Bước tiến mới trong nỗ lực chống di cư bất hợp pháp của Mỹ và Mexico

Ngày 6/2, Mexico và Mỹ nhất trí tăng cường phối hợp giải quyết vấn đề người di cư, trong đó nhấn mạnh việc hỗ trợ cải thiện tình hình kinh tế các nước trong khu vực và đối thoại thường xuyên với các quốc gia là nơi xuất phát của dòng người di cư.

Tại buổi làm việc ở thủ đô Mexico City giữa Tổng thống Mexico Andrés Manuel López Obrador và phái đoàn cấp cao của Mỹ do Cố vấn An ninh nội địa Nhà Trắng Elizabeth Sherwood-Randall dẫn đầu, hai bên nhất trí giải quyết tận gốc tất cả nguyên nhân dẫn đến vấn nạn di cư gây nhức nhối hiện nay.

Ngoài ra, Mexico và Mỹ đã bàn thảo biện pháp ngăn chặn buôn bán ma túy tổng hợp và vũ khí xuyên biên giới, cho rằng đây là nguyên nhân trực tiếp khiến tỷ lệ tội phạm, cũng như các vụ vi phạm pháp luật ngày càng tăng và nghiêm trọng hơn.

Liên quan đến vấn đề ma túy tổng hợp và vũ khí, dự kiến 3 quốc gia Bắc Mỹ gồm Mexico, Mỹ và Canada sẽ có buổi làm việc chung tại thủ đô Mexico City nhằm tìm cách ngăn chặn, cũng như triệt phá các tổ chức tội phạm được cho là đã bám rễ khá sâu tại 3 nước.

Hồi cuối tháng 12/2023, Mexico và Mỹ thống nhất thành lập ủy ban chung chuyên trách giải quyết vấn đề người di cư, gồm tiến hành các buổi làm việc song phương thường kỳ, cũng như thường xuyên tiếp xúc với giới chức các quốc gia, nơi xuất phát điểm của người di cư tại khu vực Trung và Nam Mỹ.

4 vụ án hình sự ảnh hưởng ra sao đến chiến dịch tranh cử của ông Donald Trump?

4 vụ truy tố hình sự đối với ông Donald Trump xảy ra ở thời điểm then chốt trước thềm bầu cử Mỹ vào tháng 11/2024 dường như không ảnh hưởng tới sự ủng hộ của đảng Cộng hòa dành cho cựu Tổng thống.

Khả năng ông Donald Trump trở thành ứng cử viên chính thức của Đảng Cộng hòa ra tranh cử tổng thống Mỹ vào tháng 11 năm nay gần như đã chắc chắn.

Cựu tổng thống Mỹ nắm chắc cơ hội với những chiến thắng sớm đầy thuyết phục ở bang Iowa và New Hampshire. Nhiều ứng viên đã rút khỏi cuộc đua và hiện ông Trump chỉ còn một đối thủ là cựu Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikky Haley.

Dù vậy, ông Trump đang phải đối mặt với 4 vụ truy tố hình sự gồm vụ án “dùng tiền bịt miệng” ở New York, vụ truy tố can thiệp bầu cử năm 2020 mà ông đã thua đối thủ Joe Biden, vụ kiện tài liệu mật và vụ kiện lật ngược kết quả bầu cử bang Georgia. Những vụ việc này có thể làm phức tạp thêm nỗ lực tranh cử lần thứ ba của ông.

Theo các chuyên gia, hiến pháp Mỹ vẫn cho phép ông Trump tranh cử tổng thống cho dù ông bị kết án. Nhưng nếu bị phán quyết có tội, điều đó có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động tranh cử của ông Trump và dẫn đến những kịch bản chưa từng xảy ra trong lịch sử Mỹ.

“Việc ứng cử viên của một đảng lớn, người nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ trong các cuộc thăm dò dư luận, có thể phải đối mặt với các vụ truy tố hình sự, là điều chưa từng xảy ra. Việc người đó bị xét xử, thậm chí bị kết án trong giai đoạn bầu cử sơ bộ cũng chưa từng có tiền lệ”, Craig Green, giáo sư luật tại Đại học Temple cho biết.

Liệu ông Trump có phải vận động tranh cử từ phòng giam? Việc bị kết án có khiến ông bỏ cuộc? Và liệu các phiên tòa hình sự có ảnh hưởng đến khả năng thắng cử của ông hay không?

Khả năng tranh cử dù bị kết án

Theo ông Aziz Huq, giáo sư luật tại Đại học Chicago, không có điều khoản nào trong Hiến pháp Mỹ cấm người bị kết án tranh cử. Tuy nhiên, một số nhóm dân quyền đã tìm cách loại ông Trump bằng cách viện dẫn một điều khoản ít được biết đến trong Hiến pháp.

Mục 3 của Tu chính án 14 quy định các quan chức từng tuyên thệ tuân thủ Hiến pháp Mỹ sẽ không đủ tư cách giữ chức vụ trong tương lai nếu họ “tham gia nổi dậy” hoặc đã “hỗ trợ” những người nổi dậy.

Bang Colorado và Maine đã viện dẫn điều khoản nổi dậy để loại tên ông Trump khỏi các lá phiếu sơ bộ.

Trong lịch sử Mỹ, đã từng có các cá nhân bị kết án vẫn tranh cử tổng thống. Năm 1920, ứng cử viên Đảng Xã hội Eugene Debs vận động tranh cử tổng thống từ một nhà tù liên bang ở Georgia. Bị buộc tội gây rối và vi phạm Đạo luật Gián điệp, Eugene Debs bị kết án 10 năm tù. Trong cuộc bầu cử năm đó, ông nhận được gần một triệu phiếu bầu.

Lyndon LaRouche Jr cũng tranh cử tổng thống vào năm 1992 từ nhà tù liên bang, nơi ông đang thụ án vì tội âm mưu và gian lận qua thư.

Tuy nhiên, ông Huq, giáo sư Đại học Chicago, cho biết những cá nhân có tiền án vẫn tranh cử tổng thống trong lịch sử đều không phải là những ứng cử viên có khả năng giành chiến thắng.

Kịch bản ông Trump tranh cử từ nhà giam?

Các phiên tòa có thể khiến ông Trump đau đầu về lịch trình. Tuy nhiên, mọi thứ đều phụ thuộc vào thời điểm các thủ tục tố tụng được tiến hành. Nhóm pháp lý của ông Trump đã đệ trình nhiều kiến nghị để trì hoãn các vụ kiện hoặc bác bỏ hoàn toàn các cáo buộc chống lại ông.

Frank Bowman, giáo sư danh dự tại Trường của Pháp luật của Đại học Missouri, cho biết: “Chúng tôi không biết vụ án hình sự nào - nếu có - có thể được đưa ra xét xử trước tháng 11/2023 vì một số thủ tục phúc thẩm có thể ngăn chặn hoặc trì hoãn chúng”.

Kịch bản ông Trump tranh cử vào Nhà Trắng từ phòng giam rất khó xảy ra. Theo giáo sư Bowman tại Đại học Missouri, cho dù ông Trump bị kết án trước tháng 11, sẽ “luôn luôn có một khoảng thời gian trước khi tuyên án”.

Đội ngũ pháp lý của ông Trump cũng gần như chắc chắn sẽ kháng cáo và điều này sẽ làm trì hoãn khả năng ông phải ngồi tù.

Đơn kháng cáo đã làm trì hoãn ít nhất một vụ kiện nhằm vào ông Trump. Tuần trước, Thẩm phán quận Tanya Chutkan đã hoãn việc tiến hành vụ kiện can thiệp bầu cử của ông Trump ở Washington DC. Phiên tòa ban đầu dự kiến diễn ra vào ngày 4/3, nhưng lịch trình mới vẫn chưa được ấn định.

Trong khi đó, vụ kiện dùng tiền bịt miệng ở New York dự kiến bắt đầu vào ngày 25/3 cũng có thể bị lùi lại.

Sự ủng hộ của cư tri có thể thay đổi

Một cuộc thăm dò dư luận của New York Times và Siena College vào tháng 12/2023 cho thấy 62% cử tri sơ bộ của Đảng Cộng hòa tin rằng ông Trump vẫn có thể là ứng cử viên chính thức của đảng này kể cả khi ông bị kết tội.

Theo kết quả thăm dò của Washington Post vào cùng thời điểm, 54% cử tri sơ bộ của Đảng Cộng hòa ở New Hampshire cho rằng ông Trump vẫn đủ khả năng đảm nhận chức vụ tổng thống nếu bị kết tội. Con số này đã tăng lên 87% trong cuộc thăm dò vào tháng trước.

Phần lớn những người ủng hộ vẫn đứng về phía ông Donald Trump bất chấp 4 vụ truy tố hình sự mà cựu Tổng thống chỉ trích là “cuộc săn phù thủy” có động cơ chính trị.

Tuy nhiên, ông Green, giáo sư luật Đại học Temple cho rằng, sự ủng hộ của cử tri có thể thay đổi khi ngày bầu cử càng đến gần.

Một cuộc thăm dò vào tháng 1/2024 của Morning Consult và Bloomberg cho thấy 53% cử tri ở các bang chiến trường quan trọng sẽ không bỏ phiếu cho cựu tổng thống nếu ông bị kết án. 55% cho biết họ sẽ không bỏ phiếu cho Trump nếu ông phải ngồi tù.

Geoff Kabaservice, Phó chủ tịch phụ trách các vấn đề chính trị tại Trung tâm Niskanen, một tổ chức tư vấn trung hữu ở Washington DC, cho biết, chỉ riêng việc phải ra hầu tòa trong chiến dịch tranh cử cũng có thể ảnh hưởng đến ông Trump.

Trong các cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng hòa, ông Trump đã tận dụng những rắc rối pháp lý của mình để kích động sự ủng hộ của các cử tri trung thành. Ông Trump thậm chí còn xuất hiện trong các vụ án dân sự mà sự hiện diện của ông là không cần thiết. Động thái này được cho là một chiến thuật tranh cử của cựu Tổng thống.

Theo ông Kabaservice, ông Trump đã sử dụng các vụ kiện để cáo buộc đảng Dân chủ “đang làm mọi cách để ngăn ông trở thành tổng thống một lần nữa”.

Mặc dù chiến lược này có thể hiệu quả với những người ủng hộ phong trào MAGA (Make America Great Again – Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại) của ông Trump, nhưng nó sẽ không thu hút được những cử tri ôn hòa của đảng Cộng hòa.

“Vấn đề cơ bản đối với ông Trump và Đảng Cộng hòa là những gì có hiệu quả với nhóm cử tri ủng hộ MAGA không thực sự phát huy tác dụng với những nhóm cử tri khác”, ông ông Kabaservice nhận định.

Ông Donald Trump trúng đòn mạnh

Ông Donald Trump gặp thất bại pháp lý mới nhất giữa lúc ông đang dẫn đầu cuộc đua trở thành ứng viên tổng thống chính thức của Đảng Cộng hòa.

Theo đài CNN và CNBC, ông Donald Trump không được hưởng quyền miễn trừ truy tố về các cáo buộc hình sự liên quan đến nỗ lực lật ngược kết quả bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020.

Phán quyết trên được hội đồng gồm 3 thẩm phán thuộc Tòa phúc thẩm liên bang khu vực quận Columbia đưa ra hôm 6-2.

“Chúng tôi đã cân bằng các lợi ích của cựu Tổng thống Trump về quyền miễn trừ hành pháp đối với các lợi ích công quan trọng. Những lợi ích công như thế ủng hộ việc cho phép tiến hành cuộc truy tố này” – hội đồng 3 thẩm phán viết trong bản ý kiến dài 57 trang.

Tranh cãi về quyền miễn trừ truy tố của ông Trump xuất phát từ vụ kiện do công tố viên đặc biệt Jack Smith phụ trách tại tòa án ở thủ đô Washington.

Ông Trump bị cáo buộc 4 tội danh, trong đó có âm mưu lừa gạt nước Mỹ và âm mưu cản trở một thủ tục chính thức. Cựu Tổng thống Trump đã không nhận tội.

Đây được xem là thất bại pháp lý mới nhất của ông Trump, hiện dẫn đầu cuộc đua trở thành ứng viên tổng thống chính thức của Đảng Cộng hòa. Theo đài CNBC, cựu tổng thống Mỹ dự kiến nhanh chóng đề nghị Tòa án Tối cao đảo ngược phán quyết trên.

Trước mắt, ông Steven Cheung, phát ngôn viên chiến dịch tranh cử của ông Trump, chỉ trích phán quyết mới nhất khi cho rằng nếu không có quyền miễn trừ tổng thống "hoàn toàn", mọi tổng thống tương lai sau khi rời Nhà Trắng sẽ bị đảng đối lập truy tố lập tức.

Hạ viện Mỹ bác dự luật chỉ viện trợ cho Israel do đảng Cộng hòa giới thiệu

Hôm 6/2, Hạ viện Hoa Kỳ bác bỏ dự luật do đảng Cộng hòa chủ xướng về việc cấp 17,6 tỷ USD cho Israel, vì đảng Dân chủ nói rằng họ muốn một dự luật có nội dung rộng hơn để bao gồm cả viện trợ cho Ukraine, tài trợ nhân đạo quốc tế và khoản ngân sách mới cho an ninh biên giới, theo Reuters.

Với 250 phiếu thuận và 180 phiếu chống, dự luật của đảng Cộng hòa thất bại vì nó được trình ra theo quy trình cấp tốc mà cần phải có đa số phiếu thuận chiếm 2/3 mới được thông qua. Cuộc bỏ phiếu hầu như đi theo đường lối đảng phái, mặc dù có 14 đảng viên Cộng hòa phản đối dự luật này và 46 đảng viên Dân chủ ủng hộ.

Viện trợ cho Israel - một trong những nước nhận viện trợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ - lâu nay vẫn thường nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của lưỡng đảng trong Quốc hội. Nhưng nhiều người phản đối gọi dự luật này của Hạ viện là một mưu đồ chính trị của đảngCộng hòa nhằm đánh lạc hướng sự phản đối của họ đối với dự luật của Thượng viện trị giá 118 tỷ USD kết hợp việc cải tổ chính sách nhập cư của Hoa Kỳ và tài trợ mới cho an ninh biên giới cùng với hàng tỷ USD viện trợ khẩn cấp cho Ukraine, Israel và các đối tác ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Ông Mike Johnson, Chủ tịch Hạ viện, thành viên đảng Cộng hòa, nói rằng dự luật của Thượng viện không có bất cứ cơ hội nào ở Hạ viện, thậm chí ngay cả trước khi nó được đưa ra. Và các nhà lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Thượng viện hôm 6/2 nói họ không nghĩ rằng dự luật này sẽ nhận được đủ số phiếu để được thông qua.

Dân biểu Rosa DeLauro, đảng viên đảng Dân chủ hàng đầu trong Ủy ban Phân bổ Ngân sách Hạ viện, phát biểu: “Điều này không mang lại kết quả gì và làm chậm trễ việc viện trợ đến các đồng minh của chúng ta và cung cấp cứu trợ nhân đạo”. Bà nói thêm: “Các đồng minh của chúng ta đang đối mặt với những mối đe dọa hiện hữu và bạn bè cũng như kẻ thù của chúng ta trên toàn cầu đang theo dõi, chờ xem Mỹ sẽ phản ứng thế nào”.

Tổng thống Joe Biden, thành viên đảng Dân chủ, người ủng hộ dự luật của Thượng viện, hứa sẽ phủ quyết dự luật chỉ dành cho Israel của Hạ viện.

Những người ủng hộ dự luật tài trợ cho Israel khẳng định đây không phải là một chiêu trò chính trị, nói rằng điều quan trọng là phải nhanh chóng hành động để hỗ trợ cho Israel khi nước này phản ứng với cuộc tấn công chết chóc ngày 7/10 của các chiến binh từ Gaza do Hamas cai trị.

Dân biểu Ken Calvert, thành viên đảng Cộng hòa, Chủ tịch Tiểu ban Phân bổ Quốc phòng, người giới thiệu dự luật này, nói: “Dự luật này chỉ đơn thuần cung cấp các nguồn lực cần thiết cho đồng minh thân cận nhất của chúng ta trong khu vực và cả quân đội của chúng ta nữa”.

Các thành viên Quốc hội đã loay hoay trong nhiều tháng nay để giải quyết vấn đề đưa viện trợ an ninh ra nước ngoài, đặc biệt là tới Ukraine khi nước này chiến đấu với quân xâm lược Nga. Ông Biden đã hai lần đề nghị Quốc hội xem xét thông qua dự luật chi tiêu khẩn cấp, gần đây nhất là vào tháng 10.

Hạ viện do đảng Cộng hòa chiếm đa số đã thông qua dự luật chỉ dành cho Israel vào tháng 11/2023, nhưng nó chưa bao giờ được đưa lên Thượng viện do đảngDân chủ lãnh đạo, vì các nhà đàm phán làm việc theo yêu cầu của ông Biden về một gói an ninh khẩn cấp có quy mô rộng hơn và đảng Cộng hòa yêu cầu mọi hỗ trợ an ninh phải được kết hợp với những thay đổi trong chính sách nhập cư và an ninh ở biên giới với Mexico.

Nguồn: Báo Quốc Tế; Soha; CafeF; VOA