dừng lại ở các biện pháp trừng phạt kinh tế, đấu tranh ngoại giao hay những cuộc đối đầu gián tiếp, mà đã chuyển sang sử dụng sức mạnh quân sự trực tiếp.

Trong bối cảnh đó, nguy cơ xung đột tiếp tục leo thang, thậm chí kéo theo những tính toán liên quan đến răn đe hạt nhân, đang đặt hòa bình và an ninh khu vực trước những thách thức chưa từng có.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa việc Mỹ chuẩn bị các phương án quân sự đối với Iran với nhận định rằng Washington đã quyết định sử dụng bom hạt nhân. Cho đến giữa tháng 8/2026, chưa có bằng chứng công khai đáng tin cậy chứng minh Nhà Trắng hoặc Lầu Năm Góc đã phê chuẩn kế hoạch tấn công Iran bằng vũ khí hạt nhân.

Những thông tin đã được xác nhận chủ yếu cho thấy Mỹ duy trì khả năng tiến công thông thường, phong tỏa trên biển, gia tăng trừng phạt và sử dụng sức ép quân sự để buộc Tehran phải nhượng bộ về chương trình hạt nhân, tên lửa và vấn đề Eo biển Hormuz.

Sức ép quân sự đã vượt qua giới hạn răn đe

Cục diện Mỹ - Iran trong năm 2026 đã thay đổi căn bản. Nhà Trắng công khai xác nhận chiến dịch "Operation Epic Fury", trong đó các mục tiêu Washington tuyên bố bao gồm phá hủy năng lực tên lửa đạn đạo, làm suy giảm sức mạnh hải quân và ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Đây là bước chuyển từ chiến lược "gây sức ép tối đa" chủ yếu bằng kinh tế sang kết hợp trừng phạt, phong tỏa và sức mạnh quân sự trực tiếp.

Điều đáng chú ý là sau những đợt giao tranh, phương án sử dụng sức mạnh quân sự vẫn chưa bị Washington loại bỏ. Cuối tháng 7 và đầu tháng 8/2026, nhiều nguồn tin Mỹ cho biết Washington và Tel Aviv đã xem xét những cuộc tiến công quy mô lớn nhằm vào cơ sở năng lượng và hạ tầng Iran. CBS News đưa tin giới chức Mỹ và Israel đã chuẩn bị cho khả năng tiến hành một chiến dịch ném bom mới, mặc dù Tổng thống Mỹ khi đó chưa ban hành mệnh lệnh cuối cùng.

Ngày 1/8, Tổng thống Donald Trump tuyên bố tạm thời chưa tiến hành cuộc tiến công mới với hy vọng đạt được một thỏa thuận nhanh chóng. Điều này rất quan trọng bởi nó cho thấy lựa chọn quân sự được đặt trên bàn, nhưng đồng thời ngoại giao vẫn chưa bị đóng lại.

Đến ngày 13/8, Mỹ tiếp tục tuyên bố có khả năng duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran trong thời gian dài, trong khi Bộ Tài chính Mỹ chuẩn bị tăng thêm sức ép kinh tế. Như vậy, chiến lược hiện tại của Washington có thể được nhìn nhận là sự kết hợp giữa bao vây kinh tế, kiểm soát hàng hải, răn đe quân sự và đàm phán từ vị thế sức mạnh.

Vì sao xuất hiện lo ngại về kịch bản hạt nhân?

Nguồn gốc sâu xa của cuộc đối đầu hiện nay vẫn là vấn đề hạt nhân Iran. Washington khẳng định mục tiêu quan trọng hàng đầu là không để Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. Nhà Trắng nhiều lần tuyên bố mục tiêu này trong các thông báo chính thức về chiến dịch quân sự.

Nhưng chính ở đây xuất hiện một nghịch lý nguy hiểm: sử dụng sức mạnh quân sự nhằm ngăn phổ biến hạt nhân có thể tạo ra động lực khiến bên bị tấn công càng coi năng lực răn đe chiến lược là phương tiện bảo đảm sự tồn tại.

Các cuộc tiến công có thể phá hủy cơ sở vật chất, nhưng khó có thể xóa bỏ hoàn toàn tri thức, nhân lực và năng lực công nghệ hạt nhân đã được tích lũy trong nhiều thập niên. Arms Control Association nhận định Iran vẫn giữ được những thành phần đáng kể của năng lực hạt nhân sau các cuộc tiến công và vấn đề không chỉ nằm ở vật liệu hạt nhân mà còn ở thiết bị, chuyên môn và đội ngũ kỹ thuật.

Bởi vậy, nếu vòng xoáy tiến công - trả đũa tiếp tục, Trung Đông có nguy cơ bước vào một dạng "thế tiến thoái lưỡng nan an ninh": Mỹ và Israel càng sử dụng sức mạnh để ngăn Iran có khả năng hạt nhân, Tehran càng có thể coi việc xây dựng năng lực răn đe mạnh hơn là vấn đề sống còn.

Đây mới chính là nguy cơ chiến lược đáng quan tâm hơn những thông tin chưa được kiểm chứng về một cuộc "ném bom hạt nhân".

Không thể đánh đồng tấn công cơ sở hạt nhân với sử dụng vũ khí hạt nhân

Một vấn đề cần được làm rõ trong dư luận là sự khác nhau giữa dùng vũ khí thông thường đánh vào cơ sở hạt nhân và dùng vũ khí hạt nhân. Mỹ sở hữu nhiều phương tiện tiến công thông thường có khả năng đánh các mục tiêu kiên cố hoặc nằm sâu dưới lòng đất.

Vì vậy, việc Washington chuẩn bị phương án đánh một cơ sở liên quan đến chương trình hạt nhân Iran không đồng nghĩa với việc chuẩn bị sử dụng đầu đạn hạt nhân. Đến thời điểm hiện nay, các nguồn công khai được kiểm chứng chưa cho thấy Tổng thống Mỹ đã ra lệnh hoặc Lầu Năm Góc được giao chuẩn bị một cuộc tiến công hạt nhân nhằm vào Iran.

Ngược lại, tháng 6/2026, giới chức quân sự Mỹ còn thảo luận một phương án hoàn toàn khác: nếu đạt được thỏa thuận, lực lượng Mỹ có thể hỗ trợ bảo đảm an toàn và xử lý vật liệu hạt nhân được làm giàu của Iran. CBS News cho biết kế hoạch này mới ở cấp độ dự phòng và phụ thuộc vào tiến triển chính trị, quân sự.

Chi tiết này cho thấy Washington đang xem xét nhiều kịch bản khác nhau, từ quân sự đến ngoại giao và kiểm soát vật liệu hạt nhân, chứ không thể đơn giản kết luận rằng Mỹ đã lựa chọn phương án hạt nhân.

Mục tiêu của Washington không chỉ là vấn đề hạt nhân

Nhìn rộng hơn, cuộc đối đầu Mỹ - Iran liên quan tới toàn bộ cấu trúc quyền lực Trung Đông.

Thứ nhất, Washington muốn ngăn Iran trở thành một quốc gia có khả năng sở hữu vũ khí hạt nhân. Nếu Iran vượt qua ngưỡng này, cán cân chiến lược Trung Đông có thể thay đổi sâu sắc và nguy cơ một cuộc chạy đua hạt nhân khu vực sẽ tăng lên.

Thứ hai, Mỹ muốn làm suy giảm năng lực tên lửa và phương tiện tiến công tầm xa của Iran. Nhà Trắng đã công khai đặt việc phá hủy tên lửa, cơ sở sản xuất tên lửa và năng lực quân sự liên quan trong số những mục tiêu của chiến dịch.

Thứ ba, Washington muốn duy trì khả năng lưu thông hàng hải tại Eo biển Hormuz. Đây là tuyến đường có ý nghĩa đặc biệt đối với thị trường năng lượng thế giới. Cuộc chiến và các vụ tiến công tàu thương mại đã làm vấn đề Hormuz trở thành một trong những trọng tâm của đối đầu Mỹ - Iran.

Thứ tư, Mỹ tiếp tục tìm cách hạn chế khả năng Iran sử dụng các lực lượng và mạng lưới đồng minh trong khu vực để mở rộng ảnh hưởng.

Như vậy, vấn đề hạt nhân chỉ là một bộ phận, dù rất quan trọng, trong cuộc cạnh tranh chiến lược rộng lớn hơn.

Nếu ngưỡng hạt nhân thực sự bị phá vỡ

Dù chưa có bằng chứng cho thấy Mỹ quyết định dùng vũ khí hạt nhân, cộng đồng quốc tế vẫn phải cảnh giác trước mọi khả năng leo thang. Nếu một cường quốc hạt nhân sử dụng vũ khí hạt nhân trong chiến tranh lần đầu tiên kể từ năm 1945, hậu quả sẽ vượt xa biên giới Iran.

Trước hết, đó sẽ là cú đánh cực kỳ nghiêm trọng đối với cơ chế không phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu. Những quốc gia đang dựa vào các cam kết an ninh thông thường có thể đặt câu hỏi liệu họ có cần phát triển khả năng răn đe hạt nhân riêng hay không.

Thứ hai, một hành động như vậy có nguy cơ tạo ra phản ứng dây chuyền trên toàn Trung Đông. Các căn cứ quân sự Mỹ, Israel cũng như cơ sở hạ tầng của những nước đồng minh Washington có thể đứng trước nguy cơ bị trả đũa bằng tên lửa, UAV hoặc các phương tiện tác chiến bất đối xứng.

Thứ ba, thị trường năng lượng thế giới có thể chịu cú sốc đặc biệt nghiêm trọng nếu giao thông qua Hormuz bị gián đoạn lâu dài. Những diễn biến tháng 8/2026 đã cho thấy chỉ riêng chiến tranh thông thường và bất ổn hàng hải cũng đủ gây sức ép lớn lên nguồn cung và giá năng lượng.

Thứ tư, quan hệ giữa Mỹ với nhiều đối tác quốc tế có thể bị ảnh hưởng sâu sắc. Việc phá vỡ "ngưỡng hạt nhân" tồn tại hơn tám thập niên sẽ tạo tiền lệ an ninh hết sức nguy hiểm.

Chính vì những hậu quả đó, kịch bản hạt nhân, dù xác suất thấp hơn nhiều so với các đòn tiến công thông thường, vẫn là một rủi ro không thể xem nhẹ khi phân tích một cuộc xung đột có sự tham gia trực tiếp của một cường quốc sở hữu kho vũ khí hạt nhân.

Con đường ngoại giao vẫn chưa hoàn toàn khép lại

Điểm đáng chú ý là song song với đối đầu quân sự, Mỹ và Iran vẫn từng đạt được những khuôn khổ nhằm giảm căng thẳng. Theo Arms Control Association, bản ghi nhớ Mỹ - Iran tháng 6/2026 bao gồm cam kết hướng tới chấm dứt chiến sự và giải quyết vấn đề vật liệu hạt nhân dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), đồng thời tiến hành đàm phán về một thỏa thuận hạt nhân cuối cùng.

Những diễn biến sau đó cho thấy các thỏa thuận mong manh có thể nhanh chóng bị phá vỡ khi lòng tin chiến lược giữa hai bên gần như không còn. Đầu tháng 8, Tổng thống Trump tiếp tục trì hoãn một cuộc tiến công mới để tạo cơ hội cho đàm phán. Điều đó cho thấy cánh cửa ngoại giao vẫn tồn tại, dù rất hẹp.

Một giải pháp bền vững đối với vấn đề Iran khó có thể chỉ dựa trên sức mạnh quân sự. Phá hủy cơ sở vật chất không đồng nghĩa với xóa bỏ năng lực khoa học; trừng phạt kinh tế không nhất thiết buộc một quốc gia từ bỏ lợi ích an ninh mà họ coi là sống còn; còn chiến tranh kéo dài có thể tạo ra những lực lượng và động lực cực đoan mới.

Trung Đông trước ngã rẽ nguy hiểm

Cục diện hiện nay cho thấy Trung Đông đang đứng trước hai hướng phát triển.

Một hướng là Mỹ và Iran từng bước quay lại thương lượng, thiết lập cơ chế kiểm chứng chặt chẽ đối với chương trình hạt nhân, tìm giải pháp cho vật liệu uranium và đồng thời xây dựng các bảo đảm an ninh cần thiết. Đây là con đường khó khăn nhưng có khả năng hạn chế nguy cơ chiến tranh khu vực.

Hướng còn lại là vòng xoáy "tiến công - trả đũa - tiến công mạnh hơn". Khi đó, từ cơ sở hạt nhân, tên lửa và căn cứ quân sự, danh sách mục tiêu có thể mở rộng sang dầu khí, điện lực, cảng biển và các hạ tầng thiết yếu. Nguy cơ tính toán sai lầm sẽ ngày càng lớn.

Đặc biệt, trong một cuộc chiến kéo dài giữa một bên là cường quốc hạt nhân và một bên sở hữu năng lực hạt nhân đáng kể, mọi hành động đẩy xung đột vượt qua các "lằn ranh đỏ" đều có thể tạo hậu quả không thể kiểm soát.

Vì vậy, vấn đề cấp thiết hiện nay không phải là khuếch đại những thông tin chưa được kiểm chứng rằng Mỹ đã quyết định "ném bom hạt nhân Iran", mà là nhận diện chính xác nguy cơ: đối đầu Mỹ - Iran đang tạo nên một môi trường an ninh trong đó sức ép quân sự, chương trình hạt nhân, tên lửa, năng lượng và cạnh tranh địa chính trị đan xen với nhau, khiến khả năng leo thang ngoài ý muốn ngày càng đáng lo ngại.

Xem tiếp tại đường Link =>

Nguy cơ Mỹ đẩy cao sức ép quân sự đối với Iran và bóng ma hạt nhân ở Trung Đông

Châu Âu đối mặt nguy cơ khủng hoảng lương thực

Các nhà sản xuất nông nghiệp trên khắp EU đã cảnh báo về trình trạng sụt giảm sản lượng nghiêm trọng, sau khi châu Âu hứng chịu những đợt nắng nóng liên tiếp vào mùa hè.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng những thiệt hại này có thể đẩy giá lương thực tăng cao trong những tháng tới.

Theo Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus của Liên minh châu Âu (EU), tháng 6 và tháng 7 là hai tháng nóng nhất từng được ghi nhận ở Tây Âu. Cơ quan này cảnh báo về “nguy cơ tiếp diễn các đợt nắng nóng ảnh hưởng đến phần lớn châu Âu” trong suốt tháng 8 và kéo sang tháng 9.

Tại Pháp, một trong những nước sản xuất ngũ cốc lớn nhất EU, nguồn nước ngầm dự trữ tại nhiều khu vực đã cạn kiệt nghiêm trọng vào đầu tháng 8.

Tuần trước, Prince de Bretagne, hợp tác xã trồng trọt lớn ở vùng Brittany, đã cảnh báo về một cuộc khủng hoảng rau củ “mang tính lịch sử”. Hợp tác xã này dự báo sản lượng đậu sẽ giảm 40%, bông cải xanh giảm 60%.

Ông Eric Legras, Chủ tịch Unilet, hiệp hội hàng đầu của Pháp về sản xuất rau củ đóng hộp và đông lạnh, cho biết tình trạng nắng nóng gay gắt cũng đã ảnh hưởng đến miền Bắc và Tây Nam nước Pháp. Ông mô tả cuộc khủng hoảng là “đặc biệt nghiêm trọng”.

Trong khi đó, các hộ chăn nuôi cảnh báo về tình trạng “thiếu hụt thức ăn gia súc” ngày càng tăng trước mùa đông. Ủy ban Quốc gia Pháp về Phát triển Ngành Trứng ước tính các đợt nắng nóng đã khiến sản lượng trứng hàng ngày giảm khoảng 1 triệu quả, trong khi các trang trại ghi nhận tỷ lệ gia cầm chết cao.

Theo hiệp hội nông dân lớn nhất Italy Coldiretti, tại miền Bắc nước này, nơi có một trong những vùng trồng lúa mì chính của châu Âu, tình trạng thiếu nước đã khiến một số ruộng “chết hoàn toàn, cháy khô, lúa khô héo”.

Nông dân Tây Ban Nha cũng cho biết sản lượng ngũ cốc sụt giảm đáng kể, đồng thời thiếu hụt thức ăn cho gia súc.

Xem tiếp tại đường Link =>

Châu Âu đối mặt nguy cơ khủng hoảng lương thực

Phát minh của Trung Quốc làm rung chuyển ngành thực phẩm: tạo ra giống cá không xương dăm, năng suất cao nhưng chi phí thấp

Phát minh mới dựa trên công nghệ chỉnh sửa gen, giúp người dùng còn lo ngại bị hóc xương, đặc biệt là trẻ em và người già.

Cá chép có thịt mềm, giàu protein nhưng từ lâu bị xem là khó ăn vì chứa hàng chục xương nhỏ hình chữ Y nằm giữa các thớ cơ. Các nhà khoa học Trung Quốc đã tìm cách giải quyết nhược điểm này bằng công nghệ chỉnh sửa gen.

Theo CGTN, nhóm nghiên cứu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS), do viện sĩ Quý Kiến Phương dẫn đầu, đã phát triển một giống cá chép Gibel (Carassius gibelio) không còn các xương nhỏ nằm xen giữa cơ.

Đây là đặc điểm khiến cá chép trở nên khó chế biến và ăn uống. Hơn 80 xương nhỏ, mảnh và có hình chữ Y khiến người dùng phải cẩn thận khi thưởng thức, đồng thời làm tăng chi phí xử lý trong chế biến công nghiệp.

Để giải quyết vấn đề, các nhà khoa học trước tiên lập bản đồ bộ gen phức tạp của cá chép Gibel. Qua nghiên cứu, họ xác định hai bản sao của gen runx2b, được gọi là Cgrunx2b-A và Cgrunx2b-B, đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành các xương nằm giữa các cơ.

Nhóm nghiên cứu sau đó sử dụng công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR/Cas9 để đồng thời vô hiệu hóa các bản sao của hai gen này. Việc chỉnh sửa được thực hiện trong giai đoạn phôi thai, nhằm ngăn chặn quá trình hình thành xương giữa các thớ cơ nhưng không ảnh hưởng đến bộ xương chính và sự phát triển tổng thể của cá.

Kết quả là những cá thể được chỉnh sửa không còn các xương giữa cơ. Các nhà khoa học cũng tạo ra những dòng cá chỉ chỉnh sửa một phần alen, qua đó giảm đáng kể số lượng xương thay vì loại bỏ hoàn toàn.

Theo nhóm nghiên cứu, giống cá mới không chỉ hướng tới việc cải thiện trải nghiệm ăn uống mà còn có một số đặc điểm có lợi cho nuôi trồng thủy sản. Cá có tốc độ sinh trưởng nhanh, năng suất cao và khả năng chống chịu bệnh tốt hơn, qua đó có thể phù hợp với mô hình nuôi công nghiệp.

Một lợi ích khác là hiệu quả sử dụng thức ăn. Các nhà nghiên cứu cho rằng giống cá này có thể cần ít thức ăn hơn để tạo ra cùng một lượng protein, qua đó góp phần giảm chi phí sản xuất và tác động môi trường của hoạt động nuôi cá.

Việc loại bỏ các xương nhỏ cũng có ý nghĩa đối với ngành chế biến. Những chiếc xương hình chữ Y vốn gây khó khăn cho quá trình lọc và chế biến cá, đồng thời làm hạn chế khả năng phát triển các sản phẩm cá phi lê tiện lợi.

Nghiên cứu này nằm trong chương trình chiến lược “Thiết kế và Tạo giống Chính xác” của CAS và đã được nhóm thực hiện trong khoảng 6 năm.

Xem tiếp tại đường Link =>

https://share.google/0O7ijMdPAQSTTiOeh

Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha: Hai “điểm nóng” của khủng hoảng nhà ở nghiêm trọng tại EU

Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha đang là hai quốc gia có cuộc khủng hoảng nhà ở nghiêm trọng nhất trong Liên minh châu Âu (EU), khi sự gia tăng dân số do nhập cư, thủ tục hành chính phức tạp và chi phí xây dựng cao kết hợp tạo ra tình trạng thiếu hụt nhà ở nghiêm trọng...

Trên phạm vi toàn EU, tình trạng giá nhà tăng và sự khan hiếm nguồn cung nhà đang đặt ra nhiều thách thức đối với người dân và dẫn tới căng thẳng chính trị. Nhưng theo tờ báo Financial Times, cuộc khủng hoảng nhà ở tại châu Âu diễn ra ở một cấp độ sâu hơn tại các thành phố lớn trên bán đảo Iberia.

Tờ báo trích dẫn một nghiên cứu của Ngân hàng Trung ương Tây Ban Nha cho biết từ năm 2021 đến 2025, Bồ Đào Nha đã xây dựng được số căn nhà ít hơn 300.000 căn so với nhu cầu của người dân, tương đương với 6,6% tổng số hộ gia đình của cả nước vào năm ngoái. Trong cùng kỳ, Tây Ban Nha thiếu hụt 750.000 đơn vị nhà ở, chiếm 3,7% tổng số hộ gia đình. Ngược lại, mức thiếu hụt trung bình của khu vực sử dụng đồng tiền chung eurozone chỉ tương đương 0,5% tổng số đơn vị nhà ở.

Áp lực từ dòng người nhập cư

Cả hai quốc gia nằm trên bán đảo Iberia này cũng có lượng nhà ở công cộng thấp nhất trong EU. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Bồ Đào Nha, ông Alvaro Santos Pereira, nói với Financial Times: “Vấn đề khả năng mua nhà của người dân ở Bồ Đào Nha là một mối bận tâm, được cảm nhận ở nhiều khu vực của đất nước, bao gồm cả Lisbon và Porto. Đây là những địa phương mà vấn đề này càng trở nên rõ rệt hơn”. Ông lưu ý rằng “lượng người nhập cư cao đã dẫn đến sự gia tăng số lượng hộ gia đình cư trú” nhưng cho rằng giải pháp nằm ở việc tăng cường cung cấp nhà mới.

Sự gia tăng dòng người nhập cư vào Bồ Đào Nha trong những năm gần đây bao gồm cả những người có thu nhập thấp từ Nam Á và những người giàu có nhận “thị thực vàng” - loại thị thực có thể được cấp bằng cách mua bất động sản cho đến khi các quy định được thắt chặt vào năm 2023.

Tuy nhiên, Thống đốc Pereira cho biết tình hình nhà ở tại Bồ Đào Nha đang được cải thiện. Ngân hàng trung ương nước này cho biết hoạt động xây dựng nhà ở đã theo kịp tốc độ hình thành hộ gia đình mới trong năm 2025, một phần do nhập cư giảm. Dù vậy, sự thiếu hụt nhà ở tích lũy từ những năm trước vẫn còn.

Thủ tướng Luis Montenegro của Bồ Đào Nha, một chính trị gia trung hữu nắm quyền từ năm 2024, tuy không ủng hộ quan điểm chống nhập cư mạnh mẽ của các nhà dân túy cánh hữu nhưng đã ngăn cản người nhập cư mới bằng cách thắt chặt các quy định nhập cảnh và yêu cầu về cư trú tạm thời.

Ông Pereira, người được bổ nhiệm làm thống đốc ngân hàng trung ương vào năm ngoái, đã tìm cách chuyển trọng tâm khỏi nhu cầu. “Cần tập trung vào các biện pháp từ phía cung, vì thiếu hụt nguồn cung là nguyên nhân gốc rễ của sự thiếu hụt tích lũy” trên thị trường nhà ở - ông nói với tờ Financial Times.

Tuy nhiên, ngành xây dựng ở châu Âu vẫn chưa phục hồi từ những hậu quả tàn khốc của cuộc khủng hoảng nợ công eurozone hồi thập niên 2010 - ông Manuel Maria Goncalves, Giám đốc điều hành Hiệp hội Các nhà phát triển và đầu tư bất động sản Bồ Đào Nha, cho biết. “Chúng tôi đã mất công ty, mất công nhân và mất khả năng sản xuất”, ông nói.

Ông Goncalves cũng cho biết các doanh nghiệp phát triển địa ốc sẵn sàng bắt tay ngay vào các dự án, nhưng chi phí xây dựng tăng cao và thủ tục hành chính cồng kềnh khiến việc kiếm lợi nhuận từ việc xây dựng nhà ở “trung lưu” trở nên khó khăn. Do đó, họ bị đẩy “về phía các phân khúc cao cấp hơn, nơi những chi phí đó vẫn có thể được hấp thụ”.

Tiền thuê nhà tương đương 110% thu nhập

Tuy nhiên, ông Goncalves hoan nghênh các biện pháp được Quốc hội Bồ Đào Nha thông qua trong năm nay - bao gồm giảm thuế VAT đối với công việc xây dựng và đơn giản hóa thủ tục cấp phép - cho rằng các biện pháp này sẽ cải thiện tính khả thi về mặt kinh tế của các dự án nhà ở”.

Ngân hàng Trung ương Tây Ban Nha đã đo lường sự thiếu hụt nhà bằng cách tính toán chênh lệch giữa số lượng hộ gia đình mới được hình thành hàng năm và số lượng đơn vị nhà ở được phê duyệt để xây dựng hai năm trước đó, bao gồm cả độ trễ thời gian để tính đến thời gian xây dựng.

Nghiên cứu cho thấy Đức là nền kinh tế lớn của EU có nguồn cung nhà ở mạnh nhất, với thặng dư tương đương 0,5% tổng số hộ gia đình trong thời gia từ năm 2021-2025, tính theo số lượng giấy phép xây dựng được phê duyệt. Nhưng Ngân hàng Trung ương Tây Ban Nha thừa nhận rằng nếu tính đến số lượng nhà mới hoàn thành, Đức vẫn có một sự thiếu hụt nhỏ là 0,1%.

Tại cả Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, việc sử dụng căn hộ cho du khách thuê đang làm giảm lượng nhà ở có sẵn cho cư dân. Các nhà phát triển bất động sản và các tổ chức xã hội dân sự cho biết sự thiếu hụt này đang dẫn tới cảnh nhiều người dân phải đi ở nhờ nhà bạn bè, thuê phòng trong những đơn vị nhà ở có nhiều gia đình chung sống, hoặc chấp nhận chọn nơi ở xa nơi làm việc.

Người dân Lisbon có thu nhập trung bình sẽ phải mất hơn 110% thu nhập của họ để thuê một căn hộ một phòng ngủ điển hình ở trung tâm thành phố - mức cao nhất ở châu Âu, theo nhà cung cấp dữ liệu Numbeo. Tại Madrid và Barcelona, con số này là 75%.

Tại Tây Ban Nha, nhà ở là mối quan tâm hàng đầu của cử tri - theo cơ quan thăm dò dư luận CIS. Thủ tướng Pedro Sanchez, người đứng đầu một chính phủ thiểu số cánh tả, duy trì chính sách nhập cư mở cửa đã làm tăng nhu cầu về bất động sản, với dân số sinh ra ở nước ngoài ở nước này tăng trung bình hàng năm 665.000 người kể từ năm 2022.

Tuy nhiên, ông Sanchez đã gặp trở ngại trong chính sách nhà ở kể từ khi tái đắc cử vào năm 2023 vì không thể thông qua các luật lớn trong Quốc hội và vì các chính quyền địa phương có nhiều quyền lực hơn trong lĩnh vực này.

Vào tháng 4 năm nay, Chính phủ của ông Sanchez đã phê duyệt một kế hoạch nhà ở trị giá 7 tỷ euro cho giai đoạn 2026-2030 bao gồm xây dựng nhiều nhà ở công cộng hơn và cải tạo các tòa nhà br trống. Nhưng các nhà phát triển tư nhân cho rằng nguyên nhân gốc rễ của tình trạng thiếu hụt nằm ở chỗ khác.

Xem tiếp tại đường Link =>

Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha: Hai “điểm nóng” của khủng hoảng nhà ở nghiêm trọng tại EU

Nguồn: Dân Trí; Việt Mỹ; CafeF; VnEconomy