ĐÁM CƯỚI XA HOA CỦA CON TRAI NGƯỜI GIÀU NHẤT CHÂU Á

Một đám cưới ước tính tốn khoảng 150 triệu USD, kéo dài nhiều tháng trời, đón tiếp hàng loạt khách "siêu VIP", từ các ca sĩ nổi tiếng như Justin Bieber và Rihanna, các tỷ phú như Bill Gates và Mark Zuckerberg, đến các chính trị gia đầy quyền lực... đang diễn ra tại Ấn Độ. Nhà ai mà làm đám cưới dữ dằn vậy?

Trong số khách mời hiện diện tại tiệc cưới hôm thứ Sáu (12/7) có các cựu thủ tướng Anh Boris Johnson và Tony Blair, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino, diễn viên Bollywood Shah Rukh Khan…

Bao nhiêu thì là quá nhiều?

Đây là câu hỏi của vô số người dân Ấn Độ khi mà lễ cưới kéo dài hàng trời của con trai tỷ phú giàu nhất châu Á đang đi tới hồi kết.

Sự xa hoa dự kiến sẽ lên đến đỉnh điểm vào cuối tuần này, khi anh chàng Anant Ambani kết hôn với cô Radhika Merchant.

Anant Ambani là con trai út của Chủ tịch Tập đoàn Reliance Industries Mukesh Ambani, người giàu nhất châu Á với tài sản 115 tỷ USD.

Còn cô dâu là con gái của ông trùm dược phẩm Viren Merchant và bà Shaila Merchant.

Bốn tháng vừa qua, hàng loạt sự kiện xa hoa đã diễn ra để hâm nóng cho lễ cưới này.

Những bộ trang phục lộng lẫy, những món trang sức lấp lánh, khung cảnh như truyện cổ tích và những màn trình diễn hiếm có của các ngôi sao Ấn Độ và quốc tế đã và đang trở thành tâm điểm chú ý của công chúng.

“Chẳng khác gì một đám cưới hoàng gia cả,” nhà báo, nhà bình luận Shobhaa De, nhận xét. “Các tỷ phú của chúng tôi là những maharaja (vị vua vĩ đại) mới của Ấn Độ. [Vì vậy] các cổ đông của họ muốn thấy được một sự kiện siêu xa hoa.”

"Người Ấn Độ luôn say mê sự phô trương và hào nhoáng - giống như người Anh," bà nói và bổ sung rằng "quy mô [của đám cưới] tương xứng với sự giàu có của gia đình Ambani."

Dù vậy, bên cạnh sự hứng thú, mức độ khoa trương của đám cưới cũng thu hút những ánh nhìn khó chịu.

Nhiều người phê phán việc phô trương sự giàu có và lượng của cải khổng lồ tại một quốc gia như Ấn Độ, nơi hàng chục triệu người sống dưới mức nghèo khổ và bất bình đẳng về thu nhập vô cùng lớn.

“[Đám cưới] rất dễ bị coi như một sự nhạo báng, một dạng thiếu hiểu biết về thực tại của đất nước.

“Ở một mức độ khác, dù lố bịch bao nhiêu đi chăng nữa, đám cưới này hợp với xu hướng phô trương méo mó, gần như dị dạng, của Ấn Độ trong khoảng một thập kỷ qua,” nhà văn, nhà bình luận Santosh Desai nói với BBC.

"Đây là một phần của biến chuyển lớn hơn đang diễn ra.

“Cách đây một hoặc hai thế hệ, người ta chỉ thì thầm khi nói về sự giàu có. Giờ đây, sự giàu có phải được phô trương hết mức có thể.

“Nhưng ngay cả khi đó, quy mô của đám cưới này vẫn quá khác biệt.”

Với đế chế kinh doanh khổng lồ - từ dầu mỏ, viễn thông, hóa chất, công nghệ, thời trang tới thực phẩm - gia đình Ambani có mặt ở khắp mọi nơi của Ấn Độ và cuộc sống của họ rất được công chúng quan tâm.

Tài sản khổng lồ của ông Mukesh Ambani được ước tính vào khoảng 115 tỷ USD.

Anant Ambani, 29 tuổi, đang giữ một vị trí trong hội đồng quản trị của Reliance Industries.

Ông Ambani cha, cùng với ông trùm kinh doanh Ấn Độ Gautam Adani, được cho là thân thiết với chính quyền của Thủ tướng Narendra Modi.

Các đảng đối lập cáo buộc chính quyền ưu ái quá đáng cho hai tập đoàn kinh doanh này – điều mà cả chính quyền và các doanh nhân này phủ nhận.

Dù sự giàu có và quyền lực khổng lồ của gia đình Ambani rất nổi tiếng ở Ấn Độ, nhiều người ở nước ngoài có thể không biết tới mức độ giàu có của họ cho tới bây giờ.

Điều đó đã thay đổi vào tháng Ba, khi ông Ambani cha tổ chức một bữa tiệc trước đám cưới kéo dài ba ngày cho người con trai.

Bữa tiệc được tổ chức tại thành phố Jamnagar quê hương của gia đình Ambani ở bang Gujarat miền tây Ấn Độ.

Đây cũng là nơi đặt nhà máy lọc dầu lớn nhất thế giới của ông Ambani.

Có khoảng 1.200 khách tới tham dự, bao gồm tỷ phú Mark Zuckerberg của Meta và tỷ phú Bill Gates của Microsoft.

Bữa tiệc bắt đầu với bữa tối trong một tòa nhà kính được xây dựng riêng cho sự kiện.

Công trình kiến trúc tuyệt đẹp này được cho là giống với Palm House, một tòa nhà bằng pha lê xây dựng theo phong cách thời Victoria nằm trong Vườn Bách thảo Brooklyn - địa điểm yêu thích của cô dâu Merchant khi còn là sinh viên đại học ở New York.

Bữa tiệc có màn biểu diễn của ca sĩ Rihanna. Các video quay cảnh gia đình Ambani nhảy nhót cùng ngôi sao nhạc pop này đã lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội.

Nếu trước đó mọi người chưa để ý, thì bây giờ ắt hẳn họ đã quan tâm.

Trong bữa tiệc, các đầu bếp phục vụ khoảng 2.000 món ăn được lựa chọn tỉ mỉ từ khắp nơi trên thế giới tới quan khách trong các căn lều sang trọng.

Chuyên gia trang điểm và nhà tạo mẫu tóc cũng được bố trí riêng sẵn sàng chăm sóc từng vị khách.

Ngoài ra còn có một cuốn cẩm nang dày 10 trang quy định về trang phục cho các sự kiện, bao gồm chủ đề "cơn sốt rừng rậm" cho chuyến tham quan khu bảo tồn động vật của gia đình và “bữa tiệc tại gia" chủ đề Moulin Rouge (theo phong cách quán rượu cùng tên ở Paris, Pháp) được tổ chức tại khuôn viên rộng lớn của tòa dinh thự nguy nga của nhà Ambani.

Cô dâu tương lai khoác lên mình nhiều bộ trang phục được thiết kế đặc biệt, bao gồm hai chiếc lehenga (váy dài lụa của cô dâu) - một chiếc đính 20.000 viên pha lê Swarovski và một chiếc được cho là mất 5.700 giờ để hoàn thành - và một phiên bản màu hồng của chiếc váy Versace mà nữ diễn viên Blake Lively đã mặc tại Met Gala 2022.

Chú rể chủ yếu mặc trang phục của hãng Dolce & Gabbana và trưng ra chiếc đồng hồ Richard Mille trị giá khoảng 1,5 triệu USD.

Một video lan truyền trên mạng có cảnh ông Zuckerberg và vợ là Priscilla Chan đang trố mắt nhìn chiếc đồng hồ.

Nhiều tờ báo và trang mạng đã ghi lại một cách hoàn hảo sự xa hoa của những lễ ăn mừng hào nhoáng này, với sự tham dự của những người nổi tiếng từ khắp nơi trên thế giới.

"Nó gần như y hệt thời của các maharaja cách đây hơn 100 năm," tờ New York Times đưa tin.

Tuy nhiên, cũng có những phản ứng dữ dội về việc chính quyền Ấn Độ, chỉ trong một đêm, đã biến sân bay nhỏ của thành phố thành sân bay quốc tế, tăng cường nhân lực, rồi điều động quân đội và lực lượng không quân tới phục vụ nhà Ambani.

Đêm cuối của lễ hội dài ba ngày, kết thúc bằng một cơn mưa hoa giấy confetti, pháo hoa và biểu diễn ánh sáng, tạo tiền đề cho những gì diễn ra sau đó.

Tới tháng Sáu, cặp uyên ương và quan khách đã chuyển địa điểm ăn mừng ra nước ngoài

Với sự tham gia của các ngôi sao Bollywood hàng đầu, bữa tiệc được tổ chức trên một du thuyền sang trọng đi dọc vịnh biển màu xanh ngọc tuyệt đẹp của biển Tyrrhenian (Ý) hướng tới vùng biển Địa Trung Hải của Pháp.

Họ đã dừng chân ở Rome, Portofino, Genoa (Ý) và Cannes (Pháp) để tiệc tùng thâu đêm suốt sáng – điều được cho là khiến người dân địa phương phàn nàn.

Lần này, bữa tiệc có các tiết mục biểu diễn của ban nhạc tuổi teen thập niên 90 The Backstreet Boys, ca sĩ Katy Perry và giọng ca tenor người Ý Andrea Bocelli.

Tới tuần này, một loạt lễ ăn mừng đám cưới đã được tổ chức tại thành phố Mumbai, nơi gia đình sinh sống, với màn trình diễn của nam ca sĩ Justin Bieber.

Video quay cảnh Justin Bieber hát ở mép sân khấu khi cô dâu và bạn bè hát theo đã thu hút được 38 triệu lượt xem.

Trong video, những người phụ nữ với vẻ mặt phấn khích mặc váy dạ hội và sari (trang phục truyền thống Ấn Độ) lấp lánh giơ tay hướng lên không trung trong niềm hân hoan.

Đám đông không lệch một nhịp nào khi hát theo lời hát của Justin Bieber: Hãy đi và yêu thương lấy bản thân mình (You should go and love yourself).

Quy mô của các lễ ăn mừng cho thấy không gì là không thể đối với gia đình Ambani.

Có những lời đồn đoán rằng ca sĩ Adele có thể sẽ biểu diễn tại lễ cưới cuối tuần này.

Tuy nhiên, gia đình Ambani vẫn kín tiếng về việc đó.

Ấn Độ chẳng còn xa lạ với hình ảnh đám cưới xa hoa. Đây là quốc gia chi cho lễ cưới nhiều thứ hai thế giới, đứng sau Mỹ.

Bà Tina Tharwani, đồng sáng lập công ty đám cưới Shaadi Squad, cho biết rằng trong những năm gần đây, có một xu hướng đáng chú ý là việc đám cưới dần trở thành một sự kiện vô cùng trọng đại trong đời.

Theo bà Tharwani, xu hướng này được thúc đẩy bởi kỳ vọng từ xã hội, nhu cầu khoe khoang địa vị và mong muốn có được những kỷ niệm đáng nhớ.

Do đó, hình ảnh những đám cưới xa hoa thường xuyên chiếm sóng truyền thông, ví dụ như đám cưới 74 triệu USD vào năm 2016 ở Ấn Độ.

Những người con khác của gia đình Ambani cũng có những lễ ăn mừng xa hoa trước đám cưới.

Cựu Thượng nghị sĩ Hillary Clinton và cựu Ngoại trưởng Mỹ John Kerry từng tham dự lễ ăn mừng của cô Isha Ambani vào năm 2018.

Nữ ca sĩ Beyonce đã có màn trình diễn tại đây.

Một năm sau, bữa tiệc trước đám cưới của anh con trai Akash Ambani có sự góp mặt của ban nhạc Coldplay.

Tuy vậy, nếu xét tới quy mô, đám cưới lần này là hoành tráng nhất, theo ông Ashwini Arya, chủ một công ty tổ chức sự kiện từng tổ chức đám cưới tại 14 quốc gia.

"Đám cưới này như thể kinh thánh của ngành cưới vậy. Nó phác họa những gì tinh túy nhất về công tác hậu cần, công nghệ, thiết kế và quy mô.

“Bạn đang nhìn vào công tác chuẩn bị ít nhất kéo dài hai năm, hàng loạt chuyến đi khảo sát, sự phê duyệt và cấp phép từ rất nhiều quốc gia, cũng như khâu hậu cần

Gia đình Ambani không tiết lộ tổng chi phí đám cưới lần này, nhưng ông Arya ước tính gia đình này đã “chi từ 11 đến 13 tỷ rupee (từ 132 triệu đến 156 triệu USD, tức khoảng 3.300 tỷ đến 3.900 tỷ VND).

Có tin đồn nói rằng Rihanna đã được trả 7 triệu USD (khoảng 140 tỷ VND) cho tiết mục của mình, còn Justin Bieber nhận được 10 triệu USD (khoảng hơn 200 tỷ VND).

Chi phí cũng bao gồm việc xây dựng 14 ngôi đền bên trong khu phức hợp rộng lớn ở thành phố Jamnagar nhằm giới thiệu di sản văn hóa Ấn Độ và làm khung nền cho đám cưới.

Trong chuỗi lễ mừng, gia đình Ambani đã tổ chức đám cưới tập thể cho 50 cặp đôi nghèo.

Nhiều người cho rằng sở dĩ gia đình Ambani “chơi lớn” vì sau lễ cưới lần này, tất cả con cái nhà Ambani đều đã thành hôn, đây sẽ là đám cưới cuối cùng trong tương lai gần.

Tuy nhiên, sau mỗi sự kiện, sự chỉ trích của người dân Ấn Độ càng tăng cao.

Trong khi nhiều người thất kinh với những món trang sức bự chảng của Nita Ambani, người dân Mumbai cũng bực dọc và khó chịu với việc giao thông bị hạn chế ở một thành phố vốn đã phải vật lộn với tình trạng tắc nghẽn giao thông và lũ lụt mùa mưa.sắp xếp an ninh và di chuyển cho nhiều nhân vật quyền lực nhất thế giới,” ông nói.

Gia đình Ambani không tiết lộ tổng chi phí đám cưới lần này, nhưng ông Arya ước tính gia đình này đã “chi từ 11 đến 13 tỷ rupee (từ 132 triệu đến 156 triệu USD, tức khoảng 3.300 tỷ đến 3.900 tỷ VND).

Có tin đồn nói rằng Rihanna đã được trả 7 triệu USD (khoảng 140 tỷ VND) cho tiết mục của mình, còn Justin Bieber nhận được 10 triệu USD (khoảng hơn 200 tỷ VND).

Chi phí cũng bao gồm việc xây dựng 14 ngôi đền bên trong khu phức hợp rộng lớn ở thành phố Jamnagar nhằm giới thiệu di sản văn hóa Ấn Độ và làm khung nền cho đám cưới.

Trong chuỗi lễ mừng, gia đình Ambani đã tổ chức đám cưới tập thể cho 50 cặp đôi nghèo.

Nhiều người cho rằng sở dĩ gia đình Ambani “chơi lớn” vì sau lễ cưới lần này, tất cả con cái nhà Ambani đều đã thành hôn, đây sẽ là đám cưới cuối cùng trong tương lai gần.

Tuy nhiên, sau mỗi sự kiện, sự chỉ trích của người dân Ấn Độ càng tăng cao.

Trong khi nhiều người thất kinh với những món trang sức bự chảng của Nita Ambani, người dân Mumbai cũng bực dọc và khó chịu với việc giao thông bị hạn chế ở một thành phố vốn đã phải vật lộn với tình trạng tắc nghẽn giao thông và lũ lụt mùa mưa.

Đối với ngành công nghiệp cưới ở Ấn Độ, đây lại là một cơ hội quảng bá thú vị.

Đây là cơ hội tuyệt vời để các nhà thiết kế thể hiện khía cạnh tinh tế của ngành may đo cao cấp, tính nghệ thuật và sự lành nghề của Ấn Độ, theo đánh giá của nhà thiết kế thời trang Anand Bhushan.

Tuy nhiên, ông thừa nhận rằng tần suất thay trang phục, năm sáu bộ mỗi sự kiện, của người nổi tiếng có thể khiến người khác cảm thấy “hơi ngao ngán”.

Bà Tharwani cho rằng đám cưới lần này là một "ví dụ điển hình" của việc tổ chức một lễ kỷ niệm đa sự kiện, đa địa điểm có “sự kết hợp giữa truyền thống, hiện đại và các tiêu chuẩn lễ tân vô song”.

Giữa lúc đó, ở Mumbai, ông Varindar Chawla, một trong những thợ săn ảnh (paparazzi) sừng sỏ nhất của Bollywood, đang ngồi lướt qua một đống ảnh chụp nhiều người nổi tiếng.

Một số bức chụp cảnh họ tạo dáng trước cổng trước khi vào tham gia sự kiện.

Mỗi bức ảnh, kể cả những bức không quá đẹp, ví dụ như ảnh một người đang bị choáng do ánh đèn flash, đều thu hút hàng triệu lượt xem và chia sẻ.

"Thường thì rất khó để thâm nhập vào những sự kiện quy mô lớn thế này," ông nói.

"Nhưng gia đình [nhà Ambani] lại vô cùng nhiệt tình để chúng tôi có mặt và chụp lại những chi tiết dù là nhỏ nhất."

"Đây là một đám cưới hoàng gia và chúng tôi được đối đãi theo chuẩn hoàng gia.”

TOÀN CẦU BƯỚC VÀO CUỘC CẠNH TRANH NĂNG LƯỢNG XANH

Bên cạnh điện Mặt Trời, điện gió hiện trở thành nguồn cung cấp nhiên liệu thiết yếu cho cuộc sống. Cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực điện gió cũng vì thế mà trở thành một xu thế tất yếu giữa các quốc gia trên phạm vi toàn cầu.

Trong bối cảnh nhu cầu điện năng ở các quốc gia trên thế giới không ngừng tăng trong khi nguồn nhiên liệu than đá và khí đốt phục vụ nhiệt điện gây ô nhiễm môi trường, thì năng lượng tái tạo, trong đó có điện gió càng được ưu tiên phát triển.

Nguồn năng lượng tương lai

Điện gió ngoài khơi - nguồn điện xanh thế hệ mới có lịch sử phát triển khoảng 30 năm gần đây tại các nước Đan Mạch, Anh, Đức, Trung Quốc, Mỹ. Sau Hội nghị Thượng đỉnh COP 26 năm 2021 (tại Anh) trên thế giới đã hình thành liên minh các quốc gia điện gió ngoài khơi (GOWA). Xu hướng phát triển điện gió ngoài khơi trên thế giới đang gia tăng mạnh, hiện tại là 57 GW và có thể đạt 500 GW lắp đặt vào năm 2040, 1.000 GW vào năm 2050.

Theo báo cáo tháng 10/2020 của Tổ chức Năng lượng tái tạo thế giới (IRENA): Các nguồn năng lượng tại tạo (NLTT) có thể tạo ra 130.000 TWh điện mỗi năm (hơn gấp đôi nhu cầu tiêu thụ điện toàn cầu hiện nay).

Theo lịch sử phát triển, năng lượng tái tạo toàn cầu đã có bước tiến dài sau các mốc thời gian Hiệp định Kyoto (năm 1999), Hiệp định Paris (năm 2015) và Mục tiêu thiên niên kỷ SDG nhằm giảm khí thải nhà kính, nguyên nhân gây ra biến đổi khí hậu toàn cầu từ năm 2005 với 50 GW điện gió, 15 GW điện mặt trời đến hết năm 2018 đã đạt kỷ lục tổng công suất điện gió là 590 GW, điện mặt trời là 400 GW.

Theo dự báo của IRENA: Tốc độ lắp đặt điện tái tạo hàng năm hiện nay đối với điện gió, mặt trời/năm là 109 GW/54 GW/năm, năm 2030 là 300 GW/200 GW/năm, năm 2050 là 360 GW/240 GW/năm. Tỷ trọng đóng góp hiện nay trong tổng nguồn điện là 25% điện tái tạo, năm 2030 sẽ là 57%, năm 2050 sẽ là 86%.

Cuộc đua đường dài

Trang trại điện gió ngoài khơi quy mô tiện ích đầu tiên của Mỹ đã đi vào hoạt động giữa tháng 3/2024 với mục tiêu phục vụ khoảng 70.000 ngôi nhà khi đạt công suất tối đa.

Với tên gọi South Fork Wind, trang trại điện gió này gồm 12 turbine cách bờ biển Long Island 56km, có công suất 130 megawatt (MW). Chính quyền New York đặt mục tiêu đạt 70% năng lượng tái tạo vào năm 2030 và 9 gigawatt (GW) điện gió ngoài khơi vào năm 2035. Việc đưa vào khai thác South Fork Wind giúp New York đến gần hơn với mục tiêu đặt ra và là sự khởi đầu cho tương lai điện gió ngoài khơi của bang.

Tại châu Âu, năm 2023 là một năm kỷ lục về xây dựng các trang trại điện gió mới và đầu tư vào lĩnh vực vốn đã gặp nhiều khó khăn trong năm 2022 trong bối cảnh đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, lạm phát tăng vọt, lãi suất và thị trường năng lượng biến động do cuộc xung đột tại Ukraine.

Trong năm 2023, đầu tư vào điện gió ngoài khơi ở châu Âu tăng lên 30 tỷ euro, từ mức 0,4 tỷ euro trong năm 2022. Các nước Liên minh châu Âu (EU) cũng đã lắp đặt các trang trại điện gió mới với tổng công suất cao kỷ lục 16,2 GW, trong đó khoảng 80% là các trang trại điện gió trên bờ.

WindEurope - hiệp hội thúc đẩy sử dụng điện gió ở châu Âu - nhận định EU có thể đạt được các mục tiêu năng lượng sạch nhờ sự phát triển và đầu tư vượt trội vào lĩnh vực điện gió trong năm 2023. WindEurope ước tính châu Âu đạt tổng công suất năng lượng gió lên tới 393 GW vào năm 2030 - tiến gần đến mức 425 GW cần thiết để đáp ứng các mục tiêu năng lượng tái tạo năm 2030 của EU.

Các nước Bỉ, Ireland và Anh đang tăng cường hợp tác để biến Biển Bắc thành nhà máy điện gió lớn nhất châu Âu. Giữa tháng 5/2024, ba nước đã ký tuyên bố chung về phát triển điện gió nhằm xây dựng hạ tầng kết nối các trang trại gió ngoài khơi bờ biển Ireland với đảo năng lượng Princess Elisabeth của Bỉ, qua đó tạo ra hành lang năng lượng giữa ba nước. Đây là bước tiến quan trọng hướng đến hợp tác chặt chẽ trong lĩnh vực điện gió ngoài khơi, đồng thời hiện thực hóa tham vọng biến Biển Bắc thành nhà máy điện gió bền vững lớn nhất châu Âu.

Trong khi đó, chính phủ Australia cuối tháng 2/2024 đã phê duyệt dự án Trang trại điện gió Yanco Delta tại bang New South Wales - một trong những dự án năng lượng sạch lớn nhất của quốc gia châu Đại Dương này. Yanco Delta dự kiến có công suất 1.500 MW, đủ để cung cấp điện cho 700.000 ngôi nhà trong bang.

Dự án bao gồm việc xây dựng 208 tuabin gió, hệ thống pin lưu trữ có công suất 800 MW và cơ sở hạ tầng kết nối với mạng lưới điện. Đây là một bước tiến lớn trong kế hoạch của chính phủ Australia nhằm đưa quốc gia này trở thành siêu cường về năng lượng tái tạo. Dự án sẽ giúp hạn chế gần 5 triệu tấn khí thải nhà kính mỗi năm, tương đương với việc loại bỏ 1,5 triệu ô tô khỏi đường phố.

Ở châu Á, Nhật Bản đặt mục tiêu các dự án điện gió ngoài khơi mới trong nước sẽ đạt tổng công suất 10 triệu KW vào năm 2030 và 30-45 triệu KW vào năm 2040. Chính phủ nước này đã phân bổ 4 tỷ yen (27,1 triệu USD) để hỗ trợ công nghệ điện gió nổi ngoài khơi, cộng thêm 400 tỷ yen khác được tài trợ thông qua trái phiếu chuyển đổi xanh (GX) để xây dựng chuỗi cung ứng liên quan.

Các công ty năng lượng lớn của Nhật Bản đã cùng thành lập một liên minh nhằm thúc đẩy và phát triển công nghệ sản xuất hàng loạt trong lĩnh vực điện gió. Đây được xem là một động thái nhằm tăng cường khả năng cạnh tranh của Nhật Bản với các đối thủ quốc tế trong lĩnh vực năng lượng gió nổi ngoài khơi.

Saudi Arabia vào tháng 1/2024 cũng đầu tư vào dự án điện gió lớn nhất Trung Đông có công suất 1,1 MW, trị giá 1,5 tỷ USD. Dự án nằm ở Vịnh Suez và khu vực Jebel El-Zeit, được liên doanh Saudi Arabia-Ai Cập tài trợ. Dự án sẽ giúp cung cấp điện cho khoảng một triệu hộ gia đình, góp phần giảm 2,4 triệu tấn khí thải CO2 mỗi năm, tiết kiệm khoảng 840.000 tấn nhiên liệu hàng năm và tạo ra khoảng 6.000 cơ hội việc làm trực tiếp và gián tiếp. Sau khi hoàn thành, đây sẽ là dự án điện gió lớn nhất ở Trung Đông và cũng là một trong những dự án năng lượng gió trên đất liền lớn nhất thế giới.

Liên quan đến lĩnh vực điện gió nổi ngoài khơi, nhiều quốc gia trên thế giới đang phát triển công nghệ sản xuất có thể sản xuất điện gió ở những vùng nước có độ sâu lớn hơn nữa. Công nghệ này bao gồm một tuabin gắn trên một cấu trúc phụ nổi và được neo vào đáy biển bằng dây xích. Điều này có nghĩa là hoạt động sản xuất điện gió ngoài khơi có thể được triển khai ở những vùng biển có độ sâu từ 300 mét trở lên. Công nghệ này dự kiến sẽ mang năng lượng gió đến các thị trường mới, bao gồm cả Địa Trung Hải. Các chuyên gia hy vọng công nghệ này sẽ hoàn toàn được thương mại hóa đến năm 2030.

Theo số liệu từ Hội đồng Năng lượng gió toàn cầu, châu Âu hiện đang dẫn đầu về điện gió nổi với công suất điện gió lên tới 208 MW, tương đương 88% công suất điện gió lắp đặt toàn cầu. Phần lớn trong số này đến từ các dự án thí điểm nhỏ, nhưng nhiều nước, trong đó có Pháp, Anh, Na Uy, Ireland… đang bắt đầu xem xét việc tăng cường sản xuất lên cấp độ thương mại.

Về phần mình, các quốc gia châu Á cũng đang chú trọng nghiên cứu và triển khai những dự án sản xuất điện gió nổi ngoài khơi. Vào tháng 10/2023, Nhật Bản đã công bố bốn khu vực có tiềm năng cho các dự án thí điểm. Hàn Quốc được đánh giá có rất nhiều tiềm năng và đang đầu tư phát triển để trở thành một trong những quốc gia có các trang trại điện gió nổi lớn nhất thế giới khi hoàn thành xây dựng chúng vào năm 2028.

Điện gió và kinh tế biển

Việt Nam có tiềm năng kinh tế kỹ thuật điện gió ngoài khơi trên 600 GW, đang được nhiều nhà đầu tư quan tâm phát triển, đầu tư các dự án. Để phát triển bền vững ngành điện gió ngoài khơi, cần sớm có nghiên cứu xây dựng cơ sở pháp lý thúc đẩy điện gió ngoài khơi (luật, chiến lược quốc gia về điện gió ngoài khơi và các văn bản chính sách liên quan...).

Việt Nam đã cam kết với quốc tế giảm phát thải khí carbonic về không (Net-zero) vào năm 2050. Các nguồn điện gió trên bờ, gần bờ và ngoài khơi dự tính sẽ chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn phát điện vào năm 2045. Phát triển điện gió ngoài khơi, ngoài việc khai thác tiềm năng to lớn về năng lượng còn đảm bảo thực hiện tầm nhìn phát triển kinh tế biển...

Tiềm năng điện gió ngoài khơi tại Việt Nam có khoảng gần 600 GW. Trong đó, tiềm năng kỹ thuật điện gió ngoài khơi: 261 GW điện gió ngoài khơi móng cố định (ở độ sâu

Tháng 12/2022, Bộ Công Thương đã dự thảo Quy hoạch phát triển điện VIII (QHĐ 8) trong đó đặt mục tiêu 7 GW điện gió ngoài khơi vào năm 2030 và 87 GW vào năm 2050. Nam 2021, Báo cáo Lộ trình Điện gió Ngoài khơi cho Việt Nam do Ngân hàng Thế giới xuất bản đưa ra một kịch bản cao 70 GW vào năm 2050, với tầm nhìn 1 quốc gia thành công trong ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi và cho rằng: Việt Nam có thể đứng thứ 3 châu Á (sau Trung Quốc, Nhật Bản). Suất đầu tư cho 1 MW điện gió ngoài khơi đã giảm mạnh từ năm 2012 với 255 USD/MWh đến hiện nay vào khoảng 80 USD/1 MWh và sau 2030 sẽ vào khoảng 58 USD/1 MWh.

Với các lợi thế như vậy, điện gió được nhiều quốc gia, đặc biệt là các quốc gia biển coi là giải pháp đột phá nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, giảm sự phụ thuộc vào các nguồn nhiên liệu nhập khẩu, giảm phát thải chất ô nhiễm và khí nhà kính. Vì thế, cuộc cạnh tranh, phát triển trong lĩnh vực điện xanh này đang bùng nổ trên phạm vi toàn cầu.

THÁCH THỨC TỪ XÃ HỘI SIÊU GIÀ HÀN QUỐC

Số liệu thống kê từ Bộ Tư pháp Hàn Quốc cho biết tính đến ngày 10/7/2024, dân số trên 65 tuổi tại Hàn Quốc đạt 10.000.062 người, chiếm 19,51% tổng số dân. Theo đó, dự kiến con số người trên 65 tuổi sẽ vượt quá 20% vào năm 2025 và kỷ nguyên của xã hội siêu già của Hàn Quốc sẽ chính thức bắt đầu.

Xã hội siêu già và những thách thức cấp quốc gia

Thống kê cho biết tốc độ già hóa dân số dự kiến sẽ còn diễn ra nhanh hơn nữa, trong đó dân số cao tuổi có thể sẽ vượt quá 30% vào năm 2035 và đạt 40% vào năm 2050. Đáng chú ý, tỷ lệ người cao tuổi giữa các vùng tại Hàn Quốc cũng rất khác nhau khiến đây trở thành vấn đề đòi hỏi sự ứng phó không chỉ của chính phủ mà còn của chính quyền địa phương.

Các khu vực đô thị như Seoul tỷ lệ người già là 18,96%, Gyeonggi là 16,09% và Incheon là 17,12% vẫn chưa thực sự bước vào thời kỳ xã hội siêu già tuy nhiên ở các địa phương khác như tỉnh Nam Jeonlla tỷ lệ người già lên tới 26,67%, tỉnh Bắc Gyeongsang là 25,35%, tỉnh Gangwon là 24,72% và tỉnh Bắc Jeonlla là 24,68% đã xếp loại xã hội siêu già do dân số cao tuổi đã chiếm từ 20% trở lên so với tổng số dân. Với tình hình hiện nay, có phân tích chỉ ra rằng, nếu không có thay đổi đáng kể, khu vực đô thị, nơi mật độ dân số tập trung cao sẽ có tốc độ già hóa nhanh hơn bởi những người trung niên sẽ bước vào tuổi già trong thời gian tới.

Do xã hội Hàn Quốc đang đồng thời trải qua tình trạng già hóa nhanh chóng và tỷ lệ sinh thấp so với các quốc gia khác nên có không ít quan điểm tiêu cực về tương lai của dất nước như năng suất lao động suy giảm, tốc độ tăng trưởng kinh tế sẽ có chiều hướng sụt giảm do nguồn cung lao động giảm. Giới phân tích cũng chỉ ra rằng khi dân số già tăng lên và số người hưởng lợi từ quỹ lương hưu quốc gia nhiều hơn số người đóng góp vào quỹ, cán cân tài chính của quỹ lương hưu quốc gia Hàn Quốc có thể sẽ chạm đáy vào năm 2055.

Bên cạnh đó, sự già hóa dân số cũng dẫn đến chi phí y tế tăng lên và gây áp lực lên sự ổn định của bảo hiểm y tế.

Giám đốc Viện nghiên cứu xã hội già hóa của Đại học Hanyang Lee Sam-sik cho biết sự gia tăng dân số già cũng đồng nghĩa với sự gia tăng dân số phụ thuộc. Đồng thời, điều đó có nghĩa là số người cần nhận lương hưu và trợ giúp về bảo hiểm y tế cũng ngày càng tăng. Nói cách khác, áp lực tài chính đối với cả lương hưu quốc gia và bảo hiểm y tế đều không ngừng tăng lên.

Chuyên gia Lee Sam-sik nhấn mạnh sự gia tăng dân số cao tuổi cũng có nghĩa là dân số trong độ tuổi lao động của Hàn Quốc đang giảm dần. Do đó, việc tìm ra biện pháp ứng phó với vấn đề ‘vách đá lao động’ này cần được xem xét như một nhiệm vụ quốc gia.

Sự gia tăng dân số cao tuổi cũng có nghĩa là ngày càng có nhiều người bước vào tuổi già mà không được chuẩn bị trước. Điều này có nghĩa là trong tình huống lương hưu quốc gia không thể chịu trách nhiệm về cuộc sống hàng ngày của người cao tuổi, tình trạng nghèo đói ở người cao tuổi có thể trở thành một vấn đề xã hội nghiêm trọng.

Tiêu chuẩn người cao tuổi mới và hướng tới một “xã hội cộng sinh”

Với việc người cao tuổi chiếm 20% dân số và tuổi thọ bình quân đạt 82,7 tuổi vào năm 2022, có nhiều ý kiến cho rằng Hàn Quốc cần thay đổi định nghĩa về người cao tuổi là những người từ 65 tuổi trở lên.

Chuyên gia Lee Sam-sik cho rằng đã đến lúc Hàn Quốc cần phải xác định lại định nghĩa về người cao tuổi, chẳng hạn như nâng mức tuổi lên thành 70~75. Có rất nhiều người trong nhóm tuổi ngoài 65 tuổi nhưng vẫn còn khỏe mạnh và nếu đẩy nhóm dân số này ra khỏi các hoạt động kinh tế như hiện nay sẽ là sự lãng phí cho cá nhân và quốc gia.

Hàn Quốc hiện có tỷ lệ người già nghèo và tỷ lệ người già tự tử cao nhất trong số các nước thành viên Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Trước tình hình đó, nhiều ý kiến cho rằng nếu xã hội già hóa diễn ra nhanh chóng thì những tác động phụ mà xã hội Hàn Quốc phải đối mặt chắc chắn sẽ gia tăng.

Gu Hye-young, giáo sư phúc lợi xã hội tại Đại học Hanyang Cyber cho rằng trước tiên cần đảm bảo thu nhập cho người cao tuổi. Cùng với đó, Hàn Quốc cần cung cấp những việc làm phù hợp với người lớn tuổi. Giáo sư Gu Hye-young nhấn mạnh: Để giảm tỷ lệ tự tử ở người cao tuổi, Hàn Quốc cần tạo ra một môi trường nơi mọi người có thể cảm thấy được động viên và khuyến khích tham gia các hoạt động xã hội, đặc biệt là các hoạt dộng tình nguyện. Việc kêu gọi lứa tuổi thanh thiếu thiếu tham gia hoạt động thiện nguyện là quan trọng song nếu người cao tuổi cũng đóng góp cho xã hội dù là việc nhỏ cũng sẽ giúp họ cảm thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn.

Giáo sư Seok Jae-eun thuộc Khoa Phúc lợi xã hội của Đại học Hallym thì cho rằng việc giải quyết xung đột thế hệ giữa người trẻ và người cao tuổi cũng phải đặt thành ưu tiên hàng đầu. Theo đó, cần tìm kiếm môi trường chung sống giữa các thế hệ, giảm bớt sự khác biệt và khoảng cách do tuổi tác thông qua việc tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau. Theo đó, chuyên gia này đề xuất: để giảm bớt xung đột thế hệ, chúng ta cần tạo ra một xã hội cộng sinh, nơi thế hệ trẻ và thế hệ lớn tuổi quan tâm lẫn nhau. Thay vì nghĩ rằng người cao tuổi cần được đối xử một cách đặc biệt hơn, đã đến lúc cần tư duy xem làm sao để những người lớn tuổi có thể đóng góp một cách hiệu quả, thông cảm và tư vấn cho những lo lắng của thế hệ trẻ.

UKRAINE NHẬN ĐƯỢC LỜI ĐẢM BẢO AN NINH TỪ NATO

Các nhà lãnh đạo NATO hôm 12/7 kết thúc hội nghị thượng đỉnh kéo dài ba ngày tại thủ đô Mỹ, trong đó họ kỷ niệm 75 năm thành lập liên minh NATO và đưa ra các cam kết lâu dài về hỗ trợ quân sự cho Ukraine, hứa hẹn tương lai Ukraine sẽ là thành viên của NATO. Họ cũng chỉ trích Trung Quốc, Iran và Triều Tiên đã tạo điều kiện cho Nga tham gia cuộc chiến chống Ukraine.

Trong tuyên bố chung cuộc của hội nghị thượng đỉnh, các đồng minh nói cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine từ hơn hai năm trước đã “phá vỡ hòa bình và ổn định ở khu vực Châu Âu-Đại Tây Dương và làm suy yếu nghiêm trọng an ninh toàn cầu.”

Tuyên bố rằng Nga “vẫn là mối đe dọa trực tiếp và quan trọng nhất đối với an ninh của Đồng minh”, các nước trong NATO đã thực hiện các bước để đảm bảo Ukraine chiếm ưu thế trước kẻ xâm lược.

Liên minh đã đồng ý cam kết hỗ trợ an ninh lâu dài cho Ukraine và thành lập một bộ chỉ huy quân sự mới được gọi là NATO Hỗ trợ An ninh và Huấn luyện cho Ukraine, hay NSATU, để điều phối việc cung cấp thiết bị quân sự và huấn luyện cho Ukraine.

Tại cuộc họp báo hôm 11/7, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cho biết liên minh NATO sẽ điều phối việc đóng góp về đào tạo, trang thiết bị và các hỗ trợ khác cho nỗ lực chiến tranh của Ukraine bằng cách sử dụng một trung tâm chỉ huy ở Wiesbaden, Đức, và các trung tâm hậu cần ở phía đông của liên minh.

Ông Stoltenberg cho biết các đồng minh NATO đã đồng ý cam kết cơ bản hàng năm khoảng 43 tỷ đô la cho Ukraine. Ông đã đưa ra những thông báo tiếp theo trong hội nghị thượng đỉnh về viện trợ quân sự tức thì cho Ukraine, bao gồm cả vũ khí phòng không quan trọng.

Trả lời phỏng vấn đài VOA, cựu Phó Tổng thư ký NATO Rose Gottemoeller cho rằng sự hỗ trợ vững chắc dành cho Ukraine gửi đi một thông điệp mạnh mẽ tới những ai trên thế giới lo ngại về sự xâm lược của Nga.

Bà nói rằng điều đó cho thấy NATO cam kết “đảm bảo rằng cuộc xâm lược này không trở thành tấm gương cho những kẻ chuyên quyền ở những nơi khác trên thế giới.”

Ông Stoltenberg lưu ý rằng sự tham gia của Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol trong các cuộc thảo luận lần này đã chứng tỏ an ninh châu Âu có mối liên hệ chặt chẽ với khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như thế nào.

Ông Stoltenberg nói: “Tất cả chúng ta đều biết rằng cuộc chiến bất hợp pháp của Nga chống lại Ukraine được hỗ trợ bởi Trung Quốc, Iran nhưng không kém phần quan trọng là Triều Tiên.”

Trong tuyên bố cuối cùng tại hội nghị thượng đỉnh, các đồng minh NATO chỉ ra rằng Triều Tiên và Iran đang thúc đẩy nỗ lực chiến tranh của Nga bằng cách cung cấp hỗ trợ quân sự trực tiếp dưới dạng đạn dược và máy bay không người lái.

Các đồng minh NATO cũng gọi Trung Quốc là “nhân tố quyết định trong cuộc chiến của Nga chống lại Ukraine” thông qua sự hỗ trợ quy mô lớn cho cơ sở công nghiệp quốc phòng của Nga. Mặc dù không gửi viện trợ quân sự trực tiếp cho Nga, nhưng Trung Quốc vẫn tạo điều kiện cho Nga bằng cách cung cấp cho Nga các nguyên liệu có công dụng kép, như linh kiện vũ khí, thiết bị và nguyên liệu thô làm đầu vào cho lĩnh vực quốc phòng của Nga.

Thông qua tuyên bố của mình, các đồng minh NATO kêu gọi Bắc Kinh chấm dứt hỗ trợ cho Nga, nói rằng Trung Quốc “không thể tạo điều kiện cho cuộc chiến lớn nhất ở châu Âu trong lịch sử gần đây mà không ảnh hưởng tiêu cực đến lợi ích và danh tiếng của nước này.”

UKRAINE ĐANG CỐ ĐÁNH BẠI NGA BẰNG KINH TẾ NHƯ THẾ NÀO?

Thiếu thốn vũ khí, mất thế chủ động và bị phong tỏa ở Biển Đen, Ukraine vẫn tìm cách chống đỡ bằng nhiều cách khác nhau, kể cả đánh vào nền kinh tế Nga, cụ thể là hoạt động xuất khẩu nông sản. Mới đây nhất, Ukraine tuyên bố bắt giữ một tàu biển mà họ coi là chở hàng hóa cho Nga.

Hành động bắt giữ và cáo buộc của Ukraine bất lợi cho Nga

Ukraine vừa tịch thu một tàu chở hàng quốc tế mà nước này cáo buộc là xuất khẩu trái phép nông sản từ vùng Crimea do Nga kiểm soát.

Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) hôm 11/7/2024 tiết lộ rằng con tàu này, mang tên Usko Mfu và sử dụng quốc kỳ Cameroon, đã liên tục đậu tại cảng Sevastopol trên bán đảo Crimea để lấy hàng nông sản rồi vận chuyển tới Trung Đông để bán với tư cách Nga. Theo SBU, hoạt động diễn ra thường xuyên trong các năm 2023-2024.

SBU thông báo lực lượng của họ đã chặn tàu Usko Mfu trên Biển Đen gần tỉnh Odessa, tạm giữ con tàu và bắt giữ thuyền trưởng.

Trong một thông báo khác, Văn phòng Tổng công tố Ukraine cho hay, con tàu trên đã cập cảng Sevastopol vào tháng 11/2023, chất lên hơn 3.000 tấn nông sản rồi rời cảng để vận chuyển trên danh nghĩa cho một công ty Thổ Nhĩ Kỳ. Con tàu trở lại vào tháng 5 vừa qua. Khi tới bến, tàu dỡ hàng chở từ Thổ Nhĩ Kỳ đến, rồi lại rời đi, tạo vẻ hướng tới Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ). Tuy nhiên, Văn phòng Tổng công tố Ukraine cáo buộc rằng con tàu trên kỳ thực là tới Moldova vào ngày 2/7 sau khi tắt hệ thống theo dõi hành trình.

Theo cơ quan công tố Ukraine, tàu Usko Mfu nhận được trát bắt giữ rồi bị tạm giữ cùng với viên thuyền trưởng tại cảng Reni trên sông Danube đoạn chảy giữa Ukraine và Romania.

Sevastopol là một trung tâm quân sự và hải cảng quan trọng đối với Nga.

Theo Văn phòng Tổng công tố Ukraine, thuyền trưởng của tàu là người Azerbaijan và SBU có tiết lộ rằng ông này tham gia “hoạt động phi pháp” cùng thủy thủ đoàn 12 người. Thuyền trưởng bị nghi đã vô hiệu hóa hệ thống theo dõi định vị GPS và ngụy tạo nhật ký hải trình nhằm che giấu việc xuất khẩu mà phía Ukraine coi là bất hợp pháp.

SBU tuyên bố, vị thuyền trưởng này có thể đối mặt mức án 5 năm tù do “vi phạm các hạn chế đi lại đối với các lãnh thổ do Nga kiểm soát nhưng phía Ukraine coi là lãnh thổ của mình”. Hiện không rõ 12 thủy thủ còn lại có đối mặt với tội danh nào không.

SBU cho biết: “Việc điều tra đang tiếp diễn để xác định toàn bộ hoàn cảnh của vi phạm này và xác định những người khác dính líu vào hoạt động này”.

Một đại diện của tàu bác bỏ cáo buộc chở hàng từ vùng Nga kiểm soát và cho biết: “Lính Ukraine lên tàu trong lúc tàu đi dọc sông Danube cùng một hoa tiêu Romania. Họ ép tàu thả neo bên nửa sông phía Ukraine. Luật sư của chúng tôi đang theo vụ này”.

Câu chuyện rộng lớn hơn

Những vụ bắt giữ tàu như thế này là tương đối hiếm. Igor Delanoem, Phó Giám đốc Đài quan sát Pháp-Nga, cho biết đây là lần đầu tiên Ukraine bắt giữ một tàu biển quốc tế với cáo buộc xuất khẩu trái phép. Các nguồn tin trong lĩnh vực hàng hải e ngại rằng Nga có thể thực hiện hành động đáp trả trong bối cảnh xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine đạt đỉnh.

Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen, do Liên Hợp Quốc làm trung gian, nhằm tạo thuận lợi cho xuất khẩu của Ukraine qua Biển Đen, do tầm quan trọng của Ukraine với tư cách là nhà xuất khẩu các nông sản như lúa mì, lúa mạch và dầu hướng dương. Theo thỏa thuận này, Nga cho phép Ukraine tiếp tục xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen do Nga khống chế trên thực tế.

Tuy nhiên, vì nhiều lý do, vào tháng 7/2023, Nga chính thức rút khỏi sáng kiến ngũ cốc nói trên.

Ukraine chỉ trích việc Nga rút khỏi thỏa thuận ngũ cốc - động thái khiến xuất khẩu lương thực của Ukraine giảm mạnh.

Kể từ đó, Ukraine đã cố gắng mở các tuyến đường biển mới, thường là bám theo đường bờ biển, để lách qua thế phong tỏa trên thực tế của Nga, đưa sản lượng xuất khẩu ngũ cốc của mình trở lại gần mức trước xung đột vũ trang.

Sông Danube đóng vai trò trọng yếu đối với hoạt động xuất khẩu của Ukraine qua Biển Đen - được nối lại sau khi Nga rút khỏi thỏa thuận ngũ cốc vào mùa hè năm 2023.

Bất chấp các khó khăn mới, Ukraine đã xoay sở để xuất được lượng đáng kể nông sản - 20 triệu tấn hàng, tới 24 nước trong khoảng thời gian từ tháng 8-12/2023.

Quân Nga chiếm được các dải đất nông nghiệp màu mỡ ở Nam Ukraine trong năm đầu tiên của “chiến dịch quân sự đặc biệt”. Sau đó, Ukraine tố Nga lấy hoặc phá hủy ngũ cốc của họ.

Liên minh châu Âu hồi tháng 5 đã áp thuế “ngăn cản” lên ngũ cốc nhập khẩu từ Nga nhằm cắt giảm nguồn thu mà Moscow có thể sử dụng để cung cấp cho hoạt động quân sự của mình tại Ukraine.

Cao ủy thương mại của EU nói rằng biện pháp trên nhằm “xử lý hoạt động của Nga xuất khẩu sang thị trường EU các ngũ cốc từ lãnh thổ Ukraine do Nga kiểm soát”.

Sau vụ bắt giữ tàu mang cờ Cameroon, người đứng đầu Văn phòng Công tố Ukraine phụ trách Crimea, Ihor Ponochovny, cho biết, họ bất ngờ vì các tàu chở ngũ cốc từ vùng Nga kiểm soát thường tránh xa vùng biển của Ukraine chứ không phải đi vào đường sông trên lãnh thổ Ukraine như lần này. Ông Ponochovny cho biết, từ năm 2022, Ukraine đã ban bố lệnh bắt vắng mặt đối với 21 con tàu biển tham gia vận chuyển hàng hóa từ vùng Nga kiểm soát.

Ông Ponochovny nói thêm: “Việc bắt giữ lần này sẽ là tín hiệu rõ ràng gửi tới những nước giúp Nga lách các lệnh trừng phạt và bán nông sản lấy từ những vùng họ kiểm soát của Ukraine”.

Nguồn: BBC; Báo Quốc Tế; Báo Tin Tức; VOA; VOV