Nực cười Vpop: Làm ca sĩ nhưng “lảng tránh" khi đụng chuyện hát live

(Ảnh minh họa).

Chuyện hát live từ khi nào thành nỗi sợ của nhiều ca sĩ Vpop?

Triết lý đâm bang mà Hoàng Thuỳ Linh đưa ra khi gặp câu hỏi về vấn đề chuẩn bị hát live ra sao cho Vietnamese Concert một lần nữa nhắc lại câu chuyện các ca sĩ triệu view của chúng ta dễ “có tật giật mình” ra sao khi bị hỏi trúng tim đen.

Có tật giật mình

Không khó để tìm xem những clip hát live chênh phô, hụt hơi, giọng yếu của Hoàng Thuỳ Linh trên mạng xã hội. Thế nhưng những thành tích về mặt trận nhạc số của cô vẫn giúp cô trở thành cái tên ẵm được nhiều giải thưởng âm nhạc nhất 3 năm trở lại đây.

Trong một nền giải trí mà hai khái niệm ca sĩ – idol vẫn còn dễ trộn lẫn vào nhau, với bề dày hoạt động lên tới gần 20 năm, vẫn có thể xếp Hoàng Thuỳ Linh vào nhóm ca sĩ, tức là nhóm đòi hỏi cao về giọng hát hơn là kỹ năng trình diễn trên sân khấu.

Thế nhưng khi nhận được câu hỏi đã chuẩn bị hát live ra sao cho Vietnamese Concert có quy mô 7000 khán giả, cô lại đưa ra một sự so sánh: “May mắn là sinh ra chị biết đi, chị đi được. Không may ngày hôm đó trời mưa, chị bước ra ngoài thì có một đám người rất đông. Họ thấy chị trượt chân ngã. Họ bảo chị không biết đi. Vậy theo em chị có biết đi không?". Phóng viên nói: “Dạ có”. Ca sĩ kết luận luôn: “Đó là câu trả lời cho câu hỏi chị có biết hát hay không”.

Trước một câu hỏi đơn giản mà bất kì ca sĩ nào cũng phải đối mặt như “chuẩn bị cho việc hát live ra sao”, thì Hoàng Thùy Linh lại lựa chọn cách “xù lông” và làm lộ ra rằng, đây chính là điểm yếu, hoặc có thể là một nỗi ám ảnh với cô từ lâu.

Nhưng Hoàng Thùy Linh không phải là người duy nhất “nhạy cảm” với 2 chữ “hát live” tại Vpop.

Đây là một thực tế đã không còn xa lạ ở nhạc Việt: nhiều ca sĩ không đủ năng lực để thể hiện chính đứa con tinh thần của họ vốn rất được lòng biết bao khán giả. Độ nổi tiếng bây giờ không đi đôi với trình độ. Nói về tranh cãi giọng hát live, chúng ta có thể kể ra một hàng dài những cái tên như: Hương Giang, AMEE, Jack, Bích Phương, Quân AP, Bảo Anh… hay thậm chí là Hà Anh Tuấn cũng có những lúc vấp váp.

Thế nhưng sau nhiều tháng năm, có người đã chứng minh được sự tiến bộ rõ rệt, có những người thì tiến bộ một cách chậm chạp khiến khán giả buộc phải rất thắc mắc. Đâu mới là giá trị cốt lõi của 1 người nghệ sĩ.

Ở những trị trường như Hàn, Nhật, Trung – nơi họ đã xây dựng một văn hoá đi xem idol diễn chứ không phải đi nghe idol hát, thì hai khái niệm ca sĩ và idol vốn tách bạch. Đã là ca sĩ thì phải liệu hồn hát cho thật hay, hát live sao cho tốt, còn về idol thì tiêu chuẩn giọng hát được “dễ thở” hơn, vì idol còn cần chú trọng những yếu tố khác như nhảy, visual, cách hành xử hay cá tính riêng biệt thu hút fan.

Ở Việt Nam, chúng ta vẫn còn nhập nhằng giữa khái niệm idol (dù không ít khán giả vẫn quen miệng gọi ca sĩ mình yêu thích là idol) lẫn người trình diễn (entertainer) và dòng ca sĩ theo trường phái thực lực. Vậy nên những ca sĩ trẻ chọn phát triển ở những thể loại nhạc sôi động như Hoàng Thuỳ Linh, Jack hay Sơn Tùng, MONO… tất cả đều bị đặt ở tiêu chuẩn kép: vừa phải hát live đủ tốt, vừa phải trình diễn đủ bắt mắt.

Khán giả nghe nhạc trên mạng nhiều rồi, điều họ mong muốn khi bỏ tiền, bỏ sức ra đến một liveshow đâu phải chỉ để xem ca sĩ nhảy. Việc sử dụng backtrack để trợ lực trong việc hát live là điều mà phần lớn các ca sĩ đều làm. Nhưng phần trăm backtrack và giọng hát thật đè lên ra sao thì người ca sĩ cần phải biết kiểm soát. Hát live tốt là chuyên môn nghề nghiệp của ca sĩ, là một trong những việc họ cần chịu trách nhiệm trước khán giả.

Mặt trái của “make up” giọng hát quá đà

Nhạc số lên ngôi, dẫn đến lượt streaming trở thành tiêu chí đánh giá mức độ lan tỏa và sự thành công của sản phẩm. Lượt xem/nghe đã trở thành mục tiêu chung của nhiều người trẻ khi đến với âm nhạc: có bản hit triệu view chứ không phải là kỹ năng hát điêu luyện.

Không thể phủ nhận nhiều ca sĩ đang gặp thứ áp lực phải ra sản phẩm liên tục để cho khán giả không quên lãng mình, dẫn đến việc các bạn bỏ qua phần luyện tập, trau dồi thêm về kĩ thuật. Các bạn quan niệm rằng chỉ cần có nhạc, còn giọng hát sẽ có kỹ thuật phòng thu giúp đỡ.

Vậy nên cứ thế, nhạc Việt nhan nhản những bản thu long lanh nối tiếp nhau ra đời nhưng tới khi ca sĩ ra sân khấu trình diễn live thì khán giả mới “hỡi ôi hết hồn”. Người nghe nhạc bây giờ đã văn minh, nhưng cũng khắt khe hơn. Họ sẽ có phản ứng gay gắt với những phần chênh lệch quá lớn giữa hai bản thu âm và trình diễn live.

Trong kỷ nguyên của công nghệ, âm nhạc cũng như những tấm hình selfie, bạn có thể căn chỉnh thoải mái để che lấp những khiếm khuyết. Cái được của việc này là ai cũng có thể dễ dàng bước vào phòng thu để có cho mình một phần thể hiện (có vẻ) trọn vẹn, nhưng trên sân khấu hát trực tiếp, thật khó để che giấu sự thiếu sót. Đó là mặt trái của “make up” giọng hát quá đà.

Hiện nay, dưới sự hậu thuẫn của công nghệ chỉnh giọng, người người nhà nhà kéo nhau đi làm ca sĩ. Từ một cái tên lạ hoắc bất kỳ hay hiện tượng mạng, TikToker, Vlogger, YouTuber cho đến hoa hậu, người mẫu, diễn viên..., ai nấy cũng tự tin lấn sân sang ca hát và thứ tài sản quen thuộc lớn nhất mà họ có được, thật quen thuộc, đó là "một tình yêu cháy bỏng dành cho âm nhạc".

Suốt nhiều năm qua, khán giả đã quen dần với sự xuất hiện của những ca sĩ phòng thu. Sau khi gây chú ý bằng một bản hit trên không gian số, họ mang lại nỗi thất vọng khi trình diễn ca khúc ấy trên sân khấu.

Còn trường hợp của Hoàng Thuỳ Linh, giọng hát của cô phiên bản đã được xử lý bởi kỹ thuật phòng thu tạo càng nhiều ấn tượng, thì sự chờ đợi, kỳ vọng khi xem cô hát trực tiếp sẽ càng cao.

Giá trị cốt lõi của một nghệ sĩ đâu chỉ nằm ở sản phẩm, nó còn nằm ở việc bạn trình bày tác phẩm của mình ra sao trước công chúng nữa. Không thể phủ nhận các ca sĩ trẻ hiện nay đang làm tốt mặt sản phẩm và điều đó đã mang lại cho họ giá trị thương mại to lớn: catse cao ngất ngưởng, lực lượng fan hùng hậu… Nhưng vì sao các ca sĩ trẻ này khi mở liveshow, sức mua vé từ khán giả có thể không tốt bằng những ca sĩ hệ thực lực dù ít view hơn?

Bởi vì phần đa các ca sĩ trẻ chỉ làm tốt về mặt sản phẩm còn mặt biểu diễn chúng trên sân khấu thì chưa đạt sự tương xứng. Khi hát live đã trở thành một trong những điều được khán giả giờ đây quan tâm hơn cả, dễ thấy vì sao các show giải trí như Ca sĩ mặt nạ dù giấu danh tính ca sĩ, chỉ còn mỗi giọng hát lại trở nên được yêu thích như thế. Hay cả việc những sân khấu ca nhạc ngoài trở phổ biến rộng khắp từ TP.HCM đến Đà Lạt, Đà Nẵng, Phú Quốc, Nha Trang… đã cho thấy nhu cầu nghe hát trực tiếp của khán giả đã và đang tăng mạnh hơn bao giờ hết. Và việc họ quan tâm đến giọng hát live của ca sĩ, đó nên là một tín hiệu tích cực cho cả một nền âm nhạc, thay vì là nỗi mặc cảm của một vài cái tên cứ mãi ngủ quên trên chiến thắng!

Giấc mơ nhạc kịch thuần Việt

Không ít văn nghệ sĩ đang nỗ lực xây dựng dòng nhạc kịch thuần Việt mang bản sắc riêng về âm nhạc dân ca

Sân khấu Kịch Hồng Vân (Nhà Văn hóa Sinh viên TP HCM) vừa công diễn vở nhạc kịch "Bông cánh cò" (tác giả, đạo diễn Lê Nguyễn Tuấn Anh, dựa theo nhạc truyện của cố nhạc sĩ, NSƯT Bắc Sơn). Vở diễn thu hút đông đảo khán giả yêu thích nhạc kịch thuần Việt.

Từ sau vở nhạc kịch "Tiên Nga" của đạo diễn NSƯT Thành Lộc khơi dòng chảy, các sân khấu tại TP HCM ngày càng xuất hiện nhiều hơn thể loại nhạc kịch thuần Việt. Theo NSND Hồng Vân, thể loại nhạc kịch nói chung và nhạc kịch thuần Việt nói riêng đang là xu hướng ăn khách của sân khấu kịch hiện nay. "Tiếp sau vở "Bông cánh cò" chúng tôi sẽ thực hiện tiếp 2 vở nhạc kịch thuần Việt là "Nỏ thần" của cố tác giả Lê Duy Hạnh và một vở nhạc kịch về những sáng tác của nhạc sĩ Minh Vy. Đây là nỗ lực làm mới sân khấu kịch, phục vụ khán giả để đời sống sàn diễn TP HCM có thêm nhiều món ăn tinh thần mới cho công chúng" - NSND Hồng Vân bày tỏ.

Để góp phần vào thành công chung cho vở nhạc kịch "Bông cánh cò", NSND Hồng Vân đã mời nhạc sĩ Minh Vy giữ vai trò giám đốc âm nhạc và anh đã chăm chút tỉ mỉ cho từng ca khúc, hòa âm, phối khí cả những đoạn nhạc lồng vào trong từng câu thoại, nhạc tình huống cao trào và cả những đoạn nhạc thể hiện nỗi lòng của nhân vật trong vở diễn sao cho thật phù hợp.

Theo những người trong cuộc, vở nhạc kịch thuần Việt "Bông cánh cò" đã làm nhiều khán giả rơi nước mắt. Bởi dòng nhạc của Bắc Sơn thắm đượm tình quê hương, chở nặng nỗi nhớ nhung, đã tạo cảm xúc, ứng tác với hơi hướng kịch Nam Bộ với dòng sông, bến nước, con đò và ngổn ngang những da diết về tình đất, tình người. Xu hướng nhạc kịch thuần Việt cũng là cơ sở thuận lợi để lồng ghép việc quáng bá hình ảnh về văn hóa, đất nước, con người Việt Nam thông qua vở diễn. Nội dung thuần Việt này cũng phù hợp với các khán giả trẻ và khách du lịch nước ngoài.

Xu hướng nhạc kịch thuần Việt cũng đang nóng các sàn diễn ở Hà Nội. Nhà hát Công an Nhân dân phối hợp Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam đã thực hiện thành công vở nhạc kịch "Người cầm lái". Vở diễn khai thác đậm nét hình tượng Bác Hồ với lực lượng Công an Nhân dân, đặc biệt là lực lượng điệp báo của Công an Nhân dân trong kháng chiến. Nhà hát Tuổi Trẻ thì trình làng vở nhạc kịch "Sóng" với nội dung khai thác cuộc đời và tác phẩm của nữ thi sĩ Xuân Quỳnh, đây cũng là một trong những vở diễn đã liên tục sáng đèn tại sân khấu 2 miền Nam - Bắc.

Các nhà chuyên môn cho rằng nhạc kịch thuần Việt sẽ phát triển mạnh trong thời gian tới. Sẽ có thêm đất diễn cho các văn nghệ sĩ thi thố tài nghệ, song ngay từ bây giờ cũng cần phải lưu tâm đến yếu tố chuyên môn, nguồn nhân lực cho lĩnh vực mới mẻ này. NSND Trần Minh Ngọc nhìn nhận: "Nhạc kịch thuần Việt đòi hỏi diễn viên phải dày dặn kỹ năng. Bởi khâu kịch bản không chỉ kể câu chuyện mà còn có thủ pháp của đạo diễn, nhạc sĩ để đưa âm nhạc vào đúng chỗ. Ngôn ngữ âm nhạc với ca khúc thay cho đối thoại phải hết sức thuyết phục. Chọn diễn viên hát được, có cảm âm tốt về âm nhạc mang âm hưởng dân ca không phải là chuyện đơn giản".

Đạo diễn Lê Nguyễn Tuấn Anh cho rằng tất cả công đoạn của vở diễn, từ tìm diễn viên, sáng tạo câu chuyện và đặt hàng sáng tác... đều phải được các đạo diễn "đo ni đóng giày" sao cho gần gũi với khán giả. Do vậy về lâu dài cần sự đầu tư đúng mức cho đội ngũ diễn viên biết hát, biết múa, có như vậy dòng kịch này mới có cơ sở phát triển bền vững.

Khống chế kẻ ngáo đá "làm xiếc" trên nhà cao tầng ở Tuyên Quang

(Ảnh minh họa).

Nam thanh niên có biểu hiện ngáo đá, trèo ra phía ngoài nhà 4 tầng, gào thét không xuống. Lực lượng chức năng đã khống chế, giải cứu thành công.

Ngày 19/9, Công an TP Tuyên Quang cho biết, đơn vị vừa phối hợp với Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh Tuyên Quang tiếp cận, khống chế thành công người đàn ông có biểu hiệu ngáo đá trên tòa nhà 4 tầng.

Trước đó, khoảng 23h30 ngày 18/9, Công an phường Tân Quang nhận được phản ánh của người dân tại nhà làm việc Cục dự trữ Hoàng Liên Sơn, đường Quang Trung thuộc tổ 17, phường Tân Quang có một nam giới khoảng 30 tuổi trèo ra phía ngoài tầng 4 và có biểu hiện không bình thường.

Có mặt ở hiện trường, công an xác định một nam giới đang leo trèo, gào thét tại vị trí hàng rào bảo vệ cục nóng điều hoà phía ngoài tầng 4 của Cục dự trữ.

Ngay sau đó, Công an TP Tuyên Quang đã vào cuộc, chỉ đạo, phân công các Đội nghiệp vụ phối hợp với Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh vận động, thuyết phục nhưng không thành và phải tổ chức khống chế.

Đến khoảng 1h15 ngày 19/9, tổ công tác đưa người này xuống đất an toàn và dẫn giải về Công an phường.

Quá trình làm việc xác định, nam thanh niên tên L.M.H, SN 1995, trú tại xã Chi Thiết, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.

Tiến hành xét, cho kết quả LM.H dương tính với ma tuý Methamphetamine (Ma tuý đá).

Công an phường Tân Quang đang lập hồ sơ xử lý theo quy định.

120.000 thí sinh từ chối vào đại học: Họ đi đâu?

Dù đã gia hạn đăng ký xét tuyển nhưng nhiều trường đại học vẫn không tuyển đủ chỉ tiêu, thậm chí tỷ lệ thí sinh trúng tuyển nhập học khá thấp, có trường chỉ hơn 60%. Cả nước có khoảng 120.000 thí sinh trúng tuyển nhưng đã từ chối vào đại học. Vậy họ đi đâu và đây có phải là vấn đề bất thường?

TS Nguyễn Trung Nhân- Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TPHCM cho rằng, năm nào cũng có tỉ lệ thí sinh bỏ trúng tuyển đại học do nhiều nguyên nhân nên việc này là bình thường. “Việc bỏ học có nhiều yếu tố cả khách quan lẫn chủ quan bởi đó là lựa chọn của thí sinh. Về số liệu khoảng 120.000 thí sinh bỏ trúng tuyển thoạt nhìn có vẻ lớn nhưng năm nay chỉ tiêu vào đại học của các trường nhiều hơn các năm trước, đồng nghĩa với số phần trăm bỏ học tăng nên chúng ta có cảm giác bất thường mà thôi”, ông Nhân phân tích.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, thí sinh trúng tuyển đại học nhưng từ chối nhập học năm nào cũng có, nhưng lên đến khoảng 120.000 em thì cần phải xem xét lại vấn đề. TS Nguyễn Anh Vũ, Trưởng phòng Phát triển thương hiệu và Tuyển sinh Trường ĐH Ngân hàng TPHCM cho biết, theo khảo sát của trường với thí sinh thì nhận thấy có 3 nguyên nhân chính dẫn đến vấn đề trên. Thứ nhất, có em trúng tuyển vào trường, ngành mà mình không mong muốn nên đã tìm cơ hội ở đợt xét tuyển bổ sung. Thứ hai, cũng có thí sinh chuyển hướng đi du học hoặc học các chương trình liên kết quốc tế trong nước. Và thứ ba, nhiều thí sinh có hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên chuyển hướng học nghề.

TS Nguyễn Vinh Quang, chuyên gia hướng nghiệp trong lĩnh vực du học cho rằng có nhiều yếu tố để học sinh chọn đi du học thay vì học tập trong nước. Chẳng hạn, một số em mong muốn trải nghiệm cuộc sống và học tập ở nước ngoài, cơ hội tạo lập mạng lưới quốc tế, hoặc chương trình học tập cụ thể không có tại Việt Nam. Số người chọn du học vì tin rằng giáo dục ở nước ngoài có chất lượng tốt, có cơ hội học hỏi, cần sự đa dạng hóa trong học tập, hoặc muốn học các ngành chuyên môn cụ thể mà không có ở Việt Nam; trong khi tại một số quốc gia như Australia, Canada... có chính sách thu hút tạo điều kiện làm việc sau tốt nghiệp như trải nghiệm làm việc toàn thời gian trong vài năm.

Sở Lao động - Thương binh và Xã hội TP HCM hồi giữa tháng 8 cho biết, tính đến tháng 7/2023, số học viên nghề ở thành phố là hơn 370.000, tăng hơn 150.000 người so với năm 2021 và vượt gần 2% so với chỉ tiêu đề ra. Trong đó, trình độ cao đẳng chiếm nhiều nhất với hơn 177.000 người; trung cấp (hơn 126.000), còn lại là trình độ sơ cấp (hơn 33.800).

Cuối năm ngoái, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cho biết, các trường nghề tuyển được gần 2,45 triệu học viên, tăng 500.000 người so với năm 2021 và cao nhất trong 5 năm qua. Cơ quan này nhận định, lợi thế của giáo dục nghề nghiệp là số lượng ngành, nghề lớn. Hiện bậc trung cấp có khoảng 800 ngành, nghề, cao đẳng 400, chưa tính trình độ sơ cấp và các khóa học ngắn hạn, lấy chứng chỉ.

Cử nhân chật vật xin việc

Sau bốn - năm năm ngồi trên giảng đường đại học, không ít cử nhân ra trường phải đối mặt với tình trạng thất nghiệp, phải lao động tay chân để mưu sinh trong khi chờ tìm được việc làm đúng chuyên ngành.

Nhanh nhẹn dọn bàn ghế, bưng bê ly chén tại một quán hải sản nướng trên đường Võ Văn Kiệt (quận 1, TPHCM), anh Huỳnh Phát Tiến (28 tuổi) cho biết, vừa làm công việc này được vài tháng nhưng đã thuần thục và thích nghi với môi trường mới. Vốn là sinh viên ngành công nghệ thông tin nhưng khi ra trường, anh Tiến gặp không ít khó khăn khi xin việc làm. Để mưu sinh, anh nhận làm đủ nghề từ quảng cáo, tiếp thị, bán hàng… Lý giải lý do không làm đúng ngành nghề được đào tạo, Tiến cho biết, do không đam mê ngành học nhưng do gia đình nên anh cố gắng bám trụ. Ra trường, Tiến chật vật xin việc cộng với không có niềm đam mê với ngành học, anh chỉ có thể làm các nghề tự do.

Tốt nghiệp loại khá khoa Công nghệ thông tin trường Đại học Tự nhiên TPHCM nhưng ba năm qua, Nguyễn Bá Nam (27 tuổi, quê Nha Trang) vẫn làm trợ giảng bán thời gian cho một trường cấp ba ở TPHCM trong khi chờ tìm việc đúng chuyên ngành. Nam kể, đã “rải” CV (sơ yếu lý lịch) ở hàng chục công ty, doanh nghiệp nhưng vẫn chưa nơi nào “chốt đơn”.

Có hai bằng đại học nhưng chị Lê Thị Chinh (32 tuổi, quê Long An) hằng ngày vẫn làm nghề giao hàng, tiếp thị đồ chơi cho một doanh nghiệp sản xuất nhựa ở quận 8. Vốn là cử nhân kế toán, sau học thêm bằng cử nhân quản trị kinh doanh nhưng chị mãi vẫn không tìm được nơi làm phù hợp.

Theo Trung tâm dịch vụ việc làm TPHCM thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội TPHCM, 6 tháng đầu năm 2023 có hơn 82.500 lao động nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp (tăng 7% so với cùng kỳ, tương đương 5.000 người); trong đó có trên 27.800 người có trình độ từ đại học trở lên, chiếm 36%. Theo Trung tâm, tỷ lệ lao động trình độ từ đại học trở lên thất nghiệp xếp thứ hai trong tổng số người nộp hồ sơ toàn thành phố. Đứng đầu là nhóm không có bằng cấp chứng chỉ chiếm khoảng 53%, thứ ba thuộc về nhóm có cao đẳng, chiếm gần 6%.

Nguồn: Soha; Người Lao Động; Kenh14; Tiền Phong