Trì hoãn xuất khẩu LNG, Mỹ toan tính gì?

(Ảnh minh họa).

Chính quyền Tổng thống Joe Biden mới đây thông báo tạm dừng quá trình cấp phép đối với một số dự án xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), bao gồm cả cơ sở sẽ là kho xuất khẩu khí đốt lớn thứ hai ở Mỹ.

Thay đổi đáng chú ý

Theo thông báo ngày 26/1 của Nhà Trắng, Mỹ “tạm dừng các quyết định đang chờ xử lý về xuất khẩu LNG sang các quốc gia không thuộc FTA cho đến khi Bộ Năng lượng có thể cập nhật các phân tích cơ bản để cấp phép”.

Điều đó có nghĩa là động thái này sẽ không ảnh hưởng đến xuất khẩu từ 8 kho cảng xuất LNG đang hoạt động ở Mỹ - quốc gia đã xuất khẩu trung bình 323 triệu mét khối LNG mỗi ngày trong năm 2023. Lệnh mới chỉ áp dụng cho các đơn muốn xuất khẩu sang các quốc gia không có hiệp định thương mại tự do với Mỹ, bao gồm hầu hết châu Âu và châu Á. Hiện tại có 4 trạm xuất khẩu LNG đang được Ủy ban Điều tiết Năng lượng Liên bang Mỹ xem xét.

Cũng theo Nhà Trắng, bất chấp lệnh tạm dừng này, xuất khẩu LNG của Mỹ vẫn được dự đoán sẽ tăng gấp đôi vào năm 2030. Bộ Năng lượng Mỹ cho biết, họ sẽ tận dụng thời gian này để kiểm tra các đơn xin cấp phép xuất khẩu LNG với dữ liệu mới hơn nhằm đảm bảo xuất khẩu tiềm năng phục vụ lợi ích của quốc gia, khi tính đến nhu cầu năng lượng, an ninh và môi trường trong nước.

Mặc dù việc tạm dừng có phạm vi hẹp, quyết định dừng một số giấy phép LNG mới của chính quyền Biden được đánh giá là một sự thay đổi so với những người tiền nhiệm. Chính quyền cựu Tổng thống Barack Obama đã cấp giấy phép xuất khẩu LNG đầu tiên vào năm 2011, và đến thời cựu Tổng thống Donald Trump, xuất khẩu LNG của Mỹ đã tăng hơn 4 lần.

Các nhà hoạch định chính sách và ngành công nghiệp khí đốt từ lâu đã mơ ước biến Mỹ thành “Ả Rập Saudi về khí đốt tự nhiên”. Điều đó có nghĩa là Mỹ phải trở thành một quốc gia có nguồn tài nguyên đủ dồi dào để thống trị thị trường toàn cầu, và thúc đẩy LNG đóng vai trò là “đòn bẩy ngoại giao”, giống như dầu mỏ của Ả Rập Saudi. Chính quyền Trump từng công khai mục đích sử dụng khí đốt tự nhiên để “giải phóng sự thống trị về năng lượng của Mỹ”.

Mỹ hiện là nước sản xuất dầu và khí tự nhiên lớn nhất thế giới, nhưng đây cũng là nước tiêu thụ những loại nhiên liệu này lớn nhất thế giới. Nghĩa là không giống như Ả Rập Saudi, Mỹ có nhu cầu rất lớn cho hoạt động sản xuất của chính mình. Ngoài ra, dầu mỏ của Ả Rập Saudi được kiểm soát bởi một công ty do Chính phủ điều hành, giúp Riyadh dễ dàng bật và tắt các vòi khi thấy phù hợp, trong khi Mỹ không có công ty khí đốt quốc gia. Mặc dù Chính phủ Mỹ có thể kiểm soát xuất khẩu nhưng lại không thể quyết định giá cả.

Đồng thời, chính quyền Biden đã cam kết cắt giảm lượng khí thải nhà kính của Mỹ xuống từ 50 - 52% so với mức năm 2005 vào năm 2030, nhằm đạt mức phát thải ròng bằng 0 trên toàn bộ nền kinh tế vào năm 2050. Vì vậy, mặc dù Mỹ hiện có nguồn tài nguyên năng lượng khổng lồ mà nước này có thể dễ dàng khai thác, nhưng việc sử dụng nó như một công cụ kinh tế và đàm phán ở nước ngoài lại không hề dễ dàng.

Tác động tới môi trường

Nhà Trắng giải thích lệnh tạm dừng mới là động thái giúp Mỹ đạt được các mục tiêu về biến đổi khí hậu, trong khi câu hỏi rằng LNG có tốt hơn cho khí hậu so với các lựa chọn khác hay không vẫn còn là chủ đề được tranh luận gay gắt.

Theo một ước tính, việc vận chuyển LNG của Mỹ tới Trung Quốc đã làm giảm cường độ phát thải khí nhà kính - lượng khí nhà kính thải ra trên một đơn vị năng lượng - tới 57%. Các phân tích khác cũng phát hiện ra rằng các quốc gia nhập khẩu LNG sản xuất điện với lượng khí thải thấp hơn so với than địa phương. Và việc có nhiều khí đốt giá rẻ hơn trên thị trường toàn cầu được kỳ vọng có thể giảm bớt động lực xây dựng các nhà máy điện than mới ở một số quốc gia.

Tuy nhiên, một số nhà hoạt động môi trường cho rằng điều này đang vẽ ra một bức tranh quá lạc quan. Vì được tạo thành chủ yếu từ khí mê-tan nên LNG cháy sạch hơn than đá, tạo ra khoảng một nửa lượng khí thải nhà kính so với đốt than. Nhưng LNG cuối cùng vẫn là nhiên liệu hóa thạch góp phần làm Trái đất nóng lên, và mỗi trạm khí đốt, tàu chở dầu vận chuyển và nhà máy điện mới đều cho thấy lượng khí thải này sẽ tiếp tục gia tăng trong nhiều thập kỷ nữa.

Ở Mỹ, hầu hết khí tự nhiên được sản xuất bằng phương pháp nứt gãy thủy lực đá phiến, giải phóng khí bị mắc kẹt trong đá. Khí này sau đó được gửi bằng đường ống đến các nhà máy điện hoặc các cơ sở trong khu vực và từ đó chảy đến các hộ gia đình, DN và cơ sở công nghiệp. Khoảng 40% khí đốt tự nhiên ở Mỹ dùng để sản xuất điện, hiện chiếm 40% tổng lượng điện.

Thách thức với khí tự nhiên là nó chiếm nhiều thể tích, gây khó khăn cho việc vận chuyển ra nước ngoài, ít nhất là ở dạng khí. Để gửi khí tự nhiên ra nước ngoài, các nhà sản xuất thay vào đó phải làm lạnh nó xuống âm 127oC, biến nó thành chất lỏng có thể tích nhỏ hơn 600 lần.

Nhưng cần rất nhiều năng lượng để hóa lỏng khí, bơm nó vào tàu chở dầu, băng qua đại dương và sau đó biến nó trở lại thành khí ở đầu ra. Vì vậy, chi phí tổng thể cao hơn, tổng lượng phát thải khí nhà kính lớn hơn và lượng năng lượng ròng được cung cấp từ LNG lại thấp hơn so với khí tự nhiên thông thường. Chẳng hạn, ước tính đối với một quốc gia nhập khẩu khí đốt tự nhiên như Vương quốc Anh, LNG có lượng khí thải nhà kính lớn gấp 4 lần so với khí đốt được khai thác trong nước.

Ngoài ra, LNG cũng yêu cầu các cơ sở xuất nhập khẩu chuyên dụng. Ở Mỹ, có thể mất từ 3 - 5 năm để xây dựng một kho cảng xuất khẩu LNG sau khi được phê duyệt. Đức cũng đã cố gắng xây dựng một cơ sở nhập khẩu trong 200 ngày khi nước này cố gắng lấp đầy sự thiếu hụt khí đốt sau khi đóng các van từ Nga vì cuộc chiến ở Ukraine.

Hoạt động xuất khẩu LNG của Mỹ cũng đang làm gia tăng căng thẳng với các ngành công nghiệp trong nước đang khao khát sử dụng nó làm nguyên liệu thô, nhằm sản xuất các hóa chất như hydro và làm nhiên liệu để sản xuất các mặt hàng như thép. Một số công ty bày tỏ lo ngại rằng xuất khẩu khí đốt nhiều hơn sẽ gây tổn hại cho nguồn cung trong nước và làm tăng giá khí đốt tự nhiên của Mỹ.

Cũng đã có những nhận định rằng chính quyền Biden đang thúc đẩy lệnh tạm dừng này nhằm “ghi điểm” trong mắt cử tri quan tâm đến khí hậu, trước thềm cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vào tháng 11 năm nay.

Một số nhà hoạt động hy vọng lệnh tạm dừng cuối cùng sẽ dẫn đến việc từ chối các giấy phép đối với các cơ sở LNG mới. Caleb Heeringa, giám đốc chương trình của Dự án rò rỉ khí đốt - một nhóm vận động chống lại khí đốt tự nhiên, nói với Vox: “Đây là một bước quan trọng. Nếu đánh giá trung thực về tác động của các cơ sở này thì khó có thể đưa ra kết luận rằng nó có lợi cho cộng đồng”.

Tuy nhiên, một số người cho rằng việc trì hoãn chỉ nhằm “câu giờ”, và cuối cùng các lực lượng thị trường sẽ giành chiến thắng. Jason Feer, người đứng đầu bộ phận phân tích kinh doanh tại Poten & Partners - một công ty tư vấn dầu khí - bình luận: “Quyết định tạm dừng cấp phép của Mỹ dường như có liên quan rất nhiều đến chính trị bầu cử ngắn hạn. Hãy chờ đến tháng 1/2025, bất kể ai thắng cử, rất có thể mọi thứ sẽ tăng tốc trở lại”.

Mỹ: Cuộc đua của đảng Dân chủ chính thức khởi động tại bang Nam Carolina

Các cử tri sẽ bỏ phiếu lựa chọn giữa 3 ứng cử viên của đảng Dân chủ là đương kim Tổng thống Mỹ Joe Biden, nghị sỹ bang Minnesota, ông Dean Phillips, và cây bút nổi danh Marianne Williamson.

Ngày 3/2, cuộc bầu cử sơ bộ chính thức đầu tiên của đảng Dân chủ đã khởi động tại bang Nam Carolina trong bối cảnh giới quan sát tin rằng các cử tri ở Nam Carolina sẽ trao cho đương kim Tổng thống Mỹ Joe Biden một chiến thắng áp đảo.

Cuộc bầu cử sơ bộ kéo dài từ 7h sáng đến 19h ngày 3/2 theo giờ Mỹ (19h ngày 3/2 đến 7h ngày 4/2, theo giờ Việt Nam).

Các cử tri sẽ bỏ phiếu lựa chọn giữa 3 ứng cử viên của đảng Dân chủ là ông Biden, nghị sỹ bang Minnesota, ông Dean Phillips, và cây bút nổi danh Marianne Williamson.

Ông Biden đã thực hiện một loạt chuyến thăm bang Nam Carolina để vận động tranh cử nhưng lại vắng mặt trong ngày 3/2.

Cuộc bầu cử sơ bộ được coi là phép thử quan trọng về sự ủng hộ của các cử tri da màu đối với nỗ lực tái tranh cử của ông Biden. Chính bang miền Nam nước Mỹ này đã mở đường đưa ông Biden tới Nhà Trắng trong cuộc bầu cử năm 2020.

Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu sẽ được theo dõi chặt chẽ. Tỷ lệ tham gia bỏ phiếu của các cử tri da màu được cho là sẽ có vai trò quyết định kết quả cuộc bầu cử sơ bộ lần này.

Trong cuộc bầu cử năm 2020, sự ủng hộ từ nhóm cử tri này đã tạo lực đẩy mạnh mẽ đưa ông Biden đến Nhà Trắng.

Dù vậy, một số cuộc thăm dò gần đây cho thấy sự ủng hộ dành cho ông Biden đang sụt giảm trong nhóm các cử tri da màu, đặc biệt là giới trẻ, do không ủng hộ cách ông tiếp cận giải quyết các ưu tiên của nhóm cử tri này mặc dù họ đã ủng hộ ông 4 năm trước./.

Ông Trump thêm khởi sắc giữa thế 'lưỡng đầu thọ địch'

(Ảnh minh họa).

Trong khi các nỗ lực pháp lý nhằm 'thoát' truy tố hình sự trong các cáo buộc lật ngược kết quả bầu cử năm 2020 có một số bước tiến, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục công kích đảng Dân chủ.

Ông Trump tạm bớt gánh lo

Đài CNN ngày 3.2 đưa tin bà Fani Willis và ông Nathan Wade, hai công tố viên bang Georgia (Mỹ) đang thúc đẩy vụ truy tố cựu Tổng thống Donald Trump với cáo buộc thông tin sai sự thật về kết quả tổng tuyển cử năm 2020, đã xác nhận có quan hệ tình cảm với nhau từ đầu năm 2022. Thông tin về mối quan hệ được ông Trump đưa ra nhằm loại bà Willis khỏi vụ án vì cho rằng điều này "có thể vi phạm các quy tắc đạo đức và luật pháp Mỹ".

Dẫn hồ sơ sau vụ ly hôn của ông Wade, phía ông Trump nói rằng nam công tố viên đã trả tiền vé máy bay cho bà Willis ít nhất hai lần trong quá trình điều tra. Do đó, họ cho rằng bà Willis đã hưởng lợi về mặt tài chính từ "mối quan hệ cá nhân bí mật, không đúng đắn" với nam đồng nghiệp.

Đáp lại những cáo buộc trên, cặp đôi công tố viên cùng khẳng định bà Willis không thu lợi ích tài chính nào từ mối quan hệ này và cho biết chi phí đi lại gần như đã được chia đều. Trong phát biểu được đưa ra ngày 2.2, nữ công tố viên nói chuyện tình cảm của bà "không làm ảnh hưởng cơ quan công tố", đồng thời từ chối rút khỏi vụ án và nhấn mạnh rằng các lời đe dọa "hủy bỏ" vụ truy tố đối với ông Trump là "không có giá trị".

Vụ truy tố trên chỉ là một trong 4 cáo buộc trọng tội mà ông Trump phải đối mặt liên quan nỗ lực thay đổi kết quả bầu cử. Trong diễn biến độc lập, phiên tòa xét xử ông Trump ở bang Washington với cùng cáo buộc trên đã chính thức bị hoãn. Quyết định được thẩm phán Tanya Chutkan đưa ra sau khi ông Trump kháng cáo rằng ông được "miễn truy tố" vì các hành động được thực hiện khi ông còn là tổng thống. Ngày xét xử mới vẫn chưa được ấn định. Theo tờ The Telegraph, kết quả thăm dò cho thấy hơn 50% người Mỹ ít có khả năng bỏ phiếu cho ông Trump nếu ông bị kết tội ở Washington.

Thêm đòn nhắm vào phe Dân chủ

Mặc dù vướng nhiều cáo buộc pháp lý, ông Trump vẫn là ứng viên tiềm năng nhất đại diện đảng Cộng hòa Mỹ tranh cử tổng thống năm nay. Ông đã tăng cường các cuộc công kích nhằm vào đảng Dân chủ. Trong bài phỏng vấn được Đài Fox News công bố hôm 2.2, ông nói mình sẽ tìm cách đổi Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed), chức vụ hiện thuộc về ông Jerome Powell.

Hiện vẫn chưa rõ ai là "lựa chọn" tiềm năng của ông Trump. Mặc dù FED hành động độc lập với quốc hội và Nhà Trắng trong cuộc chiến kép nhằm kiểm soát lạm phát và thất nghiệp, cựu tổng thống ám chỉ rằng ông Powell có thể đã cắt giảm lãi suất để giúp đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử năm nay. Ông Powell được cả hai đời tổng thống Mỹ gần nhất bổ nhiệm vị trí lãnh đạo FED và sẽ hết nhiệm kỳ vào năm 2026. Trước đó, ông từng bị ông Trump chỉ trích vì "không làm nhiều hơn" để hỗ trợ kế hoạch kinh tế của đảng Cộng hòa.

Các cáo buộc được ông Trump đưa ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Joe Biden "khoe" các tín hiệu khả quan đối với nền kinh tế. Theo đó, Cục Thống kê lao động Mỹ cho biết nước này đã bổ sung thêm 353.000 việc làm trong tháng 1, gấp đôi kỳ vọng từ giới quan sát và cao hơn nhiều so với mức trung bình hằng tháng là 255.000 trong năm 2023. Tiền lương cũng tăng mạnh hơn dự kiến 4,5% và tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức thấp nhất trong 50 năm, theo Đài NBC News.

Mỹ, Anh đồng loạt tấn công Houthi tại Yemen

Mỹ và Anh mở đợt tấn công dồn dập vào các căn cứ của Houthi, ngay sau khi Mỹ tấn công 85 mục tiêu của các nhóm vũ trang khác ở Iraq và Syria.

Mỹ và Anh đã mở đợt oanh kích hỗn hợp thứ ba nhằm vào lực lượng Houthi bên trong lãnh thổ Yemen.

Đây được coi là đòn đáp trả lại hoạt động tấn công tàu thương mại trên Biển Đỏ do Houthi thực hiện trong thời gian qua.

Oanh kích dồn dập

Đợt oanh kích của Mỹ và Anh vào đêm ngày 3 rạng ngày 4/2 có sự hỗ trợ của quân Úc, Bahrain, Canada, Đan Mạch, Hà Lan và New Zealand.

Các loạt tấn công lần này nhằm vào 36 mục tiêu tại 13 địa điểm nằm bên trong lãnh thổ Yemen và “đặc biệt nhằm vào các kho vũ khí, hệ thống tên lửa và bệ phóng, hệ thống phòng không và radar”, một thông cáo chung của lực lượng Anh-Mỹ cho biết.

Trong số các mục tiêu của đợt oanh kích lần này có các trung tâm điều khiển thiết bị bay không người lái ở vùng duyên hải, liên minh chống Houthi cho hay.

Bộ trưởng Quốc phòng Anh nói rằng đợt oanh kích mới nhất “không phải là một sự leo thang xung đột” và là một phần của sứ mệnh hiện tại nhằm làm giảm hơn nữa năng lực của Houthi.

Đợt tấn công phối hợp này được thực hiện ngay sau các đòn oanh kích của Mỹ nhằm vào 85 mục tiêu tại Syria và Iraq vào hôm thứ Sáu (ngày 2/2) để đáp trả vụ đột kích bằng thiết bị bay không người lái vào một căn cứ Mỹ tại Jordan hồi Chủ nhật tuần trước khiến 3 lính Mỹ thiệt mạng.

Mỹ và các đồng minh phương Tây cáo buộc Iran hậu thuẫn cho Houthi cũng như các nhóm vũ trang khác trong khu vực, với mục tiêu là tấn công các lợi ích của Mỹ, phương Tây và Israel.

Houthi mạnh cỡ nào?

Houthi là một nhóm thiểu số người Yemen từ vùng núi miền tây bắc nước này.

Tên của nhóm được đặt theo tên người sáng lập, Hussein Al-Houthi.

Lực lượng Houthi đã thực hiện một số cuộc chiến chống lại Ali Abdullah Saleh, nhà lãnh đạo quyền lực của Yemen, vào đầu những năm 2000 và sau khi ông này bị lật đổ trong làn sóng phản kháng mang tên Mùa Xuân Ả Rập, họ tiến về thủ đô Sana'a và chiếm quyền lãnh đạo vào năm 2014.

Lực lượng Vệ binh Cộng hòa trung thành với tổng thống bị lật đổ Saleh bị Houthi thu nạp, từ đó nhóm này tiến tới kiểm soát 80% dân số.

Sau đó, Houthi nhanh chóng ám sát tổng thống bị lật đổ Saleh.

Kể từ khi Houthi chiếm quyền, Yemen, vốn là quốc gia Ả Rập nghèo nhất, đã bị chia năm xẻ bảy trong một cuộc nội chiến tàn khốc.

Ước tính khoảng 150.000 người đã thiệt mạng, cùng với hàng triệu người phải phụ thuộc vào viện trợ lương thực.

Houthi - hầu hết theo nhánh Zaidi của Hồi giáo Shia trong một đất nước Yemen với đa số là Hồi giáo Sunni - chỉ đại diện cho khoảng 15% dân số nước này nhưng lại tự coi mình là những người cai trị chính đáng.

Vậy họ khác biệt như thế nào với phần còn lại của dân chúng?

“Chúng ta có thể nói rằng nhìn chung họ là những người thích chiến tranh, bạo lực và tàn ác hơn,” Edmund Fitton-Brown, Đại sứ Anh tại Yemen từ năm 2015-2017, nhận xét.

Phản ứng của Iran

Các nước phương Tây, dẫn đầu là Mỹ, cáo buộc Iran hậu thuẫn Houthi. Theo đó, Iran muốn sử dụng Houthi để chống lại Ả Rập Saudi, một đối thủ của Iran trong khu vực, cũng như các quốc gia phương Tây.

Cuộc oanh kích mới nhất của Mỹ và Anh cùng các đồng minh vào các mục tiêu của Houthi bên trong lãnh thổ Yemen vì thế cũng được coi là tấn công vào lợi ích của Iran.

Những căng thẳng ở vùng Biển Đỏ liên quan đến Houthi nằm trong một bức tranh toàn cảnh lớn hơn của các xung đột trong khu vực, trong đó có việc các nhóm vũ trang đã thực hiện hàng loạt vụ tấn công vào căn cứ Mỹ tại Iraq, Syria và Jordan.

Tương tự Houthi, hầu hết các nhóm vũ trang này đều bị Mỹ coi là vệ tinh của Iran.

Bên cạnh cuộc tấn công để triệt hạ Houthi, Tổng thống Mỹ Joe Biden mới đây đã ra lệnh mở các cuộc oanh kích nhằm vào mục tiêu của các nhóm vũ trang bên trong lãnh thổ Iraq và Syria.

Sau lệnh của Tổng thống Biden, Mỹ đã oanh kích 85 mục tiêu bên trong lãnh thổ Iraq và Syria vào ngày 2/2.

Mỹ nói rằng các mục tiêu này là căn cứ của các tổ chức vũ trang do lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) hậu thuẫn thông qua công tác huấn luyện, cung cấp vũ khí và tài trợ tiền bạc.

Màn tấn công của Mỹ vào bên trong lãnh thổ Syria và Iraq đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ nhiều phía.

Phát ngôn viên của thủ tướng Iraq nói Mỹ đã xâm phạm lãnh thổ của Iraq và hành động của Mỹ sẽ dẫn đến “những hậu quả khủng khiếp” cho khu vực.

Tiếp đó, phía Syria nói sự chiếm đóng của Mỹ đối với lãnh thổ Syria là “không thể tiếp diễn”.

Trong phản ứng đáng chú ý nhất, Bộ ngoại Giao Iran, nước bị cáo buộc hậu thuẫn các nhóm vũ trang chống Mỹ và Israel, cảnh báo các cuộc tấn công của Mỹ vào Iraq và Syria “sẽ không thu được gì ngoài việc làm gia tăng căng thẳng và bất ổn trong khu vực”.

Iran luôn phủ nhận mối quan hệ với các nhóm vũ trang khi nói rằng họ “không liên quan đến việc ra quyết định của các nhóm kháng chiến”.

Theo giới phân tích, Mỹ đã không đáp trả ngay sau khi căn cứ của họ ở Jordan bị du kích quân tấn công là nhằm tránh một cuộc đối đầu trực diện với Iran.

Cụ thể là gần một tuần sau sự kiện căn cứ Mỹ tại Jordan bị tập kích, các cuộc tấn công trả đũa của Mỹ nhằm vào lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn mới bắt đầu.

Các chuyên gia đối ngoại tin rằng cách tiếp cận này cho phép Iran rút về, qua đó tránh được xung đột rộng hơn giữa Mỹ và Iran.

“Điều này (việc trả đũa chậm) cho phép Mỹ làm giảm khả năng tấn công vào quân đội Mỹ của lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn, nhưng không làm leo thang căng thẳng,” Mick Mulroy, cựu Phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách Trung Đông, nói với BBC.

Theo ông, lợi ích cuối cùng sẽ là “tránh một cuộc chiến tranh trực tiếp” giữa Mỹ và Iran.

Mỹ "vuốt mặt nể mũi" Iran dù ồ ạt không kích Trung Đông

(Ảnh minh họa).

Gần một tuần sau khi 3 lính Mỹ thiệt mạng trong cuộc tập kích UAV tại Jordan, Nhà Trắng mới tung đòn trả đũa nhằm vào các lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn.

Giới chuyên gia chính sách đối ngoại tin rằng cách làm của Mỹ trên thực tế cho phép Iran rút nhân sự khỏi các địa điểm có nguy cơ bị tập kích, từ đó làm giảm rủi ro leo thang xung đột hơn nữa giữa Mỹ và Iran.

"Điều này cho phép họ làm suy yếu năng lực tấn công lực lượng Mỹ của các nhóm dân quân được Iran hậu thuẫn, nhưng không làm leo thang căng thẳng", Mick Mulroy, cựu Phó trợ lý bộ trưởng quốc phòng phụ trách Trung Đông của Mỹ, nói với BBC. "Dù vậy, nó có thể sẽ không ngăn được các cuộc tấn công trong tương lai".

Lợi ích trên hết là để "tránh cuộc chiến trực tiếp" giữa Mỹ và Iran, ông Mulroy nói.

Tránh đối đầu trực diện với Iran

Mỹ đã tấn công Lực lượng Quds thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) và các nhóm dân quân trực thuộc ở Iraq và Syria tại 7 địa điểm. Theo giới chức quốc phòng Mỹ, máy bay ném bom đã tấn công 85 mục tiêu.

"Với tất cả những ai có thể tìm cách làm hại chúng tôi, hãy biết rõ điều này: Nếu các người làm hại một người Mỹ, chúng tôi sẽ đáp trả", Tổng thống Joe Biden nói.

Washington cáo buộc các nhóm dân quân do Iran hậu thuẫn đứng sau vụ tập kích khiến 3 quân nhân Mỹ thiệt mạng và 41 người bị thương ở Jordan. Trong khi đó, Iran khẳng định không có liên hệ đến cuộc tấn công.

Quan chức quốc phòng và an ninh Mỹ cho biết, điều kiện thời tiết đã khiến nước này khó có thể ra đòn trả đũa sớm hơn nên ngày 2/2 là phù hợp nhất.

Dù trong những ngày trước đợt không kích trả đũa, Nhà Trắng và Lầu Năm Góc đã nhiều lần nói rằng họ không muốn "báo trước" động thái của mình, nhưng các chuyên gia tin rằng trên thực tế họ đã làm vậy để tránh bùng nổ cuộc chiến với Iran.

Hussein Ibish, nghiên cứu viên thuộc Viện Các quốc gia vùng Vịnh Ả-rập, nói rằng việc Mỹ không lập tức tập kích trả đũa dường như là để gửi đi tín hiệu về "điều họ sẽ không làm, đó là tấn công vào bên trong Iran".

Trong khi đó, ông Mulroy nói với BBC rằng có thể Mỹ đã cho phép nhân viên của lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran "rời khỏi các cơ sở sắp bị tấn công".

Cái bẫy đối với ông Biden

Các chuyên gia chỉ ra rằng, Mỹ phải cân nhắc giữa việc răn đe một quốc gia như Iran mà không gây ra cuộc xung đột lớn hơn.

Bradley Bowman, Giám đốc cấp cao của Trung tâm Quyền lực Quân sự và Chính trị tại Washington D.C., cho biết: Việc "báo trước" các cuộc tấn công có thể cho phép Mỹ thực hiện cách phản ứng "không quá cứng rắn nhưng không quá mềm mỏng".

Cách tiếp cận đó "sẽ giáng đòn đau đớn và buộc đối thủ của chúng ta ngừng tấn công, nhưng không đau đến mức họ thấy cần phải leo thang trên diện rộng, từ đó tránh được cuộc chiến tranh khu vực", ông Bowman nói.

Tuy nhiên, đảng Cộng hòa tại Quốc hội Mỹ đã nhanh chóng lên án cách tiếp cận của ông Biden là quá nhân nhượng.

Sau vụ tập kích của Mỹ, Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson của đảng Cộng hòa, nói rằng "việc ra tín hiệu rõ ràng quá mức đã làm suy yếu năng lực của chúng ta trong việc chấm dứt một loạt các cuộc tấn công kéo dài trong vài tháng qua".

Trong khi đó, ông Ibish chỉ ra rằng chính quyền ông Biden có thể đang cố tránh rơi vào những cạm bẫy chính trị có thể xảy ra nếu ông để Mỹ bị kéo vào cuộc xung đột nghiêm trọng hơn.

"Nếu họ tấn công Iran, những gương mặt dẫn đầu đảng Cộng hòa như ông Donald Trump sẽ cáo buộc ông Biden là kẻ hiếu chiến", ông Ibish nói. "Đó là cái bẫy chính trị. Mọi người đều ý thức được việc này nên họ sẽ không rơi vào cái bẫy đó".

Nguồn: Kinh tế & Đô thị; VietnamPlus; Thanh Niên; BBC; Dân Trí