- Thời sự
.jpg)
Kế hoạch tinh giản bộ máy của Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn được triển khai hết tốc lực bất chấp lệnh trì hoãn của tòa án và các đơn kiện của liên đoàn lao động.
Reuters hôm qua dẫn nguồn tin từ Nhà Trắng cho biết đã có hơn 60.000 trong số khoảng 2 triệu viên chức liên bang đồng ý nghỉ việc để nhận khoản bồi thường hậu hĩnh.
Tinh giản nhiều ban ngành
Ba tuần kể từ khi ông Trump quay lại nhậm chức, kế hoạch tinh giản bộ máy chính quyền liên bang đã được xúc tiến ở nhiều cơ quan và ban ngành. Đài ABC News dẫn một số nguồn thạo tin tiết lộ chính quyền mới ở Washington muốn giảm lực lượng lao động của Cơ quan Phát triển quốc tế Mỹ (USAID) từ con số 14.000 người xuống còn khoảng 300 người.
Còn Đài CNN hôm qua đưa tin hơn 160 viên chức của Cơ quan Bảo vệ môi trường (EPA) được báo phải nghỉ việc hưởng lương trong lúc cơ quan này triển khai sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump nhằm xóa sổ tất cả các văn phòng và chương trình không phù hợp.
Quy trình tinh giản cũng được thực hiện đối với Viện Y tế quốc gia (NIH). Trong đó, hoạt động xét duyệt tiền tài trợ cho các dự án nghiên cứu tiếp tục bị hoãn lại để chờ quyết định mới. Và tờ The Wall Street Journal đưa tin Nhà Trắng đang soạn thảo sắc lệnh hành pháp với nội dung sa thải hàng ngàn viên chức của Bộ Y tế và Dịch vụ nhân sinh. Theo số liệu của Ủy ban Cơ hội nghề nghiệp bình đẳng Mỹ, có hơn 83.000 người đang làm việc cho bộ này.
Cùng ngày 7.2, Reuters dẫn lời Chủ tịch Ủy ban Bầu cử Liên bang Ellen Weintraub cho biết đã nhận được thư sa thải từ chính quyền Tổng thống Trump. Tuy nhiên, bà tuyên bố sẽ chống trả quyết định trên, theo thông báo trên tài khoản X (tên cũ Twitter).
Những trở ngại pháp lý
Một số nỗ lực của Tổng thống Trump cải tổ nhanh chóng bộ máy chính quyền đã bị hoãn lại theo sau phán quyết từ các tòa án, Đài NBC News đưa tin. Rạng sáng qua (giờ VN), thẩm phán liên bang George O'Toole Jr ở TP.Boston (bang Massachusetts) ra phán quyết hoãn lại thời hạn thi hành đề xuất nghỉ việc để nhận được 8 tháng lương. Lẽ ra thời hạn này kết thúc vào 0 giờ ngày 7.2 (giờ VN), giờ đây hạn chót để các viên chức cân nhắc đề xuất trên được dời sang đầu tuần (10.2).
Bên cạnh đó, Tổ chức Ngoại vụ Mỹ và Liên đoàn Lao động chính phủ Mỹ đã thay mặt viên chức, người lao động làm việc cho chính quyền liên bang nộp đơn kiện lên tòa án ở thủ đô Washington. Đơn kiện cáo buộc chính quyền Tổng thống Trump đã có những hành động vi hiến và phi pháp khi ra lệnh USAID ngừng hoạt động.
"Những hành động này tạo ra cuộc khủng hoảng nhân đạo toàn cầu với việc bất ngờ làm gián đoạn công tác quan trọng của các viên chức, bên thụ hưởng và các nhà thầu Mỹ. Hàng ngàn việc làm của người Mỹ đã bị tổn thất và hành vi này đã gây hại cho các lợi ích quốc gia của Mỹ", theo đơn kiện. Các liên đoàn lao động cho rằng quốc hội Mỹ là bên duy nhất có thẩm quyền giải thể USAID.
Trước phán quyết của thẩm phán O'Toole Jr, Nhà Trắng cho rằng việc tạm thời hoãn lại việc thi hành kế hoạch tinh giản sẽ cho phép nhiều viên chức có thêm thời gian cân nhắc đề xuất của chính phủ. "Chúng tôi cảm ơn thẩm phán đã kéo dài hạn chót thi hành để nhiều viên chức liên bang từ chối đến sở làm có thể tiếp nhận đề nghị vô cùng hậu hĩnh và cả đời có một", Reuters dẫn lời thư ký báo chí Nhà Trắng.
Cũng trong sáng qua (giờ VN), Tổng thống Trump thông báo sẽ thiết lập văn phòng tôn giáo ở Nhà Trắng và chỉ đạo Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi dẫn đầu đơn vị chuyên trách với mục tiêu xóa sổ những định kiến chống Thiên Chúa giáo trong nội bộ chính quyền liên bang. Theo Tổng thống Trump, quan điểm của ông về tôn giáo đã thay đổi sau khi ông trải qua hai âm mưu ám sát hụt trong quá trình tranh cử hồi năm ngoái.
Bộ trưởng Bondi cũng cho biết đã giải thể chương trình được triển khai dưới thời Tổng thống Joe Biden nhằm tịch thu các tài sản của những nhà tài phiệt Nga, theo AP.
Tổng thống Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp trừng phạt Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), cáo buộc tổ chức này có "hành động phi pháp và vô căn cứ nhằm vào nước Mỹ và đồng minh thân cận của chúng tôi là Israel".
Ông Trump ký sắc lệnh này khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang thăm Washington.
Tháng 11 năm ngoái, ICC đã phát lệnh bắt giữ ông Netanyahu với cáo buộc phạm tội ác chiến tranh ở Gaza, điều mà Israel bác bỏ. ICC cũng ban hành lệnh bắt giữ một chỉ huy của Hamas.
Một bản ghi nhớ của Nhà Trắng được công bố hôm thứ Năm (6/2) cáo buộc ICC có trụ sở tại The Hague đã tạo ra một "sự đánh đồng đạo đức đáng xấu hổ" giữa Hamas và Israel bằng cách ban hành các lệnh bắt giữ cùng lúc.
Sắc lệnh hành pháp của ông Trump tuyên bố các hành động gần đây của ICC "tạo ra một tiền lệ nguy hiểm" khi khiến người Mỹ đối mặt với nguy cơ "quấy rối, lạm dụng và có thể bị bắt giữ".
"Hành vi ác ý này ngược lại đe dọa xâm phạm chủ quyền của Hoa Kỳ và làm suy yếu công tác an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại quan trọng của chính phủ Hoa Kỳ và các đồng minh của chúng tôi, bao gồm cả Israel," sắc lệnh cho biết.
Hoa Kỳ không phải là thành viên của ICC và đã nhiều lần bác bỏ bất kỳ quyền tài phán nào của cơ quan này đối với các quan chức hoặc công dân Hoa Kỳ.
Nhà Trắng cáo buộc ICC đã áp đặt các hạn chế đối với quyền tự vệ của Israel, trong khi bỏ qua Iran và các nhóm chống Israel.
Trong nhiệm kỳ đầu tiên tại nhiệm, ông Trump đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với các quan chức ICC đang điều tra việc liệu quân đội Hoa Kỳ có phạm tội ác chiến tranh ở Afghanistan hay không. Các lệnh trừng phạt đó đã được chính quyền của Tổng thống Joe Biden dỡ bỏ.
Tháng trước, Hạ viện Hoa Kỳ đã bỏ phiếu trừng phạt ICC, nhưng dự luật đã bị Thượng viện bác bỏ.
ICC được thành lập vào năm 2002 - sau khi Nam Tư tan rã và cuộc diệt chủng ở Rwanda - để điều tra các hành vi tàn bạo bị cáo buộc.
Hơn 120 quốc gia đã phê chuẩn Quy chế Rome - văn bản thành lập ICC - trong khi 34 quốc gia khác đã ký và có thể phê chuẩn trong tương lai.
Cả Hoa Kỳ và Israel đều không tham gia vào Quy chế Rome.
ICC là tòa án xét xử cuối cùng và chỉ can thiệp khi chính quyền cấp quốc gia không thể hoặc không muốn truy tố.
Sắc lệnh hành pháp của ông Trump nêu rõ rằng "cả hai quốc gia [Hoa Kỳ và Israel] đều là những nền dân chủ thịnh vượng với quân đội tuân thủ nghiêm ngặt luật chiến tranh".
Chụp lại hình ảnh,Đống đổ nát của các tòa nhà bị phá hủy, ở Jabalia, phía bắc Dải Gaza, vào ngày 30/1/2025
Trong những tuần cuối cùng tại nhiệm, Tổng thống Biden cũng chỉ trích lệnh bắt giữ ông Netanyahu của ICC, gọi động thái này là "vô lý" và nói rằng giữa Israel và Hamas không có sự tương đương.
Việc ông Trump ký sắc lệnh hành pháp mới nhất diễn ra sau thông báo của ông trong cuộc họp báo chung với thủ tướng Israel vào thứ Ba (4/2) về kế hoạch của Hoa Kỳ nhằm "chiếm lấy" Gaza, tái định cư dân Palestine và biến vùng lãnh thổ này thành "Riviera của Trung Đông".
Sau khi các nhà lãnh đạo Ả Rập và Liên Hợp Quốc lên án ý tưởng này, tổng thống Hoa Kỳ đã tái khẳng định trên nền tảng mạng xã hội Truth Social của mình vào thứ Năm (6/2).
"Israel sẽ trao trả Dải Gaza cho Hoa Kỳ sau khi kết thúc giao tranh," ông Trump viết, ám chỉ đến cuộc chiến giữa Israel và Hamas hiện đang trong thời gian ngừng bắn.
Ông nhắc lại rằng kế hoạch này sẽ gồm cả việc tái định cư người Palestine và sẽ không triển khai bất kỳ binh lính Mỹ nào.
Bài đăng của ông không nêu rõ liệu hai triệu cư dân của vùng lãnh thổ Palestine này có được mời quay trở về hay không, khiến các quan chức phải loay hoay giải thích.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết hôm thứ Tư (5/2) rằng bất kỳ sự di dời nào cũng chỉ là tạm thời.
Bộ trưởng Ngoại giao Marco Rubio cho biết người dân Gaza sẽ rời đi một thời gian "tạm thời" trong khi quá trình tái thiết diễn ra.
Chụp lại hình ảnh,Ông Netanyahu đã có cuộc hội đàm với các nhà lập pháp và quan chức quốc phòng Hoa Kỳ hôm 6/2/2025
Ông Trump đã ký lệnh trừng phạt này khi ông Netanyahu đang tiếp tục chuyến thăm Washington, gặp gỡ các nhà lập pháp từ cả hai đảng Cộng hòa và Dân chủ tại Quốc hội Mỹ.
Thủ tướng Israel cũng tặng ông Trump một máy nhắn tin bằng vàng.
Món quà này ám chỉ đến chiến dịch gây chết người của Israel chống lại Hezbollah vào tháng 9 năm ngoái, sử dụng các thiết bị liên lạc có gắn bẫy mìn.
Hàng chục người đã thiệt mạng và hàng ngàn người bị thương trong các cuộc tấn công đó. Các quan chức Lebanon cho biết có dân thường bị trúng bom trong các vụ nổ.
.jpg)
Liệu những tuyên bố mạnh mẽ mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra gần đây chỉ nhằm mục đích chứng tỏ sự cứng rắn trên trường quốc tế hay còn hàm ý một chính sách đối ngoại mới?
Tuyên bố gây sốc của ông Trump
Tổng thống Donald Trump từng hứa với cử tri về việc kiến tạo một chính quyền sẽ không lãng phí những sinh mạng quý giá của người Mỹ và tiền thuế của dân vào các cuộc chiến xa xôi cũng như để xây dựng những quốc gia khác.
Tuy nhiên, chỉ vài tuần sau khi bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai tại Nhà Trắng, ông Trump đã công bố kế hoạch sử dụng sức mạnh Mỹ để "tiếp quản" và tái thiết Gaza, đe dọa sẽ lấy lại quyền kiểm soát kênh đào Panama và đưa ra ý tưởng Mỹ có thể mua Greenland từ Đan Mạch, quốc gia hiện không có ý định chia sẻ hòn đảo này.
Những tuyên bố hùng hồn chuyển đổi từ "Nước Mỹ trên hết" sang ý tưởng "Nước Mỹ ở khắp nơi" đang khiến ngay cả một số đồng minh của ông Trump cũng phải sửng sốt và tự hỏi liệu ông có thực sự nghiêm túc hay không?
"Việc theo đuổi hòa bình nên là công việc của người Israel và người Palestine", Thượng nghị sĩ Rand Paul, đảng viên đảng Cộng hòa đến từ bang Kentucky và là đồng minh của ông Trump, bày tỏ trên mạng xã hội hôm 5/2.
"Tôi đã nghĩ chúng ta bỏ phiếu cho "Nước Mỹ trên hết". Chúng ta không phải suy nghĩ về một cuộc chiếm đóng nữa để lãng phí tài sản và làm đổ máu binh lính", ông Paul viết.
Tuyên bố gây sốc của Tổng thống Trump hôm 4/2 rằng ông muốn di dời khoảng 1,8 triệu người Palestine khỏi Gaza và tái phát triển vùng đất bị tàn phá bởi chiến tranh này thành "Riviera của Trung Đông" với quyền sở hữu "dài hạn" của Mỹ lại đặt ra những câu hỏi mới về hướng đi trong chính sách đối ngoại của ông trong nhiệm kỳ thứ hai.
Liệu những tuyên bố mạnh mẽ của ông Trump chỉ nhằm mục đích tỏ ra cứng rắn trên trường quốc tế? Hay liệu ông chỉ đang cố gắng thể hiện thái độ ủng hộ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong xử lý vấn đề ngừng bắn với Hamas? Hoặc liệu đề xuất tiếp quản Gaza chỉ xuất phát từ lăng kính của một tổng thống xuất thân từ nhà phát triển bất động sản?
Hay tuyên bố của ông có thể chứa đựng, phần nào đó, tất cả những điều trên?
Dù cho câu trả lời có là như thế nào đi chăng nữa thì hành động của ông Trump đối với Gaza cũng khiến Washington và cả thế giới bối rối khi họ cố gắng tìm hiểu xem học thuyết chính sách đối ngoại của Tổng thống Mỹ đương nhiệm là gì.
Đội ngũ cố vấn xoa dịu
Hôm 5/2, các cố vấn của Tổng thống Trump đã cố gắng xoa dịu những lo ngại về kế hoạch của ông đối với Gaza.
Một ngày trước đó, ông Trump khiến cả thế giới bất ngờ với lời kêu gọi thực hiện một cuộc tái thiết "đẳng cấp thế giới" của Mỹ đối với Gaza, hoạt động sẽ diễn ra sau khi di dời người Palestine sang các quốc gia Ả Rập láng giềng.
Cả Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đều tránh đề cập tới đề xuất của ông Trump rằng người dân Gaza sẽ bị di dời vĩnh viễn.
Ông Rubio cho rằng, đề xuất của ông Trump về việc nắm quyền sở hữu Gaza và tái phát triển khu vực này nên được xem là một đề nghị "hào phóng".
"Đó không phải là một động thái thù địch. Nó nên được coi là một đề nghị rất hào phóng", ông Rubio phát biểu trong chuyến thăm Guatemala.
Theo ông Rubio, mọi người sẽ không thể sống ở Gaza nhiều năm tới vì vùng lãnh thổ này đầy đạn dược chưa nổ và ngổn ngang đổ nát. "Trước mắt, rõ ràng là mọi người sẽ phải sống ở đâu đó trong quá trình tái xây dựng khu vực này", Ngoại trưởng Mỹ nói thêm.
Ông Trump không loại trừ khả năng quân đội Mỹ sẽ được triển khai để thực hiện kế hoạch của mình.
Tuy nhiên, bà Leavitt đã lên tiếng trấn an trước ý kiến cho rằng kế hoạch của ông Trump sẽ gây tổn thất cho người nộp thuế Mỹ hoặc ông Trump sẽ triển khai lực lượng quân đội Mỹ tới đây.
"Tổng thống đã nói rất rõ ràng rằng Mỹ cần tham gia vào nỗ lực tái thiết này để đảm bảo sự ổn định trong khu vực cho tất cả mọi người. Nhưng điều đó không có nghĩa là sẽ có quân đội hiện diện ở Gaza. Cũng không có nghĩa là người nộp thuế Mỹ sẽ tài trợ cho kế hoạch này", bà Leavitt nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.
Nhà Trắng vẫn chưa giải thích ông Trump sẽ thực hiện đề xuất về Gaza theo thẩm quyền nào. Chính quyền cũng chưa làm rõ cách ông Trump sẽ vượt qua sự phản đối gay gắt từ các đồng minh Ả Rập, có cả Ai Cập và Jordan, những nước mà ông kỳ vọng sẽ tiếp nhận người Palestine.
Tuy nhiên, họ khẳng định ông Trump chỉ đang tìm kiếm một giải pháp cho cuộc xung đột kéo dài giữa Israel và Palestine, vốn đã làm rung chuyển khu vực suốt nhiều thập niên và từng khiến nhiều người tiền nhiệm của ông tại Nhà Trắng thất bại.
Bà Leavitt nói: "Tổng thống Trump là một người có tư duy đột phá và một nhà lãnh đạo có tầm nhìn. Ông có thể giải quyết những vấn đề mà nhiều người khác, đặc biệt là ở Washington, cho là không thể giải quyết".
Mặc dù vậy, nhiều đồng minh Trung Đông của Mỹ bác bỏ việc di chuyển những người Palestine đã phải sơ tán ra khỏi Gaza.
Nỗ lực thúc đẩy kế hoạch của ông Trump cũng đã bị các đồng minh châu Âu và Trung Đông phản bác hôm 5/2, trong đó có cả những quốc gia mà ông kêu gọi tiếp nhận hàng trăm nghìn người Palestine mất nhà cửa vì chiến tranh.
Liên đoàn Ả Rập, tổ chức khu vực gồm 22 quốc gia, cho biết đề xuất này "là một công thức cho sự bất ổn". Thủ tướng Anh Keir Starmer nói rằng người Palestine di dời khỏi Gaza "phải được phép trở về nhà".
Trong khi đó, Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock cho rằng việc di dời dân thường Palestine khỏi Gaza sẽ là điều "không thể chấp nhận được" và "vi phạm luật pháp quốc tế".
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, một đồng minh của ông Trump, cho biết "ý tưởng về việc người Mỹ triển khai quân đội tại Gaza là một điều không thể chấp nhận đối với mọi thượng nghị sĩ".
"Vì vậy, tôi đề nghị hãy quay lại những gì chúng ta đã cố gắng làm, đó là chống Hamas và tìm cách để thế giới Ả Rập tiếp quản Gaza và Bờ Tây, theo cách có thể dẫn đến một nhà nước Palestine mà Israel có thể chung sống cùng", ông Graham nhấn mạnh.
Jared Kushner, con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump, kiêm cựu đặc phái viên của ông tại Trung Đông, từ lâu đã ấp ủ tham vọng tái phát triển một số khu vực của Gaza.
Mọi thứ dường như trở nên rõ ràng với Jared Kushner khi ông thảo luận về tương lai của Gaza trong một cuộc phỏng vấn tại Đại học Harvard vào tháng 2/2024.
"Tôi đang ngồi ở Miami Beach ngay lúc này", ông nói, ám chỉ đến văn phòng công ty đầu tư mới của mình, Affinity Partners, tại thành phố ven biển Florida. Đây là nơi đã chứng kiến sự bùng nổ các tòa nhà chọc trời và khách sạn sang trọng trong thập kỷ qua.
Trụ sở chính công ty rộng hơn 1.000 mét vuông của ông Kushner tự hào có cửa sổ từ sàn đến trần, nhìn ra những con sóng ven biển Đại Tây Dương.
Và giống như Miami, ông Kushner suy ngẫm rằng Gaza sở hữu bất động sản ven sông "rất có giá trị", có thể trở thành trung tâm du lịch - nếu người dân Gaza được di dời, ít nhất là tạm thời, khỏi khu vực này.
Giáo sư Tarek Masoud, người dẫn chương trình phỏng vấn khi đó, tỏ ra sốc trước những phát biểu có vẻ vô tình của con rể ông Donald Trump.
"Có ai nói về điều này ở Israel không?", Chủ tịch tổ chức Sáng kiến Trung Đông, đơn vị tổ chức buổi nói chuyện, hỏi. "Tôi không biết" , Kushner nhún vai trả lời.
Sẽ mất ít nhất 15 năm
Đầu tuần này, sau khi ông Trump gây kinh ngạc vì công bố những kế hoạch tương tự, muốn biến Gaza thành "Riviera của Trung Đông" , thế giới hầu như không nói về bất kỳ điều gì khác.
Các nhà phân tích sửng sốt tự hỏi liệu ông Trump, từng là nhà phát triển bất động sản bắt đầu sự nghiệp ở New York vào những năm 1980, có phải chỉ đang mơ về một thỏa thuận để đời, hay đang đưa ra một kế hoạch điên rồ để đánh lạc hướng truyền thông thế giới.
Nhưng chính lời nói của ông Trump - và sự lựa chọn các cố vấn chủ chốt của ông về Trung Đông - cho thấy đây là một điều có thể đã được cân nhắc kỹ lưỡng trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.
Trước khi lên chuyến bay đến Washington vài hôm trước, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ca ngợi quân đội của mình đã "vẽ lại bản đồ" Gaza. Ông nói thêm: "Nhưng tôi tin rằng khi làm việc với Tổng thống Trump, chúng ta có thể vẽ lại xa hơn nữa và tốt đẹp hơn nữa".
Khi đang chờ ông Netanyahu đến, các trợ lý Nhà Trắng nói với ông Trump rằng việc tái thiết Gaza sẽ mất ít nhất 15 năm.
Buổi chiều cùng ngày, ông Trump ký một số sắc lệnh hành pháp, đồng thời cho biết người Palestine "không có lựa chọn nào khác" ngoài việc di dời khỏi Gaza, nơi được coi là "địa điểm bị phá hủy".
Khi cùng ông Netanyahu trò chuyện riêng, ông Trump nói thêm rằng người dân Gaza nên "vui mừng" khi được sống ở một nơi tốt hơn là vùng thảm họa, đồng thời tuyên bố Jordan và Ai Cập sẽ vui vẻ thực hiện kế hoạch của ông.
Đến buổi tối, ông Trump thả "quả bom" gây chấn động khi phát biểu với các phóng viên cùng với ông Netanyahu trong một cuộc họp báo chính thức tại Nhà Trắng, cho biết Mỹ sẽ nắm giữ "vị thế sở hữu lâu dài" dải Gaza sau khi di dời người dân Palestine, xây dựng lại nơi này thành một điểm đến hào nhoáng không chỉ dành cho họ, "cho một nhóm người cụ thể, mà cho tất cả mọi người".
"Đây không phải là quyết định được đưa ra một cách dễ dàng. Tôi không có ý muốn tỏ ra dễ mến, tôi không có ý muốn trở thành một người thông thái", nhưng ông cho biết Gaza sẽ trở thành "Riviera của Trung Đông". Kushner cũng được cho là tham gia biên soạn phát biểu này.
Người bạn thân tỷ phú
Theo tờ Wall Street Journal, vào cuối mùa hè, ông Trump từng nói với ông Netanyahu rằng dải Gaza là một bất động sản hàng đầu và ông nên cân nhắc xem có thể xây dựng loại khách sạn nào ở đó. Tuy nhiên, tờ báo đưa tin rằng kế hoạch Mỹ kiểm soát dải đất này và tự mình xử lý quá trình chuyển đổi chỉ mới được hình thành trong những ngày gần đây.
Theo đó, ông Trump mượn lời khuyên của Steve Witkoff, một người bạn thân của gia đình và là một tỷ phú phát triển bất động sản. Người đàn ông 67 tuổi này kế nhiệm ông Kushner làm đặc phái viên Trung Đông, hứa sẽ "nói chuyện, hợp tác" với Kushner.
Ông Witkoff lần đầu gặp ông Trump vào năm 1986 khi là luật sư bất động sản. Cuộc gặp gỡ được cho là đã truyền cảm hứng cho ông từ bỏ công việc công ty và tự mình tham gia vào lĩnh vực bất động sản.
Năm 2023, ông Witkoff hoàn tất bán Khách sạn Park Lane ở Manhattan cho Cơ quan đầu tư Qatar với giá 623 triệu USD (497 triệu bảng Anh), một thỏa thuận chắc chắn đã lọt vào mắt xanh của tổng thống.
Hai người chơi golf vào cùng ngày mà Thomas Matthew Crooks cố ám sát ông Trump bằng súng trường AR 15, và chính người bạn chơi golf của ông Trump cũng đã được cử đến để tận mắt chứng kiến cảnh tượng ở Gaza vào tuần trước.
Trước chuyến thăm, ông gặp Hoàng tử Faisal bin Farhan al-Saud, Bộ trưởng Ngoại giao Ả-rập Xê Út và Tổng thư ký Tổ chức Giải phóng Palestine tại Riyadh.
Điểm mấu chốt của cuộc thảo luận là kế hoạch của ông Trump nhằm có được thỏa thuận bình thường hóa giữa Israel và Ả Rập Xê-út, một thành tích quan trọng mà ông chưa thể có được trong Hiệp định Abraham thời nhiệm kỳ đầu tiên.
Bên trong dải Gaza, ông Witkoff đến Hành lang Netzarim, ở trung tâm Gaza, và Hành lang Philadelphi ở biên giới phía nam với Ai Cập, khiến ông trở thành một trong số ít quan chức phương Tây chứng kiến sự tàn phá ở mặt đất.
Ông mô tả những thách thức mà Gaza phải đối mặt theo góc nhìn của một ông trùm bất động sản người Mỹ. "Ở bất kỳ thành phố nào tại Mỹ, nếu bị thiệt hại chỉ bằng một phần trăm những gì tôi thấy ở Gaza thôi... sẽ không ai được phép trở về nhà. Nguy hiểm đang ở mức đó. Có 30.000 quả đạn chưa nổ; những tòa nhà có thể đổ bất cứ lúc nào; không có tiện ích; không có nước, điện, khí đốt - không có gì cả. Còn bệnh tật gì đang hoành hành không nữa thì có Chúa mới biết" .
Giống như ông Kushner, ông Witkoff coi những vấn đề dai dẳng của Trung Đông là "một thỏa thuận bất động sản khổng lồ", bạn bè ông nói với tờ Wall Street Journal vào năm ngoái.
Và mặc dù con rể ông Trump không giữ vai trò chính thức nào trong chính quyền mới, nhưng gần đây ông đã nói: "Tôi sẽ cho họ lời khuyên của mình, tôi sẽ giúp họ theo cách họ cần".
Gaza sẽ là vùng đất khó khăn hơn rất nhiều đối với ông Trump và nhóm ông trùm bất động sản của ông. Khả năng cao hơn sẽ là các kế hoạch về Gaza của tổng thống có thể bị loại bỏ vào thời điểm sau đó, nhưng giúp thông qua một thỏa thuận bình thường hóa.
.jpg)
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngay trong những ngày đầu tiên lên nắm quyền đã ra sắc lệnh tạm dừng viện trợ nước ngoài của Mỹ ít nhất 90 ngày và đe dọa giải thể Cơ quan Phát triển quốc tế Mỹ (USAID).
Động thái trên của ông Trump đã làm rúng động trong và ngoài nước Mỹ, nhất là tại các quốc gia vốn lâu nay dựa nhiều vào các chương trình viện trợ của Mỹ.
Tranh cãi quanh USAID
Đã từ lâu viện trợ nước ngoài được coi là công cụ để các nước, nhất là các nước lớn, sử dụng để phát huy ảnh hưởng ra bên ngoài. Viện trợ nước ngoài thường được xem là một bộ phận cấu thành "sức mạnh mềm" của quốc gia, bên cạnh "sức mạnh cứng" là kinh tế, quân sự...
Như giáo sư Joseph Nye, cha đẻ của lý thuyết "sức mạnh mềm", đã nói rằng các quốc gia có thể phát huy ảnh hưởng bằng các biện pháp ép buộc, bằng các lợi ích kinh tế hoặc bằng sức hấp dẫn. Nói cách khác, các quốc gia có thể sử dụng "cây gậy, củ cà rốt hoặc mật ngọt" để khiến các nước khác hành xử theo cách mà mình mong muốn.
Bất kỳ quốc gia nào khi đạt đến trình độ phát triển nhất định, có nguồn lực đủ lớn sẽ tìm cách phát huy ảnh hưởng của mình thông qua viện trợ nước ngoài. Không chỉ có Mỹ, các quốc gia lớn khác đều có các cơ quan thực hiện nhiệm vụ viện trợ nước ngoài như Pháp có AFD, Nhật Bản có JICA, Hàn Quốc có KOICA và Trung Quốc có CIDCA...
Với việc sở hữu nguồn lực lớn, các quốc gia này có thể hào phóng cung cấp viện trợ cho các quốc gia nhỏ và khó khăn hơn, vừa phục vụ cho những mục đích nhân đạo nhưng cũng qua đó thúc đẩy những lợi ích và gia tăng hình ảnh của quốc gia mình.
Được Tổng thống John Kennedy thành lập năm 1961 với mục tiêu sử dụng công cụ viện trợ để thúc đẩy lợi ích của nước Mỹ ở bên ngoài và cạnh tranh với Liên Xô, USAID qua thời gian đã trở thành cơ quan viện trợ phát triển lớn nhất trên thế giới.
Chỉ riêng năm 2023, ngân sách viện trợ nước ngoài của USAID lên đến hơn 43 tỉ USD, đứng đầu thế giới, tuy nhiên con số này cũng chưa chiếm đến 1% ngân sách liên bang của Mỹ. Với phạm vi hoạt động ở hơn 130 nước, USAID đang cung cấp viện trợ cho nhiều lĩnh vực từ y tế, giáo dục... cho đến cả viện trợ quân sự.
Dù có những thành công nhất định nhưng ngay từ khi mới ra đời luôn có những luồng quan điểm khác nhau về sự cần thiết và sự vận hành của USAID.
Những người ủng hộ cho rằng USAID đã góp phần thúc đẩy lợi ích của Mỹ, gia tăng ảnh hưởng của Mỹ ở bên ngoài. Những người chỉ trích thì cho rằng đây là một sự lãng phí nguồn lực, sử dụng vào những dự án không hiệu quả.
Những người Cộng hòa muốn đặt cơ quan này dưới sự quản lý của Bộ Ngoại giao để gắn với những mục tiêu, lợi ích đối ngoại của Mỹ. Còn những người Dân chủ thì cho rằng USAID cần có sự độc lập trong chính sách của mình.
Viện trợ sẽ không còn là "từ thiện"
Dưới con mắt của người Mỹ, dường như nước Mỹ đang quá hào phóng với các quốc gia khác. Trong các cuộc khảo sát, 6 trên 10 người dân Mỹ cho rằng nước Mỹ đang dành quá nhiều ngân sách để viện trợ cho các nước khác.
Do đó không có gì khó hiểu khi USAID đã trở thành một trong những cơ quan đầu tiên lọt vào tầm ngắm của Ban Hiệu suất Chính phủ Mỹ (được Tổng thống Trump lập ra để tái cấu trúc các cơ quan liên bang). Người đứng đầu cơ quan này, tỉ phú Elon Musk, đã so sánh USAID là "một tổ chức tội phạm".
Liệu rằng việc đóng cửa USAID sẽ mở ra khoảng trống cho các nước khác, nhất là những nước được coi là đối thủ và đang cạnh tranh ảnh hưởng với Mỹ như Trung Quốc, Nga... lấp vào đó không?
Có lẽ điều đó sẽ diễn ra ở một số địa bàn và trong một số vấn đề nào đó nhưng chắc chắn Mỹ sẽ không từ bỏ một công cụ hữu hiệu như vậy để thúc đẩy lợi ích của mình. Thêm vào đó, rất khó cho một quốc gia nào có thể có được nguồn lực to lớn để sử dụng một cách hào phóng vào mục đích viện trợ cho các nước khác như Mỹ.
Nhưng với những gì đang diễn ra trên thế giới, nhất là xu hướng đơn phương và chính trị nước lớn như hiện nay, thời kỳ của những nguồn viện trợ với ít điều kiện ràng buộc sẽ không còn nữa.
Viện trợ nước ngoài sẽ không còn là "từ thiện", như lời của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, mà ngày càng gắn liền hơn với lợi ích đối ngoại của nước cung cấp, thậm chí gắn liền với những yêu cầu đổi chác lợi ích. Các nước nhỏ, kém phát triển có lẽ sẽ phải đáp ứng nhiều điều kiện hơn, chấp nhận nhân nhượng hơn để đổi lấy nguồn viện trợ từ các nước giàu.
Có thể trong thời gian tới USAID sẽ phải cải tổ sâu rộng hoặc thậm chí bị đóng cửa và được thay thế bởi một cơ quan khác. Tuy nhiên viện trợ nước ngoài sẽ vẫn là một công cụ được sử dụng để phát huy ảnh hưởng của nước Mỹ ra bên ngoài.
Với cách làm của Tổng thống Trump, không khó để nhận thấy viện trợ cũng như thương mại sẽ được sử dụng để gây sức ép, thậm chí để đánh đổi lợi ích với những quốc gia khác. "Cây gậy, củ cà rốt và mật ngọt" sẽ vẫn luôn được sử dụng là công cụ trong quan hệ giữa các nước, cho dù dưới chính quyền nào.
Nguồn: Thanh Niên; BBC; Dân Trí; Soha; Tuổi Trẻ
Việt Nam: Khách đi Trung Quốc top đầu thế giới; Dự án đường sắt 30.000 tỷ gặp khó; Siêu máy bay, thử thành công ở Pháp; Công trình 9.000 tỷ; Chuyển nhượng bất động sản 2026
Thế giới: Châu Âu không có chỗ trong đàm phán; Nga chuẩn bị trừng phạt Châu Âu; Nguy cơ vỡ nợ toàn cầu; Chiến sự Ukraine 8/11; Tàu chiến hướng về Trung Đông
Việt Nam: Hồ nước nhân tạo lớn nhất; Nhà mặt phố cổ treo biển cho thuê; Vụ Tập đoàn Dương Đông; Nutifood đề xuất đầu tư hai công viên ven sông; Hồi sinh dự án thép 8.000 tỷ
Người Việt hải ngoại: “Con gái” Quỳnh Kool được Hàn Quốc để mắt; Cô gái Pháp tìm được gia đình; Nam danh ca về diễn lần cuối; “Mùa kinh doanh” mới Ngày Văn Hóa
Người Việt hải ngoại: Về nước sau đột quỵ; Xây dựng cộng đồng ở Khammouane; Thanh toán số xuyên biên giới; Doanh nghiệp ra nước ngoài; Miss Business World 2026 ở Mỹ
Việt Nam: “Siêu” cầu vượt sông Hồng; Cắt khúc, vo tròn vụ việc xử lý hành chính; Đề xuất siết người bỏ cọc; Doanh nghiệp tăng tuyển dụng cuối năm; Đà Nẵng vào top điểm đến thế giới
Việt Nam: Phở Tư Lùn lại bị xử phạt; Khu nghỉ dưỡng “đẹp bậc nhất vịnh Bắc Bộ”; Mua 14 đoàn tàu từ Trung Quốc; Siêu dự án cao tốc 63.000 tỷ; Giữ ngôi số 1 du lịch châu Á
Người Việt hải ngoại: Cô gái làm tiếp viên cho Ả Rập; Phương Oanh đưa các con đi Hàn; Bắc cây cầu kết nối quê hương; Cơ hội làm ăn ở Nhật; Kết nối người Việt với quốc tế
Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá