Hàng nghìn chuyến bay tại châu Âu không thể cất cánh do đình công

(Ảnh minh họa).

Dù đang giữa cao điểm mùa du lịch Hè, khoảng 1.000 chuyến bay ở Italy, cả nội địa và quốc tế, đã bị hủy do cuộc đình công của nhân viên mặt đất.

Theo hãng tin AFP, ngày 15/7, hàng nghìn chuyến bay đã không thể cất cánh do các cuộc đình công của nhân viên mặt đất và phi công ở châu Âu giữa cao điểm mùa du lịch Hè, đẩy hàng trăm nghìn người vào tình trạng mắc kẹt.

Tại Italy, khoảng 1.000 chuyến bay, cả nội địa và quốc tế, bị hủy do cuộc đình công của nhân viên mặt đất. Theo nhà chức trách nước này, sân bay ở thủ đô Rome đã chứng kiến khoảng 200 chuyến bay bị hủy và con số này ở các sân bay thuộc thành phố Milan là 150 chuyến bay. Cuộc đình công đã khiến khoảng 250.000 du khách bị mắc kẹt.

Đình công cũng xảy ra ở Bỉ. Chỉ riêng ở sân bay Charleroi đã có 120 chuyến bay đi và đến trong ngày 15 và 16/7 bị huỷ do các phi công của hãng hàng không giá rẻ Ryanair đình công yêu cầu cải thiện điều kiện làm việc.

Hồi tháng 4 vừa qua, các nhân viên tại 3 sân bay ở Đức đã đình công, khiến khoảng 700 chuyến bay bị hủy. Theo Hiệp hội Sân bay Đức (ADV), ít nhất 100.000 hành khách bị ảnh hưởng bởi cuộc đình công đó.

EU tìm cách thúc đẩy hòa bình giữa Azerbaijan - Armenia

Ngày 15/7, Azerbaijan và Armenia đã tiến hành vòng đàm phán hòa bình mới nhất do Liên minh châu Âu (EU) làm trung gian, trong khi Nga cùng ngày đã đề nghị tổ chức một cuộc gặp thượng đỉnh tại Moskva trong nỗ lực khẳng định vai trò hàng đầu tiến trình bình thường hóa quan hệ giữa hai quốc gia láng giềng này.

Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev và Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan đã có cuộc gặp nhằm mục tiêu giải quyết cuộc xung đột kéo dài nhiều thập kỉ qua giữa hai nước tại khu vực tranh chấp Nagorny - Karabakh. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel, người chủ trì cuộc gặp, cho biết các bên đã trao dổi "thẳng thắn, chân thành, và thực chất".

Theo đó, ông cho biết đã hối thúc các bên cần có bước đi dũng cảm để đảm bảo tiến trình hướng đến bình thườn hóa là mang tính quyết định và không thể đảo ngược. Theo đó, các bên cần ưu tiên chấm dứt bạo lực và sử dụng lời lẽ gay gắt nhằm tạo không khí phù hợp cho hòa bình.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu cũng cho biết có ý định tổ chức một cuộc gặp mới giữa hai nhà lãnh đạo Azerbaijan và Armenia tại Brussels cũng như một cuộc gặp khác ở Tây Ban Nha vào tháng 10 tới, có sự tham gia của Thủ tướng Đức Olaf Scholz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.

Trước đó, căng thẳng giữa hai nước đã tái diễn sau khi Azerbaijan phong tỏa hàng lang Lachin, tuyến kết nối trên bộ duy nhất giữa khu vực Nagorny - Karabakh và Armenia.

Cũng trong ngày 15/7, Nga đề nghị tổ chức một cuộc gặp ba bên với Armenia và Azerbaijan ở cấp ngoại trưởng trong tương lai gần. Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga cho biết nỗ lực này có thể được tiếp nối bằng một hội nghị thượng đỉnh ba bên ở Moskva để kết ký một hiệp ước hòa bình.

Châu Âu khó xử với vũ khí Mỹ

(Ảnh minh họa).

Sau nhiều năm phụ thuộc vào nguồn cung vũ khí từ Mỹ, châu Âu muốn tự phát triển công nghiệp quốc phòng, nhưng đối mặt nhiều khó khăn.

Ngân sách quốc phòng đang tăng lên trên khắp châu Âu kể từ khi Nga phát động chiến sự ở Ukraine. Năm ngoái, chi tiêu quốc phòng ở châu Âu tăng 13%, lên 345 tỷ USD, tốc độ nhanh nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh, theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI).

Tuy nhiên, phần lớn số tiền này được đổ vào các công ty quốc phòng Mỹ, bên cung cấp vũ khí chủ yếu cho châu Âu. Những giao dịch vũ khí này là một trong những trụ cột cho mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn thay đổi điều đó. Sự phụ thuộc về quốc phòng của châu Âu vào Mỹ, nước cung cấp từ chiến đấu cơ F-35 tới hệ thống phòng không Patriot, dựa trên niềm tin rằng các quốc gia ở lục địa này sẽ không phải xếp hàng chờ nhận thiết bị của Washington. Tuy nhiên, ông Macron cảnh báo ưu tiên của Washington có thể thay đổi khi Mỹ xoay trục sang Thái Bình Dương và sau cuộc bầu cử tổng thống vào năm tới.

Lãnh đạo Pháp nói trong cuộc họp gần đây của bộ trưởng quốc phòng châu Âu rằng với chính sách nhập khẩu vũ khí hiện nay, "chúng ta đang tự tạo ra vấn đề cho chính mình trong tương lai".

Thúc đẩy tăng chi tiêu quốc phòng ở châu Âu là một trong những chủ đề hàng đầu trong chương trình nghị sự của hội nghị thượng đỉnh NATO tại Litva ngày 11-12/7. Các thành viên đã nhất trí thiết lập 2% GDP là mức chi tiêu quốc phòng tối thiểu.

Hiện tại, chỉ có 10 thành viên châu Âu của NATO đạt ngưỡng 2%, theo Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg. Ông hy vọng tỷ lệ đó "sẽ tăng đáng kể trong năm tới".

Tuy nhiên, bất kỳ nỗ lực nào để thay đổi bản đồ mua sắm quân sự của châu Âu có thể đối mặt với trở ngại lớn. Nhiều quốc gia, đặc biệt ở Đông Âu, coi mua vũ khí đắt tiền của Mỹ là cái giá mà lục địa phải trả cho đảm bảo an ninh từ Washington. Họ nói nỗ lực thay đổi có nguy cơ làm suy yếu NATO, vốn không thể hoạt động mà thiếu những khí tài quan trọng từ Mỹ như vận tải cơ, máy bay không người lái hay thiết bị trinh sát trên không.

Xung đột Ukraine đã cho thấy phương Tây không thể nhanh chóng tăng sản lượng quốc phòng nếu nhu cầu vũ khí tăng đột ngột. Ngân sách của các nước châu Âu dành cho lĩnh vực công nghiệp quốc phòng tương đối ít, khiến lĩnh vực này bị phân mảnh và thiếu định hướng, dẫn tới sản lượng vũ khí thấp.

Trong thời kỳ khủng hoảng, các nước châu Âu thường phải tìm kiếm sự giúp đỡ ở bên kia bờ Đại Tây Dương. Mỹ đã cung cấp hệ thống tên lửa, pháo và nhiều vũ khí khác cho Ukraine trong cuộc chiến với Nga. Hiện tại, chi tiêu quốc phòng của châu Âu chỉ bằng khoảng 40% ngân sách 877 tỷ USD của Mỹ, theo SIPRI.

"Chiến sự Ukraine là lời cảnh tỉnh cho châu Âu về năng lực quốc phòng", Eric Beranger, giám đốc điều hành nhà cung cấp tên lửa lớn nhất châu Âu MBDA, nói. "Bạn cần bổ sung kho vũ khí cũng như tăng khả năng và tốc độ giao hàng".

Châu Âu hiện chia rẽ về cách củng cố hệ thống phòng không của mình. Một liên minh đa quốc gia do Đức dẫn đầu đã thông báo kế hoạch chi hàng tỷ USD cho chương trình mua tên lửa Patriot từ Mỹ cũng như hệ thống phòng không IRIS-T của Đức. Cả hai có thể đánh chặn tên lửa tầm trung, trong khi liên minh quan tâm tới hệ thống Arrow 3 của Israel để thực hiện nhiệm vụ đánh chặn tên lửa tầm xa.

Thông báo này khiến ông Macron bất ngờ. Trong nhiều năm, công ty MBDA của Anh, Pháp và Italy đã sản xuất SAMP/T, hệ thống có thể ngăn mối đe dọa từ trên không và được xem là đối thủ đáng gờm với Patriot. Pháp và Italy gần đây đã chuyển SAMP/T cho Ukraine.

Nếu châu Âu không đầu tư vào ngành công nghiệp quốc phòng, lục địa sẽ không có quyền tự chủ chiến lược hay khả năng định hình chính sách đối ngoại và quốc phòng riêng, theo ông Macron.

"Ukraine cho thấy chúng tôi chỉ có thể cung cấp cho Kiev những gì mình tự sản xuất", ông Macron nói.

Tư lệnh lục quân Pháp Pierre Schill cho biết quyền tự chủ chiến lược có liên quan chặt chẽ tới khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng quân sự. "Mua thiết bị công nghệ cao từ nước khác đồng nghĩa đặt mình dưới sự kiểm soát của họ", ông nói.

Tổng thống Macron không đơn độc với lập trường này. Một số quan chức châu Âu cũng lo ngại mua công nghệ của Mỹ có thể đi kèm với các quy định ràng buộc về cách sử dụng. "Pháp cũng mạnh trong nhiều lĩnh vực. Mỹ không phải là đáp án đầu tiên cho mọi câu hỏi về mua sắm", Bộ trưởng Quốc phòng Anh Ben Wallace nói.

"Mỗi lần chúng ta mua tên lửa hoặc radar từ bên ngoài, ngành công nghiệp quốc phòng của châu Âu lại thêm suy yếu", Christophe Salomon, phó chủ tịch Thales, nhà sản xuất hệ thống radar cho SAMP/T, nói.

BAE Systems, công ty quốc phòng lớn nhất châu Âu, đã tạo ra 132.000 việc làm ở Anh và góp hơn 14 tỷ USD hay 0,4% cho GDP, theo nghiên cứu của nhóm Oxford Economics ở Anh.

Frank St. John, giám đốc điều hành công ty quốc phòng Mỹ Lockheed Martin, nói rằng công ty sẽ chế tạo một phần hệ thống Patriot ở Ba Lan, trong khi 3/4 việc sản xuất F-35 ở châu Âu. "Mỗi khi bán thiết bị cho châu Âu, chúng tôi cũng tạo ra việc làm ở đây", ông nói.

St. John thêm rằng một ưu điểm khác của hệ thống phòng không Patriot của Mỹ là năng lực chiến đấu được chứng minh và mức độ sẵn có của khí tài.

Nhóm do MBDA dẫn đầu đang phát triển thế hệ SAMP/T mới, nhưng các hệ thống này phải mất thêm 2 năm nữa để hoàn thành. Một tập đoàn khác của châu Âu cũng đang nỗ lực phát triển hệ thống phòng không riêng. Cả hai muốn chế tạo những tổ hợp tiên tiến có thể đánh chặn tất cả các loại tên lửa siêu vượt âm, vũ khí mà Nga và Trung Quốc đang phát triển.

Một lĩnh vực hợp tác khác là xe tăng. Ralf Ketzel, giám đốc điều hành chi nhánh ở Đức của KNDS, nhà sản xuất thiết giáp lớn nhất châu Âu, nói rằng lục địa hiện có thể tự cung cấp thiết giáp trên đất liền. Xe tăng Leopard 2 của công ty này đã trở thành mẫu xe tăng nổi tiếng của châu Âu và đang được sử dụng ở 17 quốc gia. Đức đã gửi hàng chục chiếc Leopard 2 đến Ukraine.

KNDS được thành lập năm 2015 sau khi hợp nhất các công ty vũ khí Đức và Pháp. Công nhân tại nhà máy ở ngoại ô Munich gần đây đang lắp ráp và nâng cấp xe tăng Leopard cùng các phương tiện chiến đấu bọc thép khác cho lực lượng Anh, Đan Mạch, Na Uy, Litva, Hungary và Đức.

"Không cần phải phụ thuộc vào Mỹ", Ketzel nói.

Anh ký thỏa thuận chính thức gia nhập CPTPP

Chính phủ Anh ký thỏa thuận chính thức gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), trở thành thành viên thứ 12 của khối.

Chính phủ Vương quốc Anh ngày 16/7 tuyên bố đã chính thức ký hiệp ước tham gia CPTPP, trong bối cảnh nước này tìm kiếm thị trường ngoài châu Âu để hợp tác thương mại hậu Brexit.

Bộ trưởng Thương mại và Kinh doanh Anh Kemi Badenoch đã ký văn bản gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) tại New Zealand.

Anh đã trở thành thành viên mới đầu tiên và quốc gia châu Âu đầu tiên tham gia khối kể từ khi CPTPP được thành lập vào năm 2018.

Trước khi Anh gia nhập, CPTPP gồm 11 quốc gia thành viên là Singapore, Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Việt Nam, Malaysia, Mexico, Peru, New Zealand. CPTPP xóa bỏ 95% thuế quan giữa các nước thành viên.

Lễ ký kết hôm 16/7 đánh dấu Anh chính thức gia nhập CPTPP sau gần hai năm đàm phán. Đây là thỏa thuận thương mại lớn nhất của Vương quốc Anh kể từ Brexit.

Thỏa thuận dự kiến sẽ có hiệu lực vào nửa cuối năm sau, sau khi quốc hội xem xét kỹ lưỡng và ban hành luật.

Bộ trưởng Badenoch gọi thỏa thuận này là "cú hích lớn cho các doanh nghiệp Anh", mở ra cơ hội giao thương với thị trường hơn 500 triệu dân và tiếp cận với khu vực rộng lớn hơn.

"Chúng tôi đang sử dụng vị thế là một quốc gia thương mại độc lập để tham gia vào một khối thương mại đang phát triển và hướng tới tương lai. Khối này sẽ giúp phát triển nền kinh tế Vương quốc Anh", bà nói.

Nguồn: VietnamPlus; Báo Tin Tức; Vnexpress; Dân Trí