Ba lực cản doanh nghiệp Mỹ trong năm 2024

Giữa những triển vọng tươi sáng của nền kinh tế Mỹ, các lãnh đạo tập đoàn vẫn cảnh giác với con đường phía trước - nơi vẫn tiềm ẩn những rào cản khó lường.

Thị trường chứng khoán Mỹ đang chứng kiến cơn sốt đầu tư. Trong ba tháng qua, chỉ số S&P 500 đã tăng gần 15%, đạt mức cao kỷ lục. Dữ liệu kinh tế tốt đẹp càng bổ trợ cho sự lạc quan của các nhà đầu tư.

Đầu tháng 2/2024, Bộ Lao động Mỹ báo cáo có nhiều việc làm hơn dự kiến trong tháng 1. Nền kinh tế Mỹ đã tăng trưởng 3,3% trong quý 4/2023. Lạm phát tiếp tục giảm xuống 2,6% - không xa mục tiêu 2% của FED. Với các động lực đó, không khó hiểu khi các nhà đầu tư thế giới đặt nhiều kỳ vọng FED sẽ cắt giảm lãi suất cơ bản trong năm nay.

Thế nhưng, kỳ vọng đó sớm bị dội gáo nước lạnh khi vào ngày 31/1 vừa qua, Chủ tịch FED Jerome Powell đã bác bỏ khả năng cắt giảm lãi suất với lý do lạm phát vẫn còn quá cao. Quan điểm của lãnh đạo Mỹ cho thấy mối đe dọa doanh nghiệp Mỹ vẫn còn tiềm ẩn sau khi đã bị che mờ bởi những con số đẹp đẽ thời gian qua.

Trước hết, các nhà kinh tế chỉ ra rằng khi các khoản nợ giá rẻ thời đại dịch bắt đầu đáo hạn, chi phí lãi suất đối với khoản nợ doanh nghiệp phi tài chính trị giá 21 nghìn tỷ USD của Mỹ sẽ tiếp tục tăng lên, khiến miếng bánh lợi nhuận của các doanh nghiệp sẽ ít nhiều bị đe dọa.

Trong quý 4/2023, các công ty thuộc S&P 500 đang báo cáo tăng trưởng khiêm tốn, chỉ tăng 1,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Hơn nữa, ba trong số các lực đẩy lợi nhuận hiện có thể đang suy yếu. Trong đó, lực đẩy đáng lo ngại đầu tiên nằm ở người tiêu dùng Mỹ. Tiền tiết kiệm sau đại dịch – thứ được cho đã khiến mức tiêu thụ hàng hóa tăng vọt năm 2023 - đang cạn kiệt. Ông Francois de Soyres, chuyên gia kinh tế của FED, chỉ ra số tiền tiết kiệm dư thừa mà người mua hàng Mỹ tích lũy được trong thời kỳ đại dịch (một phần nhờ vào các gói hỗ trợ của chính phủ) hiện đã được chi tiêu phần lớn. Trong khi đó, tỷ lệ vỡ nợ trên thẻ tín dụng đã tăng đều đặn.

Các chuyên gia cảnh báo các cửa hàng bán lẻ đang lường trước thời kỳ khó khăn. Cuối tháng 1, Wayfair (nhà bán lẻ nội thất điện tử), Levi’s hay Whirlpool đã tuyên bố cắt giảm nhân sự hoặc dự kiến doanh thu tăng trưởng thấp hơn dự báo.

General Motors, nhà sản xuất ô tô lớn nhất nước Mỹ, dự báo số lượng ô tô bán ra ở Mỹ sẽ chỉ tăng 3% trong năm 2024, thấp hơn nhiều so với mức tăng 12% của năm ngoái. Chi phí cao hơn do tăng lương và nguy cơ tiềm tàng từ gián đoạn chuỗi cung ứng được cho là lý do cho sự khó khăn của General Motors. Xe điện cũng không phải ngoại lệ, khi Tesla gần đây cảnh báo rằng tốc độ tăng trưởng của công ty có thể thấp hơn đáng kể trong năm nay.

Nỗi lo thứ hai đối với kinh tế Mỹ là sức khỏe ngành tiêu dùng Trung Quốc – thị trường lớn nhất của nhiều nhà sản xuất Mỹ. Sự sụp đổ trong lĩnh vực bất động sản và nhiều lý do khác đã đè nặng lên tâm lý người tiêu dùng của quốc gia này.

Vào tháng 12/2023, giá cổ phiếu của Nike đã lao dốc sau khi hãng này báo cáo mức tăng trưởng doanh số bán hàng chậm lại ở Trung Quốc do những khó khăn vĩ mô gia tăng. Quyết định mới đây của tòa án Hồng Kông tuyên bố thanh lý tài sản của Evergrande, từng là nhà phát triển bất động sản lớn nhất Trung Quốc, có thể khiến tâm trạng trở nên tồi tệ hơn.

Trong khi đó, một loạt các doanh nghiệp Mỹ từng kinh doanh thành công ở Trung Quốc như Starbucks hay Apple cũng đang chật vật đạt mức tăng trưởng khiêm tốn trong bối cảnh đó. Sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các nhà sản xuất nội địa càng khiến khó khăn tăng thêm.

Ở trong nước, sự bùng nổ sản xuất của Mỹ cũng đang có dấu hiệu chậm lại, khiến nó trở thành nguy cơ thứ ba đối với các doanh nghiệp Mỹ trong 2024.

Trong nửa đầu năm 2023, số lượng nhà máy được xây dựng hàng tháng ở Mỹ đã tăng 17%. Trong nửa sau năm 2023, mức tăng trưởng này chậm lại đáng kể chỉ còn 8%. Lý giải về điều này, một số ý kiến chỉ ra có thể là do các khoản trợ cấp mà chính quyền Joe Biden hứa hẹn chậm được chi trả.

Trong số 52 tỷ USD cam kết giành cho ngành chip để hỗ trợ sản xuất chất bán dẫn trong nước, cho đến nay chỉ một phần nhỏ được phân bổ, theo The Economist. Điều này khiến không chỉ các tập đoàn nước ngoài mà ngay cả các nhà sản xuất ô tô Mỹ thất vọng và trì hoãn đầu tư mở rộng sản xuất, kinh doanh.

TSMC, gã khổng lồ chip của Đài Loan, hôm 18/1 tuyên bố sẽ trì hoãn việc mở nhà máy bán dẫn thứ hai ở Arizona thêm một hoặc hai năm. Trước đó vào năm 2023, tập đoàn này cũng đã trì hoãn kế hoạch này. Theo The Economist, Intel dường như cũng sẽ trì hoãn việc mở nhà máy ở Ohio...

Cựu Tổng thống Trump đối mặt với án tù dài

Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể phải ngồi tù “trong thời gian dài” khi phán quyết được đưa ra trong phiên tòa sắp tới liên quan đến vụ xử lý các tài liệu mật.

Tháng 6/2023, ông Trump bị buộc 37 trọng tội, trong đó có cáo buộc rằng ông đã lưu giữ bất hợp pháp thông tin an ninh quốc gia rất nhạy cảm tại nhà riêng của mình ở Nam Florida. Các tài liệu này có thông tin tuyệt mật về khả năng hạt nhân của Washington và các chiến lược của nước này trong trường hợp xảy ra một cuộc tấn công vào Mỹ hoặc các đồng minh của Mỹ.

Các công tố viên, do Luật sư đặc biệt Jack Smith đứng đầu, tuyên bố rằng ông Trump đã từ chối yêu cầu trả lại tài liệu của các quan chức liên bang - một số tài liệu được lưu trữ ở những địa điểm công cộng có thể tiếp cận ở Mar-a-Lago, bao gồm cả trong một phòng tắm không an toàn. Ông Trump phủ nhận tất cả các cáo buộc về hành vi sai trái và không nhận tội.

Theo Marc Elias, người đại diện cho Ủy ban Quốc gia Đảng Dân chủ (DNC) từ năm 2009 đến năm 2023, cho biết trên chương trình The Weekend của MSNBC, bằng chứng trong vụ án ở Florida có thể "có tác hại” rất lớn.

“Theo đúng nghĩa đen, một cựu tổng thống Hoa Kỳ bị cho là đánh cắp các tài liệu được phân loại nhạy cảm cao từ chính phủ, đối xử với chúng một cách ung dung, cho mọi người xem và cất giữ chúng một cách vô tư".

Elias nói rằng bằng chứng, khi được đưa ra xét xử trong thời gian hơn ba tháng, có thể “gây ảnh hưởng tàn phá cho ông ta về mặt chính trị", đồng thời nói thêm rằng "nó khiến ông ta thực sự có nguy cơ phải ngồi tù trong thời gian dài".

Bản cáo trạng đánh dấu lần đầu tiên một cựu tổng thống Mỹ phải đối mặt với cáo buộc hình sự từ chính phủ liên bang mà ông từng lãnh đạo. Cựu Tổng thống Trump cũng nhận được một bản cáo trạng liên bang khác vào tháng 8/2023 về cáo buộc ông cố gắng lật ngược kết quả cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020.

Ông cũng phải đối mặt với các cáo buộc làm sai lệch hồ sơ kinh doanh ở New York và âm mưu làm suy yếu kết quả bầu cử ở bang Georgia của Mỹ.

Ông Trump đang là nhân vật dẫn đầu trong cuộc đua giành được đề cử của đảng Cộng hòa để tranh cử tổng thống. Trong cuộc thăm dò do NBC News công bố, ông Trump vượt Tổng thống đương nhiệm Joe Biden với 5 điểm phần trăm.

Tuy nhiên, cuộc thăm dò tương tự cho thấy trong trường hợp ông Trump bị kết tội trọng tội, ông Biden sẽ dẫn trước 2 điểm phần trăm.

Ông Trump hé lộ 'đòn kinh tế' khủng khiếp với Trung Quốc nếu tái đắc cử Tổng thống Mỹ

Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, ông sẽ áp đặt thêm thuế quan - có thể vượt quá 60% - đối với Trung Quốc nếu ông tái đắc cử vào tháng 11 tới.

Tờ South China Morning Post (SCMP) đưa tin, phản hồi bài báo mới đây của Washington Post về việc bản thân đang cân nhắc mức thuế 60% đối với tất cả hàng nhập khẩu của Trung Quốc nếu tái đắc cử, ông Donald Trump nói trong một cuộc phỏng vấn với Fox News hôm 4/2 rằng: "Không, tôi sẽ nói rằng có lẽ nó sẽ còn hơn thế nữa".

Theo SCMP, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump hiện là ứng cử viên dẫn đầu danh sách đề cử của Đảng Cộng hòa trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm nay. Trong các năm 2018 và 2019, chính quyền của ông từng áp đặt mức thuế lên tới 25% đối với hàng trăm tỷ USD hàng hóa của Trung Quốc. Để trả đũa, Trung Quốc cũng áp dụng mức thuế bổ sung đối với một số hàng hóa của Mỹ.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News mới đây, ông Trump cho biết ông không có ý định tiến hành một cuộc chiến thương mại khác.

"Không phải một cuộc chiến thương mại. Tôi đã làm rất tốt với Trung Quốc, về mọi thứ. Trung Quốc xuất hiện, [lúc đó] họ sắp phá hủy ngành thép của chúng ta [Mỹ], và tôi đã áp đặt các mức thuế, mức thuế lớn. Và họ đã dừng lại", ông Trump nói.

Theo SCMP, vào năm 2018, chính quyền của cựu Tổng thống Trump đã đánh thuế 25% đối với thép nhập khẩu - bao gồm cả thép từ Trung Quốc - và thuế 10% đối với nhôm, với lý do rủi ro an ninh quốc gia và sự cần thiết của việc bảo vệ các nhà sản xuất trong nước khỏi hoạt động sản xuất kim loại quá mức trên toàn cầu.

"Tôi có những người bạn trong ngành thép, mỗi khi họ nhìn thấy tôi, họ bắt đầu khóc, họ ôm tôi, họ nói 'ông đã cứu ngành công nghiệp của chúng tôi', nhưng giờ chúng ta đang để mọi thứ trôi đi", ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn hôm 4/2.

Theo SCMP, đương kim Tổng thống Mỹ Joe Biden đang duy trì mức thuế đối với hàng hóa Trung Quốc ở mức trung bình 19,3%. Đại diện thương mại Mỹ cũng tiến hành xem xét lại vấn đề thuế quan.

Trong khi thương mại vẫn là điểm bất đồng giữa hai quốc gia, chính quyền Tổng thống Biden cũng đang gia tăng nỗ lực di dời chuỗi cung ứng của Mỹ ra khỏi Trung Quốc.

Theo dữ liệu hải quan Trung Quốc, xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ đã giảm 13,1% vào năm 2023 so với một năm trước đó, đánh dấu mức suy giảm sâu nhất trong gần ba thập kỷ.

Theo Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ, từ tháng 1 đến tháng 11/2023, tổng hàng hóa nhập khẩu để phục vụ mục đích tiêu dùng của Mỹ - những mặt hàng đã được thông quan thực tế - từ Trung Quốc là 388 tỷ USD.

Theo báo cáo năm 2023 của cơ quan này, các nhà nhập khẩu Mỹ phải chịu gần như toàn bộ chi phí thuế quan như thời cựu Tổng thống Trump, do giá nhập khẩu tăng cùng tốc độ với mức thuế.

Hôm 5/2, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân từ chối bình luận về bài báo liên quan tới kế hoạch thuế quan 60% của ông Trump, nói rằng "chúng tôi không bình luận về thông tin chưa được xác minh".

"Tôi muốn nhấn mạnh rằng quan hệ kinh tế và thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ mang tính chất đôi bên cùng có lợi", ông Uông nói.

"Việc duy trì trạng thái tăng trưởng lành mạnh và ổn định trong quan hệ kinh tế và thương mại Mỹ - Trung phục vụ lợi ích cơ bản của hai quốc gia và nhân dân hai nước, đồng thời có lợi cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu", ông Uông nói.

Bà Haley đề nghị Mật vụ Mỹ bảo vệ

Ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa Haley nộp đơn đề nghị Mật vụ Mỹ bảo vệ do ngày càng bị đe dọa trong quá trình tranh cử.

"Chúng tôi đã gặp nhiều vấn đề. Nhưng điều đó sẽ không ngăn tôi làm những điều mình cần làm", cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc (LHQ) Nikki Haley nói hôm 5/2, xác nhận đã nộp đơn xin Mật vụ Mỹ bảo vệ.

Chiến dịch tranh cử của bà Haley không nêu cụ thể các mối đe dọa bà nhận được. Họ đang đánh giá việc tăng cường an ninh sẽ ảnh hưởng ra sao tới lịch trình sự kiện và di chuyển của ứng viên tổng thống.

Mật vụ Mỹ bảo vệ những người được Bộ An ninh Nội địa xác nhận là ứng viên tổng thống hoặc phó tổng thống trong vòng 120 ngày trước thềm tổng tuyển cử. Tuy nhiên, một số chiến dịch tranh cử vẫn được bảo vệ sớm hơn nếu tổng thống chấp thuận.

Thông thường ứng viên tổng thống Mỹ không được Mật vụ bảo vệ cho tới khi họ trở thành ứng viên đại diện của một đảng. Trường hợp ngoại lệ là cựu tổng thống Barack Obama, nhận sự bảo vệ khi ông là thượng nghị sĩ trong lúc tranh cử năm 2008.

Trong sự kiện vận động của bà Haley ở Columbia, Nam Carolina, tuần trước, nhân viên an ninh đã chặn một phụ nữ định lao lên sân khấu. Những ngày gần đây, nhiều người cũng biểu tình tại các sự kiện tương tự, phản đối bà Haley ủng hộ Ukraine và Israel.

Cựu đại sứ Mỹ tại LHQ tuần trước được hỏi về việc thắt chặt an ninh tại các sự kiện ở bang Nam Carolina hơn các sự kiện ở Iowa và New Hampshire trước đó. "Phải làm như vậy vì có các mối đe dọa. Đó là sự thật", bà Haley nói, thêm rằng việc thắt chặt an ninh không ảnh hưởng tới nỗ lực tranh cử.

Bà Haley, 52 tuổi, là người duy nhất cạnh tranh vị trí ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa với ông Trump. Các cuộc thăm dò cho thấy bà Haley luôn bị ông Trump dẫn trước với khoảng cách lớn.

Mỹ cấp thêm tên lửa cho Đài Loan

Mỹ đã gửi thêm các hệ thống tên lửa phòng không vác vai (MANPAD) Stinger tới Đài Loan vào năm ngoái nhằm tăng cường khả năng phòng vệ của hòn đảo, theo Taipei Times.

"Các đơn vị phòng thủ khu vực trung tâm, như quân cảnh, thủy quân lục chiến và các đơn vị lực lượng đặc nhiệm, được ưu tiên nhận vũ khí được cấp theo Đạo luật ủy quyền quốc phòng (NDAA) của Mỹ, cho phép để tăng cường khả năng phòng vệ của Đài Loan", Taipei Times đưa tin hôm 5/2.

Ngoài tên lửa Stinger, gói viện trợ mới nhất của Mỹ cho Đài Loan còn bao gồm 1.000 khẩu pháo M240B, 80.000 bộ thiết bị chiến đấu, hệ thống radar cũng như hệ thống tập huấn tên lửa Harpoon.

Stinger là một hệ thống phòng không vác vai thường sử dụng cho bộ binh, nhưng cũng có thể sử dụng từ trên trực thăng với phiên bản tên lửa không đối không Stinger.

Stinger có tầm bắn từ 1.000 - 8.000m, kíp chiến đấu 2 thành viên, có thể được triển khai nhanh chóng trên các nền tảng quân sự trong tình huống chiến đấu.

Vào tháng 12 năm ngoái, Bộ Ngoại giao Mỹ đã phê duyệt việc bán thiết bị trị giá 300 triệu USD để giúp duy trì hệ thống thông tin chiến thuật của Đài Loan.

Bắc Kinh cáo buộc thương vụ bán vũ khí gần đây đã "làm suy yếu nghiêm trọng chủ quyền và lợi ích an ninh của Trung Quốc, gây nguy hiểm nghiêm trọng cho hòa bình và ổn định ở eo biển Đài Loan".

Bộ Ngoại giao Trung Quốc hồi tháng 1 thông báo Bắc Kinh sẽ trừng phạt 5 nhà sản xuất quân sự của Mỹ để đáp trả việc các công ty này bán vũ khí cho Đài Loan.

Mặc dù không có quan hệ chính thức với Đài Loan, nhưng Mỹ là đối tác kinh tế và quân sự hàng đầu của hòn đảo.

Các thương vụ Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan thường là nguyên nhân gây ra căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh. Trung Quốc coi Đài Loan là lãnh thổ không thể tách rời, phải được thống nhất bằng mọi giá, kể cả dùng vũ lực.

Nguồn: Diễn Đàn Doanh Nghiệp; VTC; Soha; Vnexpress; Dân Trí