SẦU RIÊNG SẼ ĐI VỀ ĐÂU?

Để xây dựng sầu riêng - loại nông sản được mệnh danh là “vua trái cây” - trở thành thương hiệu quốc gia cần thiết phải rà soát lại toàn bộ hệ thống sản xuất - xuất khẩu, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi gian lận, sử dụng chất cấm... Bộ trưởng NN&MT cho rằng "nếu xác định sầu riêng là sản phẩm chiến lược quốc gia thì cũng phải có sự đầu tư thỏa đáng".

Chuỗi giá trị còn nhiều nút thắt

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật - Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), trong thập kỷ qua, diện tích trồng sầu riêng trên cả nước đã tăng gần 6 lần, hiện đạt khoảng 180.000ha, sản lượng ước đạt 1,5 triệu tấn, đưa loại quả này trở thành trái cây chủ lực trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp.

Năm 2024, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đạt mức tăng trưởng ấn tượng, trở thành mặt hàng chủ lực trong ngành rau quả. Sản lượng và kim ngạch xuất khẩu ước tính đạt khoảng 1,5 triệu tấn, với diện tích trồng gần 180.000 ha, tăng gấp 6 lần so với năm 2015. Kim ngạch xuất khẩu đạt kỷ lục hơn 3,3 tỷ USD, tăng 43,2% so với năm 2023 và chiếm gần 50% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của cả nước .

Cũng năm 2024, Trung Quốc là thị trường tiêu thụ chính, chiếm gần 91% tổng kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam, đạt hơn 2,9 tỷ USD trong năm 2024. Các thị trường khác như Thái Lan, Hồng Kông, Nhật Bản và Campuchia cũng ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể trong nhập khẩu sầu riêng từ Việt Nam.

Tuy nhiên, 4 tháng đầu năm nay, xuất khẩu sầu riêng chứng kiến sự lao dốc bất ngờ khi tổng kim ngạch chỉ đạt khoảng 120-130 triệu USD, tương đương 35.000 tấn - chỉ đạt 20% so với kế hoạch đề ra. Đây là mức sụt giảm nghiêm trọng nhất trong vòng 3 năm trở lại đây và kéo tụt giá trị toàn ngành. Nguyên nhân là vì từ đầu năm đến nay, Trung Quốc tăng cường kiểm soát chất lượng sầu riêng nhập khẩu. Các tiêu chuẩn về kiểm dịch, dư lượng chất cadmium, vàng O và truy xuất nguồn gốc được siết chặt đã khiến nhiều lô hàng không đạt chuẩn bị trả về, tạo ra sự đứt gãy trong chuỗi tiêu thụ.

Tại Hội nghị “Phát triển ngành hàng sầu riêng bền vững” tổ chức ngày 24/5, tại Đắk Lắk, ông Võ Quan Huy - Giám đốc Công ty TNHH Huy Long An - nhận định, Việt Nam có lợi thế về thời vụ (cung ứng quanh năm) nhưng lại gặp khó trong khâu kiểm soát chất lượng. Việc quản lý lỏng lẻo mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói không chỉ ảnh hưởng tới truy xuất nguồn gốc mà còn làm giảm uy tín của sầu riêng Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Ông Mai Xuân Thìn - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Rồng Đỏ - cho rằng: “Nếu muốn phát triển bền vững, Việt Nam không thể đi một mình”. Ông đề xuất cần hợp tác với các quốc gia có ngành hàng phát triển như Thái Lan để cùng xây dựng thương hiệu khu vực, tạo thế cạnh tranh vững chắc tại thị trường lớn như Trung Quốc.

Ông Vũ Phi Hổ - đại diện doanh nghiệp Sarita - cảnh báo tình trạng “vàng thau lẫn lộn” khi nhiều cơ sở đóng gói chưa đủ điều kiện vẫn ngang nhiên hoạt động. Điều này có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín chung của ngành hàng.

Ông Hổ đề xuất Bộ NN&MT cần có giải pháp cập nhật dữ liệu vùng trồng, xây dựng quy chuẩn thống nhất trong sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, phát triển ngành hàng sầu riêng không thể chỉ nhìn từ góc độ xuất khẩu.

“Phát triển vùng trồng phải đi đôi với nâng cao năng lực sản xuất, nếu không sẽ trở thành rủi ro lớn. Nếu hàng bị trả về mà lại bán cho dân mình thì đó không phải là phát triển bền vững. Chúng ta phải tôn trọng cả người tiêu dùng trong nước lẫn quốc tế”, ông Hổ nói và cho rằng chỉ khi nào chuỗi giá trị minh bạch, chất lượng đồng đều, và đạo đức kinh doanh được đặt lên hàng đầu, khi đó sầu riêng Việt Nam mới thực sự chinh phục được thị trường toàn cầu.

Đầu tư thỏa đáng cho sản phẩm chủ lực quốc gia

Trao đổi tại hội nghị, ông Đỗ Đức Duy - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) - cho rằng, chất lượng sầu riêng Việt Nam hiện nay hoàn toàn có thể sánh ngang với Thái Lan hay Malaysia - hai quốc gia được xem là "cường quốc sầu riêng" trong khu vực”. Tuy nhiên, để sầu riêng Việt Nam cạnh tranh vững chắc trên thị trường quốc tế, Bộ trưởng NN&MT nhấn mạnh yếu tố “chất lượng và an toàn là cần thiết, nhưng chưa đủ”. Sản phẩm cần được chuẩn hóa về mẫu mã, hình thức trình bày và bao bì để tạo ấn tượng mạnh mẽ từ cảm quan, màu sắc đến thương hiệu trên thị trường quốc tế.

Bộ trưởng Đỗ Đức Duy đề xuất, trong định hướng dài hạn, cần hình thành chuỗi ngành hàng sầu riêng bền vững - từ sản xuất, chế biến, tiêu thụ đến xây dựng thương hiệu quốc gia. Bộ NN&MT sẵn sàng “đặt hàng” các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp để thực hiện các đề án khoa học - công nghệ phục vụ cho mục tiêu nâng tầm ngành hàng này.

“Nếu xác định sầu riêng là sản phẩm chiến lược quốc gia thì cũng phải có sự đầu tư thỏa đáng”, Bộ trưởng NN&MT nhấn mạnh và kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp chủ động đề xuất các chương trình, dự án cụ thể để nhanh chóng cụ thể hóa bằng các chương trình hành động.

Ngày 23/5, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ký ban hành công điện gửi bộ trưởng các bộ, ngành liên quan và lãnh đạo 24 tỉnh, thành phố trọng điểm trồng sầu riêng. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ trưởng Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) &MT): xây dựng, phát triển thương hiệu quốc gia đối với sản phẩm sầu riêng Việt Nam; phát triển hệ thống nhận diện, tiêu thụ sản phẩm thông qua các kênh bán lẻ hiện đại, sàn thương mại điện tử và hệ thống phân phối quốc tế.

KIT TEST, THUỐC TRỊ COVID-19 RAO BÁN TRÀN LAN: MUA DỄ, HẠI KHÓ LƯỜNG

Tình trạng rao bán tràn lan Kit test, thuốc trị COVID-19 không rõ nguồn gốc trên mạng đang khiến giới chuyên môn lo ngại về những rủi ro cho sức khỏe cộng đồng.

Trước diễn biến số ca mắc COVID-19 có dấu hiệu tăng nhẹ, nhiều người dân bắt đầu tìm mua lại bộ test nhanh và thuốc điều trị. Trên các nền tảng mạng xã hội, chỉ cần vài thao tác tìm kiếm, hàng loạt hội nhóm rao bán thuốc điều trị và kit test COVID-19 xuất hiện, với đủ loại giá và lời quảng cáo hấp dẫn.

Chị Huyền cho biết dù trên mạng bán với giá rất "mềm", lại còn giao tại nhà, vừa nhanh vừa tiết kiệm nhưng bản thân rất hoang mang vì tình trạng thuốc giả bán tràn lan hiện nay.

''Mình sợ những hàng đó không rõ xuất xứ, không rõ nguồn gốc, sẽ nguy hại tới sức khỏe của gia đình'', chị Huỳnh Thị Huyền, quận 1, TP Hồ Chí Minh chia sẻ.

Anh Nguyễn Ngọc Trung, quận 6, TP. Hồ Chí Minh cho biết: ''Bản thân mình không mua và sử dụng những sản phẩm đó. Mình hiểu được cái này sẽ tai hại và nhiều khi nó có những cái tác dụng không tốt cho sức khỏe của gia đình''.

Các chuyên gia cảnh báo sử dụng thuốc và kit test không kiểm định có thể gây hậu quả nghiêm trọng như kết quả xét nghiệm sai lệch hoặc tác dụng phụ nguy hiểm.

Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Chi hội Truyền nhiễm TP. Hồ Chí Minh cảnh báo: ''Thuốc trôi nổi không thể biết đó là thuốc thật hay được giả, thậm chí có những cái loại thuốc người ta tự cho là chữa được COVID-19 và chưa có được chứng minh thì không nên sử dụng bởi vì chắc chắn có hại chứ không có lợi. Nếu thuốc tân dược có thể có tác dụng phụ, có thể làm suy thận''.

Theo các chuyên gia y tế, COVID-19 đã được xếp vào bệnh truyền nhiễm nhóm B, tương tự như cúm, sốt rét, sốt phát ban, sởi, tay chân miệng,... Do đó, khi có triệu chứng nghi nhiễm, điều quan trọng là bình tĩnh đi xét nghiệm, tuân thủ hướng dẫn y tế. Và nếu có điều trị, hãy để bác sĩ là người quyết định. Đừng để niềm tin vào mạng xã hội đánh đổi bằng sức khỏe của chính mình.

GIÁ CÁT LEO THANG, DOANH NGHIỆP ĐIÊU ĐỨNG

Giá cát xây dựng tại Bình Định liên tục tăng cao trong mùa xây dựng khiến nhiều doanh nghiệp, người dân lao đao, các công trình bị đình trệ.

Là một trong những địa phương miền Trung có trữ lượng cát khá lớn, nhưng Bình Định vẫn thường xuyên thiếu nguồn cung cát xây dựng. Điều này dẫn đến giá cát liên tục "nhảy múa" bất thường, gây khó khăn cho doanh nghiệp, nhà thầu và người dân.

Giá cát tăng vọt, thi công cầm chừng

Theo ghi nhận của PV Thanh Niên ngày 26.5, hiện tại ở TP.Quy Nhơn, giá cát xây dựng được chào bán như sau: cát xây qua sàng 460.000 đồng/m³, cát xây chưa qua sàng 420.000 đồng/m³, cát tô 380.000 đồng/m³. Tại TX.Hoài Nhơn, cát xây qua sàng có giá 350.000 đồng/m³, cát xây chưa sàng 300.000 đồng/m³.

Giá cát liên tục tăng từ năm 2024 đến nay khiến nhiều nhà thầu phải thi công cầm chừng vì giá vật liệu vượt quá dự toán. Nhiều hộ dân cũng buộc phải trì hoãn kế hoạch xây nhà vì chi phí bị đội lên quá cao.

Ông M.A.T, giám đốc một công ty kinh doanh vật liệu xây dựng ở TP.Quy Nhơn, cho biết giá cát tại đây hiện tăng gấp đôi so với đầu năm 2024 và thay đổi theo từng tháng. Do TP.Quy Nhơn không có mỏ cát, nên muốn có cát phục vụ xây dựng, phải vận chuyển từ H.Tây Sơn về.

Theo ông T., công trình tại các huyện Phù Mỹ, Phù Cát, TX.An Nhơn, TP.Quy Nhơn... đều phải lấy cát từ H.Tây Sơn. "Mặc dù tỉnh có nhiều con sông với trữ lượng cát lớn, nhưng các mỏ khai thác lại hoạt động cầm chừng hoặc nằm xa trung tâm. Để đáp ứng nhu cầu thị trường, chúng tôi phải mua cát từ TX.Sông Cầu (Phú Yên) vì giá rẻ hơn", ông T. chia sẻ.

Ông L.V.Đ, giám đốc một công ty xây dựng tại TX.Hoài Nhơn, xác nhận cát ở địa phương chủ yếu được chở từ H.Hoài Ân xuống, do trên địa bàn TX.Hoài Nhơn chỉ còn một mỏ hoạt động, nhưng cũng khai thác cầm chừng.

"Cát từ Hoài Ân được bán với giá không ổn định. Mặc dù có giá niêm yết của cơ quan chức năng, nhưng thực tế chủ mỏ lại bán ra với giá khác. Nếu mua phục vụ công trình thì có hóa đơn, còn mua để xây nhà thì không có hóa đơn", ông Đ. nói.

Theo ông Đ., với giá cát cao như thế này, các doanh nghiệp xây dựng tiến thoái lưỡng nan, không làm thì chậm tiến độ, còn làm thì bị lỗ nên dừng cũng không được mà làm cũng chẳng xong.

Ông N.H.T, giám đốc một công ty xây dựng ở TX.An Nhơn thừa nhận một số công trình do công ty ông thi công tại TP.Quy Nhơn đã phải tạm dừng hoặc thi công cầm chừng từ giữa năm 2024 đến nay vì giá cát tăng cao. Chủ đầu tư phải nhập vật liệu nhỏ giọt, khiến đơn vị thi công cũng buộc phải giảm nhân sự, kéo dài tiến độ.

"Nếu giá cát tiếp tục tăng phi mã, nhiều công trình sẽ đình trệ. Cơ quan chức năng cần sớm có giải pháp điều chỉnh giá hợp lý, tránh tình trạng độc quyền, ghim hàng để trục lợi, làm ảnh hưởng đến cả nền kinh tế - xã hội", ông T. kiến nghị.

Cùng tình cảnh, ông N.V.L, giám đốc một công ty bê tông thương phẩm ở Bình Định than thở, giá cát tăng khiến doanh nghiệp chịu nhiều thiệt hại. Công ty ông đang mua từ một doanh nghiệp ở H.Tây Sơn với giá cát qua sàng 370.000 đồng/m³, cát chưa qua sàng 320.000 đồng/m³. Khi tính cả chi phí vận chuyển, giá nhập thực tế tăng thêm khoảng 150.000 đồng/m³.

Rà soát, đấu giá thêm mỏ cát

Ngày 26.5, trao đổi với PV Thanh Niên, đại diện Sở Xây dựng tỉnh Bình Định nhận định: Nguyên nhân chính dẫn đến việc giá cát tăng cao là do tổng trữ lượng cát khai thác được từ các mỏ trên sông tại Bình Định trong năm 2025 dự báo chỉ khoảng 1,1 triệu m³, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của các công trình trên địa bàn.

Để giải quyết tình trạng thiếu hụt cát xây dựng, Sở Xây dựng tỉnh Bình Định đã đề xuất UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) chủ trì khảo sát các khu vực hồ chứa, đập dâng có trữ lượng cát phù hợp để nạo vét, cung cấp cho thị trường. Dự kiến có thể huy động từ 2,5 - 3 triệu m³ cát để phục vụ xây dựng, góp phần bình ổn giá.

Ông Trần Đình Chương, Phó giám đốc Sở NN-MT tỉnh Bình Định, xác nhận tình trạng khan hiếm cát xây dựng đang diễn ra trên toàn tỉnh. Nhiều dự án cấp tỉnh và quốc gia bị ảnh hưởng do thiếu nguồn cung.

"Sở NN-MT sẽ đề xuất với UBND tỉnh Bình Định tiếp tục rà soát các vị trí các mỏ để tổ chức đấu giá, phục vụ các dự án trên địa bàn. Đồng thời, khảo sát các hồ, đập để nạo vét thu hồi cát; khuyến khích các doanh nghiệp sản xuất cát nhân tạo để phục vụ nhu cầu xây dựng trên địa bàn", ông Chương nói.

GIỚI ĐẦU CƠ ‘ÔM BOM’ ĐẤT SÁP NHẬP

Sau thời gian dài nổi sóng theo tin đồn sáp nhập tỉnh thành, thị trường đất nền tại nhiều địa phương đang chùng xuống cả về giá bán và thanh khoản.

Chật vật thoát hàng

Chị Nguyễn Thị Mỹ - một nhà đầu tư bất động sản tại Hà Nội chia sẻ, cuối tháng 2/2025, chị cùng một số nhà đầu tư quyết định đầu tư đất tại huyện Nam Sách (Hải Dương) với kỳ vọng Hải Dương sáp nhập vào Hải Phòng giá đất sẽ tăng gấp đôi.

Nhóm của chị Mỹ đầu tư khoảng 5 lô đất nền tại đây với giá 2 tỷ đồng/lô. Số tiền nhóm chị đã thanh toán cho 5 lô này là khoảng 5 tỷ đồng. Thời hạn để thanh toán nốt 5 tỷ đồng còn lại là cuối tháng 5/2025.

Thời điểm nhóm chị Mỹ đầu tư, đất nền khắp các tỉnh có thông tin sáp nhập đều khá sôi động, chị Mỹ cho rằng đất tại Hải Dương vẫn đang thấp, vẫn có thể có biên độ tăng giá tốt. Tuy nhiên, thị trường bắt đầu hạ nhiệt từ đầu tháng 4. Nhóm của chị Mỹ rơi vào tình thế khó khăn vì sắp đến hạn thanh toán toàn bộ giá trị hợp đồng.

" Mấy tuần qua, chúng tôi tìm người sang tay các lô đất này nhưng chưa có ai mua. Nếu không bán được trong tuần này, chúng tôi chấp nhận phải bán cắt lỗ sâu để lấy tiền nộp vào các lô đất còn lại ", chị Mỹ cho hay.

Tương tự như chị Mỹ, anh Nguyễn Tuấn Linh, nhà đầu tư chuyên đất nền ở Hà Nội cũng cho hay, vào đầu tháng 3, khi tin đồn sáp nhập bùng lên, anh cùng nhóm của mình quyết định rót gần tỷ đồng mua vào 2 lô đất nền tại tỉnh Phú Thọ, trong đó có 3 tỷ đồng đi vay.

“ Khi mua vào, chúng tôi kỳ vọng giá sẽ lên nhanh và chốt lời trong vòng 2-3 tháng, tuy nhiên, đến trung tuần tháng 4, thì cơn sốt đất bắt đầu hạ nhiệt. Giá dù không giảm nhưng thanh khoản lao dốc, khiến chúng tôi đang không biết nên tiếp tục gồng trả lãi đợi thêm hay hạ giá để thoát hàng ”, anh Linh chia sẻ.

Kết quả thăm dò của các đơn vị nghiên cứu thị trường cũng cho thấy nhu cầu giao dịch bất động sản đang có dấu hiệu giảm tốc sau cơn sốt sáp nhập tỉnh thành.

Theo dữ liệu của công ty PropertyGuru Việt Nam, thị trường bất động sản tháng 4/2025 có sự điều chỉnh sau tháng 3 bùng nổ mức độ quan tâm. Cụ thể, mức độ quan tâm trên thị trường mua bán giảm 18%, lượng tin đăng giảm 6%.

Trong đó, đất nền giảm 18%, chung cư giảm 20%, nhà riêng giảm 14%, nhà mặt phố giảm 14%. Biến động lượng tin đăng theo phân khúc cũng đồng loạt giảm. Trong đó, đất nền giảm 6%, nhà riêng giảm 5%, chung cư giảm 9%, nhà mặt phố giảm 7%.

Về khu vực, nhu cầu tìm mua bất động sản tại Hà Nội giảm 18%, TP.HCM giảm 19%, trong khi các địa phương khác trên cả nước ghi nhận mức giảm trung bình 16-20%. Đáng chú ý, căn hộ và đất nền là hai loại hình giảm sâu nhất, ghi nhận tại Hà Nội giảm 23%, TP.HCM giảm 21%.

Nhà đầu tư dễ "vỡ mộng"

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc khu vực miền Nam của PropertyGuru Việt Nam nhận định, thông tin sáp nhập tỉnh đã khiến nhiều người kỳ vọng vào sự phát triển hạ tầng và kinh tế, dẫn đến xuất hiện làn sóng tranh nhau mua đất dù giá bán tăng cao.

Tuy nhiên, sau các cảnh báo từ cơ quan chức năng, nhà đầu tư có xu hướng thận trọng, chờ thêm thông tin rõ ràng về pháp lý, quy hoạch hành chính sau sáp nhập. Điều này khiến giao dịch và giá đất có xu hướng điều chỉnh giảm.

Ngoài ra, một số nhà đầu tư phán đoán sai diễn biến thị trường, vội vàng thoát hàng cũng tạo ra làn sóng bán tháo, bỏ cọc khiến thị trường diễn biến tiêu cực.

Đồng quan điểm, ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc Công ty EZ Property cũng cho rằng, nhà đầu tư chạy theo tin đồn dễ rơi vào cảnh mua cao – bán thấp, mất thanh khoản, thậm chí chôn vốn nhiều năm.

" Tâm lý đám đông và kỳ vọng hão huyền khiến thị trường bất động sản dễ bị "thổi giá" trong thời gian ngắn, nhưng lại mất nhiều năm để phục hồi. Một số khu vực từng được cho là "đón sóng" trung tâm hành chính đã phải giảm giá sâu mới thanh khoản được. Đòn bẩy tài chính, vốn vay cũng trở thành con dao hai lưỡi khi thị trường đảo chiều đột ngột ", ông Toản cho biết.

Ông Vũ Cương Quyết - Tổng giám đốc Công ty Đất Xanh Miền Bắc cũng cho hay, quan điểm “gần trụ sở hành chính thì giá đất sẽ cao” chưa hẳn đúng. Thực tế, khu vực này chủ yếu phục vụ khối công chức nên cần sự yên tĩnh, trang nghiêm nên không tạo ra sức hút lớn về dân số hay hoạt động kinh tế, trong khi giá bất động sản chỉ bứt phá ở những nơi kinh tế phát triển, dân cư đông đúc và giao thông thuận lợi.

Nhìn lại lịch sử, ông Quyết nhắc đến trường hợp sáp nhập Hà Tây và Mê Linh vào Hà Nội năm 2008. Thời điểm đó, nhiều người kỳ vọng giá đất ở Hà Đông, Sơn Tây hay Mê Linh sẽ “cất cánh” ngay sau khi sáp nhập. Tuy nhiên, phải mất 10-15 năm để giá đất tăng và chủ yếu nhờ sự phát triển hạ tầng và kinh tế.

“ Do đó, nhà đầu tư không nên kỳ vọng quá cao vào việc sáp nhập địa giới hành chính. Giá bất động sản còn phụ thuộc vào kinh tế và hạ tầng, chứ không riêng việc nằm gần trung tâm hành chính ”, ông Quyết nói.

Nhận định về tác động của việc sáp nhập tỉnh đến thị trường bất động sản, ông Trần Quang Trung - Giám đốc phát triển Kinh doanh OneHousing, cho rằng thông tin sáp nhập tỉnh là một yếu tố khiến thị trường bùng nổ cục bộ. Đây là "chất xúc tác" mạnh khiến nhà đầu tư đổ xô gom đất. Nhưng nếu không tỉnh táo, nhà đầu tư rất dễ mắc kẹt dài hạn vì giá đã vượt xa giá trị thực.

“ Tập trung vào thanh khoản - kiểm soát đòn bẩy tài chính, nhà đầu tư phải trả lời được các câu hỏi: Ai sẽ mua lại? Ai sẽ thuê? Ai sẽ sống ở đó?” , ông Trung đưa lời khuyên.

Nguồn: Soha; Kenh14; Thanh Niên; CafeF