Mỹ: Ngành đậu tương khủng hoảng; Ngã rẽ sau vụ Charlie Kirk; Khả năng chính phủ đóng cửa tăng; Bán ‘thẻ vàng Trump’; Cú sốc cho lao động nhập cư

NGÀNH ĐẬU TƯƠNG KHỦNG HOẢNG NGHIÊM TRỌNG

Khi cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc bước vào năm thứ 3 với những vòng đàm phán liên tiếp nhưng chưa có kết quả cụ thể, những người chịu ảnh hưởng trực tiếp và rõ rệt nhất chính là nông dân Mỹ.

Nỗi đau của những người trồng đậu tương

Mike McCranie - một nông dân kỳ cựu ở South Dakota, bang nông nghiệp hàng đầu của Mỹ, hiện đang sản xuất đậu tương và ngô trên diện tích lớn, đã lên tiếng bày tỏ sự ủng hộ với chính sách thuế quan của chính quyền nếu điều đó giúp mang lại một thỏa thuận thương mại lâu dài.

Nhưng ông cũng thừa nhận: “Chúng tôi đang rất khó khăn. Mọi thứ càng ngày càng tồi tệ theo từng mùa vụ, không có một đơn đặt hàng nào từ Trung Quốc.”

Trong những năm gần đây, Trung Quốc nhập khẩu 20 đến 25 tấn đậu tương của Mỹ mỗi năm, tương đương khoảng 12,8 tỷ USD. Theo Hiệp hội Đậu tương Mỹ, mức thuế tổng cộng mà Trung Quốc áp lên đậu tương Mỹ đã lên tới 34% tính đến tháng 8, khiến sản phẩm này gần như mất sức cạnh tranh hoàn toàn trên thị trường Trung Quốc - vốn là khách hàng lớn nhất thế giới về mặt hàng này.

McCranie cho biết, có thời điểm, Trung Quốc chiếm đến 50% tổng lượng xuất khẩu đậu tương của ông. Mất thị trường này, ông và nhiều nông dân khác “không có giải pháp thay thế khả thi trong ngắn hạn”.

Trước khi cuộc chiến thương mại nổ ra, Trung Quốc thường đặt mua khoảng 14% tổng lượng đậu tương cần thiết hàng năm từ Mỹ trước khi mùa thu hoạch bắt đầu, thường vào cuối tháng 8 đến đầu tháng 9 tại các bang như Iowa, Nebraska và South Dakota.

Tuy nhiên, năm nay, Bắc Kinh không đặt một đơn hàng nào. Điều này đặc biệt nghiêm trọng khi xét đến việc từ niên vụ 2021-2022, Trung Quốc chiếm tới 25% tổng sản lượng đậu tương Mỹ và đỉnh điểm là 31% một năm trước đó nhờ thỏa thuận giai đoạn một mà ông Trump từng ký kết sau cuộc chiến thương mại đầu tiên.

Tỷ trọng đậu tương Mỹ trong nhập khẩu đậu tương của Trung Quốc đã giảm xuống chỉ còn 21% vào năm 2024, so với mức 34% vào năm 2017, trước khi chiến tranh thương mại nổ ra. Trong khi đó, Brazil, đối thủ cạnh tranh lớn nhất, đã gia tăng thị phần lên tới 71%, từ mức 53% cách đây 7 năm.

Vết thương hằn sâu ở North Dakota

Tại bang North Dakota, tình hình còn thê thảm hơn. Với hơn 70% đậu tương từng được xuất sang Trung Quốc, việc Bắc Kinh ngừng mua khiến hàng ngàn nông dân như Josh và Jordan Gackle, chủ trang trại 76 năm tuổi, đứng bên bờ vực phá sản.

Gia đình Gackle dự báo sẽ mất hơn 400.000 USD trong năm 2025. Đậu tương không bán được chất đầy trong các kho thép, chờ đợi một thị trường chưa hẹn ngày hồi phục.

Jordan Gackle, 44 tuổi, chia sẻ: “Mức độ căng thẳng hiện tại còn tệ hơn cả cuộc khủng hoảng nông nghiệp những năm 1980.” Ông cho biết, giá phân bón, hóa chất, đất đai và máy móc đều tăng, trong khi giá nông sản lại giảm. “Tất cả mọi thứ đều tăng, ngoại trừ thứ duy nhất chúng tôi bán.”

Chính quyền Trump từng cam kết sẽ bảo vệ nông dân trước hậu quả của chiến tranh thương mại. Trong năm 2019, một gói hỗ trợ tài chính đã được triển khai.

Dẫu vậy, đối với những người như McCranie hay Gackle, những khoản tiền cứu trợ không phải là giải pháp lâu dài. “Chúng tôi không muốn sống nhờ cứu trợ. Chúng tôi muốn mở cửa thị trường và cạnh tranh công bằng,” họ nói.

Ngay cả khi ông Trump tiếp tục thúc giục Trung Quốc mua thêm nông sản, thì cho đến nay, mọi nỗ lực vẫn chưa đem lại kết quả cụ thể. Một thỏa thuận thương mại toàn diện vẫn chưa hình thành và Trung Quốc vẫn giữ im lặng về cam kết mua đậu tương.

Justin Sherlock, Chủ tịch Hiệp hội Người trồng đậu tương North Dakota, lo ngại: “Nếu vài tuần tới không có tiến triển, vấn đề này sẽ trở thành khủng hoảng kéo dài nhiều năm, thay vì chỉ một mùa vụ khó khăn.”

Theo New York Times, một tình tiết đáng chú ý trong cuộc đàm phán hiện nay là vai trò của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, người đang trực tiếp dẫn đầu các cuộc thương lượng với Trung Quốc. Bessent không chỉ là một cựu quản lý quỹ đầu tư giàu có mà còn sở hữu hàng nghìn hecta đất nông nghiệp trồng đậu tương và ngô ở North Dakota.

Theo hồ sơ công khai, ông Bessent kiếm được tới 1 triệu USD mỗi năm từ việc cho thuê các mảnh đất này. Tuy nhiên, ông lại chưa hoàn tất việc bán đất theo yêu cầu về đạo đức của chính phủ, làm dấy lên nghi vấn xung đột lợi ích khi chính ông đang đàm phán một thỏa thuận có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị tài sản cá nhân.

Trong một tuyên bố gần đây, Văn phòng Đạo đức Chính phủ đã yêu cầu ông Bessent hoàn tất việc thoái vốn trước ngày 15/12. Bộ Tài chính không bình luận liệu ông Bessent có rút khỏi các phần thương lượng liên quan đến đậu tương hay không.

Chuỗi cung ứng đứt gãy

Không chỉ nông dân, toàn bộ chuỗi cung ứng đậu tương Mỹ đang bị gián đoạn. Tại các nhà kho lớn ở North Dakota, như công ty Arthur Companies, Kevin Karel đang phải xây thêm kho tạm bằng bạt để chứa đến 7 triệu giạ đậu tương. Ông cũng buộc phải tăng cường xuất khẩu ngô sang các nước khác để giải phóng không gian lưu trữ.

“Nếu không có Trung Quốc, không quốc gia nào có thể thay thế được quy mô mua hàng,” Karel nói.

Dù vậy, Trung Quốc chưa hẳn đã đóng cửa hoàn toàn. Trong những tuần gần đây, phái đoàn Trung Quốc đã đến North Dakota và Washington để thảo luận khả năng mua lại đậu tương trong tương lai.

Giáo sư Bill Wilson từ Đại học Bang North Dakota nhận định rằng Bắc Kinh vẫn cần duy trì một phần thương mại nông sản với Mỹ, đề phòng các sự cố như đình công cảng biển tại Brazil.

“Nhưng quyền lực mềm của Trung Quốc đang ở mức cao. Và họ sẽ không dễ dàng buông bỏ đòn bẩy này,” ông Wilson kết luận.

 

 

NGÃ RẼ NGUY HIỂM SAU VỤ SÁT HẠI CHARLIE KIRK

Tuần qua ở Mỹ thật tàn khốc, và tôi không phải là người duy nhất tự hỏi liệu đất nước này có thể thoát ra khỏi vòng xoáy thù hận và bạo lực hay không.

Sau một trong những vụ ám sát chấn động nhất trong lịch sử Mỹ, thống đốc Utah đã kêu gọi người Mỹ hạ nhiệt bầu không khí chính trị.

Nhưng hầu như không ai mà tôi từng nói chuyện kể từ sau cái chết của Charlie Kirk nghĩ rằng đây sẽ là con đường mà nước Mỹ chọn.

Ít nhất là trong tương lai gần.

Lịch sử trong thời gian gần đây đầy những ví dụ cho thấy nước Mỹ đã không chọn sự đoàn kết sau các thảm kịch.

Nước Mỹ không đoàn kết 14 năm trước, khi một nữ nghị sĩ Dân chủ bị bắn vào đầu ở Arizona.

Nước Mỹ cũng không đoàn kết tám năm trước, khi một nghị sĩ Cộng hòa bị bắn trong lúc tập luyện bóng chày.

Người Mỹ thậm chí còn không đoàn kết khi đối mặt với đại dịch toàn cầu.

Thực tế, Covid còn khiến sự chia rẽ trở nên nghiêm trọng hơn.

Lý do rất đơn giản, nhưng khó thay đổi.

Những động lực chi phối đời sống chính trị Mỹ tưởng thưởng cho những người và nền tảng làm căng thẳng leo thang, chứ không phải cho những ai làm dịu căng thẳng.

Trên khắp nước Mỹ, bạn dễ thắng cử hơn nếu tập trung vào việc thu hút cử tri cực đoan trong đảng mình thay vì nhắm tới những người ôn hòa (đây là hệ quả đáng buồn của việc thao túng bầu cử – nguyên nhân gốc rễ khiến chính trị Mỹ trở nên rối ren và chia rẽ).

Tương tự, trong giới truyền thông, những người bình luận về chính trị được "thưởng" khi họ thể hiện cực đoan hơn và kích động sự phẫn nộ - đó là cách để thu hút nhiều người xem hơn và cuối cùng là kiếm được nhiều doanh thu quảng cáo hơn.

Cơ chế khuyến khích này là lý do khiến Thống đốc Utah Spencer Cox trở thành một trường hợp khá đặc biệt ở Mỹ.

Sau khi Charlie Kirk bị ám sát, ông đã kêu gọi người Mỹ "hãy tắt máy tính, tắt điện thoại, chạm vào cỏ, ôm người thân, xuống đường và làm việc thiện cho cộng đồng".

Lời của ông nghe thật tỉnh táo, thật thuần khiết - một nỗ lực hòa giải giữa biển trời chia rẽ.

Thập niên 1960 và 1970 so với ngày nay

Chia rẽ và bạo lực chính trị không phải là hiện tượng mới ở Mỹ.

Khoảng 160 năm trước, đất nước này đã lâm vào cuộc nội chiến và chưa bao giờ thực sự ngừng lại.

Trong vòng 5 năm của thập niên 1960, một tổng thống Mỹ bị ám sát, rồi sau đó em trai ông cũng bị hạ sát khi đang vận động tranh cử tổng thống.

Cùng giai đoạn đó, hai nhà lãnh đạo nhân quyền nổi bật nhất của Mỹ cũng bị ám sát.

Trong thập niên 1970, Tổng thống Gerald Ford từng bị bắn hai lần trong các vụ tấn công khác nhau.

Đến thập niên 1980, ông Ronald Reagan bị một viên đạn bắn trúng khi đang đi bộ tới chiếc limousine của mình.

Và tất nhiên, chỉ mới năm ngoái, ông Trump đã trở thành nạn nhân của một âm mưu ám sát bất thành bởi một tay súng ở Pennsylvania - và một âm mưu thứ hai được cho là do một tay súng ở Florida, vụ xét xử người này bắt đầu vào tuần mà Kirk bị giết.

Điều khiến thời kỳ này khác biệt so với thập niên 1960 và 1970 chính là những gì Thống đốc Cox lo ngại.

Trong khi cẩn trọng tránh nói những điều có thể làm chia rẽ thêm người Mỹ, vị thống đốc này lại không hề nhẹ tay với các công ty mạng xã hội mà rõ ràng ông cho là chịu trách nhiệm về bi kịch này.

"Tôi tin rằng mạng xã hội đã đóng vai trò trực tiếp trong mọi vụ ám sát và âm mưu ám sát mà chúng ta đã chứng kiến trong dăm bảy năm qua," ông Cox nói trong một cuộc phỏng vấn vào 14/9.

Ông tiếp tục nói rằng từ "ung thư" có lẽ quá nhẹ để mô tả những gì mạng xã hội đã gây ra cho xã hội Mỹ.

Hầu hết các công ty công nghệ chưa đưa ra các phát ngôn chính thức.

Tuy nhiên, tỷ phú Elon Musk, Tổng giám đốc của X, đã lên tiếng, cho rằng "cánh tả cực đoan đã ăn mừng vụ ám sát Charlie Kirk," và thêm rằng, "không thể có sự đoàn kết với những kẻ cuồng tín ác độc ăn mừng việc giết người"

Ông Musk cũng viết về tác động của mạng xã hội:

"Dù các cuộc thảo luận trên X đôi khi trở nên tiêu cực, nhưng việc có những cuộc trao đổi như vậy vẫn là điều tốt".

'Giống như một cuộc hôn nhân tồi tệ'

Những cạm bẫy của một hệ thống kết hợp mạng xã hội với chính trị cũng khiến ngay cả những người đam mê chính trị nhất lo ngại, bất kể họ ủng hộ ai.

Đầu tuần này, Kaitlin Griffiths, 19 tuổi, Chủ tịch chi nhánh Tổ chức Turning Point USA của Charlie Kirk tại Đại học Bang Utah, đã thẳng thừng:

"Mạng xã hội chắc chắn là một vấn đề rất khó khăn đối với xã hội của chúng ta.

"Bạn thậm chí không thể nói chuyện được bất kỳ người nào bất đồng với quan điểm chính trị của bạn - và tôi thực sự nghĩ điều đó đúng là bi kịch."

Bi kịch và trớ trêu là bởi Kirk tự coi mình là người ủng hộ quyền tự do ngôn luận, dù các nhà phê bình thường không đồng tình với cách ông định nghĩa điều đó.

Tuy nhiên, cái chết của ông có thể đẩy nước Mỹ ngày càng xa rời đối thoại văn minh.

Chỉ vài ngày sau cái chết của Kirk, các phe phái chính trị trong nước đã nhanh chóng quay lại với các luận điệu đối lập nhau.

Nhiều người phe cánh tả háo hức tìm hiểu cách kẻ giết Kirk có thể đã bị cực đoan hóa bởi các hội nhóm trên mạng và các nhóm chat.

Nhiều người thuộc cánh hữu lại muốn phân tích xem liệu nghi phạm có phải là một phần của âm mưu cánh tả hay không.

Không phe nào tỏ ra đặc biệt quan tâm đến ưu tiên hòa giải hay hàn gắn.

Thực tế là những người nghiên cứu về cực đoan tin rằng phân chia phe tả - hữu có thể không phải là cách hữu ích nhất để nhìn nhận sự chia rẽ này trong thời điểm hiện nay.

Tốt hơn hết là nên nhìn vào nguyên nhân khiến con người trở nên khó kiểm soát," Rachel Kleinfeld, nghiên cứu viên cao cấp tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, chuyên gia về các nền dân chủ bị chia rẽ, nói.

"Điều đó đòi hỏi mong muốn hạ nhiệt… [và] yêu cầu mọi người phải dũng cảm hơn những gì họ đang thể hiện."

"Tôi cho là, nếu chúng ta, với tư cách là một xã hội, lật sang một trang mới, bắt đầu một chương mới, thì sẽ hữu ích hơn, bởi vì tình hình này chẳng khác nào là một cuộc hôn nhân tồi tệ cả. Và giống như một cuộc hôn nhân tồi tệ, bạn chỉ có thất bại nếu cứ mải đổ lỗi cho nhau."

Hòa giải sẽ diễn ra thế nào

Liệu nước Mỹ có thể thoát khỏi sự chi phối của các thuật toán vốn đang khoét sâu chia rẽ hay không? Câu trả lời đòi hỏi một nhà lãnh đạo có sức mạnh to lớn cùng cam kết mạnh mẽ không kém cho hòa giải.

Nhà báo chuyên về chính trị David Drucker nói với tôi: "Tôi không chắc chúng ta sẽ thoát ra khỏi tình trạng này thế nào. Sẽ hữu ích nếu cả hai phe - và ở đây tôi muốn nói đến các 'đảng phái' chứ không chỉ các chính trị gia - chấp nhận ngừng đổ lỗi cho nhau và nói 'dừng lại'."

"Thông thường chỉ một tổng thống mới có thể làm điều đó. Nếu cả hai phe không đồng thuận với việc có những giới hạn nhất định không nên vượt qua, hoặc nếu tổng thống kế tiếp không làm điều đó, thì tôi không chắc chúng ta sẽ tìm được lối ra."

Ông Trump không phải kiểu tổng thống như vậy.

Trên chính trường, dường như ông thường mạnh mẽ nhất khi có một đối thủ để chống lại.

Theo tôi hiểu, ông Trump thực sự tin rằng những người theo phe cánh tả muốn phá hủy phong trào MAGA của ông. Và kể từ sau cái chết của Kirk, ông đã thể hiện một giọng điệu rất khác so với thống đốc bang Utah.

Khi được hỏi làm thế nào để hàn gắn đất nước, ông nói: "Tôi sẽ nói điều này và chắc chắn sẽ bị rắc rối, nhưng tôi chẳng quan tâm. Những người cực đoan phe cánh hữu đôi khi trở nên cực đoan vì họ muốn ngăn chặn tội phạm… Còn những người cực đoan phe cánh tả mới là vấn đề chính."

Ông còn nhấn mạnh hơn trong phát biểu tại Phòng Bầu dục sau vụ Kirk bị sát hại:

"Bạo lực chính trị của phe cực tả đã làm hại quá nhiều người vô tội và cướp đi quá nhiều sinh mạng."

Cách định hình vấn đề của ông Trump – rằng đây không chỉ là hành động của một cá nhân lệch lạc mà là do phe cực tả nói chung – đang được nhiều quan chức Nhà Trắng lặp lại.

Stephen Miller, phó chánh văn phòng của Trump, tuyên bố:

"Trước Chúa, chúng tôi sẽ dùng mọi nguồn lực hiện có… để nhận diện, ngăn chặn, tháo dỡ và tiêu diệt những mạng lưới này. Việc đó sẽ xảy ra, và chúng tôi sẽ làm điều đó nhân danh Charlie."

Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu về các vụ giết người và bạo lực mang động cơ chính trị ở Mỹ trong vài thập kỷ qua cho thấy phần lớn các vụ việc như vậy là do những người theo tư tưởng "cánh hữu" gây ra nhiều hơn "cánh tả", dù vẫn cần thêm dữ liệu để có kết luận chắc chắn.

"Người ta nói rằng lịch sử sẽ lặp lại – nhưng thực ra chưa bao giờ lặp lại cả."

Một số người mà tôi trò chuyện cho rằng những giai đoạn u ám trong lịch sử Mỹ lại có thể trở thành nguồn an ủi.

"Ít có thời kỳ nào trong lịch sử nước Mỹ chính trị lại ảm đạm và bạo lực hơn những năm tháng [thập niên 1960 và đầu thập niên 1970] được định hình bởi chiến tranh Việt Nam và vụ Watergate," cựu nghị sĩ Cộng hòa, nay là người dẫn chương trình truyền hình có ảnh hưởng Joe Scarborough nói với tôi.

"Nhưng nước Mỹ đã bước tiếp, đã kỷ niệm 200 năm ngày lập quốc và vượt qua những chia rẽ đầy bạo lực đó.

"Nước Mỹ sẽ làm được điều đó một lần nữa."

Trong số những người lạc quan mà tôi đã trò chuyện có Thượng nghị sĩ Dân chủ Raphael Warnock từ bang Georgia, một trong những quan chức da đen cấp cao nhất của nước Mỹ.

Ông lên án bạo lực chính trị là hành động "phản dân chủ" nhất, nhưng cũng nhắc tôi nhớ về những tiến bộ mà nước Mỹ đã đạt được trong các vấn đề như chủng tộc.

"Câu chuyện của bất kỳ gia đình nào cũng luôn phức tạp hơn những gì chúng ta tự kể với nhau trong buổi đoàn tụ gia đình," ông nói với tôi.

"Cha tôi từng phải nhường ghế [trên xe bus] cho một thiếu niên trong khi ông đang mặc quân phục, nhưng giờ đây tôi đang ngồi trên ghế Thượng viện."

Niềm hy vọng của họ thật đáng khích lệ – nhưng tôi vẫn chưa thấy một lối thoát rõ ràng.

Gần đây, tôi đã suy nghĩ rất nhiều về một cuộc trò chuyện diễn ra đầu năm nay với nhà sử học kiêm nhà làm phim Ken Burns, khi nước Mỹ chuẩn bị kỷ niệm 250 năm ngày thành lập đất nước.

"Mọi người nói rằng lịch sử sẽ lặp lại. Nhưng thực ra chưa bao giờ lặp lại cả", ông Burns nói với tôi.

Thay vào đó, ông thích một câu nói mà nhiều người gán cho nhà văn Mark Twain:

"Lịch sử không lặp lại, nhưng thường tương đồng." Nói cách khác, dù hiện tại có vẻ giống quá khứ - mọi thứ không bao giờ xảy ra hoàn toàn giống nhau hai lần.

Khoảnh khắc căng thẳng này có vẻ tương đồng với nhiều thời kỳ bất hòa khác trong lịch sử Mỹ, nhưng không hoàn toàn lặp lại.

Đúng là lịch sử Mỹ đầy giận dữ và xung đột - nhưng tôi không chắc hệ thống xã hội và chính trị của đất nước này luôn nhanh chóng tưởng thưởng cho những công ty và cá nhân kích động cảm xúc đó.

Trong khi đó, Hoa Kỳ sẽ trở nên yếu đi, chứ không mạnh hơn.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Bob Gates từng nói với tôi rằng ba mối đe dọa lớn nhất đối với an ninh quốc gia Mỹ là Trung Quốc đang trỗi dậy, Nga suy yếu, và sự chia rẽ nội bộ của chính nước Mỹ.

Các đối thủ của Mỹ chắc chắn biết sự chia rẽ nội bộ làm tổn hại đến siêu cường này đến mức nào.

Họ nỗ lực trên mạng để chia rẽ mọi người xa cách nhau hơn.

Và người Mỹ thì tạo điều kiện dễ hàng cho họ làm điều đó.

 

 

KHẢ NĂNG CHÍNH PHỦ MỸ ĐÓNG CỬA GIA TĂNG, TRUMP NÓI GÌ?

Trừ khi lưỡng viện Quốc hội Mỹ có thể thông qua cùng một dự luật ngân sách tạm thời và nhận được chữ ký của Tổng thống Donald Trump, chính phủ liên bang sẽ đóng cửa vào đầu tháng tới.

Nguy cơ chính phủ liên bang Mỹ phải đóng cửa từ ngày 1/10 đang tăng cao sau khi Thượng viện bác bỏ 2 dự luật ngân sách tạm thời do 2 đảng Cộng hòa và Dân chủ đề xuất.

Điều này phản ánh sự chia rẽ sâu sắc giữa 2 đảng, khiến Quốc hội Mỹ không có lộ trình rõ ràng để tránh khủng hoảng trước khi năm tài khóa mới bắt đầu.

Theo đài NBC News, Hạ viện do Đảng Cộng hòa kiểm soát đã thông qua dự luật của phe mình với tỉ lệ 217-212 vào đầu ngày 19/9.

Dự luật này nhằm duy trì mức chi tiêu hiện tại đến ngày 21/11, bao gồm 58 triệu USD chi tiêu cho an ninh bổ sung cho nhánh hành pháp và tư pháp, cùng 30 triệu USD cho việc bảo vệ các nghị sĩ Quốc hội – một phần phản ứng sau vụ ám sát nhà hoạt động bảo thủ Charlie Kirk.

Tuy nhiên, dự luật này đã thất bại tại Thượng viện với tỉ lệ 44-48, khi không đạt đủ 60 phiếu cần thiết để vượt qua "thủ tục Filibuster" (tranh luận không giới hạn) tại đây. Chỉ có 1 nghị sĩ Dân chủ, ông John Fetterman (Pennsylvania), ủng hộ, trong khi 2 nghị sĩ Cộng hòa – ông Rand Paul (Kentucky) và bà Lisa Murkowski (Alaska) – bỏ phiếu chống.

Dự luật thay thế của Đảng Dân chủ cũng bị bác bỏ với tỉ lệ 47-45, trong đó, 7 nghị sĩ Cộng hòa vắng mặt trong cuộc bỏ phiếu này, khiến phe Dân chủ cho rằng sự thiếu thống nhất của đối phương góp phần vào bế tắc.

Dự luật của Đảng Dân chủ nhằm kéo dài ngân sách đến 31/10 kèm các điều khoản bổ sung như gia hạn vĩnh viễn trợ cấp Obamacare sắp hết hạn, đảo ngược cắt giảm Medicaid theo đạo luật "lớn và tuyệt vời" (One Big Beautiful Bill Act) của Tổng thống Donald Trump, và khôi phục tài trợ cho viện trợ nước ngoài cùng đài phát thanh công cộng, cũng như chi tiêu cho an ninh bổ sung.

Phát biểu với các phóng viên tại Phòng Bầu dục ở Nhà Trắng sau đó ngày 19/9, ông Trump thừa nhận khả năng đóng cửa chính phủ, đồng thời chỉ trích Đảng Dân chủ.

"Chúng tôi sẽ tiếp tục đàm phán với Đảng Dân chủ, nhưng các vị hoàn toàn có thể chứng kiến một quốc gia đóng cửa trong một khoảng thời gian", vị Tổng thống từ Đảng Cộng hoà nói.

Trừ khi lưỡng viện Quốc hội Mỹ – Hạ viện và Thượng viện – có thể thông qua cùng một dự luật tài trợ và nhận được chữ ký của Tổng thống, chính phủ liên bang sẽ đóng cửa vào ngày 1/10, thời điểm bắt đầu năm tài chính mới.

Trong trường hợp đóng cửa, các dịch vụ bắt buộc, chẳng hạn như Biên phòng, Bưu điện và An sinh Xã hội, sẽ tiếp tục hoạt động, nhưng nhân viên liên bang, bao gồm cả quân đội, sẽ không được trả lương.

Cả Hạ viện và Thượng viện dự kiến sẽ nghỉ vào tuần tới. Hạ viện đã lên kế hoạch họp trở lại vào ngày 29-30/9. Nhưng trong một động thái nhằm gây áp lực lên các Thượng nghị sĩ Dân chủ, các lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Hạ viện cho biết họ sẽ không trở lại làm việc cho đến sau ngày 1/10.

"Nếu có dấu hiệu nào cho thấy Đảng Cộng hòa muốn đóng cửa, thì đó chính là điều này", lãnh đạo Đảng Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer nói, chỉ trích quyết định "câu giờ" của Đảng Cộng hòa.

Các lãnh đạo Ủy ban Phân bổ Ngân sách của cả 2 đảng cũng đang đàm phán về việc tăng thêm ngân sách an ninh trong dự luật chi tiêu cho năm tài chính 2026.

 

 

BÁN 'THẺ VÀNG TRUMP' GIÁ 1 TRIỆU USD

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh thành lập chương trình thị thực mới, cho phép các cá nhân có thể mua “thẻ vàng Trump” để cư trú tại Mỹ.

Ngày 19-9, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh thành lập chương trình thị thực mới. Trong đó, các cá nhân có thể mua “thẻ vàng Trump” với quyền lợi cư trú tại Mỹ, theo hãng tin Bloomberg.

Phát biểu tại lễ ký, ông Trump cho biết chương trình thị thực mới này sẽ mang lại cho nước Mỹ một khoản tiền lớn. "Họ sẽ phải chi rất nhiều tiền để nhập cảnh. Chương trình sẽ huy động hàng tỉ USD. Số tiền này sẽ được dùng để giảm thuế, trả nợ và cho những mục đích tốt đẹp khác" – ông nói.

Cụ thể, theo website của chương trình, các cá nhân có thể trả 1 triệu USD, phí xử lý và trải qua quá trình thẩm định để được cấp “thẻ vàng Trump” và được cấp quyền cư trú tại Mỹ “với thời gian kỷ lục”. Ngoài ra, chương trình cũng cung cấp “thẻ vàng Trump cho doanh nghiệp” với giá 2 triệu USD, cho phép chuyển quyền sử dụng từ một nhân viên này sang một nhân viên khác trong doanh nghiệp.

Hiện chưa rõ chương trình thị thực này sẽ được cấp như thế nào. Website chương trình hiện có phần "nộp đơn ngay", yêu cầu người nộp đơn cung cấp tên, khu vực sinh sống và địa chỉ email.

Ngoài ra, theo website, "thẻ bạch kim Trump" sẽ sớm được ra mắt với giá 5 triệu USD, cho phép người nhận thẻ "ở lại Mỹ tối đa 270 ngày mà không phải chịu thuế thu nhập của Mỹ đối với nguồn thu nhập không phải từ nước này".

Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick cho biết chương trình “thẻ bạch kim Trump” phụ thuộc vào sự chấp thuận của Quốc hội và dự đoán "điều đó sẽ diễn ra vào cuối năm nay". Ông Lutnick cũng cho biết “thẻ vàng Trump” sẽ thay thế thị thực EB-1 và EB-2 hiện tại, vốn cho phép công dân nước ngoài có năng lực đặc biệt hoặc xuất chúng thường trú tại Mỹ.

Theo Bloomberg, thị thực dành cho giới siêu giàu là một phần trong nỗ lực của ông Trump nhằm cải tổ hệ thống nhập cư của Mỹ, bao gồm việc tăng cường trục xuất những người nhập cư không có giấy tờ. Ông Trump từng nói ông muốn mở rộng các con đường hợp pháp để công dân nước khác trở thành công dân Mỹ, đặc biệt đối với những người có thu nhập cao.

 

 

CÚ SỐC CHO LAO ĐỘNG NHẬP CƯ MỸ: TỔNG THỐNG DONALD TRUMP ÁP MỨC PHÍ 100.000 USD CHO VISA H-1B

Hai sắc lệnh hành pháp mới được cho là sẽ định hình lại tương lai của hệ thống nhập cư Mỹ mới được ký.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump gần đây đã gây chấn động dư luận với hai sắc lệnh hành pháp mới, được cho là sẽ định hình lại tương lai của hệ thống nhập cư Mỹ.

Một mặt là việc áp đặt mức phí 100.000 USD cho visa H-1B, mặt khác là sự ra đời của chương trình "thẻ vàng" với khoản phí hàng triệu USD. Những động thái này theo lời giải thích của Nhà Trắng là nhằm ưu tiên người lao động Mỹ và thu hút nhân tài cao cấp, nhưng chúng cũng đặt ra nhiều câu hỏi về tính hiệu quả và tác động lâu dài.

Một cú sốc

Hãng tin CNN cho hay việc Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh áp đặt mức phí nộp đơn 100.000 USD cho visa H-1B đang gây ra những phản ứng mạnh mẽ.

Trong khi Nhà Trắng khẳng định đây là cách để chặn tình trạng lạm dụng thị thực và ưu tiên việc làm cho lao động Mỹ, nhiều chuyên gia cảnh báo mức phí khổng lồ này sẽ khiến các doanh nghiệp khó duy trì khả năng cạnh tranh, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ vốn phụ thuộc lớn vào nguồn nhân lực trình độ cao từ nước ngoài.

Hiện mỗi năm Mỹ chỉ cấp khoảng 65.000 suất H-1B cùng 20.000 suất bổ sung cho những người có bằng cao học từ các trường trong nước, trong khi nhu cầu vượt xa nguồn cung và thường phải bốc thăm.

Nếu chi phí bị đội lên hàng trăm nghìn đô la, rào cản gia nhập thị trường lao động Mỹ sẽ trở nên gần như bất khả thi đối với nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Từ lâu, visa H-1B đã trở thành một công cụ không thể thiếu của các công ty công nghệ Mỹ để tuyển dụng nhân tài có kỹ năng cao từ khắp nơi trên thế giới. Tuy nhiên, quan điểm của Nhà Trắng lại cho rằng chương trình này đã bị lạm dụng, dẫn đến việc các công ty sử dụng lao động nước ngoài với mức lương thấp hơn, làm ảnh hưởng đến cơ hội việc làm của người Mỹ.

Việc tăng phí visa H-1B lên 100.000 USD, cùng với việc nâng cao mức lương tối thiểu bắt buộc, sẽ làm tăng đáng kể gánh nặng tài chính cho các công ty. Điều này được cho là sẽ khuyến khích các công ty ưu tiên tuyển dụng lao động trong nước hơn.

Tuy nhiên, nó cũng đặt ra một mối lo ngại lớn cho ngành công nghệ. Các công ty lập luận rằng họ cần những tài năng đặc biệt mà thị trường lao động Mỹ không cung cấp đủ. Nếu việc tuyển dụng lao động nước ngoài trở nên quá tốn kém, các công ty có thể buộc phải chuyển một phần hoạt động của họ ra nước ngoài, gây tổn thất cho nền kinh tế Mỹ.

Song song với việc siết H-1B, ông Trump công bố sáng kiến “Gold Card” – một con đường nhập cư nhanh dành cho những cá nhân sẵn sàng chi 1 triệu USD hoặc các công ty chi 2 triệu USD để bảo lãnh nhân lực.

Phía Nhà Trắng mô tả đây là cách để thu hút “nhân tài đỉnh cao”, thay vì tiếp nhận “tầng dưới” của thị trường lao động toàn cầu.

Dẫu vậy, các nhà quan sát cho rằng “Gold Card” thực chất đang thương mại hóa quyền tiếp cận nước Mỹ, biến quyền cư trú thành sản phẩm xa xỉ chỉ dành cho giới siêu giàu. Chính sách này cũng đặt ra nguy cơ gia tăng bất bình đẳng, khi những người có kỹ năng nhưng không đủ tiềm lực tài chính sẽ bị loại bỏ khỏi cuộc chơi.

Ngoài ra, chương trình này cũng dấy lên những tranh cãi về mặt đạo đức và xã hội. Nó có thể tạo ra một hệ thống nhập cư hai tầng, nơi những người giàu có thể mua được quyền cư trú, trong khi những người nhập cư bình thường, dù có tài năng, lại gặp phải vô số rào cản.

Những người chỉ trích cho rằng chính sách này không phù hợp với những giá trị cốt lõi của Mỹ, một đất nước được xây dựng trên nguyên tắc bình đẳng về cơ hội. Thay vì dựa vào tài chính, việc xét duyệt nhập cư nên dựa trên trình độ, kỹ năng và khả năng đóng góp của một cá nhân cho xã hội.

Hệ lụy

Theo CNN, giới luật sư lưu ý rằng nhiều nội dung trong kế hoạch mới vượt ra ngoài thẩm quyền của tổng thống. Các thay đổi lớn liên quan đến visa đầu tư và nhập cư lâu dài thường cần Quốc hội phê chuẩn. Nếu ban hành chỉ bằng sắc lệnh hành pháp, chính sách có thể bị kiện ra tòa và đình lại.

Ngoài ra, việc xác định thu phí 100.000 USD theo từng năm hay một lần trọn gói vẫn còn chưa rõ ràng, để ngỏ nguy cơ bị xem là “tùy tiện” trong quy trình hành chính. Điều này có thể tạo thêm bất ổn cho cả doanh nghiệp lẫn người lao động đang dự định xin thị thực.

Bên cạnh đó, từ lâu visa H-1B được coi là một công cụ giúp Mỹ duy trì sức cạnh tranh, đặc biệt trong các ngành mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn hay y sinh.

Hàng loạt doanh nghiệp lớn, từ Thung lũng Silicon đến các công ty tài chính, đều dựa vào nguồn nhân lực quốc tế để phát triển. Khi chi phí tăng vọt, một số công ty có thể chọn chuyển hoạt động ra nước ngoài, thay vì nộp những khoản phí khổng lồ cho chính phủ Mỹ.

Điều này đi ngược mục tiêu bảo vệ việc làm trong nước và thậm chí có thể làm chậm nhịp đổi mới.

Bên cạnh đó, “Gold Card” có nguy cơ làm xói mòn hình ảnh nước Mỹ như một điểm đến của cơ hội và công bằng. Khi quyền tiếp cận được định giá bằng tiền triệu đô la, thông điệp gửi ra thế giới sẽ không còn là “giấc mơ Mỹ” cho mọi người, mà là “giấc mơ Mỹ” cho người giàu.

Những chính sách này cho thấy một sự thay đổi rõ rệt trong cách tiếp cận của chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với vấn đề nhập cư. Sắc lệnh về H-1B và “Gold Card” không chỉ là một biện pháp kỹ thuật, mà phản ánh hướng đi mới của chính quyền Trump nhiệm kỳ hai: siết chặt nhập cư lao động phổ thông, mở cửa cho dòng vốn và nhân lực siêu giàu.

Mặc dù ông đã từng đưa ra những tuyên bố trái ngược về chương trình H-1B, nhưng những hành động gần đây cho thấy một xu hướng thắt chặt và ưu tiên kinh tế hơn là các yếu tố xã hội.

Vấn đề hiện tại là liệu các chính sách này có thực sự đạt được mục tiêu ban đầu hay không. Liệu chúng có thúc đẩy việc làm cho người Mỹ hay chỉ đơn thuần là khiến các công ty khó khăn hơn trong việc tuyển dụng nhân tài, từ đó làm giảm khả năng cạnh tranh của Mỹ trên trường quốc tế?

Câu trả lời còn bỏ ngỏ, song chắc chắn tranh luận sẽ còn gay gắt trong thời gian tới, cả trong giới chính trị lẫn cộng đồng doanh nghiệp.

 

Nguồn: Soha; BBC; Người Đưa Tin; Pháp Luật; CafeBiz

Xem thêm:
Về trang trước

Chủ đề:

Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá

Đọc nhiều nhất

Việt Nam: Khách đi Trung Quốc top đầu thế giới; Dự án đường sắt 30.000 tỷ gặp khó; Siêu máy bay, thử thành công ở Pháp; Công trình 9.000 tỷ; Chuyển nhượng bất động sản 2026

Thế giới: Châu Âu không có chỗ trong đàm phán; Nga chuẩn bị trừng phạt Châu Âu; Nguy cơ vỡ nợ toàn cầu; Chiến sự Ukraine 8/11; Tàu chiến hướng về Trung Đông

Việt Nam: Hồ nước nhân tạo lớn nhất; Nhà mặt phố cổ treo biển cho thuê; Vụ Tập đoàn Dương Đông; Nutifood đề xuất đầu tư hai công viên ven sông; Hồi sinh dự án thép 8.000 tỷ

Người Việt hải ngoại: “Con gái” Quỳnh Kool được Hàn Quốc để mắt; Cô gái Pháp tìm được gia đình; Nam danh ca về diễn lần cuối; “Mùa kinh doanh” mới Ngày Văn Hóa

Việt Nam: “Siêu” cầu vượt sông Hồng; Cắt khúc, vo tròn vụ việc xử lý hành chính; Đề xuất siết người bỏ cọc; Doanh nghiệp tăng tuyển dụng cuối năm; Đà Nẵng vào top điểm đến thế giới

Người Việt hải ngoại: Về nước sau đột quỵ; Xây dựng cộng đồng ở Khammouane; Thanh toán số xuyên biên giới; Doanh nghiệp ra nước ngoài; Miss Business World 2026 ở Mỹ

Việt Nam: Phở Tư Lùn lại bị xử phạt; Khu nghỉ dưỡng “đẹp bậc nhất vịnh Bắc Bộ”; Mua 14 đoàn tàu từ Trung Quốc; Siêu dự án cao tốc 63.000 tỷ; Giữ ngôi số 1 du lịch châu Á

Người Việt hải ngoại: Cô gái làm tiếp viên cho Ả Rập; Phương Oanh đưa các con đi Hàn; Bắc cây cầu kết nối quê hương; Cơ hội làm ăn ở Nhật; Kết nối người Việt với quốc tế

Lên đầu trang