Mỹ hoãn xử vụ kiện ông Trump can thiệp bầu cử ở thủ đô Washington

Một thẩm phán liên bang Mỹ đã ra lệnh hoãn ngày xét xử các cáo buộc cựu Tổng thống Donald Trump can thiệp bầu cử ở thủ đô Washington vì những kháng nghị về quyền lực của lãnh đạo Nhà Trắng.

Theo CNN, tòa án ở Washington ban đầu dự kiến tổ chức phiên xét xử vào ngày 4/3.

Tuy nhiên, vụ án đã bị đình chỉ tạm thời trong khi một tòa phúc thẩm liên bang xem xét các lập luận của cựu Tổng thống Trump rằng, ông nên được miễn trừ truy tố vì vai trò lãnh đạo Nhà Trắng, vào thời điểm xảy ra vụ những người ủng hộ quá khích gây bạo loạn chết người trên Đồi Capitol ngày 6/1/2021 nhằm đảo ngược kết quả tổng tuyển cử năm 2020. Tòa phúc thẩm hiện vẫn chưa đưa ra phán quyết về vấn đề miễn trừ.

Trước khi Thẩm phán liên bang Tanya Chutkan hôm 2/2 chính thức ra lệnh hoãn ngày xét xử vụ án liên quan đến ông Trump ở Washington, nhiều nhà quan sát đã đề cập đến khả năng này.

Hồi tháng 1, đội ngũ pháp lý của ông Trump than phiền, các công tố viên vẫn tiếp tục đệ trình hồ sơ tòa án, mặc dù vụ việc đã tạm bị đình chỉ. Thẩm phán Chutkan cảnh báo nhóm của Công tố viên đặc biệt Mỹ Jack Smith rằng, họ không nên tiếp tục làm như vậy nếu không có sự cho phép của bà.

Việc hoãn xét xử được coi là một thắng lợi đối với ông Trump, người đã nhiều lần tìm cách trì hoãn phiên tòa cho đến sau cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024. Song, hiện vẫn chưa rõ liệu cựu tổng thống có thành công trong việc trì hoãn phiên tòa cho đến sau các cuộc bỏ phiếu vào tháng 11 năm nay hay không.

Hai cố vấn của ông Trump tiết lộ, đội ngũ pháp lý của cựu tổng thống sẽ tiếp tục thúc đẩy việc trì hoãn xét xử thêm nữa. Trọng tâm của họ là trong sắc lệnh tòa án mới nhất, thẩm phán Chutkan vẫn chưa ấn định ngày xét xử mới.

Cuộc đua 'đốt tiền' của các ứng viên tổng thống Mỹ

Cả ông Trump và Biden đang huy động được lượng tiền tranh cử khổng lồ, nhưng cựu tổng thống Mỹ đang chi vượt cả thu vì các rắc rối pháp lý.

Cựu tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn là một nhà gây quỹ mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Nhưng ông phải đang đổ tiền vào các chi phí pháp lý.

Tổng thống Joe Biden sẽ có rất nhiều khoản phải chi cho chiến dịch tranh cử, nhưng hồ sơ tài chính chiến dịch mới cho thấy ông đang xây dựng một cỗ máy kiếm tiền đáng gờm.

Theo báo cáo tài chính chiến dịch tranh cử nộp hôm 31/1 cho Ủy ban Bầu cử Liên bang, cả hai người đều đã huy động được hàng chục triệu USD trong quý cuối cùng của năm 2023. Nhưng họ đang tiêu số tiền đó theo những cách rất khác.

Trong năm 2023, Tổng thống Biden dần dần xúc tiến hoạt động tranh cử của mình trước khi tăng tốc đáng kể vào cuối năm. Thông qua các ủy ban hành động chính trị (PAC) và nhiều phương thức gây quỹ khác nhau, ông bước sang năm 2024 với hơn 117 triệu USD tiền mặt, song chi tiêu trong ba tháng cuối năm 2023 nhiều hơn so với 9 tháng trước đó cộng lại.

Các báo cáo cũng làm sáng tỏ nhiều phần trong chiến dịch tranh cử của cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley với tư cách đối thủ cuối cùng của ông Trump trên đường đua đảng Cộng hòa.

Haley và siêu PAC của bà đã trở thành "con cưng" trong mắt hàng loạt nhà tài trợ lớn thuộc đảng Cộng hòa vào cuối năm ngoái, mặc dù không rõ điều này có đủ giúp bà vượt qua cuộc bầu cử sơ bộ ngày 24/2 ở Nam Carolina hay không. Haley đã phải chịu thất bại đáng thất vọng trước ông Trump trong hai cuộc bầu cử sơ bộ tại Iowa và New Hampshire, điều làm giảm đáng kể động lực tranh cử.

Với cựu tổng thống Trump, mạng lưới các PAC của ông đã huy động được khoảng 200 triệu USD trong năm 2023.

Ủy ban gây quỹ chung, phương tiện gây quỹ chính cho chiến dịch tranh cử của Trump, đã mang về số tiền khổng lồ 75 triệu USD trong nửa cuối năm 2023. Cựu tổng thống tiếp tục nhận được ủng hộ mạnh mẽ từ những nhà tài trợ nhỏ, chiếm 1/3 tổng số tiền quyên góp.

Nhưng hồ sơ của cựu tổng thống Trump cho thấy trong lúc cố gắng giành vé đề cử từ đảng Cộng hòa, ông còn phải chỉ một lượng lớn tiền cho các vụ kiện tụng và truy tố. Chiến dịch tranh cử của Trump và các nhóm liên kết đang đốt tiền với tốc độ thậm chí còn nhanh hơn mức ông có thể gây quỹ, với tổng chi xấp xỉ 210 triệu USD trong năm 2023.

Họ vẫn bước sang năm 2024 với vốn dương do nguồn tiền huy động mạnh từ các năm trước, nhưng chi tiêu ở mức cao hơn thu vẫn là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cho năm tổng tuyển cử.

Những khoản chi tiêu phần lớn bắt nguồn từ các rắc rối pháp lý của cựu tổng thống. Hai trong số các ủy ban chính trị của ông phải bỏ ra tổng cộng 50 triệu USD chi phí pháp lý vào năm ngoái, trở thành hạng mục chi tiêu lớn nhất. Chi phí pháp lý thậm chí còn nhiều hơn cả tiền chạy quảng cáo, tiền lương nhân viên hay các khoản chi tiêu cho chiến dịch tranh cử điển hình khác.

MAGA Inc., siêu PAC hỗ trợ chiến dịch tranh cử của Trump, cũng đã phải cấp cho ủy ban lãnh đạo hàng chục triệu USD giúp trang trải các chi phí pháp lý, lưu ý rằng số tiền trên lẽ ra có thể được sử dụng để thúc đẩy ông Trump trở thành ứng viên tổng thống.

Trump vẫn còn nhiều tiền mặt trong ngân hàng và có khả năng huy động thêm. Nhưng các khoản chi được ghi nhận đã nêu bật một thách thức thực sự đối với cựu tổng thống khi bước vào năm bầu cử. Ông đang chuyển hướng ngày càng nhiều nguồn lực của mình khỏi chiến dịch tranh cử để giải quyết các vấn đề pháp lý và chúng sẽ ngày càng trở nên tốn kém hơn.

Về phần Tổng thống Biden, ông đã tăng tốc chi tiêu trong ba tháng cuối năm 2023 song con số vẫn nhỏ hơn nhiều so với số tiền Trump bỏ ra. Chiến dịch tranh cử của ông chi 19,3 triệu USD trong quý 4 năm ngoái, nhiều hơn cả ba quý đầu năm cộng lại, với chỉ hơn 14 triệu USD.

Trong số này, khoảng 12 triệu USD dành cho quảng cáo. Từ tháng 8 năm ngoái, chiến dịch của Tổng thống Biden đã tham gia vào một chiến dịch quảng bá kéo dài trên 7 bang chiến trường, gồm Arizona, Georgia, Michigan, Nevada, Bắc Carolina, Pennsylvania và Wisconsin. Nhưng trong thời gian đó, các cuộc thăm dò đều cho thấy ông vẫn bị tụt lại phía sau cựu tổng thống Trump.

Biden và các đồng minh vẫn còn lượng tiền dồi dào để tiếp tục nỗ lực quảng bá. Chỉ trong tuần qua, Future Forward, siêu PAC ủng hộ Tổng thống Biden, đã bắt đầu đặt trước một chiến dịch quảng cáo trị giá 250 triệu USD cho mùa thu.

Tháng trước, các thành viên của Future Forward cho biết nhóm đã huy động được 208 triệu USD chỉ riêng trong năm 2023.

Với Haley, quy mô cỗ máy huy động tiền của bà đến nay vẫn khá khiêm tốn. Không ít người cho rằng bà không thể có đủ tiềm lực tài chính để đối đầu cựu tổng thống Trump.

So với một số đối thủ đã rời đường đua, như Thống đốc Florida Ron DeSantis, Haley đã chi tiêu khá thận trọng trong những tháng đầu tranh cử. Chiến dịch của bà huy động được 17,3 triệu USD, chi 14,3 triệu USD trong quý cuối năm ngoái và bà bước vào năm 2024 với 14,5 triệu USD trong ngân hàng.

Số tiền trên là một trong những động lực giúp Haley có thể tiếp tục tham gia cuộc đua cho đến hết cuộc bầu cử sơ bộ ngày 24/2 ở Nam Carolina.

Nhưng cách Haley huy động tiền cũng nói lên rất nhiều điều về chiến dịch tranh cử của bà và lý do bà gặp khó khăn trong việc bắt kịp ông Trump.

Theo phân tích từ Politico, trong toàn bộ ủy ban vận động tranh cử và ủy ban gây quỹ chung của bà, Haley đã huy động được khoảng 10,6 triệu USD từ các nhà tài trợ đóng góp dưới 200 USD. Đay chỉ là một phần nhỏ trong số tiền quyền góp từ những nhà tài trợ nhỏ mà cựu tổng thống Trump nhận được trong cùng kỳ.

"Các nhà quyên góp nhỏ không chỉ là nguồn gây quỹ quan trọng, mà còn có thể là dấu hiệu cho thấy những người ủng hộ nhiệt thành nhất của đảng nằm ở đâu", bình luận viên Steven Shepard và Jessica Piper từ Politico nhận định. "Sức hút với các nhà tài trợ nhỏ cho thấy ảnh hưởng của ông Trump với toàn bộ cử tri nền tảng của đảng Cộng hòa. Đây là lợi thế đáng kể mà ông vẫn duy trì được trước bà Haley khi vòng bầu cử sơ bộ tiếp theo chuẩn bị diễn ra".

Đằng sau quyết định tấn công của TT Biden: Chiến tranh Mỹ - Iran có nguy cơ bùng phát?

Ông Biden không có nhiều lựa chọn khi quyết định tấn công nhằm vào các mục tiêu có liên quan tới Iran, CNN nhận định.

Quân đội Mỹ ngày 2/2 đã tiến hành không kích nhằm vào hơn 85 mục tiêu ở Iraq và Syria, có liên quan tới Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cùng các nhóm vũ trang mà Mỹ cho là Iran hậu thuẫn. Đây được cho là động thái nhằm đáp trả cho cuộc tấn công hồi cuối tuần trước tại Jordan khiến 3 lính Mỹ thiệt mạng.

Những cuộc tấn công, trong đó có sử dụng các máy bay ném bom tầm xa B-1 được điều tới từ Mỹ, là đợt đầu tiên trong loạt phản ứng đa tầng mà chính quyền của Tổng thống Biden dự tính. Theo truyền thông Mỹ, Washington dự kiến sẽ tiến hành thêm nhiều chiến dịch quân sự trong vài ngày tới.

Ngắn, sắc bén nhưng không bất ngờ

Đánh giá về các cuộc không kích hôm 2/2, CNN cho rằng, mục đích của động thái này là để tạo cảm giác tàn khốc, và đó cũng có thể là cảm nhận của các nhóm phiến quân mục tiêu khi hứng chịu các đợt tấn công.

Tuy nhiên, tính đến thời điểm này, hoạt động không kích nhằm vào hơn 85 mục tiêu ở Iraq và Syria được CNN cho là phản ứng đáp trả tương đối hạn chế trước tổn thất tồi tệ nhất về người mà Mỹ phải trải qua tại khu vực này trong gần 3 năm qua.

Theo nhận định của CNN, cuộc tấn công đêm 2/2 cố gắng "tạo tiếng động lớn" nhưng nhiều khả năng sẽ "không vang dội lâu".

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ cho biết, Mỹ đã điều các máy bay ném bom hạng nặng tới tấn công hơn 85 mục tiêu ở 7 địa điểm. Các cuộc không kích có thể được tính toán để tạo ra nhiều thiệt hại hơn vào sáng hôm sau nhưng tổn thất này vẫn còn xa so với điều mà Lầu Năm Góc có thể truyền đạt.

Theo thông tin từ Nhà Trắng, cuộc tấn công của Mỹ nhằm đáp trả Iran kéo dài 30 phút. Chiến dịch ngắn, có thể coi là sắc bén, nhưng hoàn toàn không hề gây bất ngờ. Đó là một lựa chọn rõ ràng và có tính toán, CNN nhận định.

Chính quyền của Tổng thống Biden đã đối diện với một nhiệm vụ gần như bất khả thi: Vừa phải tấn công đủ mạnh để thể hiện được lập trường của mình, nhưng cũng phải đảm bảo đối thủ có thể chịu đựng được mà không tấn công đáp trả.

Mỹ đã điện báo phản ứng của mình trong vòng 5 ngày, các quan chức cấp cao của Mỹ nắm được bản chất, mức độ nghiêm trọng của sự vụ và thậm chí còn ám chỉ về các mục tiêu trong kế hoạch.

Phát ngôn viên Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ John Kirby cho biết, Mỹ đã báo cho chính quyền Iraq về kế hoạch trước khi tiến hành không kích dù Mỹ không liên lạc gì với Iran kể từ vụ tấn công ở Jordan.

Theo CNN, động thái cảnh báo này nhiều khả năng được đưa ra nhằm giảm thiểu nguy cơ hiểu lầm, và có lẽ là tạo điều kiện cho các phiến quân chuyển dịch địa điểm, giảm bớt tổn thất về người. Việc này cũng có thể nhằm mục đích đảm bảo các cuộc tấn công của Mỹ không bị nhầm tưởng là của Israel.

(Nếu cuộc tấn công do Israel thực hiện thì động thái này có nguy cơ châm ngòi cho hành động trả đũa nhằm vào người Israel và rủi ro tạo ra một vòng xoáy leo thang mới.)

Nguy cơ Mỹ - Iran đối đầu ở mức nào?

Việc xung đột diện rộng chưa bùng phát ở Trung Đông 4 tháng sau khi Hamas tấn công Israel (gây ra tình trạng xung đột kéo dài ở Gaza) gần như là một phép màu.

Thế nhưng nói về cuộc tấn công trả đũa của Mỹ đêm 2/2, CNN cho rằng, bất chấp căng thẳng âm ỉ giữa Mỹ cùng đồng minh và các lực lượng ủy nhiệm của Iran, nguy cơ bùng phát xung đột diện rộng vẫn không lớn.

Theo CNN, có một vài trường hợp dẫn tới khả năng bùng phát chiến tranh, hoặc là cả hai phía đều mong muốn (trường hợp này thì rất hiếm hoi), phổ biến hơn là khi cả hai bên xác định xung đột là không tránh khỏi, đôi khi là do họ không còn không gian cho ngoại giao nữa, hoặc họ bị cuốn vào theo một vòng xoáy leo thang điên cuồng.

"Cuộc đáp trả của chúng tôi bắt đầu ngày hôm nay và sẽ còn tiếp diễn vào thời điểm, cũng như địa điểm mà chúng tôi lựa chọn", ông Biden nói trong một thông cáo, cho thấy Mỹ vẫn sẽ tiếp tục các cuộc tấn công. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin cũng nhấm nmạnh: "Đây mới chỉ là khởi đầu".

Tuy nhiên, Reuters dẫn nguồn Lầu Năm Góc cho biết, Mỹ không muốn chiến tranh với Iran và tin rằng Iran cũng không muốn xung đột.

Cả Iran và Mỹ đều không muốn chiến tranh xảy ra.

Chính quyền của ông Biden đang đứng trước một cuộc bầu cử lớn. Họ thực sự không cần tới một cuộc phiêu lưu tốn kém nào khác, không muốn đối mặt với rắc rối về chính sách với Israel hay thậm chí là tình trạng giá dầu gia tăng.

Kinh tế Iran thì vẫn bấp bênh, bất ổn trong nước vẫn chưa phải ký ức xa vời và bản thân nước này thì đang ấp ủ những mục tiêu lớn hơn về gây dựng ảnh hưởng trong khu vực, tận dụng mối quan hệ với Moscow.

Chính vì những lẽ đó, CNN cho rằng, đối với cuộc khủng hoảng này, cả Tehran và Washington sẽ sẵn lòng bỏ qua phương án đối đầu trực tiếp.

Kể từ ngày 7/10/2023, Iran được cho là đã gia tăng làm giàu uranium ở mức hơn 83% tinh khiết, rất gần với cấp độ vũ khí. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết, có khả năng, quá trình làm giàu uranium của Iran đã chậm lại trong vài tuần gần đây nhưng nguy cơ phổ biến hạt nhân thì gần hơn.

CNN nhận định, nhiều khả năng sẽ xuất hiện những quan điểm chỉ trích chính quyền ông Biden vì không đưa ra các phản ứng mạnh mẽ và thẳng thừng như ông Trump hồi 2020. Nhưng quan niệm cho rằng vũ lực là phương tiện duy nhất để thể hiện sức mạnh rất nguy hiểm.

Lựa chọn của Biden

Tình trạng bất ổn và hàm chứa nhiều nguy cơ đã khiến ông Biden không có nhiều lựa chọn.

Khi người tiền nhiệm của ông, Donald Trump, ra lệnh tấn công nhằm vào nhân vật quân sự tối cao của Iran, Tướng Quds Qasem Soleimani hồi 2020, khu vực này vẫn còn cách xa bờ vực khủng hoảng.

Tuy nhiên, nguy cơ bùng phát một cuộc đối đầu toàn diện vào 2024 là lớn nhất trong nhiều thập kỷ. Những sai lầm, hoặc thành công không mong đợi, có thể tạo ra các chuỗi sự kiện, và từ đó dẫn đến xung đột diện rộng không thể tránh khỏi.

Mỹ có thể gây ra rất nhiều thiệt hại, ở bất cứ đâu họ tìm kiếm, vào bất kỳ thời điểm nào. Cho đến thời điểm hiện tại, Biden không đưa thêm lính Mỹ tới nơi diễn ra xung đột trên danh nghĩa trả thù cho cái chết của 3 người đồng đội. CNN cho rằng, đó không phải là một quyết định yếu đuối.

Hãng thông tấn Mỹ nhấn mạnh, nên nhớ một điều rằng, quyết định mạnh mẽ của ông Trump hồi 2020 cũng không giúp Mỹ tránh được việc đi tới bước đường hiện tại.

Mỹ ồ ạt tập kích Trung Đông

Mỹ xác nhận tập kích hơn 85 mục tiêu ở Iraq và Syria có liên quan đến Iran và các lực lượng vũ trang được Tehran hậu thuẫn. Đây có thể mới chỉ là khởi đầu.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết, lực lượng của họ bắt đầu tập kích các mục tiêu ở Iraq và Syria lúc 16h ngày 2/2 theo giờ địa phương.

CENTCOM cho hay, chiến dịch không kích có sự tham gia của "rất nhiều máy bay chiến đấu", trong đó có máy bay ném bom tầm xa xuất kích từ Mỹ và thả hơn 125 quả đạn, tên lửa vào mục tiêu ở Iraq, Syria.

Đợt tập kích nhằm vào hơn 85 mục tiêu bao gồm các sở chỉ huy, trung tâm tình báo, kho chứa tên lửa, máy bay không người lái, mạng lưới hạ tầng logistics" liên quan đến Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và các nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn.

"Lực lượng quân sự của chúng tôi đã tiến hành các cuộc tấn công vào bảy cơ sở, trong đó bao gồm hơn 85 mục tiêu ở Iraq và Syria, mà Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và các lực lượng dân quân liên kết sử dụng để tấn công lực lượng Mỹ. Đây mới chỉ là khởi đầu", Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin cho hay.

Giới quan sát nhận định đây có thể mới chỉ là khởi đầu của một chiến dịch tập kích với quy mô lớn hơn trước đó nhằm đáp trả vụ tấn công nhằm vào căn cứ quân sự của Washington ở Jordan cuối tháng trước khiến 3 binh sĩ thiệt mạng, hơn 40 người bị thương.

Ngay sau những tin tức về đợt không kích đáp trả, Nhà Trắng đăng tải phát biểu của Tổng thống Joe Biden. Chủ nhân Nhà Trắng nói rằng, Mỹ sẽ tiếp tục các hoạt động đáp trả vào thời điểm phù hợp và theo lựa chọn của Washington.

"Chiều nay, theo chỉ đạo của tôi, quân đội Mỹ đã tấn công mục tiêu tại các cơ sở ở Iraq và Syria mà IRGC và lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn. Hành động đáp trả của chúng tôi bắt đầu từ hôm nay và sẽ tiếp tục vào những thời điểm, địa điểm mà chúng tôi lựa chọn", ông cho hay.

Trước đó một ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin tuyên bố, chiến dịch đáp trả của Washington được chia thành nhiều giai đoạn và phụ thuộc vào tình hình thực tế.

Ông nói, kế hoạch của Washington là đảm bảo các hoạt động đáp trả không khiến tình hình leo thang nghiêm trọng. Ông nhấn mạnh, Mỹ không muốn xung đột với Iran, không tìm kiếm xung đột ở Trung Đông hay bất cứ đâu trên thế giới.

Bộ trưởng Austin nói thêm: "Chúng tôi không tìm kiếm xung đột ở Trung Đông hay bất kỳ nơi nào khác, nhưng chúng tôi sẽ không tha thứ cho các cuộc tấn công vào lực lượng Mỹ. Chúng tôi sẽ thực hiện mọi hành động cần thiết để bảo vệ nước Mỹ, bảo vệ lực lượng và lợi ích của chúng tôi".

Theo thông tin ban đầu từ Cơ quan Giám sát Nhân quyền Syria, vụ không kích vào miền Đông Syria khiến ít nhất 13 tay súng có mối liên hệ với Iran thiệt mạng. Đợt không kích phá hủy 17 vị trí đồn trú của lực lượng dân quân thân Iran gần biên giới giữa Syria và Iraq. Trong khi đó, tại thành phố Deir ez-Zor, miền Đông Syria, ít nhất 6 thành viên nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn và 4 người khác bị thương.

Một quan chức quân đội Mỹ cho biết, đợt tấn công kéo dài khoảng 30 phút. Người phát ngôn Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng John Kirby khẳng định, các mục tiêu "đã được chọn lựa kỹ càng để tránh thương vong cho dân thường và dựa vào bằng chứng rằng chúng có liên quan đến các vụ tấn công lực lượng Mỹ ở khu vực".

Đợt tấn công không nhằm trực tiếp vào Iran hay các lãnh đạo cấp cao của IRGC bên trong lãnh thổ Iran. Tuy nhiên, quân đội Iraq chỉ trích cuộc không kích đã "vi phạm chủ quyền của Iraq, làm suy yếu những nỗ lực của chính phủ Iraq và tạo ra mối đe dọa có thể khiến Iraq và khu vực phải gánh chịu những hậu quả thảm khốc".

Mỹ - Trung trong 'cuộc chiến giáo nhọn - khiên dày' trên biển

\

Trong khi Mỹ thể hiện sức mạnh quân sự răn đe với lực lượng tàu chiến hùng hậu thì Trung Quốc đẩy mạnh nguồn lực tên lửa đối hạm giữa bối cảnh 2 bên quyết liệt cạnh tranh ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Ngày 1.2, tờ Nikkei Asia đưa tin Mỹ vừa triển khai tổng cộng 3 tàu sân bay đến vùng tây Thái Bình Dương.

Washington tăng cường lực lượng

Cụ thể, tuần qua, hải quân Mỹ đã cho phép một số nhà báo lên tàu sân bay USS Carl Vinson để theo dõi cuộc tập trận chung của chiến hạm này với tàu khu trục trực thăng JS Ise của Nhật Bản ở vùng biển gần Philippines. Tham gia cuộc tập trận còn có tàu sân bay USS Theodore Roosevelt của Mỹ.

Như vậy, cùng với tàu sân bay USS Ronald Reagan đang đồn trú tại Nhật Bản, Mỹ đã điều tổng cộng 3, trong số 11 tàu sân bay của nước này, đến khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (Indo-Pacific). Không những vậy, giữa lúc vùng Trung Đông có nhiều bất ổn như hiện nay, Mỹ vẫn rút bớt tàu sân bay USS Gerald R. Ford nên hiện chỉ còn triển khai duy nhất tàu sân bay USS Dwight D. Eisenhower tại khu vực này.

Vì thế, việc Mỹ đang duy trì đến 3 tàu sân bay ở Indo-Pacific được đánh giá là một động thái răn đe rõ ràng nhằm vào Trung Quốc. Tờ Nikkei Asia dẫn lời nghị sĩ Rob Wittman, Phó chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ, thừa nhận đó là một sự răn đe của Washington đối với Bắc Kinh để phòng ngừa những động thái quân sự quá mức nhằm vào Đài Loan.

Chiến lược của Bắc Kinh

Trong khi đó, thời gian qua, Trung Quốc tăng cường theo đuổi chiến lược phong tỏa chống tiếp cận (A2/AD) nhằm đẩy lùi sức mạnh quân sự Mỹ ra khỏi khu vực tây Thái Bình Dương.

Cuối tháng 1, tờ South China Morning Post đưa tin quân đội Trung Quốc (PLA) vừa tiến hành nghiên cứu mô phỏng trên máy tính về việc sử dụng tên lửa hành trình bội thanh (nhanh gấp 5 - 10 lần tốc độ âm thanh) tầm bắn hơn 1.000 km kết hợp cùng hệ thống vũ khí không gian để tấn công tàu chiến Mỹ. Loại tên lửa này sẽ bay lên độ cao 200 km để hạn chế bị phát hiện rồi từ trên tấn công xuống, kết hợp cùng một số kỹ thuật gây nhiễu để tàu chiến Mỹ khó phán đoán.

Đây được xem là bước tiến mới của Trung Quốc sau khi đã phát triển nhiều loại tên lửa đạn đạo đối hạm như Đông Phong 16 (DF-16), Đông Phong 21 (DF-21)…

Đánh giá về cuộc thử nghiệm trên khi trả lời Thanh Niên ngày 2.2, cựu đại tá Carl O.Schuster (cựu Giám đốc bộ phận điều hành của Trung tâm tình báo hỗn hợp - Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương của hải quân Mỹ, đang giảng dạy ở Đại học Hawaii Thái Bình Dương) cho rằng đó chính là mục tiêu mà PLA muốn đạt được về khả năng tác chiến trong 10 - 15 năm nữa.

Cũng trả lời Thanh Niên, TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) phân tích: "Trung Quốc đang phát triển tên lửa đối hạm để khiến các tàu chiến Mỹ phải rời xa khu vực eo biển Đài Loan nhằm hạn chế rủi ro. Qua đó, Bắc Kinh có thể tăng cường sức ép quân sự ở eo biển này".

"Tuy nhiên, nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ có hệ thống phòng thủ tên lửa. Và tên lửa truyền thống của Trung Quốc không thể xuyên thủng các hệ thống phòng thủ này. Vì vậy, Trung Quốc đang phát triển vũ khí siêu thanh", TS Nagao đánh giá.

Ông phân tích thêm: "Tốc độ siêu thanh có nghĩa là rất khó để dẫn đường bắn trúng mục tiêu. Trong đó, với tên lửa tầm xa, nhóm chỉ huy và kiểm soát ở xa mục tiêu và mất nhiều thời gian hơn để liên lạc với tên lửa sau khi phóng tên lửa. Vì vậy, Trung Quốc đang tập trung vào các vệ tinh không gian cho phép dẫn đường tên lửa dễ dàng hơn".

Theo TS Nagao, những diễn biến này cho thấy các cuộc chạy đua tên lửa phụ thuộc vào tài sản không gian. "Cả Mỹ và Trung Quốc đều cạnh tranh phát triển vũ khí không gian nhằm tiêu diệt các vệ tinh không gian có thể dẫn đường cho tên lửa. Không gian hiện là một khu vực quan trọng", vị chuyên gia nhận định.

Nguồn: Vietnamnet; Vnexpress; Soha; Dân Trí; Thanh Niên