ĐI TÌM NGUYÊN NHÂN CHO VIỆC NHÀ Ở XÃ HỘI CÀNG LÀM CÀNG CHẬM?

Ngày 12.7, đoàn giám sát số 3 của Quốc hội đã có buổi làm việc với UBND TP.HCM về việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý thị trường bất động sản và phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2015 - 2023.

Chậm do thiếu vốn

Báo cáo với đoàn giám sát, ông Huỳnh Thanh Khiết, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, cho biết kết quả thực hiện phát triển nhà ở xã hội (NƠXH) trên địa bàn TP trong năm 2015 xây dựng hoàn thành, đưa vào sử dụng 4 dự án, với 3.131 căn hộ. Giai đoạn 2016 - 2020 đưa vào sử dụng 19 dự án NƠXH, 1 dự án nhà lưu trú công nhân, 1 dự án ký túc xá sinh viên, đạt 69,2% so với chỉ tiêu đề ra với 14.954 căn hộ. Trong giai đoạn 2021 - 2025, đến hết năm 2023 mới hoàn thành đưa vào sử dụng 2 dự án, với 623 căn hộ, đạt 2,39% so với chỉ tiêu đề ra. Hiện TP đang có 7 dự án NƠXH và nhà lưu trú công nhân đang thi công với quy mô 4.996 căn hộ, tổng diện tích sàn 383.258 m2.

Kế hoạch phát triển nhà ở TP.HCM giai đoạn 2021 - 2025 có danh mục 68 dự án dự kiến phát triển NƠXH, nhà ở công nhân. Trong đó, 2 dự án đã xây dựng hoàn thành đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là thiếu vốn, TP chỉ bố trí được 10% nguồn vốn để thực hiện các chương trình NƠXH. Từ nay đến năm 2025, theo chương trình kế hoạch đặt ra, cần 37.700 tỉ đồng nhưng ngân sách TP chỉ có khả năng đáp ứng khoảng 3.770 tỉ đồng. Đến năm 2030, TP cần số vốn 86.400 tỉ đồng, trong khi đó chỉ có khả năng bố trí từ ngân sách 8.600 tỉ đồng, còn lại chỉ có thể sử dụng từ các nguồn vốn xã hội. Vốn ít, trình tự, thủ tục đầu tư, việc lựa chọn chủ đầu tư lại còn nhiều bất cập, khó khăn nên rất khó đạt được chỉ tiêu NƠXH đặt ra.

Lý giải nguyên nhân khiến chương trình phát triển NƠXH bị chậm, UBND TP.HCM cho rằng do T.Ư ban hành các chính sách phát triển NƠXH chưa đồng bộ, thống nhất dẫn đến địa phương phải chủ động rà soát pháp lý dự án (giai đoạn 2021 - 2025) để có hướng dẫn hoàn thiện pháp lý và thống nhất thực hiện nên không đạt theo chỉ tiêu đề ra. Do dự án có ưu đãi của nhà nước nên phát sinh thủ tục hành chính nhằm tránh trục lợi chính sách dẫn đến phát sinh nhiều hơn so với dự án nhà ở thương mại, chưa thu hút nhà đầu tư. Các vướng mắc, khó khăn trong quá trình thực hiện dự án chưa được tháo gỡ kịp thời mà phải chờ sửa luật, nghị định, thông tư dẫn đến làm chậm tiến độ thực hiện. Chính sách hỗ trợ lãi suất cho chủ đầu tư và người mua nhà còn ngắn hạn, chỉ từ

3 - 5 năm nên chưa thu hút nhà đầu tư tham gia. Để đẩy mạnh đầu tư NƠXH, UBND TP.HCM cho biết trong thời gian tới TP sẽ sắp xếp, tập trung bổ sung quỹ đất xây NƠXH có quy mô lớn, vị trí thuận lợi cho giao thông công cộng, phù hợp nhu cầu của từng khu vực quy hoạch đô thị, phù hợp chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở của địa phương. Để doanh nghiệp được hưởng ưu đãi về tiền sử dụng đất, TP đã chỉ đạo Sở TN-MT phối hợp với các bên liên quan thực hiện thủ tục miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với diện tích đất được nhà nước giao hoặc cho thuê để đầu tư xây dựng NƠXH và miễn, giảm thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp. Lấy nguồn tiền thu được từ việc chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ về NƠXH bằng hình thức nộp bằng tiền thay vì nộp 20% quỹ đất để xây dựng NƠXH.

Kỳ vọng vào luật mới

Phát biểu tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị nhận định thị trường bất động sản vẫn đang gặp nhiều khó khăn; từ đó đóng góp cho sự phát triển của TP cũng giảm. Trong khi nhu cầu NƠXH của người dân rất lớn nhưng do còn nhiều vướng mắc nên chưa đạt được mục tiêu đề ra. Những kiến nghị của TP.HCM, trong đó có NƠXH là cơ sở để Bộ Xây dựng tiếp thu đưa vào một số dự thảo nghị định của các văn bản quy phạm pháp luật. Các văn bản này khi có hiệu lực sẽ tháo gỡ rất nhiều, hy vọng thời gian tới là như vậy.

Ông Nguyễn Đức Hải, Phó chủ tịch Quốc hội, nhận xét: Qua báo cáo của TP.HCM cho thấy những khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý thị trường bất động sản và phát triển NƠXH. Trong đó phát triển NƠXH gặp khó khăn cả về thể chế, chính sách và quá trình tổ chức thực hiện. Còn nhiều điểm nghẽn về phát triển NƠXH như: trình tự, thủ tục đầu tư, bố trí quỹ đất độc lập, bố trí và sử dụng quỹ đất 20% trong dự án nhà ở thương mại còn khó khăn, bất cập; huy động nguồn lực ngoài nhà nước khó khăn; điều kiện, thủ tục xét duyệt đối tượng được mua, thuê mua NƠXH còn phức tạp, kéo dài; việc giải ngân các gói hỗ trợ tín dụng chưa hiệu quả...

Ông Nguyễn Đức Hải nhấn mạnh: TP.HCM là đô thị đặc biệt, là động lực, đầu tàu, dẫn dắt của vùng kinh tế trọng điểm phía nam và cả nước. Cùng với nỗ lực của TP, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, nghị quyết để phát triển TP. Quốc hội cũng đã ban hành Nghị quyết số 98 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM, trao cho TP 44 cơ chế, chính sách đặc thù trên 7 lĩnh vực, nhằm giúp TP tiếp tục phát triển nhanh và bền vững, trong đó có các cơ chế đặc thù về phát triển NƠXH.

Đồng thời, tại kỳ họp thứ 7 vừa qua, Quốc hội đã thông qua luật sửa đổi một số điều luật Nhà ở, luật Kinh doanh bất động sản, luật Đất đai, luật Các tổ chức tín dụng để các luật này có hiệu lực sớm hơn, thi hành từ ngày 1.8 nhằm tháo gỡ nhiều khó khăn vướng mắc hiện nay trong đó có tháo gỡ cho thị trường bất động sản và phát triển NƠXH. Do đó, theo ông Hải, TP cần khẩn trương xây dựng, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành được giao trong các luật. Tập trung mọi nguồn lực để thực hiện hiệu quả Nghị quyết 98, đồng thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc cho thị trường bất động sản và phát triển NƠXH hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền để tháo gỡ các khó khăn vướng mắc này.

NÂNG CẤP ĐBSCL BẰNG 1.200 KM CAO TỐC

Kiểm tra công trường tuyến cao tốc Châu Đốc-Cần Thơ-Sóc Trăng, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh quyết tâm trong nhiệm kỳ này hoàn thành khoảng 600 km cao tốc tại ĐBSCL và nhiệm kỳ sau tiếp tục hoàn thành khoảng 600 km, để ĐBSCL có khoảng 1.200 km cao tốc theo quy hoạch và cơ bản giải quyết vấn đề giao thông cho vùng.

Sáng 13/7, Thủ tướng Phạm Minh Chính đi kiểm tra tình hình triển khai tuyến cao tốc Châu Đốc-Cần Thơ-Sóc Trăng dài hơn 188 km trên địa bàn các tỉnh Cần Thơ và Hậu Giang. Trước đó, vào chiều 12/7, Thủ tướng đã đi kiểm tra công trường thi công tuyến cao tốc Cần Thơ-Cà Mau.

Cùng đi với Thủ tướng Chính phủ có Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thắng, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đặng Quốc Khánh, Bí thư Tỉnh ủy Hậu Giang Nghiêm Xuân Thành, Bí thư Thành ủy Cần Thơ Nguyễn Văn Hiếu, lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương.

Trong buổi sáng, Thủ tướng đã kiểm tra tình hình thi công dự án thành phần 2 tuyến cao tốc Châu Đốc-Cần Thơ-Sóc Trăng tại nút giao Lộ Tẻ-Rạch Sỏi, xã Thạnh Tiến, huyện Vĩnh Thạnh, Cần Thơ; dự án thành phần 3 tuyến cao tốc Châu Đốc-Cần Thơ-Sóc Trăng tại nút giao QL61C, xã Bình Thành, huyện Phụng Hiệp, Hậu Giang.

Tiếp đó, Thủ tướng đã có cuộc làm việc với các cơ quan liên quan tại UBND huyện Châu Thành A, tỉnh Hậu Giang.

Tuyến cao tốc 188 km với tổng mức đầu tư gần 45.000 tỷ đồng

Theo quy hoạch, khu vực ĐBSCL có 6 tuyến cao tốc/1.188 km, gồm 3 tuyến cao tốc trục dọc (597 km) và 3 tuyến cao tốc trục ngang (591 km). Đến nay, toàn vùng đã đưa vào khai thác 120 km.

Trong đó, dự án cao tốc Châu Đốc-Cần Thơ-Sóc Trăng dài 188,2 km (bố trí 18 nút giao, trung bình 10km/nút, 133 cầu dài gần 28km); quy mô phân kỳ 4 làn xe, sơ bộ tổng mức đầu tư 44.691 tỷ đồng; tiến độ dự án cơ bản hoàn thành năm 2026, đưa vào khai thác năm 2027.

Dự án được chia thành 4 dự án thành phần và giao UBND các tỉnh An Giang, Hậu Giang, Sóc Trăng và TP. Cần Thơ là cơ quan chủ quản. Dự án được áp dụng một số cơ chế đặc thù, gồm cơ chế chỉ định thầu, cơ chế khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng.

Công tác thu hồi đất đã cơ bản hoàn thành (đạt 99%), chỉ còn khoảng 1% tập trung tại 86 hộ dân và công trình hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là 15 vị trí đường điện cao thế.

Về nguyên vật liệu, tổng nhu cầu cát đắp nền cho dự án khoảng 29 triệu m3. Với sự vào cuộc chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, đến nay đã cơ bản giải quyết đủ nguồn cung vật liệu cát về trữ lượng. Tuy nhiên, công suất khai thác còn thấp (chỉ đáp ứng khoảng 30% nhu cầu) nên cần nâng công suất.

Về công tác thi công, giải ngân, dự án khởi công 4/14 gói thầu xây lắp đầu tiên từ tháng 6/2023. Đến tháng 12/2023, các địa phương đã khởi công toàn bộ 14/14 gói thầu. Lũy kế sản lượng thi công toàn dự án đạt khoảng 9,3% giá trị hợp đồng; trong đó, An Giang đạt 20,5%, Hậu Giang đạt 11,9%, Cần Thơ đạt 5,0%, Sóc Trăng đạt 2,3%.

Để đáp ứng yêu cầu hoàn thành dự án năm 2026 theo yêu cầu của Quốc hội và Chính phủ, Bộ Giao thông vận tải đề nghị các địa phương rà soát, khẩn trương điều chỉnh tiến độ thực hiện của từng dự án, từng gói thầu nhằm bù đắp phần chậm; trong đó lưu ý xác định cụ thể các mốc thời gian khống chế, đặc biệt là công tác thi công nền đường và các công trình trên tuyến phải hoàn thành toàn bộ trước tháng 4/2026.

Cơ bản giải quyết vấn đề giao thông cho ĐBSCL

Sau khi nghe các báo cáo, đại diện các nhà thầu trình bày các khó khăn, vướng mắc, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, tuyến đường Châu Đốc-Cần Thơ-Sóc Trăng có ý nghĩa rất quan trọng, là cao tốc trục Đông-Tây kết nối với cao tốc Bắc-Nam.

Chúng ta đang phấn đấu, quyết tâm trong nhiệm kỳ này hoàn thành khoảng 600 km cao tốc tại ĐBSCL và nhiệm kỳ sau tiếp tục hoàn thành khoảng 600 km còn lại, để ĐBSCL có khoảng 1.200 km cao tốc theo quy hoạch. Cùng với hệ thống giao thông thủy nội địa, các cảng lớn, như Cái Cui, Ô Môn, Trần Đề, các sân bay, chúng ta sẽ cơ bản giải quyết vấn đề giao thông cho ĐBSCL.

Thủ tướng nhấn mạnh, để thực hiện được mục tiêu này, các địa phương phải đồng hành, sát cánh cùng Trung ương với quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động quyết liệt hơn nữa, có trọng tâm trọng điểm hơn nữa.

Theo Thủ tướng, hệ thống giao thông cùng với các biện pháp đồng bộ khác sẽ tạo động lực mạnh mẽ phát triển ĐBSCL, đẩy nhanh đô thị hóa, công nghiệp hóa nông nghiệp, xây dựng "phố trong làng", tạo việc làm sinh kế, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân, người dân không phải ly hương tìm việc làm, sinh kế.

Thủ tướng ghi nhận, biểu dương nỗ lực, quyết tâm của các địa phương đã cùng các bộ, ngành trong khảo sát hướng tuyến, cân đối nguồn vốn cho dự án cao tốc này trong điều kiện khó khăn sau đại dịch COVID-19; tích cực giải quyết các khó khăn liên quan tới nguyên vật liệu thông thường (cát, đá, sỏi…) cho dự án. Đồng thời, Thủ tướng biểu dương các nhà thầu Trường Sơn, Trung Nam và các nhà thầu khác đã tích cực tham gia dự án.

Về một số công việc trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu các địa phương tiếp tục mở rộng các mỏ nguyên vật liệu đã có và triển khai nhanh các thủ tục để mở các mỏ mới cung cấp nguyên vật liệu cho dự án. Các đơn vị điện lực tích cực di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật.

Về thi công, với phương châm "chỉ bàn làm, không bàn lùi" để lấy lại thời gian, tiến độ bị chậm và phấn đấu vượt tiến độ, Thủ tướng yêu cầu các nhà thầu huy động nhân lực, trang thiết bị để làm việc "vượt nắng, thắng mưa", "3 ca, 4 kíp", "ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương", "xuyên lễ, xuyên Tết, xuyên ngày nghỉ", "làm ngày không đủ tranh thủ làm đêm".

Đặc biệt, Thủ tướng lưu ý các nhà thầu lớn cần hợp tác các nhà thầu địa phương để huy động nhân lực tại chỗ, phương tiện, vật tư tại chỗ, hậu cần tại chỗ và hỗ trợ, tạo điều kiện cho các nhà thầu địa phương cùng trưởng thành, cùng phát triển, đủ năng lực đảm nhận các công trình khác.

Chỉ rõ đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, Thủ tướng yêu cầu lãnh đạo các địa phương huy động cả hệ thống chính trị từ tỉnh, huyện, xã và nhân dân, doanh nghiệp vào cuộc, thường xuyên quan tâm, kiểm tra, động viên các lực lượng thi công, hỗ trợ về ăn ở, nhân công…

Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tiến độ, chất lượng dự án, bảo đảm kỹ thuật, mỹ thuật, an toàn, vệ sinh môi trường, phòng, phòng chống tham nhũng, tiêu cực và bảo đảm người dân đến nơi ở mới có cuộc sống tốt hơn nơi ở cũ.

DỰ ÁN ĐÔ THỊ HÓA RỪNG PHÒNG HỘ: KHÔNG HỢP THỨC HÓA SAI PHẠM

Tỉnh Lâm Đồng khẳng định, việc đưa gần 30ha đất tại sân golf Đồi Cù ra khỏi rừng phòng hộ là đúng pháp luật và kiên quyết xử lý vi phạm về xây dựng tại dự án.

UBND tỉnh Lâm Đồng chiều nay thông tin những vấn đề liên quan đến quyết định thu hồi, hủy bỏ văn bản số 4134/UBND-LN ngày 20/7/2016 và quyết định số 2068/QĐ-UBND ngày 16/9/2016 của UBND tỉnh liên quan đến sân golf Đồi Cù, TP Đà Lạt.

Theo UBND tỉnh, tháng 6/2016, Công ty Cổ phần Nghỉ mát Đà Lạt (nay là Công ty Cổ phần Hoàng Gia ĐL) cùng Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) đề nghị xác định diện tích đất trồng thông, cây xanh tại dự án sân golf Đồi Cù.

UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành văn bản số 4134 chuyển 29,59ha rừng thông do doanh nghiệp trồng thành rừng phòng hộ nội ô Đà Lạt. Sau đó, tiếp tục ban hành quyết định 2068 để điều chỉnh tên chủ sử dụng đất và diện tích đất cho thuê tại đây.

Tuy nhiên, qua rà soát của Sở NN&PTNT và Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT), quyết định chuyển diện tích đất trên thành rừng phòng hộ nội ô Đà Lạt vào 8 năm trước là chưa đảm bảo quy trình, quy định pháp luật tại thời điểm ban hành. Do đó, việc tiếp tục ban hành quyết định 2068 cũng chưa đảm bảo quy định.

Từ cơ sở tham mưu này, ngày 12/7, UBND tỉnh ban hành quyết định hủy bỏ, thu hồi văn bản số 4134.

“Việc thu hồi, hủy bỏ văn bản số 4134 và quyết định 2068 là tuân thủ, đảm bảo quy định pháp luật” - một lãnh đạo UBND tỉnh Lâm Đồng khẳng định với PV VietNamNet.

Đồng thời, người này cho biết, việc xử lý các vi phạm tại sân golf Đồi Cù được địa phương thực hiện đúng quy định pháp luật. Việc hủy bỏ 2 văn bản trên cũng đúng quy định pháp luật, không có việc hợp thức hóa cho sai phạm.

UBND tỉnh đã có nhiều văn bản đốc thúc xử lý vi phạm về xây dựng, trật tự xây dựng, đất đai tại tòa nhà câu lạc bộ golf Đồi Cù. Tỉnh yêu cầu Công ty cổ phần Hoàng Gia ĐL phải nghiêm túc chấp hành các biện pháp khắc phục hậu quả đối với các sai phạm.

Trước đó, dự án sân golf Đồi Cù Đà Lạt gần hồ Xuân Hương bị xác định vi phạm về xây dựng không phép và sai phép hơn 20.000m2, chủ yếu trên đất rừng phòng hộ. UBND tỉnh Lâm Đồng yêu cầu trong 90 ngày chủ đầu tư phải tháo dỡ hoặc bị cưỡng chế.

Đến tháng 6 vừa qua, chủ đầu tư ra thông báo sẽ tháo dỡ các công trình vi phạm. Tuy nhiên sau đó, việc tháo dỡ phải tạm hoãn do chủ đầu tư chưa có phương án đảm bảo an toàn.

BIẾN MỚI VỤ THU HỒI ĐẤT VÀNG 152 TRẦN PHÚ: KHÓ THU HỒI VÌ VÔ CHỦ?

Liên quan đến việc thực hiện chỉ đạo về việc thu hồi đất tại số 152 đường Trần Phú, UBND quận 5 đã có văn bản gửi Sở Tài nguyên và Môi trường về việc xác định lại đối tượng bàn giao khu đất nên… chưa thể thu hồi (!?)

Như trước đó Dân Việt đã thông tin, sau hơn một tháng nhận nhiệm vụ thu hồi khu "đất vàng", UBND Quận 5 đã bất ngờ gửi công văn số 1059/UBND-TNMT đến Sở Tài nguyên Môi trường với nội dung kiến nghị hỗ trợ xác định đối tượng bàn giao khu đất 152 Trần Phú. Việc này dấy lên nghi ngại, liệu khu đất vàng 152 Trần Phú "vô chủ" nên sẽ khó thu hồi hay vì lý do nào khác?

Vẫn chưa xác định rõ cá nhân sai phạm liên quan đến Vinataba

Hoạt động đầu tư xây dựng của Tổng công ty thuốc lá Việt Nam (Vinataba) được nhắc đến tại Thông báo số 1871/TB-TTCP về việc chấp hành pháp luật trong quản lý, sử dụng vốn và tài sản, thoái vốn và tái cơ cấu tại Vinataba. Đây là thông báo sau khi Tổng Thanh tra Chính phủ ban hành Kết luận thanh tra số 966/KL-TTCP về nội dung thanh tra.

Trong đó, khu đất 152 Trần Phú là 1 trong 2 dự án được nhắc đến với loạt sai phạm "vượt mặt" Thủ tướng.

Cụ thể, tại Thông báo này Thanh tra Chính phủ cho biết, Vinataba đã không thực hiện đánh giá lại tài sản, là không đúng quy định về quản lý tài sản doanh nghiệp Nhà nước. Nội dung Kết luận khẳng định, Vinataba đã làm trái chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, vi phạm pháp luật về chuyển nhượng tài sản doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100%.

Khi chuyển nhượng 30.927m2 đất tại 152 Trần Phú, Vinataba không xin phép Thủ tướng Chính phủ, không thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất, có nguy cơ thất thoát tiền của Nhà nước, của doanh nghiệp.

Cũng tại Thông báo số 1871, Thanh tra Chính phủ chỉ rõ trách nhiệm thuộc về Hội đồng thành viên, Chủ tịch HĐTV, Tổng giám đốc, Ban Lãnh đạo Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam.

Từ kết quả trên, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp chủ trì cùng Bộ Tài chính, UBND thành phố Hồ Chí Minh, Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam và các Bộ, ngành liên quan thu hồi 30,927m2 đất tại 152 Trần Phú.

"Trong quá trình thực hiện nếu phát hiện dấu hiệu tội phạm hoặc đến ngày 31/12/2023 chưa thực hiện được việc thu hồi thì chuyển cơ quan điều tra, Bộ Công an để điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật", Thông báo của Thanh tra Chính phủ kiến nghị.

Theo tài liệu Dân Việt có được, 31/5/2023, Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam đã thực hiện xem xét trách nhiệm theo Kết luận Thanh tra số 966/KL-TTCP. Cuộc họp bao gồm cả các đại diện của Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.

Tại cuộc họp, Chủ tịch HĐTV Vinataba Hồ Lê Nghĩa cho rằng, việc góp vốn vào dự án 152 Trần Phú diễn ra trong giai đoạn 2007 đến 26/5/2014, trong khi ông Nghĩa về công tác tại Vinataba từ ngày 1/1/2015. Do đó, Chủ tịch HĐTV Vinataba bác bỏ trách nhiệm liên quan đến kiến nghị của Thanh tra Chính phủ về dấu hiệu sai phạm.

Theo ông Nghĩa, đa số nội dung trong Kết luận thanh tra số 966/KL-TTCP đã được thực hiện xem xét, xử lý trách nhiệm, ngoại trừ nội dung liên quan đến Dự án 152 Trần Phú đang tập trung cho công tác thu hồi theo Kết luận thanh tra, sẽ thực hiện xem xét trách nhiệm khi hoàn thành thu hồi hoặc theo yêu cầu của cấp có thẩm quyền.

Vấn đề là hiện đơn vị chủ trì thực hiện thu hồi là UBND quận 5 đang loay hoay và phải nhờ tới sự hỗ trợ của Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố để xác định lại đối tượng bàn giao. Trong khi cả hai doanh nghiệp liên quan trực tiếp gồm Vina Alliance và Vinataba đều có lý do né tránh, khiến khu đất 30,927m2 chưa thể bàn giao.

Như vậy, khó có thể trả lời thời điểm nào công tác thu hồi được hoàn thành, đồng nghĩa với câu trả lời cho việc khi nào trách nhiệm của các cá nhân, tập thể liên quan đến vi phạm tại "đất vàng" 152 Trần Phú bị xem xét chưa được xác định. Trừ khi cấp có thẩm quyền yêu cầu, hoặc chuyển cơ quan điều tra Bộ Công an như kiến nghị của Thanh tra Chính phủ.

Quy trình truy trách nhiệm bị kéo dài

Ngày 19/2/2024, Thanh tra Chính phủ có báo cáo số 219/TTCP-C.V gửi Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái về kết quả thực hiện Kết luận thanh tra số 966/KL-TTCP.

Theo báo cáo, ngày 10/1/2024, Vinataba đã báo cáo Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp danh sách tập thể, cá nhân thực hiện kiểm điểm, xử lý kỷ luật và đề nghị Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước có ý kiến chỉ đạo thuộc thẩm quyền. Đồng thời, Vinataba cũng đang chờ chỉ đạo của Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước.

Việc Vinataba chờ đợi chỉ đạo của Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước cũng được nhắc tới tại báo cáo ngày 17/1/2024 của Vinataba gửi Thanh tra Chính phủ.

Cần nhắc lại, ngoài nội dung sai phạm tại khu đất 152 Trần Phú, Thanh tra Chính phủ còn chỉ ra hàng loạt vi phạm diễn ra tại Vinataba. Tại cuộc họp với Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước, Chủ tịch HĐTV Hồ Lê Nghĩa cho biết đã có 12 tập thể, 123 cá nhân được đưa ra kiểm điểm nhưng chỉ có 5 cá nhân nhận hình thức phê bình nghiêm khắc, còn lại nhận hình thức rút kinh nghiệm.

Đối với những nội dung tồn tại, hạn chế, thiếu sót được chỉ ra tại Kết luận Thanh tra số 966 (trừ vi phạm tại khu đất 152 Trần Phú), bản thân ông Hồ Lê Nghĩa cũng xin rút kinh nghiệm trong việc lãnh đạo, chỉ đạo điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh của Vinataba.

Việc này được Phó Chủ tịch Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp Nguyễn Ngọc Cảnh tán thành. Kết luận tại hội nghị, ông Cảnh nhận xét, nội dung kiểm điểm của ông Hồ Lê Nghĩa và các ý kiến đã bám sát nội dung theo Kết luận thanh tra.

Nhận xét này được đưa ra trong bối cảnh nhiệm vụ trọng tâm nhất là thu hồi 30,927m2 đất dự án 152 Trần Phú vẫn bị bỏ ngỏ.

Trong báo cáo ngày 19/02/2024 Thanh tra Chính phủ chỉ ra, Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp chưa báo cáo kết quả thực hiện xem xét trách nhiệm, và có hình thức kỷ luật theo quy định của pháp luật đối với tập thể, cá nhân tại Tổng Công ty Thuốc lá đã để xảy ra những thiếu sót, vi phạm nêu tại Kết luận thanh tra thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban.

Như vậy, có thể thấy công tác thực hiện xem xét trách nhiệm bị chậm trễ, đặc biệt là đối với vi phạm liên quan đến khu đất 152 Trần Phú, khiến Thanh tra Chính phủ phải "thúc giục".

Theo đó, tại báo cáo 219 ngày 19/2/2024, Thanh tra Chính phủ cho rằng còn một số nội dung kết luận, kiến nghị chưa được thực hiện dứt điểm, hoặc báo cáo chưa rõ. Do đó, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, Tổng công ty thuốc lá Việt Nam theo thẩm quyền khẩn trương thực hiện dứt điểm việc kiểm điểm, xử lý trách nhiệm theo đúng quy định của Đảng và Nhà nước đối với tổ chức, đơn vị, cá nhân có khuyết điểm, vi phạm nêu tại Kết luận thanh tra.

Quá trình thực hiện thu hồi 30,927m2 đất tại 152 Trần Phú, TP.Hồ Chí Minh, Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước với vai trò chủ trì nếu phát hiện dấu hiệu tội phạm thì chuyển cơ quan điều tra Bộ Công an để điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.

Qua hàng loạt vụ việc và hành vi trên, thấy rõ Hội đồng thành viên của Vinataba đã ra quyết định dẫn đến thiệt hại tài sản Nhà nước tại Khu đất 152 Trần Phú, nhưng đến nay vẫn không ai chịu trách nhiệm về vi phạm pháp luật nghiêm trọng nêu trên.

Nguồn: Thanh Niên; CafeF; Vietnamnet; Dân Việt