Vì đâu xét danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, ưu tú lắm ồn ào?

(Ảnh minh họa).

Những lần xét tặng danh hiệu nghệ sĩ nhân dân (NSND), nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) đều khó tránh những ồn ào. Nhiều nghệ sĩ chạnh lòng nói không cần danh hiệu. Thực tế quá trình xét tặng danh hiệu thời gian qua cho thấy còn có những đối tượng hoạt động nghệ thuật cần bổ sung để bảo đảm quyền lợi.

Nhiều tranh cãi, nghệ sĩ chạnh lòng

Dịp xét tặng danh hiệu nghệ sĩ nhân dân (NSND), nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) vừa qua, nhiều cái tên trong danh sách còn xa lạ với công chúng. Ngược lại, một số nghệ sĩ nổi tiếng , được đông đảo khán giả biết đến lại chưa có duyên với danh hiệu.

Không ít ồn ào xoay quanh cơ chế xin - cho, thừa - thiếu giải thưởng, phiếu bầu... khiến danh hiệu không chỉ đi kèm với vinh dự, mà còn vướng vào những thị phi đáng tiếc.

Đợt xét tặng năm 2015, nghệ sĩ Tuyết Minh dù có thành tích vượt trội trong lĩnh vực nghệ thuật múa nhưng bị gạt hồ sơ xét tặng danh hiệu NSƯT vì đạo đức.

Khi làm hồ sơ xét tặng, chị có 17 năm gắn bó với nghiệp múa, từng đoạt 12 huy chương vàng, 11 huy chương bạc trong nước và quốc tế về múa (trong đó có cả huy chương cho vai trò diễn viên biểu diễn và vai trò biên đạo). Nghệ sĩ Tuyết Minh khi đó là một trong 17 thành viên trong BCH Hội nghệ sĩ Múa Việt Nam.

Lý do đánh trượt hồ sơ được một thành viên hội đồng xét duyệt danh hiệu NSƯT, NSND năm 2015 đưa ra là biên đạo múa Tuyết Minh có vấn đề trong văn hóa ứng xử. "Trước đó từng xảy ra vài chuyện ầm ĩ ở cơ quan, rồi sau đó lại liên quan đến đoàn múa Khám phá mà Tuyết Minh có tham gia", vị này nói.

Kết quả xét tặng khiến biên đạo Tuyết Minh bức xúc, cho rằng mình bị xúc phạm. Tuyết Minh đặt câu hỏi: Hội đồng xét duyệt có định lượng rõ ràng về số huy chương phải đạt được, vậy định lượng về đạo đức sẽ như thế nào? Quy định về phẩm chất đạo đức hiện rất mơ hồ. Như thế nào là không có phẩm chất đạo đức?

Nghệ sĩ Xuân Hinh cũng trượt danh hiệu NSND trong đợt xét tặng năm 2015 vì có đơn thư kiện cáo. Thời gian sau khi có người hâm mộ hỏi về câu chuyện danh hiệu, NSƯT Xuân Hinh thẳng thắn nói "đừng nên nhắc đến danh hiệu nghệ sĩ nhân dân nữa". Ông thẳng thắn nêu bất cập về các thành viên hội đồng xét duyệt.

NSƯT Lê Thiện được khán giả yêu mến gọi là "bà nội quốc dân" trên màn ảnh cũng không có tên trong danh sách hồ sơ mà Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đăng tải để lấy ý kiến nhân dân. Đây là danh sách do 5 Hội đồng chuyên ngành cấp Nhà nước trình Hội đồng Nhà nước xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT lần thứ 10.

Người hâm mộ ngỡ ngàng, bức xúc nhưng NSƯT Lê Thiện quyết không làm đơn xin xét lại và sẽ không bao giờ làm hồ sơ xin xét duyệt danh hiệu NSND nữa.

“Đối với tôi, NSND là nghệ sĩ được nhân dân yêu mến và được cống hiến hết mình với nghề, vậy là đủ. Nhiều NSND chắc gì đã được nhân dân biết đến họ là ai, sản phẩm của họ là gì. Tôi thấy rất hạnh phúc vì ở tuổi này còn được làm việc, được cống hiến", nghệ sĩ gạo cội nói.

Có hội đồng vẫn bất cập

NSND Lê Tiến Thọ - nguyên Thứ trưởng Bộ VHTTDL, nguyên Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam - cho rằng nguyên nhân tranh cãi vẫn xảy ra mỗi kỳ xét tặng danh hiệu là bộ tiêu chí xét tặng thiếu tính định lượng cụ thể.

“Việc xét tặng không thể chỉ dựa vào tiêu chí có hai huy chương vàng. Có người không đủ hai huy chương vàng vẫn được xét tặng, điều này dễ gây ra sự so sánh, nhất là đối với nghệ thuật biểu diễn nơi mỗi người đều có ý kiến, đánh giá khác nhau. Nếu chúng ta không có tiêu chí về định lượng rõ ràng, những tranh cãi xung quanh mỗi kỳ xét tặng danh hiệu sẽ tái diễn”, NSND Lê Tiến Thọ khẳng định với Tiền Phong .

Bên cạnh đó ông cũng cho rằng việc các hội đồng xét tặng danh hiệu có nhiều đại diện đến từ nhiều lĩnh vực nghệ thuật khác nhau dẫn đến tình trạng không thể biết được hết tất cả nghệ sĩ . Tình trạng chủ quan trong việc cho phiếu, cho điểm cũng có thể xảy ra.

Dự thảo nghị định sửa đổi về xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT sẽ quy định cụ thể tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu, quy định chi tiết cách tính thành tích, thời gian và đối tượng đặc thù.

Thực tế quá trình xét tặng danh hiệu thời gian qua cho thấy còn có những đối tượng hoạt động nghệ thuật cần bổ sung để bảo đảm quyền lợi của cá nhân như quay phim thể loại phim kết hợp nhiều loại hình, bổ sung thêm việc quy đổi giải thưởng của tác phẩm để tính thành tích.

Mặt khác Bộ VHTTDL cũng cho biết về quy trình, thủ tục xét tặng sẽ điều chỉnh cho khoa học hơn, sửa đổi một số quy định còn lặp lại quy định của Luật Thi đua, khen thưởng hiện hành.

Từ những lý do nêu trên lãnh đạo Bộ VHTTDL khẳng định để triển khai thi hành hiệu quả Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022 và bảo đảm quy trình, thủ tục xét tặng danh hiệu, việc xây dựng Nghị định mới là cần thiết.

NSƯT Hà Thủy được phong danh hiệu NSND dịp này cũng chia sẻ rằng một số trường hợp nghệ sĩ chuyển hướng sang công tác giảng dạy không có điều kiện để thi thố, giành huy chương ở các hội diễn. Khi Bộ VHTTDL thay đổi quy định xét tặng với nghệ sĩ làm công tác giảng dạy, quá trình chuẩn bị hồ sơ xét tặng mới dễ dàng hơn.

"Giá như Bộ VHTTDL bổ sung luật sớm hơn, tôi và các đồng nghiệp không phải chờ đợi lâu như vậy", nữ nghệ sĩ chia sẻ.

Thị trường phim Việt ngàn tỉ mà bấp bênh

2023 lại là một năm đạt đỉnh mới về doanh thu của phim Việt với 1.130 tỉ đồng của năm phim trăm tỉ Nhà bà Nữ, Lật mặt 6, Đất rừng phương Nam, Siêu lừa gặp siêu lầy và Chị chị em em 2.

Nếu tính cộng thêm Người vợ cuối cùng - hơn 96 tỉ đồng nội địa, và Con Nhót mót chồng - hơn 75 tỉ đồng thì tổng doanh thu của top 7 phim ăn khách nhất Việt Nam năm nay đạt 1.301 tỉ đồng.

Đây là một đỉnh cao mới và cũng là thách thức để đặt ra câu hỏi: Sẽ có phim nào phá kỷ lục của Nhà bà Nữ không? Bao giờ sẽ có phim Việt đạt doanh thu 1.000 tỉ đồng?

Bên cạnh đó là nỗi lo ngại về sự chênh lệch quá lớn giữa nhóm phim ăn khách và những phim "chết như ngả rạ".

Khoảng cách ăn khách

Điểm chung của các phim ăn khách này đến từ những ê kíp lâu năm, có nhiều kinh nghiệm làm phim thương mại, thậm chí có những người được mệnh danh là "đạo diễn trăm tỉ", và các phim của họ cũng được hưởng lợi từ thương hiệu có sẵn của nhà làm phim hay loạt phim nhiều phần.

Những cái tên nổi bật, bảo chứng phòng vé phim Việt hiện tại hầu hết là đạo diễn, nhà sản xuất như Trấn Thành, Lý Hải, Victor Vũ, Thu Trang, Nguyễn Quang Dũng, Vũ Ngọc Đãng...

Vì sao là "top 7 phim ăn khách nhất thị trường" mà không phải là top 10? Vì khoảng cách giữa 7 phim nói trên với phần còn lại của thị trường là quá lớn, và khái niệm "ăn khách" là khi phim đó có lãi.

Chẳng hạn nếu có top 10 thì 3 phim còn lại nhiều khả năng là Kẻ ẩn danh của đạo diễn Trần Trọng Dần, do Kiều Minh Tuấn đóng chính và thu 42 tỉ đồng (kém Con Nhót mót chồng tận 33 tỉ đồng và chưa rõ hòa vốn hay không); Vong nhi của đạo diễn Hoàng Tuấn Cường thu 25 tỉ đồng và Chiếm đoạt của đạo diễn Thắng Vũ thu gần 22 tỉ đồng - những mốc doanh thu chưa thể coi là ăn khách.

Khán giả thờ ơ phim nào?

Các phim Việt có doanh thu thấp của năm 2023 chủ yếu do kịch bản yếu, thiếu đầu tư chăm chút, bất kể có sự góp mặt của dàn diễn viên khá nổi tiếng.

Chẳng hạn doanh thu Chiếm đoạt không quá thấp, nhưng với dàn diễn viên có Miu Lê - từng rất nổi tiếng sau Em là bà nội của anh hay Phương Anh Đào với năng lực diễn xuất tốt - thì đáng tiếc.

Hay như Fanti - phim khai thác đề tài mạng xã hội và tham vọng vào showbiz của người trẻ - có khâu sản xuất (production value) tốt nhưng kịch bản và diễn xuất yếu, chỉ thu 1,8 tỉ đồng vào top phim Việt có doanh thu thấp nhất năm 2023.

Nhiều phim khác như Bến phà xác sống, Live: Phát trực tiếp, Chạm vào hạnh phúc, Khi ta 25, Biệt đội rất ổn, Giao lộ 8675... không được đón nhận vì chất lượng thấp, kịch bản yếu và khả năng dẫn dắt còn hạn chế. Các phim trên ra rạp nhạt nhòa trong sự thờ ơ của khán giả và "chết như ngả rạ".

Trong đó, Live: Phát trực tiếp có ý tưởng độc đáo cũng như thông điệp xã hội, nhưng cách thể hiện gây sốc, đôi chỗ phản cảm, dàn diễn viên có những cái tên tai tiếng nên bị khán giả bỏ qua.

Bến phà xác sống có mục đích ăn theo thành công phòng vé của Cù lao xác sống - một phim bị coi là thảm họa nhưng lại có doanh thu tốt trước đó - nhưng không được chú ý vì khán giả đã thấy nhàm. Khi ta 25 và Giao lộ 8675 có nội dung nhạt nhòa, đề tài cũ kỹ, yếu đầu tư kịch bản lẫn sản xuất, dẫn đến chất lượng thấp.

Biệt đội rất ổn gây thất vọng vì kịch bản sơ sài, tình tiết chắp vá, hài nhảm, thiếu logic, nhồi nhét nhiều vai diễn nhưng không ai nổi bật.

Dù tình trạng chênh lệch quá lớn giữa phim thắng - phim bại là điều đáng buồn, vẫn phải nhìn nhận rằng các phim thất bại nặng nề đều là do chính nội lực của tác phẩm quá yếu, dẫn đến hiệu ứng truyền miệng tệ.

Khán giả ngày nay đã có nhiều kênh tham khảo trước khi mua vé xem phim. Phim dở thì không thể nào có hiệu ứng truyền miệng tốt.

Cận cảnh "cát tặc" quần thảo tại Sông Tranh

(Ảnh minh họa).

Lợi dụng đêm tối, "cát tặc" quần thảo tại khu vực sông Tranh ( Bình Xuyên, Vĩnh Phúc) như chỗ không người.

Tại thời điểm 22h đến 23h20, nhóm phóng viên Môi trường và Đô thị Việt Nam phát hiện một số tàu cát đua vòi, xối xả hút cát dưới lòng sông Tranh. Khu vực mà các đối tượng khai thác cát trái phép này nằm tiếp giáp giữa 2 xã Hương Sơn và Thiện Kế.

Cách cầu Tam Lộng khoảng 300m, tiếng tàu hút cát rầm rập như muốn xé toang màn đêm tĩnh mịch. Để có những hình ảnh chi tiết, nhóm phóng viên Môi trường Đô thị Việt Nam đã bí mật dùng thiết bị chuyên dụng và ghi lại được những hình ảnh khá bất ngờ.

Toàn bộ tàu khai thác chỉ nhìn như một khối sắt đen sì, thỉnh thoảng các đối tượng bật đèn bin loang loáng để kiểm tra lượng cát hút. Dọc bờ sông 2 bên đường xuất hiện nhiều đối tượng cảnh giới "đặt chốt" theo dõi nhất cử nhất động của những người lạ vô tình đi ngang qua.

Tìm hiểu thông tin được biết, tại khu vực sông Tranh này, các đối tượng khai thác cát trái phép đã "hành nghề" ít nhất được 3 đêm. Số cát hút được sẽ tập kết bên một bãi thuộc xã Thiện Kế và vận chuyển ngay đi tiêu thụ vào thời điểm rạng sáng. Điều này cũng lý giải vì sao các cơ quan chức năng không thể phát hiện ra "tang vật" của các đối tượng khai thác cát. Cũng từ nhiều nguồn tin phóng viên Môi trường và Đô thị Việt Nam có được, nhóm khai thác cát tại sông Tranh này được điều hành bởi một người tên T., tàu khai thác được thuê từ tỉnh Hải Dương.

Ngày 11/12 phóng viên Môi trường và Đô thị Việt Nam đã trực tiếp điện thoại cho ông Vũ Đình Long quyền chủ tịch xã Thiện Kế thông tin về việc khai thác cát trái phép trên địa bàn thì vị cán bộ này cho biết: " Sẽ cho lực lượng công an xác minh ngay...:

Trong một diễn biến khác, trao đổi nhanh với Thượng tá Vũ Duy Nhất, trưởng công an huyện Bình Xuyên. Thượng tá Nhất cho biết sẽ cho kiểm tra xác minh ngay và đề nghị phóng viên Môi trường Đô thị Việt Nam cung cấp các hình ảnh để đơn vị sớm kiểm tra xử lý...

Thông tin mới vụ nam sinh bị giảm thị lực sau phẫu thuật tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn

Liên quan đến vụ bệnh nhân Vũ Lê Trung Hiếu bị giảm thị lực nghiêm trọng sau phẫu thuật tật khúc xạ tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn, Bộ Y tế đã có công văn chuyển nội dung đơn đến Sở Y tế TPHCM xem xét, giải quyết. Sở Y tế TPHCM cũng đã có buổi làm việc với bệnh nhân và bệnh viện...

Ngày 11/12, thông tin từ bệnh nhân Vũ Lê Trung Hiếu (18 tuổi) cho biết, gia đình anh đã nhận được công văn về việc chuyển đơn của công dân từ Thanh tra Bộ Y tế. Theo đó, sau khi xem xét nội dung đơn của bệnh nhân khiếu nại Bệnh viện Mắt Sài Gòn, Thanh tra Bộ Y tế đã chuyển đơn đến Sở Y tế TPHCM xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật.

Trước đó vào ngày 1/12, bệnh nhân Vũ Lê Trung Hiếu cùng gia đình đã có buổi làm việc với Sở Y tế TPHCM và Bệnh viện Mắt Sài Gòn. Theo Biên bản họp tiếp công dân, TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Phó giám đốc Sở Y tế TPHCM khẳng định: “Sở Y tế không vì mối quan hệ nào mà có những quyết định thiên lệch để gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân”.

Sở Y tế TPHCM đã đề nghị Bệnh viện Mắt TPHCM hội chẩn, theo dõi và sử dụng các phương pháp tốt nhất để điều trị cho người bệnh. Về phía Bệnh viện Mắt Sài Gòn, Sở Y tế đề nghị xem xét, phối hợp cùng gia đình trong quá trình điều trị cho bệnh nhân Vũ Lê Trung Hiếu.

Tuần qua, Bệnh viện Mắt TPHCM đã tiến hành khám, hội chẩn chuyên khoa sâu nhằm tìm nguyên nhân khiến bệnh nhân bị giảm thị lực sau phẫu thuật. Sau thăm khám, bệnh viện đã hội chẩn chuyên môn nhưng chưa xác định được nguyên nhân.

Theo TS.BS Nguyễn Anh Dũng, căn cứ trên các quy định của Luật khám bệnh, chữa bệnh năm 2009 nếu các bên tranh chấp không đồng ý với kết luận của hội đồng chuyên môn bệnh viện thì có quyền đề nghị Bộ Y tế lập hội đồng chuyên môn hoặc gia đình bệnh nhân Hiếu có thể khởi kiện Bệnh viện Mắt Sài Gòn ra tòa.

Trao đổi với phóng viên về quan điểm của gia đình và bệnh nhân, ông Nguyễn Trung Thực (bố của bệnh nhân) cho biết: “Con tôi đến nay thị lực của mắt phải chỉ còn 1/10. Mắt của con tôi không thể tự nhiên bị hỏng được. Gia đình sẽ tiếp tục đề nghị Bộ Y tế lập hội đồng chuyên môn để xác định nguyên nhân. Chúng tôi đã làm việc với luật sư và đang thực hiện các thủ tục cần thiết để tiến hành khởi kiện”.

Liên quan đến vụ việc trên, luật sư Nguyễn Minh Tường (Công ty Luật Phạm Nguyễn TPHCM) cho biết: “Trường hợp anh Vũ Lê Trung Hiếu, cần phải thành lập hội đồng chuyên môn được quy định tại Điều 74 và Điều 75 Luật khám chữa bệnh . Hội đồng chuyên môn sẽ xem xét, đánh giá quy trình khám chữa bệnh nhằm xác định nguyên nhân, từ đó mới có cơ sở kết luận có yếu tố lỗi hay không. Kết luận của Hội đồng chuyên môn là căn cứ xác định trách nhiệm của bác sĩ thực hiện ca phẫu thuật cũng như trách nhiệm của Bệnh viện Mắt Sài Gòn”.

Theo luật sư Tường, trong trường hợp nguyên nhân dẫn đến bệnh nhân Hiếu bị giảm thị lực nghiêm trọng là do lỗi sai sót chuyên môn kỹ thuật trong khám chữa bệnh của bác sĩ và bệnh viện thì cơ quan bảo hiểm (đã bán bảo hiểm cho cơ sở khám chữa bệnh) có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người bệnh theo hợp đồng bảo hiểm đã ký với cơ sở khám chữa bệnh. Trường hợp bệnh viện chưa mua bảo hiểm thì phải tự bồi thường thiệt hại cho người bệnh theo quy định của pháp luật.

Cụ thể, bác sĩ trực tiếp gây ra tai biến và bệnh viện phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho bệnh nhân theo Điều 73 Luật khám bệnh, chữa bệnh năm 2009.

Như Báo Tiền Phong đã thông tin, tháng 4/2023 nam sinh Vũ Lê Trung Hiếu (18 tuổi, quê Gia Lai) đã đến Bệnh viện Mắt Sài Gòn (số 98-100 đường Lê Thị Riêng, phường Bến Thành, Quận 1, (TPHCM) phẫu thuật tật khúc xạ để đủ tiêu chuẩn thi vào trường Sĩ quan Lục quân. Tuy nhiên, sau cuộc mổ, thị lực của bệnh nhân bị suy giảm nghiêm trọng. Phía bệnh viện không có giải pháp can thiệp mà đề nghị bệnh nhân theo dõi và khuyến cáo mắt sẽ phục hồi từ từ. Tuy nhiên, gần 8 tháng sau cuộc mổ, thị lực mắt phải của bệnh nhân ngày càng yếu.

Nguồn: Soha; Tuổi Trẻ; Môi trường & Đô thị; Kenh14