Châu Âu chật vật ứng phó cháy rừng

(Ảnh minh họa).

Tại Tây Ban Nha, cháy rừng lan rộng, thiêu rụi 200 héc-ta rừng. Trong khi tại Bồ Đào Nha, 600 lính cứu hỏa ra sức khống chế cháy rừng quét qua công viên tự nhiên nổi tiếng.

Ngày 25/7, cháy rừng lan nhanh khó kiểm soát ở trung tâm đảo Gran Canaria của Tây Ban Nha đã buộc chính quyền nước này phải sơ tán khẩn cấp hàng trăm dân làng khỏi các khu vực nguy hiểm, phong tỏa ít nhất 3 con đường, đồng thời tức tốc triển khai trực thăng chữa cháy.

Anh Jose Henriquez, một người dân bàng hoàng kể lại: “Tôi đang dọn dẹp nhà cửa lúc 12h trưa thấy rất nhiều khói, tôi lập tức gọi dịch vụ khẩn cấp 112. Ban đầu, khi chưa nhận thấy khói thì đã có mùi khét rất rõ rồi. Khi gọi 112, họ thông báo với tôi rằng các cơ quan dịch vụ khẩn cấp đang cố gắng dập lửa, song chỉ hai giờ sau đó tình hình đã vượt khỏi tầm kiểm soát”.

Nhiều nhân chứng khác cũng cho biết, đám cháy bùng phát dữ dội ảnh hưởng chủ yếu đến khu vực đồi núi trung tâm của hòn đảo gần đỉnh Tejeda, cách xa các bãi biển nổi tiếng với khách du lịch, song chỉ cách dãy ăng-ten lắp đặt trên đỉnh núi vài mét, mà một số trong số này có liên kết với đài kiểm soát không lưu.

Nhà điều hành sân bay Tây Ban Nha AENA xác nhận, sân bay Gran Canaria tọa lạc ở bờ biển phía đông vẫn hoạt động bình thường. Giới chức trách địa phương đang chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát, không để đám cháy lan rộng. Khoảng 100 lính cứu hỏa và 9 máy bay đã được huy động tham gia dập lửa. Đến nay, đám cháy đã thiêu rụi ít nhất 200 héc-ta rừng nhưng rất may chưa có tòa nhà nào được báo cáo là hư hại do hỏa hoạn.

Cùng ngày 25/7, được sự hỗ trợ của người dân địa phương, hàng trăm lính cứu hỏa Bồ Đào Nha đã ra sức khống chế đám cháy rừng bùng phát dữ dội, lan sang một công viên tự nhiên gần điểm đến nghỉ dưỡng Cascais nổi tiếng. Thời tiết có gió mạnh khiến nỗ lực dập lửa gặp nhiều khó khăn.

Đám cháy bùng phát lúc 16:00 giờ GMT ngày 25/7 tại khu vực miền núi là một phần của công viên tự nhiên Sintra-Cascais, bao phủ trên diện tích khoảng 145 kilômét vuông và nằm ở phía tây thủ đô Lisbon.

Hơn 600 lính cứu hỏa cùng 189 phương tiện chữa cháy, đã được huy động khẩn trương dập lửa. Máy bay chữa cháy buộc phải dừng hoạt động khi màn đêm buông xuống. Tại một trong những ngôi làng bị ảnh hưởng, những người dân địa phương tuyệt vọng, cố gắng bảo vệ nhà cửa bằng những vòi nước, xô nước chẳng thấm là bao so với sức tàn phá của “giặc lửa”.

Thị trưởng Cát-xcai, ông Carlos Carreiras cho biết, những cơn gió giật mạnh lên tới 60 km/h là thách thức lớn nhất cho công tác chữa cháy. Nhiều người dân đã được sơ tán khỏi khu vực nguy hiểm. Theo các nhà chức trách địa phương, hiện chưa có báo cáo ghi nhận trường hợp thương vong hay thiệt hại nào về nhà cửa do hỏa hoạn.

Châu Âu: "Loạn" tại các điểm du lịch tôn giáo

Các nhà quản lý điểm đến du lịch tôn giáo đang gặp khó khăn khi phải cân bằng giữa các tín đồ và du khách.

Những nhà thờ có tính biểu tượng lịch sử của Tây Ban Nha cũng như nhiều điểm đến tôn giáo khác trên thế giới, đang đối mặt với thách thức cân bằng giữa kinh doanh du lịch và những hoạt động tôn giáo tại đây. Với lượng du khách đạt hoặc vượt mức kỷ lục trước dịch, các điểm du lịch tôn giáo này đang phải tìm cách đáp ứng nhu cầu của cả tín đồ và du khách quan tâm đến nghệ thuật cũng như kiến trúc.

Một trong số các nhà thờ nổi tiếng nhất châu Âu, nhà thờ Sagrada Familia ở Barcelona, đã gặp khó khăn trong việc đón tín đồ đến cầu nguyện cùng với hàng triệu du khách trả tiền để xem nghệ thuật và kiến trúc. Quản xứ của Sagrada Familia, cha Josep Maria Turull, đã thừa nhận nhà thờ đang cố gắng chuẩn bị sẵn sàng để tránh việc gặp phải tình trạng quá tải.

Châu Âu: "Loạn" tại các điểm du lịch tôn giáo

Một số chiến lược đang được áp dụng để cân bằng giữa tín đồ và du khách. Vatican đã mở một "lối đi riêng" để những người muốn cầu nguyện hoặc tham dự Thánh lễ tại đại giáo đường St. Peter, nhằm giảm thiểu việc xếp hàng kéo dài trong những giờ đông đúc. Tương tự, nhiều nhà thờ khác cũng đưa ra các dịch vụ riêng biệt cho du khách và tín đồ, đồng thời giữ nguyên không gian tôn giáo trong giờ cầu nguyện.

Tuy nhiên, việc cân bằng giữa hai vai trò cạnh tranh này vẫn đòi hỏi sự thay đổi và điều chỉnh từ các nhà thờ. Nhà thờ Santiago de Compostela đã phải đối mặt với thực tế rằng du khách cần phải được tiếp cận nhưng cũng cần duy trì tính linh thiêng của không gian thánh. Nhà thờ Barcelona đã áp đặt giới hạn số lượng du khách, yêu cầu hướng dẫn viên sử dụng các thiết bị đàm thoại không dây để giảm tiếng ồn và thêm nhân viên để giải thích chính sách mới cho du khách và tín đồ.

Những người quản lý cũng nhấn mạnh rằng lịch sử và ý nghĩa của những địa điểm thánh cần được giới thiệu cho du khách, nhất là trong bối cảnh lằn ranh tôn giáo không còn rõ nét như xưa. Việc du khách có thể hiểu và đánh giá cao văn hóa và tôn giáo của mỗi địa điểm thánh cũng góp phần giữ cho không gian thánh linh thiêng và độc đáo.

Chuyển đổi xanh ở châu Âu: Còn lâu

(Ảnh minh họa).

Quá trình chuyển đổi xanh của châu Âu đang gặp nhiều thách thức như thiếu hụt lao động và nhiều quốc gia vẫn còn xem trọng than đá.

Nằm ở trung tâm của lục địa già, Áo - quốc gia nhỏ bé nhưng hùng mạnh - gần đây được kênh truyền hình châu Âu Euronews vinh danh là "quốc gia châu Âu xanh của tháng 6", nhờ vào việc ưu tiên năng lượng tái tạo, thuế carbon và giao thông công cộng.

Tuy nhiên, không phải nước nào ở châu Âu cũng là quốc gia xanh như vậy.

Vẫn "nghiện" than đá

Theo dữ liệu của Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat), Áo là một trong những nước có tỉ lệ sử dụng năng lượng tái tạo cao trong sản xuất điện, chiếm tới 71% vào năm 2021. Nhiều núi, nhiều sông và lượng mưa lớn đồng nghĩa với việc thủy điện là xương sống của mạng lưới năng lượng tái tạo tại quốc gia này.

Nhưng giờ đây Áo cũng đang xây dựng lên những nơi này các dạng năng lượng xanh khác. Nước này đã lắp đặt số tấm pin năng lượng mặt trời nhiều đáng kể trong ba năm qua. Người phát ngôn Samson Sandrierser-Leon của Bộ Hành động khí hậu, môi trường, năng lượng, di động, đổi mới và công nghệ Áo gần đây chia sẻ: "Đến năm 2030, chúng tôi đặt mục tiêu chỉ sản xuất điện bằng năng lượng tái tạo".

Áo là một trong nhiều quốc gia trên khắp châu Âu đang chạy đua giảm lượng khí thải nhà kính và ngăn chặn những tác động tồi tệ nhất của cuộc khủng hoảng khí hậu. Tuy nhiên, hôm 23-7, báo Financial Times dẫn dữ liệu mới từ tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember cho biết chỉ một vài quốc gia châu Âu đến nay đã khử carbon thành công, mặc dù Liên minh châu Âu (EU) với 27 nước thành viên cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Thụy Điển là quốc gia thành viên EU đầu tiên loại bỏ hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch trong sản xuất điện, bằng cách sử dụng kết hợp năng lượng hạt nhân và năng lượng tái tạo. Trong khi đó, Ba Lan vẫn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, với than là "vua năng lượng" và cung cấp khoảng 75% điện năng cho nước này.

Đức, nền kinh tế lớn nhất châu Âu, loại bỏ năng lượng hạt nhân và vẫn tiếp tục sử dụng lượng than đáng kể. Chính phủ nước này có kế hoạch đóng cửa tất cả nhà máy than vào năm 2038. "Châu Âu còn lâu mới hoàn thành quá trình chuyển đổi năng lượng", báo Financial Times bình luận.

Cuối tháng 3-2023, các nước châu Âu đã nhất trí đến năm 2030, EU sẽ đạt mục tiêu 42,5% năng lượng từ các nguồn tái tạo như gió và mặt trời, thay thế mục tiêu đặt ra trước đó là 32%.

Hồi năm 2021, tỉ lệ năng lượng từ các nguồn tái tạo của cả EU đạt mức trung bình 21,8%. Lúc đó, tới 15/27 thành viên EU có tỉ lệ dưới mức trung bình này, gồm: Bỉ, Bulgaria, Cộng hòa Czech, Đức, Ireland, Tây Ban Nha, Pháp, Ý, Síp, Luxembourg, Hungary, Malta, Hà Lan, Ba Lan và Slovakia. Tỉ lệ năng lượng tái tạo thấp nhất được ghi nhận ở Luxembourg (11,7%), Malta (12,2%), Hà Lan (12,3%), Ireland (12,5%) và Bỉ (13%).

Giải quyết bài toán lao động

Hiện nay quá trình chuyển đổi năng lượng xanh của châu Âu đang đối mặt với các thách thức đáng kể do tình trạng thiếu hụt lao động có tay nghề cao trong các ngành công nghiệp như pin, năng lượng mặt trời và gió. Ủy ban châu Âu (EC) ước tính chỉ riêng lĩnh vực pin sẽ cần thêm 800.000 người được đào tạo hoặc đào tạo lại kỹ năng vào năm 2025.

Do đó EU đang cố gắng thu hẹp khoảng cách giữa các dự án năng lượng xanh đầy tham vọng của khối này và tình trạng thiếu lao động. Khối này đang đầu tư hàng triệu USD vào các cơ sở giảng dạy nhằm giải quyết vấn đề này.

Hồi năm 2022, thành phố Grenoble của Pháp được vinh danh là "Thủ đô xanh của châu Âu". Đây là nơi đặt trụ sở của một trong những học viện về pin đầu tiên của châu Âu, nhờ sự hợp tác giữa các doanh nghiệp như nhà sản xuất pin Verkor và một số tổ chức, phòng thí nghiệm địa phương.

Safak Durmaz, một sinh viên tại đây, chia sẻ: "Ở Pháp, đó là một cuộc phiêu lưu mới đối với chúng tôi. Tôi nghĩ rằng điện, đặc biệt là pin điện, là tương lai cho tất cả chúng ta".

Ba nhà máy sản xuất pin đang được xây dựng ở phía bắc nước Pháp, trong đó có nhà máy mới của Verkor gần khu vực Dunkerque, nơi sẽ cung cấp pin cho dòng xe Alpine mới của hãng xe Pháp Renault.

Nhằm giải quyết bài toán lao động, EC cũng đã thành lập Học viện EU vào năm 2021, trong khi Chủ tịch EC Ursula von de Leyen chỉ định năm 2023 là "Năm kỹ năng châu Âu".

EU thúc các nước lớn cắt giảm nhanh hơn

Theo dữ liệu của Ủy ban châu Âu, tỉ lệ phát thải khí nhà kính toàn cầu của EU đã giảm từ 16,8% vào năm 1990 xuống còn 7,3% vào năm 2021. EU đã cắt giảm khoảng 1/3 lượng khí thải, chủ yếu là do việc dùng than trong sản xuất điện giảm, còn tỉ lệ từ Trung Quốc và Ấn Độ tăng do nhu cầu năng lượng tăng lên.

EU đang gây áp lực lên các nước lớn cắt giảm lượng khí thải nhà kính nhanh hơn. Các quan chức cấp cao châu Âu nói rằng họ muốn các nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Ấn Độ và Mỹ chia sẻ gánh nặng, khi người tiêu dùng và các ngành công nghiệp châu Âu bắt đầu bị ảnh hưởng trước những cái giá phải trả của quá trình chuyển đổi xanh trong hệ thống năng lượng.

Bulgaria muốn đóng cửa cảng dầu quan trọng ở Biển Đen với Nga để sớm gia nhập Schengen

Rosenets là cảng dầu chuyên dụng duy nhất ở Biển Đen của Bulgaria và nằm dưới sự kiểm soát hoàn toàn của công ty Nga kể từ năm 2011, sau hợp đồng nhượng quyền 35 năm với Lukoil.

Theo mạng tin EURACTIV.bg (Bulgaria), các đảng trong liên minh cầm quyền của Bulgaria mới đây đã đề xuất chấm dứt nhượng bộ kiểm soát cảng dầu Rosenets, gần cảng Burgas ở Biển Đen, qua đó tập đoàn Lukoil vận chuyển dầu của Nga thông qua các tàu chở dầu để xử lý. Họ hy vọng điều này sẽ giúp Bulgaria đảm bảo tư cách thành viên của khu vực Schengen (khu vực miễn thị thực, tự do đi lại của các quốc gia châu Âu) sớm nhất là vào mùa Thu.

Cảng Rosenets, ngay bên ngoài Burgas, là cảng dầu chuyên dụng duy nhất trên bờ Biển Đen của Bulgaria. Nó nằm dưới sự kiểm soát của tập đoàn Nga Lukoil kể từ năm 2011, khi công ty này được nhượng quyền 35 năm. Rosenets phục vụ nhà máy lọc dầu duy nhất của Bulgaria, Neftochim Burgas, có công suất xử lý 196.000 thùng mỗi ngày và cũng thuộc sở hữu của Lukoil.

Nhưng các đảng trong chính phủ: GERB trung hữu cầm quyền, Chúng ta tiếp tục Thay đổi - Dân chủ Bulgaria (PP-DB) và Phong trào vì Quyền và Tự do đã bất ngờ công bố kế hoạch chấm dứt quyền sở hữu đối với Lukoil. Đồng lãnh đạo PP-DB Kiril Petkov nói rằng tất cả các cơ sở hạ tầng quan trọng nên được kiểm soát bởi nhà nước Bulgaria, đặc biệt là những cơ sở ở biên giới.

“Mục tiêu chiến lược của chúng tôi là vào Schengen và đây là một bước tiến lớn hướng tới mục tiêu đó. Bước đi này cũng phù hợp với quy định của EU về các biện pháp trừng phạt liên quan đến cuộc xung đột ở Ukraine. Do đó, chúng tôi tuyên bố rõ ràng rằng Schengen là mục tiêu quốc gia của chúng tôi”, ông Petkov nói.

Trong những năm qua, nhiều nhân vật chính trị và nhà phân tích kinh tế đã bày tỏ lo ngại rằng Nga đã giành được quá nhiều quyền kiểm soát đối với cảng Rosenets đến mức nó có thể được mô tả như "một vùng đất của Nga trên lãnh thổ Bulgaria".

Bên cạnh đó, các cuộc điều tra của truyền thông đưa ra bằng chứng rằng Bulgaria không kiểm soát lượng dầu nhập khẩu của Nga, do đó mất thu nhập lớn về thuế. “Đây là một bước sẽ lấy lại quyền kiểm soát của nhà nước đối với cơ sở hạ tầng quan trọng và là một bước tiến tới việc Bulgaria được chấp nhận vào Schengen”, tuyên bố chung của liên minh cầm quyền nêu rõ.

Tuy nhiên, động thái trên đã bị Tổng thống Bulgaria Rumen Radev phản đối, cho rằng đây là "một ý tưởng vội vàng và sai lầm khác của các nhà lãnh đạo chính trị".

“Tôi hy vọng rằng họ đã đánh giá rủi ro về những gì đằng sau hành động này vì có một cơ sở hậu cần lớn thuộc về Lukoil. Cảng sẽ hoạt động như thế nào với cơ sở hậu cần này, nếu không có cơ sở này thì việc vận chuyển dầu đến nhà máy lọc dầu là không thể và quan trọng nhất là điều này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến giá nhiên liệu", ông Radev lưu ý.

Về phần mình, trong một tuyên bố, nhà máy lọc dầu Lukoil Neftochim cho biết họ sẽ nhờ tòa án bảo vệ trước quyết định trên.

Sau khi EU áp đặt lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Nga vào cuối năm ngoái, chính phủ lâm thời do Tổng thống Radev chỉ định đã thông qua một quyết định đặc biệt xác nhận việc tiếp tục hợp đồng nhượng quyền với công ty Nga cho đến năm 2046.

Vào tháng 2, quốc hội Bulgaria đã thông qua một số biện pháp liên quan đến nhà máy lọc dầu Burgas thuộc sở hữu của Lukoil. Khi đó, Quốc hội Bulgaria đã tuyên bố rằng nước này nên lấy lại cảng dầu Rosenets, nhưng không có thời hạn nhất định.

Từ tháng 6/2023, Bulgaria có một chính phủ mới thân EU, có đường lối cứng rắn chống lại Nga khi ủng hộ Ukraine. Quốc hội Bulgaria hôm 21/6 đã bỏ phiếu chấm dứt nhượng quyền đối với công ty dầu mỏ của Nga để điều hành kho cảng dầu Rosenets, với 144 đại biểu trong tổng số 240 ghế ủng hộ, quy định Lukoil sẽ được phép vận hành kho cảng dầu sau khi chấm dứt quyền sở hữu, nhưng phải trả phí cho Chính phủ Bulgaria.

Như vậy, sau khi chấm dứt hợp đồng nhượng quyền, Lukoil sẽ tiếp tục hoạt động tại cảng nhưng sẽ trả phí, trong khi Bulgaria sẽ giành lại quyền kiểm soát hoàn toàn cơ sở hạ tầng hàng hải quan trọng. Điều này sẽ cho phép Chính phủ Bulgaria mở cảng để nhập khẩu hàng hóa khác với hàng hóa do công ty Nga đặt hàng.

“Chúng tôi đã nói trong nhiều năm rằng Bulgaria nên giành lại quyền kiểm soát cảng này. Vào thời điểm Nga tuyên bố Bulgaria là quốc gia không thân thiện vì cuộc xung đột ở Ukraine, chúng tôi đang hành động để hạn chế cơ hội cho Moskva sử dụng cơ sở hạ tầng của Bulgaria với các mục tiêu tài chính”, Atanas Atanasov từ liên minh PP-DB nhận xét.

Trong khi đó, Hristo Alexiev, cựu Bộ trưởng giao thông vận tải Bulgaria, bày tỏ lo ngại về quyết định được cho là "vội vàng", giải thích rằng nhà nước chỉ sở hữu một phần cơ sở hạ tầng của cảng, trong đó Lukoil sở hữu các yếu tố chính. Theo ông, việc chấm dứt nhượng quyền sẽ khiến Lukoil không thể hoạt động trong nước, điều này có thể gây ra khủng hoảng dầu mỏ. “Hành động này sẽ có tác động xấu đến nền kinh tế và lạm phát”, cựu Bộ trưởng Bulgaria nói.

Vào cuối năm 2022, Chính phủ Bulgaria tạm quyền bắt đầu đàm phán với Lukoil để đưa nước này trở thành cơ sở chính cho các hoạt động ở châu Âu của công ty Nga để đổi lấy cam kết nộp hơn 300 triệu euro tiền thuế mỗi năm. Ý tưởng này đã không thành hiện thực vì Bulgaria đã thất bại trong việc đàm phán liên quan đến bãi bỏ lệnh trừng phạt của EU đối với việc xuất khẩu nhiên liệu được sản xuất từ dầu mỏ của Nga.

Lại đốt kinh Koran trước sứ quán Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ ở Đan Mạch

(Ảnh minh họa).

Một nhóm nhỏ những người bài Hồi giáo đã đốt kinh Koran trước các đại sứ quán Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ ở Copenhagen hôm 25/7 sau các hành động phản đối tương tự ở Đan Mạch và Thụy Điển trong những tuần gần đây khiến các tín đồ Hồi giáo tức giận.
Đan Mạch và Thụy Điển cho biết họ lên án hành động đốt kinh điển Hồi giáo nhưng không thể ngăn chặn vì các điều luật bảo vệ tự do ngôn luận. Tuần trước, những người biểu tình ở Iraq đã phóng hỏa sứ quán Thụy Điển ở Baghdad.
Cuộc biểu tình hôm 25/7 tại Copenhagen của một nhóm người được gọi là ‘Người yêu nước Đan Mạch’ sau vụ đốt kinh Koran mà nhóm này tổ chức hôm 24/7 và tuần trước trước sứ quán Iraq. Những vụ việc như vậy đã xảy ra ở Thụy Điển trong tháng qua.

Bộ Ngoại giao Iraq hôm 24/7 đã kêu gọi chính quyền các nước EU ‘nhanh chóng xem xét lại cái gọi là tự do ngôn luận và quyền biểu tình’ sau các hành động đốt kinh Koran.
Thổ Nhĩ Kỳ hôm 24/7 cho biết họ lên án mạnh mẽ điều mà họ gọi là ‘hành động tấn công đê hèn’ kinh Koran và kêu gọi Đan Mạch thực hiện các biện pháp cần thiết để ngăn chặn ‘tội ác thù hận’ nhắm vào Hồi giáo.
Bộ Ngoại giao Ai Cập hôm 25/7 đã triệu tập đại biện lâm thời của Thụy Điển để lên án việc báng bổ kinh Koran.
Đan Mạch đã lên án các vụ đốt kinh là ‘hành động khiêu khích và đáng xấu hổ’ nhưng nói rằng họ không có quyền ngăn chặn những người biểu tình bất bạo động.

Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen hôm 25/7 nói rằng ông đã ‘có cuộc điện đàm mang tính xây dựng’ với Ngoại trưởng Iraq Fuad Husseein về quan hệ song phương giữa hai nước và vụ đốt kinh Koran.

“Tôi nhắc lại lời lên án của Đan Mạch đối với những hành động đáng xấu hổ này của một vài cá nhân. Tôi nhấn mạnh rằng tất cả các hành động phản đối này phải mang tính ôn hòa,” ông viết trên X, mạng xã hội Twitter trước đây.

“Mọi người đều được hưởng quyền tự do ngôn luận mở rộng khi họ biểu tình,” Giáo sư luật Trine Baumbach của Đại học Copenhagen nói với Reuters. “Nó không chỉ bao gồm phát ngôn. Mọi người có thể bày tỏ quan điểm theo nhiều cách, chẳng hạn như bằng cách đốt đồ vật.”

Nguồn: VOV; Dân Việt; Tuổi Trẻ; Báo Tin Tức; VOA