CƠN SỐT MUA ĐIỀU HÒA Ở ẤN ĐỘ

Nhu cầu mua điều hòa của người dân Ấn Độ tăng vọt khi nhiều khu vực ở nước này trải qua đợt nắng nóng chưa từng có trong nhiều năm.

Nhiệt độ ở thủ đô Delhi và bang phía tây Rajasthan, Ấn Độ, gần đây chạm ngưỡng 50 độ C, mức cao nhất trong nhiều năm qua. Các nhà khoa học nói rằng mùa hè nắng nóng đã trở nên khắc nghiệt hơn do biến đổi khí hậu. Nhiều khu vực phía bắc Ấn Độ như bang Punjab cũng ghi nhận mức nhiệt trên 40 độ C vào ngày 27/6.

Nắng nóng khiến nhu cầu sử dụng điều hòa nhiệt độ và điện của người dân lên mức cao kỷ lục. B. Thiagarajan, giám đốc điều hành Blue Star, đơn vị chuyên sản xuất máy lọc không khí và thiết bị làm mát, cho biết ông chưa từng thấy doanh số bán điều hòa cao như vậy trong suốt 30 năm qua.

"Đó là cơn sốt điên cuồng, bất cứ loại điều hòa không khí nào cũng bán rất chạy", ông Thiagarajan nói.

Thiagarajan cho hay tổng doanh số bán điều hòa tăng 50% từ tháng 4 tới tháng 6, vượt xa con số dự kiến là khoảng 25-30%.

Ngoài ngành sản xuất điều hòa, nhiều doanh nghiệp khác cũng ghi nhận doanh thu cao vì nắng nóng. Dịch vụ giao hàng nhanh Swiggy Instamart cho biết lượng đơn đặt hàng kem và đồ uống lạnh tăng vọt.

Trang thương mại điện tử Ấn Độ Flipkart cho biết nhu cầu về các sản phẩm chống nắng trong khoảng thời gian từ tháng 2 tới tháng 5 đã tăng 40% so với cùng kỳ năm trước, trong đó những sản phẩm như kem chống nắng dạng lăn rất phổ biến.

"Những đợt nắng nóng khiến tôi phải sử dụng kem chống nắng thường xuyên, khoảng 3-4 lần một ngày", S. Dinesh, 27 tuổi, nói.

Tuy nhiên, giám đốc công ty vận chuyển Emiza Ajay Rao cũng cảnh báo tình trạng nắng nóng gây ra nhiều thách thức hậu cần, khi một số nhân viên giao hàng đổ bệnh vì phải làm việc trong môi trường nhiệt độ cao.

"Mọi người thật sự không chịu nổi nhiệt độ ngoài trời", ông Rao nói.

NẮNG NÓNG KINH HOÀNG Ở PAKISTAN, HƠN 450 NGƯỜI THIỆT MẠNG

Pakistan hiện đang phải đối mặt với đợt nắng nóng tàn khốc, ảnh hưởng nặng nề tới cuộc sống của người dân và gây áp lực lên hệ thống cơ sở hạ tầng trên khắp nước này.

Tại Karachi, thành phố lớn nhất Pakistan, nhiệt độ đã tăng vọt lên trên 40 độ C trong một thời gian dài, kèm theo độ ẩm cao, khiến điều kiện sống trở nên khắc nghiệt “quá mức” đối với người dân. Tình hình thời tiết đã làm trầm trọng thêm các rủi ro sức khỏe, với khoảng 450 ca tử vong được báo cáo trong thành phố Karachi trong 4 ngày qua. Hàng ngàn người khác đã được đưa vào bệnh viện vì say nắng và các bệnh liên quan.

Hệ thống chăm sóc sức khỏe tại Pakistan đang chịu áp lực rất lớn, với các bệnh viện và phòng khám đang phải vật lộn để đối phó với lượng bệnh nhân đổ về. Quỹ Edhi, nhà điều hành dịch vụ xe cứu thương lớn nhất Pakistan báo cáo về sự gia tăng đáng báo động về số ca tử vong, có ngày lên tới 141 ca. Đợt nắng nóng nghiêm trọng cũng làm trầm trọng thêm áp lực cho cơ sở hạ tầng, gây ra khủng hoảng điện, dẫn đến tình trạng mất điện trên diện rộng.

Anh Mohammad Zeshan, một người dân cho biết: “Thời tiết này là do biến đổi khí hậu. Điều đó cũng đang xảy ra tại châu Âu và toàn thế giới. Họ đã phải đối mặt với cái nóng dữ dội nhưng họ đã có những bước đi về vấn đề này. Nhưng ở đây, thật đáng buồn khi chính phủ không có bất kỳ biện pháp hiệu quả nào. Người dân đang phải chịu đựng tình trạng cắt điện, mất điện của công ty điện lực kéo dài đến tận nửa đêm mỗi ngày”.

CUỘC CHIẾN SINH TỒN GIỮA CHẢO LỬA GAZA

Nắng nóng ở Dải Gaza làm trầm trọng thêm tình hình ô nhiễm đất, nước, không khí và tạo mối lo dịch bệnh ở vùng lãnh thổ đang hứng chịu những tác động tiêu cực của chiến sự này.

Giữa cái nóng ngột ngạt của mùa hè, người Palestine ở Dải Gaza chia sẻ rằng họ phải đối mặt với rác thải chất đống, bốc mùi hôi thối, khó chịu hằng ngày. Ô nhiễm như một cuộc chiến khác bên cạnh chiến tranh, bom đạn.

Xung đột Israel - Hamas đã tàn phá khủng khiếp cơ sở sinh hoạt của người dân ở Dải Gaza. Rất nhiều người dân Palestine sống tại các lều trại ngay bãi rác và gần nguồn nước bị nhiễm bẩn.

Đội ngũ y tế của quân đội Israel cho biết họ đang nỗ lực để cải thiện "vấn đề vệ sinh" cho người dân ở Gaza. Tuy vậy, việc cải thiện sẽ khó xảy ra trong tương lai gần.

"Ruồi bâu vào thực phẩm của chúng tôi. Chúng ở khắp Dải Gaza. Ngay cả lúc bạn đang ngủ, ruồi, côn trùng và gián cũng bò khắp người bạn", Adel Dalloul, sống cùng gia đình ở một căn lều gần trung tâm trại tị nạn Nuseirat, chia sẻ.

Liên Hợp Quốc ước tính gần 70% nhà máy lọc nước và khử trùng ở Gaza đã bị phá hủy hoặc hư hại nặng nề do các cuộc bắn phá dữ dội của lực lượng vũ trang Israel.

Các nhóm viện trợ cho biết, 8 tháng xung đột đã phá hủy khả năng xử lý nước thải và rác thải. Người dân ở đây đang đối mặt với khủng hoảng thiếu nước sạch sinh hoạt trầm trọng. Hàng trăm nghìn người không có nơi ở, thực phẩm và thuốc men đảm bảo.

Bác sĩ cũng lo ngại về việc dịch bệnh dễ bùng phát khi thời tiết đang trở nên ấm hơn kết hợp với tình trạng ô nhiễm kéo dài.

Liên hợp quốc và các nhóm viện trợ kết hợp với cơ quan địa phương đang nỗ lực để sửa chữa, xây dựng đường nước và đưa các nhà máy lọc nước hoạt động trở lại.

UKRAINE 'OẰN MÌNH' GÁNH NỢ KHỦNG: BẤT NGỜ VỚI CHỦ NỢ LỚN NHẤT

Hơn hai năm bước vào cuộc xung đột với Nga khiến hàng chục nghìn người thiệt mạng, Ukraine sắp bắt tay vào nhiệm vụ chưa từng có là tái cơ cấu nợ giữa lúc chiến sự vẫn căng thẳng.

Theo Reuters, nền kinh tế Ukraine đã suy thoái sau khi xung đột với Nga bùng nổ vào đầu năm 2022; và mặc dù kinh tế đã phục hồi một cách bất ngờ kể từ năm ngoái, cú sốc ban đầu đã buộc Kyiv phải đề nghị đóng băng thanh toán nợ trong hai năm để tránh vỡ nợ.

Việc đóng băng thanh toán này sẽ đến hạn vào tháng 8 tới, có nghĩa là Ukraine chỉ còn rất ít thời gian để cơ cấu lại khoản nợ của mình - lựa chọn ưu tiên của chính phủ nước này – để đảm bảo gia hạn đóng băng thanh toán với các trái chủ hoặc đối mặt với tình trạng vỡ nợ.

Để hỗ trợ Ukraine, các nhà lãnh đạo nhóm G7 hôm 13/6 đã nhất trí thỏa thuận cho Ukraine vay 50 tỷ USD từ tiền lãi thu được từ tài sản bị đóng băng của Nga.

Reuters đã cung cấp cái nhìn tổng quan về những gì Ukraine đang nợ và nợ ai.

Bức tranh tổng thể

Theo dữ liệu từ Bộ Tài chính Ukraine, khoản nợ được chính phủ bảo lãnh của nước này đã lên tới 152 tỷ USD tính đến cuối tháng 4/2024. Đó là mức tăng mạnh kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột với Nga, vì vào cuối năm 2021 - khoảng hai tháng trước xung đột, tổng nợ của Ukraine ở mức 98 tỷ USD.

Trong số nợ tồn đọng hiện tại của Ukraine, hơn 70% - tương đương 108,4 tỷ USD - là nợ nước ngoài. Phần còn lại là nợ trong nước, hầu hết là dưới dạng trái phiếu trong nước có kỳ hạn từ 12 tháng đến 30 năm.

Tổng số đó bao gồm khoản vay dưới dạng trái phiếu trị giá 3 tỷ USD và khoản vay 600 triệu USD từ Nga. Nếu không tính khoản nợ này - vốn đang có tranh chấp tại các tòa án Anh, khoản nợ nước ngoài của Ukraine vẫn lên tới 104,8 tỷ USD.

Những nỗ lực tái cơ cấu nợ hiện đang được tiến hành sẽ chỉ tác động tới một phần nhỏ trong gánh nặng nợ chung, cụ thể là nợ thương mại nước ngoài của Ukraine.

Trái phiếu châu Âu và chứng quyền

Những khoản nợ các chủ nợ tư nhân dành cho việc tái cơ cấu nợ của Ukraine được thể hiện dưới hình thức trái phiếu châu Âu và chứng quyền dựa trên GDP.

Theo dữ liệu của Bộ Tài chính Ukraine, khoản nợ bằng trái phiếu châu Âu của nước này là 19,67 tỷ USD vào cuối tháng 4, bao gồm 11 trái phiếu mệnh giá bằng đô la Mỹ và 2 trái phiếu bằng đồng euro. Theo tính toán được công bố vào tháng 4 của tập đoàn tài chính Mỹ JPMorgan, bao gồm cả lãi suất quá hạn, khoản nợ bằng trái phiếu châu Âu của Ukraine lên tới 23,6 tỷ USD.

Ngoài ra, trong phạm vi tái cơ cấu nợ còn có chứng quyền dựa trên GDP - một loại chứng khoán liên quan đến tăng trưởng kinh tế của Ukraine, được tạo ra trong quá trình tái cơ cấu nợ năm 2015 của nước này sau khi Nga sáp nhập Crimea, như một biện pháp xoa dịu các chủ nợ. JPMorgan tính toán rằng Ukraine nợ 2,6 tỷ USD bằng chứng quyền dựa trên GDP.

Reuters nhận định, việc hoãn nợ đối với các công cụ tài chính này sẽ đến hạn vào cuối tháng 8 và không rõ liệu các chủ nợ có buộc Ukraine phải thanh toán đầy đủ hay không nếu không đạt được thỏa thuận vào thời điểm đó.

Chính phủ Ukraine hồi đầu năm nay đã đề nghị các trái chủ quốc tế tư nhân lập nhóm nhằm đàm phán lại các điều khoản của những trái phiếu châu Âu đó và hiện đang tiến hành đàm phán.

Các nhà phân tích của JPMorgan cho biết trong một báo cáo gửi khách hàng rằng: "Chúng tôi ước tính tính bền vững của khoản nợ có thể đạt được thông qua việc cắt giảm danh nghĩa 30% đối với tổng giá trị cổ phiếu trái phiếu, bao gồm cả lãi suất trả chậm, cùng với việc gia hạn thời gian đáo hạn và giảm lãi suất."

Nợ được chính phủ bảo lãnh

Ukravtodor - cơ quan quản lý đường bộ nhà nước Ukraine - có khoản nợ được chính phủ bảo lãnh trị giá 700 triệu USD, trong khi công ty quản lý lưới điện nhà nước Ukrenergo có có khoản nợ được chính phủ bảo lãnh trị giá 830 triệu USD. Những trái chủ đã đồng ý hoãn nợ tương ứng trong 2 năm đối với hai công ty đó, và thỏa thuận hoãn nợ này cũng sẽ hết hạn trong vòng vài tháng tới.

Nợ song phương

Tổng các khoản vay của Ukraine từ các chủ nợ chính thức như Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản, Hà Lan, Ba Lan, Anh và Mỹ lên tới 7,5 tỷ USD. Trong đó, chỉ riêng từ Canada đã hơn 5 tỷ USD, là quốc gia chủ nợ lớn nhất của Ukraine, theo Trung tâm Chiến lược Kinh tế (CES) - một tổ chức nghiên cứu phi chính phủ của Ukraine.

Các chính phủ này đã gia hạn đóng băng thanh toán cho đến năm 2027.

Nợ đa phương

Gần 70 tỷ USD nợ nước ngoài và nợ được chính phủ bảo lãnh của Ukraine - hoặc gần 2/3 trong số đó - là nợ đa phương, và giống như nợ trong nước, khoản nợ này không nằm trong phạm vi tái cơ cấu nợ. Trong số đó, có hơn 16 tỷ USD là nợ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

IMF sắp giải ngân số tiền 2,2 tỷ USD cho Ukraine theo chương trình cho vay 15,6 tỷ USD hiện tại. Báo cáo của IMF về phân tích tính bền vững nợ của Ukraine được cho là yếu tố quan trọng trong quá trình tái cơ cấu nợ thương mại của nước này.

Các khoản vay và nợ ngân hàng

Các khoản vay hoặc nợ ngân hàng thương mại khác ở bên ngoài của Ukraine đã lên tới 1,63 tỷ USD trong tháng 4, và phần lớn nhất trong số đó (khoảng 700 triệu USD) thuộc về tập đoàn kinh doanh nông nghiệp khổng lồ Cargill của Mỹ.

Trong khu vực được nhà nước bảo lãnh, tổng nợ từ các khoản vay ngân hàng thương mại nước ngoài của Ukraine là hơn 1 tỷ USD, trong đó 830 triệu USD là nợ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc (China Eximbank).

CHUYẾN THĂM ‘PHÒNG NGỪA’ CỦA THỦ TƯỚNG ẤN ĐỘ

Chuyến thăm Nga của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi từ ngày 8-9/7 nằm trong tính toán chiến lược của New Delhi khi mà cuộc xung đột ở Ukraine ngày càng leo thang và cuộc chiến Israel-Hamas không có dấu hiệu giảm bớt...

Thêm vào đó, Pakistan – đối thủ lâu đời của Ấn Độ sẽ gia nhập Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc với tư cách là thành viên không thường trực trong hai năm, tính từ tháng 1/2025. Cùng với “người bạn trong mọi thời tiết” Trung Quốc, Pakistan được cho là đang thúc đẩy một nghị quyết về Jammu và Kashmir – khu vực tranh chấp giữa hai nước láng giềng Nam Á trong gần 8 thập niên qua.

Chưa kể Ấn Độ sẽ kết thúc nhiệm kỳ thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc tại Geneva (Thụy Sỹ) vào năm tới. Lần trước vào năm 2018 khi Ấn Độ chưa là thành viên, Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc đã đệ trình báo cáo về cái gọi là vi phạm nhân quyền ở Jammu và Kashmir.

Câu chuyện lịch sử và viễn cảnh sắp tới buộc Ấn Độ sẽ phải chủ động hơn trên các diễn đàn đa phương, đặc biệt là tại Liên hợp quốc. Trong động thái ngoại giao đáng chú ý, Thủ tướng Modi quyết định tới Nga (lần trước là vào năm 2019), thảo luận song phương với Tổng thống nước chủ nhà Vladimir Putin. Đây là chuyến công du nước ngoài thứ hai của ông Modi sau cuộc bầu cử với chiến thắng không áp đảo như kỳ vọng. Hơn 10 ngày trước, ông đã đến Italy tham dự Hội nghị thượng đỉnh G7 theo lời mời của người đồng cấp Giorgia Meloni (từ ngày 13-15/6).

Hội nghị thượng đỉnh G7 vừa qua tiếp tục cho thấy “độ nóng” của xung đột ở Ukraine với cam kết hỗ trợ vũ khí và tái thiết cho Kiev. Trong khi đó, Tổng thống Putin đã nói rõ rằng ông sẽ trang bị vũ khí cho các đối thủ của phương Tây nếu có sự leo thang ở Crimea hoặc vùng nội địa Nga và không loại trừ việc sử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật.

Có vẻ như cuộc gặp thượng đỉnh vào đầu tháng 7 tới giữa Thủ tướng Modi và Tổng thống Putin thiên về chia sẻ quan điểm thế giới hơn là tập trung vào các kết quả song phương. Giới quan sát nhận định, Ấn Độ sẽ phải nhanh nhẹn trong ngoại giao quốc tế vì có nhiều khả năng Công đảng sẽ lên nắm quyền ở Anh và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron rất có thể sẽ bị suy yếu trước cánh hữu trên đường giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sớm. Ngoài ra, màn tái đấu giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và đối thủ Donald Trump vào tháng 11 năm nay cũng hứa hẹn mang lại nhiều cảm xúc...

Như vậy, chuyến thăm Nga của ông Modi diễn ra chỉ vài ngày sau Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) tại Astana, Kazakhstan (3-4/7). Các báo The Hindu, Hindustan Times trích các nguồn tin cho hay, người đứng đầu chính phủ Ấn Độ có thể sẽ không tham dự cuộc gặp các nhà lãnh đạo SCO với lý do trùng lịch với phiên họp Quốc hội, thay vào đó Ngoại trưởng S Jaishankar sẽ đại diện đất nước sông Hằng tại Hội nghị.

Sự phát triển của quan hệ đối tác chiến lược đặc biệt và đặc quyền Nga-Ấn Độ là một trụ cột trong chính sách đối ngoại của New Delhi. Sự hiện diện sắp tới của Thủ tướng Modi tại Moscow phát đi tín hiệu về sự tiếp tục trong chính sách tự chủ chiến lược của nước này. Bất chấp mối quan hệ chiến lược và an ninh ngày càng tăng với Mỹ và các nước phương Tây quan trọng khác, Ấn Độ vẫn chưa công khai lên tiếng chỉ trích việc Nga phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine, đồng thời vẫn tăng cường mua dầu thô giảm giá của Nga.

“Bủa vây” trong những bài toán đau đầu cùng những diễn biến mới trên chính trường thế giới, việc Thủ tướng Modi tìm đến Nga là một động thái ngoại giao khéo léo nhằm “dự phòng” cho sự bất ổn toàn cầu phía trước có thể ảnh hưởng đến lợi ích của Ấn Độ.

Nguồn: Vnexpress; VOV; Dân Trí; Soha; Báo Quốc Tế