- Thời sự
.jpg)
Các cuộc biểu tình phản đối Dự án 2025 và các sắc lệnh hành chính của Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ diễn ra trên khắp nước Mỹ ngày 05/02 (theo giờ Mỹ).
50 tiểu bang, 50 cuộc biểu tình và biểu tình trong 1 ngày là tên gọi của một phong trào nhằm phản đối các động thái của Tổng thống Trump trong những tuần đầu tiên sau khi quay trở lại Nhà Trắng.
Mục đích của các cuộc biểu tình nhằm ủng hộ việc người dân Mỹ thể hiện sự không hài lòng đối với Dự án 2025, sáng kiến được phát triển bởi một viện nghiên cứu bảo thủ, nhằm thực hiện những thay đổi đáng kể đối với cơ cấu và hoạt động của chính phủ liên bang Mỹ.
Dự án được xây dựng xoay quanh một chương trình nghị sự về chính sách bảo thủ và nhằm mục đích đảm bảo rằng những người trung thành với Đảng Cộng Hòa có mặt ở tất cả các cấp trong bộ máy của chính quyền liên bang để thực hiện các chính sách một cách hiệu quả ngay từ những ngày đầu tiên của chính quyền mới.
Ông Trump năm ngoái đã phủ nhận ông có liên quan tới Dự án 2025. Cuộc biểu tình ở thủ đô Washington sẽ diễn ra ở khu vực Tòa nhà Quốc hội Mỹ.
Các cuộc biểu tình cũng đã được tổ chức trên khắp nước Mỹ hồi đầu tuần nhằm nêu bật vai trò của người nhập cư tại các cộng đồng địa phương. Trước đó, các cuộc biểu tình diễn ra vào cuối tuần nhằm phản đối các biện pháp của chính quyền Tổng thống Trump nhằm giải quyết vấn đề người di cư ở Mỹ.
Chỉ 2 ngày sau khi thông báo áp thuế nhập khẩu 25% nhắm vào hàng hóa của Mêhicô, Canada và tăng thêm 10% thuế nhập khẩu đối với sản phẩm của Trung Quốc, đến hôm 03/02 chính quyền của tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết tạm ngưng 1 tháng việc áp thuế quan đối với hai nước láng giềng Canada và Mêhicô và để ngỏ khả năng thương lượng với Trung Quốc.
Vậy đâu là ý đồ thực sự của ông Trump khi đột ngột « lui bước » sau những lời dọa nạt cứng rắn và đầy vẻ quyết tâm chỉ ít hôm trước đó nhắm vào các đối tác tương mại chính của Mỹ ?
Ngày 03/02, một ngày trước khi biện pháp áp thuế chính thức có hiệu lực, trên mạng xã hội Truth Social của chính ông, tổng thống Trump cho biết « rất hài lòng » về cuộc thương lượng với thủ tướng Canada Justin Trudeau. Theo AFP, Ottawa sẽ chi 1,3 tỉ đô la và triển khai trực thăng và nhiều công nghệ mới để tăng cường giám sát biên giới với Mỹ.
Trước đó, khi thương lượng với tổng thống Mêhicô Claudia Sheinbaum, ông Trump cũng được lãnh đạo nước láng giềng cam kết điều thêm « ngay lập tức » 10.000 binh sĩ đến biên giới với Hoa Kỳ để gia tăng kiểm soát biên giới, chống nạn buôn bán và vận chuyển chất gây nghiện Fentanyl từ Mêhicô sang Mỹ. Fentanyl là lý do chính tổng thống Mỹ đưa ra để biện minh cho việc dùng vũ khí thuế quan đối với Mêhicô, Canada và Trung Quốc.
Theo nhiều nhà phân tích, dù tỏ ra cứng rắn, nhưng ông Trump và đội ngũ cố vấn cũng thừa hiểu rằng việc tăng thuế nhập khẩu không chỉ gây ảnh hưởng cho đối phương mà chính người dân Mỹ và giới doanh nghiệp Hoa Kỳ cũng sẽ phải gánh chịu hệ lụy giá hàng hóa nhanh chóng tăng, dẫn đến lạm phát, bởi vì Trung Quốc, Mêhicô và Canada là những đối tác thương mại lớn nhất của Washington : 40% hàng hóa Mỹ nhập khẩu đến từ 3 nước này. Hôm 02/02, cũng trên mạng Truth Social, tổng thống Mỹ lần đầu tiên thừa nhận rõ ràng là người tiêu dùng và các doanh nghiệp Mỹ có thể sẽ là nạn nhân.
Thêm vào đó, Donald Trump cũng hiểu là đối phương sẽ có biện pháp trả đũa và kinh tế Mỹ chắc chắn sẽ chịu thêm áp lực. Quả thực, tại Canada, không chỉ thủ tướng Canada công bố các biện pháp trả đũa thương mại, mà trên mạng xã hội, theo AFP, các cư dân mạng Canada đã hô hào chiến dịch tẩy chay hàng « Made in USA ». Trang Le Devoir cũng cho biết người dân Canada đã phát động các phong trào, ví dụ ngừng đi du lịch sang bang Florida của Mỹ, chấm dứt mua hàng trên mạng Amazon của Hoa Kỳ, tẩy chay chuỗi bán đồ ăn nhanh McDonald’s …
Về phía Trung Quốc, không chỉ đệ đơn kiện lên Tổ Chức Thương Mại Thế Giới WTO, Bắc Kinh hôm nay 04/02 đã thông báo sẽ sớm áp thuế nhập khẩu đối với dầu lửa, khí đốt, than đá và nhiều loại xe ô tô của Mỹ.
Báo Pháp L’Humanité hôm 03/02 ví von, gọi chiến thuật của tổng thống Mỹ Donald Trump là « tiến ba bước, lùi một bước », nói theo cách khác, « theo học thuyết của Trump, đây là một cái vỗ vai âu yếm sau khi bắn một tràng súng máy ».
Tổng thống Mỹ Donald Trump không phải là « nói trước quên sau », mà dường như đây là chiến thuật « lừa gạt », « hù dọa », « bắt chẹt » của ông. Tuy nhiên, theo nhận định của báo Le Monde hôm nay 04/02, dẫu trước mắt Donald Trump có thể nhanh chóng đạt được một số nhượng bộ của Canada hay Mêhicô, nhưng về lâu dài, « trò dọa dẫm, nắn gân » kiểu này của ông Trump sẽ « vô tác dụng », thậm chí sẽ dẫn đến những tổn hại lâu dài cho nước Mỹ sau này.
Le Monde trích dẫn bình luận hôm 02/02 của Larry Summers, cựu bộ trưởng Tài Chính dưới thời tổng thống Mỹ Bill Clinton, theo đó « thuế quan của Donald Trump là một chiến lược dọa nạt », mà « đe dọa không phải là chiến lược hiệu quả về lâu dài, dù là trong nước hay trên trường quốc tế ». Larry Summers nhận định Donald Trump đang tặng « một món quà chiến lược cho Tập Cận Bình », bởi vì « chủ tịch Trung Quốc có cớ để thanh minh cho những thất bại kinh tế của mình và mở ra một cánh cửa rộng hơn thu hút các đồng minh » của Mỹ, bởi « chính sách đe nẹt » của Donald Trump cho thấy nước Mỹ « không đáng tin cậy » nữa.
.jpg)
Nếu Trung Quốc tức giận với Mỹ vì tăng thuế thêm 10% đối với tất cả hàng hóa Trung Quốc, thì họ che giấu điều đó rất tốt.
Cả Canada và Mexico đều tuyên bố sẽ trả đũa. Thủ tướng Justin Trudeau nói Canada "sẽ không lùi bước" khi ông tuyên bố mức thuế 25% đối với hơn 100 tỷ đô la hàng hóa của Mỹ.
Tổng thống Mỹ sau đó đã đồng ý tạm dừng mức thuế mới đối với hàng hóa nhập khẩu từ cả hai quốc gia sau khi đạt được các thỏa thuận riêng với từng nước. Tuy nhiên, mức thuế mới đối với Trung Quốc dự kiến sẽ có hiệu lực vào ngày 4/2.
Đến nay, Bắc Kinh vẫn im hơi lặng tiếng.
Năm 2018, khi ông Trump phát động đợt áp thuế đầu tiên trong nhiều vòng thuế quan nhắm vào hàng nhập khẩu của Trung Quốc, Bắc Kinh tuyên bố rằng họ "không sợ chiến tranh thương mại". Lần này, họ đề nghị Mỹ đàm phán và "nhượng bộ, thỏa hiệp với Trung Quốc". Các báo cáo chỉ ra cuộc gọi giữa ông Trump và ông Tập có thể diễn ra trong tuần này.
Điều này không có nghĩa là tuyên bố về thuế quan của ông Trump sẽ không gây khó chịu cho Trung Quốc. Chắc chắn là có, đặc biệt là khi mức thuế 10% mới được thêm vào một loạt các loại thuế mà ông Trump đã áp trong nhiệm kỳ đầu tiên đối với hàng hóa trị giá hàng chục tỷ đô la.
Và phản ứng im lặng của chính phủ Trung Quốc một phần là do họ không muốn làm người dân lo lắng khi nhiều người vốn đã quan ngại về nền kinh tế trì trệ.
Nhưng nền kinh tế đó không phụ thuộc vào Mỹ như trước đây. Bắc Kinh đã tăng cường các thỏa thuận thương mại của mình trên khắp châu Phi, Nam Mỹ và Đông Nam Á. Hiện nay, họ là đối tác thương mại lớn nhất của hơn 120 quốc gia.
Mức thuế bổ sung 10% có thể không mang lại đòn bẩy mà ông Trump mong muốn, theo ông Trang Gia Dĩnh từ viện nghiên cứu Carnegie Trung Quốc.
"Trung Quốc sẽ nghĩ rằng họ có thể chịu đựng được 10% - do đó, tôi nghĩ Bắc Kinh đang chọn phương án im lặng. Bởi vì nếu đó không phải là vấn đề lớn, không có lý do gì để gây sự với chính quyền Trump trừ khi có lợi ích thực sự cho Bắc Kinh."
'Đôi bên cùng có lợi' khi Mỹ nhượng bộ
Có khả năng Chủ tịch Tập Cận Bình có một lý do khác: ông ấy có thể thấy cơ hội ở đây.
Ông Trump đang gây chia rẽ ngay tại sân nhà của mình, thậm chí còn đe dọa áp thuế quan lên cả Liên minh châu Âu (EU) - tất cả chỉ trong tháng đầu tiên tại nhiệm. Hành động của ông có thể khiến các đồng minh khác của Mỹ tự hỏi điều gì sẽ xảy ra với họ.
Ngược lại, Trung Quốc sẽ muốn xuất hiện như một đối tác thương mại toàn cầu điềm tĩnh, ổn định và có lẽ hấp dẫn hơn.
"Chính sách 'Nước Mỹ trên hết' của Trump sẽ mang lại những thách thức và mối đe dọa cho hầu hết các quốc gia trên thế giới," bà Tôn Vận, giám đốc Chương trình Trung Quốc tại Trung tâm nghiên cứu Stimson, nhận định.
"Từ góc độ cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung, sự suy thoái về vai trò lãnh đạo và uy tín của Mỹ sẽ có lợi cho Trung Quốc. Điều này khó đem đến diễn biến tốt đẹp cho Trung Quốc ở cấp độ song phương, nhưng Bắc Kinh chắc chắn sẽ cố gắng tận dụng tình thế..."
Chụp lại hình ảnh,Campuchia đã trở thành nước nhập khẩu nguyên liệu thô lớn của Trung Quốc và là điểm đến cho các doanh nghiệp Trung Quốc đang tìm cách né thuế quan của Mỹ
Là nhà lãnh đạo nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, Chủ tịch Tập Cận Bình không hề che giấu tham vọng biến Trung Quốc thành lãnh đạo trật tự thế giới mới.
Từ khi đại dịch Covid qua đi, ông đã đi khắp nơi và ủng hộ các tổ chức quốc tế lớn như Ngân hàng Thế giới và các thỏa thuận như Hiệp định khí hậu Paris.
Truyền thông nhà nước Trung Quốc đã mô tả điều này như là việc hào hứng hỗ trợ các quốc gia trên toàn thế giới và làm sâu sắc thêm mối quan hệ ngoại giao.
Trước đó, khi ông Trump ngừng tài trợ của Mỹ cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vào năm 2020, Trung Quốc đã cam kết chi thêm tiền. Có kỳ vọng rất cao rằng Bắc Kinh có thể sẽ lại bước vào vị trí của Mỹ sau khi Washington rút khỏi WHO.
Điều tương tự cũng áp dụng cho việc đóng băng viện trợ đang gây ra tình trạng hỗn loạn ở các quốc gia và tổ chức vốn từ lâu phụ thuộc vào nguồn tài trợ của Mỹ. Trung Quốc có thể muốn lấp đầy khoảng trống đó, bất chấp tình hình suy thoái kinh tế.
Vào ngày đầu tiên trở lại nhiệm sở, ông Trump đã đóng băng mọi khoản viện trợ nước ngoài do Mỹ cung cấp. Mỹ cho đến nay là nhà viện trợ lớn nhất thế giới.
Hàng trăm chương trình viện trợ nước ngoài do USAID cung cấp đã bị đình trệ. Một số chương trình đã được khởi động lại, nhưng các nhà thầu viện trợ cho hay tình trạng hỗn loạn tiếp diễn khi tương lai của cơ quan này bấp bênh.
John Delury, một nhà sử học về Trung Quốc hiện đại và là giáo sư tại Đại học Yonsei ở Seoul, đánh giá học thuyết 'Nước Mỹ trên hết' của ông Trump có thể làm suy yếu thêm vị thế của Washington trong vai trò lãnh đạo toàn cầu.
"Sự kết hợp giữa thuế quan đối với các đối tác thương mại lớn và đóng băng viện trợ nước ngoài gửi đi thông điệp tới Nam Toàn cầu và OECD rằng Hoa Kỳ không quan tâm đến quan hệ đối tác, hợp tác quốc tế," ông Delury nói với BBC.
"Thông điệp nhất quán của Chủ tịch Tập về toàn cầu hóa 'cùng có lợi' mang một ý nghĩa hoàn toàn mới khi Mỹ rút khỏi sân chơi thế giới".
Trong nỗ lực giành quyền quản lý toàn cầu, Bắc Kinh đã tìm kiếm cơ hội để lật đổ trật tự thế giới do Mỹ lãnh đạo trong 50 năm qua - và sự bất ổn của Trump 2.0 có thể chính là cơ hội đó.
Liên minh mới
"Liệu điều này có thực sự mang lại cho Bắc Kinh một lợi thế lớn hay không thì tôi không chắc lắm," ông Trang Gia Dĩnh nói.
"Nhiều đồng minh và đối tác của Mỹ, đặc biệt là ở Thái Bình Dương, có lý do để hợp tác với Bắc Kinh, nhưng họ cũng có lý do để cảnh giác. Do đó chúng ta thấy Nhật Bản, Hàn Quốc, Philippines và Úc xích lại gần nhau hơn, một phần là do những lo ngại mà họ vốn có đối với Trung Quốc."
Theo Viện Quan hệ Quốc tế Úc, đang có "động lực ngày càng tăng" cho một mối quan hệ ba bên có thể xảy ra giữa Úc, Nhật Bản và Hàn Quốc do "tác động từ chính quyền Trump thứ hai".
Chụp lại hình ảnh,Căng thẳng ở Biển Đông khiến một số nước láng giềng của Trung Quốc cảnh giác
Cả ba quốc gia này cùng với Philippines đều lo ngại về sự quyết đoán của Trung Quốc ở Biển Đông. Họ cũng lo lắng về một cuộc chiến có thể xảy ra đối với hòn đảo tự trị Đài Loan - Bắc Kinh coi đây là một tỉnh ly khai mà sau cùng sẽ là một phần của đất nước và không loại trừ việc sử dụng vũ lực để đạt được mục tiêu này.
Đài Loan từ lâu đã là một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất trong quan hệ Mỹ-Trung khi Bắc Kinh lên án bất kỳ sự hỗ trợ nào từ Washington dành cho Đài Bắc.
Nhưng Washington có thể gặp khó khăn trong việc đáp trả các dấu hiệu gây hấn của Trung Quốc khi ông Trump liên tục đe dọa sáp nhập Canada hoặc mua Greenland.
Hầu hết các quốc gia trong khu vực đã sử dụng liên minh quân sự với Washington để cân bằng mối quan hệ kinh tế của họ với Trung Quốc.
Nhưng hiện nay, với sự cảnh giác Bắc Kinh và sự không chắc chắn của Mỹ, họ có thể tạo ra các liên minh châu Á mới mà không có sự tham gia của cả hai cường quốc lớn nhất thế giới.
Bình yên trước cơn bão
Ông Trump công bố mức thuế vào cuối tuần trước, thời điểm các gia đình Trung Quốc đang ăn mừng Tết âm lịch và mời Thần Tài vào nhà.
Những chiếc đèn lồng đỏ tươi hiện đang treo trên những con phố vắng vẻ của Bắc Kinh khi hầu hết người lao động đã rời thành phố về quê ăn Tết - kỳ nghỉ lớn nhất trong năm.
Phản ứng của Trung Quốc im ắng hơn nhiều so với Canada hay Mexico. Bộ Thương mại Trung Quốc đã công bố kế hoạch hành động pháp lý và sử dụng Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) để bày tỏ những bất bình của mình.
Nhưng điều này không gây ra nhiều mối đe dọa đối với Washington. Hệ thống giải quyết tranh chấp của WTO đã bị đóng cửa kể từ năm 2019 khi ông Donald Trump - trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình - đã ngăn chặn việc bổ nhiệm các thẩm phán để xử lý các đơn kháng cáo.
Khi kỳ nghỉ kết thúc và các quan chức đảng phái trở lại Bắc Kinh để làm việc, họ phải đưa ra một số quyết định.
Các quan chức đã được khích lệ trong những tuần gần đây do những dấu hiệu cho thấy chính quyền Trump có thể muốn duy trì mối quan hệ ổn định, đặc biệt là sau khi hai nhà lãnh đạo đã có cuộc điện đàm mà ông Trump gọi là "một cuộc gọi điện tuyệt vời" vào tháng trước.
Hiện tại, Trung Quốc vẫn giữ bình tĩnh có lẽ với hy vọng đạt được thỏa thuận với Washington để tránh các mức thuế tiếp theo và giữ cho mối quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới không vượt khỏi tầm kiểm soát.
Nhưng một số người tin rằng điều này không thể kéo dài vì cả Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ đều đã coi Trung Quốc là mối đe dọa lớn nhất về chính sách đối ngoại và kinh tế của quốc gia.
"Sự khó đoán, tính bốc đồng và liều lĩnh của ông Trump chắc chắn sẽ dẫn đến những cú sốc đáng kể trong mối quan hệ song phương," ông Ngô Tâm Bá, giáo sư và giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Hoa Kỳ tại Đại học Phúc Đán, nhận xét.
"Thêm vào đó, nhóm của ông ấy bao gồm khá nhiều diều hâu, thậm chí là diều hâu cực đoan về Trung Quốc. Việc mối quan hệ song phương phải đối mặt với sự gián đoạn nghiêm trọng trong bốn năm tới là điều không thể tránh khỏi."
Trung Quốc chắc chắn lo ngại về mối quan hệ của mình với Mỹ và những tổn hại mà một cuộc chiến thương mại có thể gây ra cho nền kinh tế đang chậm lại của họ.
Nhưng họ cũng sẽ tìm cách sử dụng con lắc chính trị hiện tại để xoay chuyển cộng đồng quốc tế theo hướng của mình và trong phạm vi ảnh hưởng của mình.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump khôi phục chiến dịch “áp lực tối đa” của mình đối với Iran, bao gồm các nỗ lực đưa xuất khẩu dầu của Iran xuống mức zero để ngăn Tehran có được vũ khí hạt nhân.
Trước cuộc gặp với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, ông Trump đã ký bản ghi nhớ của tổng thống tái áp đặt chính sách cứng rắn của Washington đối với Iran vốn được thực hiện trong suốt nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump.
Khi ký bản ghi nhớ, ông Trump mô tả hành động này là rất cứng rắn và cho biết Iran không thể có vũ khí hạt nhân và rằng ông hy vọng có thể đạt được thỏa thuận với Tehran.
Ông Trump cáo buộc cựu Tổng thống Joe Biden không thực thi nghiêm ngặt các chế tài xuất khẩu dầu mỏ, mà ông Trump cho rằng đã khuyến khích Tehran bằng cách cho phép nước này bán dầu để tài trợ cho chương trình vũ khí hạt nhân và lực lượng dân quân vũ trang ở Trung Đông.
Iran đang “tăng tốc” đáng kể việc làm giàu uranium lên tới 60% độ tinh khiết, gần với mức độ vũ khí khoảng 90%, người đứng đầu cơ quan giám sát hạt nhân của Liên hiệp quốc nói với Reuters vào tháng 12 năm ngoái. Iran đã phủ nhận việc muốn phát triển vũ khí hạt nhân.
Trong số những điều khác, bản ghi nhớ của ông Trump ra lệnh cho Bộ trưởng Ngân khố Hoa Kỳ áp đặt “áp lực kinh tế tối đa” đối với Iran, bao gồm các chế tài và cơ chế thực thi đối với những bên vi phạm các chế tài hiện hành.
Bản ghi nhớ cũng chỉ đạo Bộ Ngân khố và Bộ Ngoại giao thực hiện một chiến dịch nhằm “đẩy xuất khẩu dầu của Iran về mức zero”. Giá dầu của Hoa Kỳ đã giảm bớt thiệt hại vào ngày 4/2 sau thông tin ông Trump có kế hoạch ký bản ghi nhớ, điều này đã bù đắp một số điểm yếu từ cuộc chiến thuế quan giữa Washington và Bắc Kinh.
Phái đoàn Iran tại Liên hiệp quốc ở New York không trả lời ngay yêu cầu bình luận.
Theo ước tính của Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ, xuất khẩu dầu của Tehran đã mang về 53 tỷ đô la vào năm 2023 và 54 tỷ đô la một năm trước đó. Sản lượng trong năm 2024 đang ở mức cao nhất kể từ năm 2018, dựa trên dữ liệu của OPEC.
Ông Trump đã đưa xuất khẩu dầu của Iran xuống gần bằng zero trong một phần nhiệm kỳ đầu tiên của mình sau khi áp đặt lại các chế tài. Chúng đã tăng lên dưới nhiệm kỳ của ông Biden khi Iran thành công trong việc trốn tránh các chế tài.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế có trụ sở tại Paris tin rằng Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và các thành viên OPEC khác có năng lực dự phòng để bù đắp cho bất kỳ lượng xuất khẩu nào bị mất từ Iran, cũng là một thành viên của OPEC.
Thúc đẩy lại các chế tài
Trung Quốc không công nhận các chế tài của Hoa Kỳ và các công ty Trung Quốc mua nhiều dầu Iran nhất. Trung Quốc và Iran cũng đã xây dựng một hệ thống giao dịch chủ yếu sử dụng đồng nhân dân tệ của Trung Quốc và một mạng lưới trung gian, tránh sử dụng đồng đô la và tiếp xúc với các cơ quan quản lý của Hoa Kỳ.
Ông Kevin Book, một nhà phân tích tại ClearView Energy, cho biết chính quyền Trump có thể thực thi luật Ngừng Chứa Dầu mỏ Iran (SHIP) năm 2024 để hạn chế một số thùng dầu của Iran.
SHIP, mà chính quyền Biden không thực thi nghiêm ngặt, cho phép áp dụng các biện pháp đối với các cảng và nhà máy lọc dầu nước ngoài xử lý dầu mỏ xuất khẩu từ Iran vi phạm lệnh trừng phạt. Ông Book cho biết động thái vào tháng trước của Shandong Port Group nhằm cấm các tàu chở dầu bị Hoa Kỳ trừng phạt cập cảng của họ ở tỉnh miền đông Trung Quốc cho thấy tác động mà SHIP có thể gây ra.
Ông Trump cũng chỉ đạo đại sứ của mình tại Liên hiệp quốc làm việc với các đồng minh để “hoàn thành việc khôi phục các chế tài và hạn chế quốc tế đối với Iran”, theo thỏa thuận năm 2015 giữa Iran và các cường quốc thế giới mà qua đó dỡ bỏ chế tài đối với Tehran, và ngược lại, Tehran phải hạn chế chương trình hạt nhân của mình.
Hoa Kỳ đã rút khỏi thỏa thuận vào năm 2018, trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, và Iran bắt đầu từ bỏ các cam kết liên quan đến hạt nhân theo thỏa thuận. Chính quyền Trump cũng đã cố gắng kích hoạt các chế tài theo thỏa thuận vào năm 2020, nhưng động thái này đã bị Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc bác bỏ.
Anh, Pháp và Đức đã nói với Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc vào tháng 12 năm ngoái rằng họ sẵn sàng - nếu cần thiết - kích hoạt các chế tài quốc tế đối với Iran để ngăn nước này sở hữu vũ khí hạt nhân.
Họ sẽ mất khả năng thực hiện hành động như vậy vào ngày 18 tháng 10 khi nghị quyết năm 2015 của Liên hiệp quốc hết hạn. Nghị quyết này ghi nhận thỏa thuận của Iran với Anh, Đức, Pháp, Hoa Kỳ, Nga và Trung Quốc, trong đó dỡ bỏ các chế tài đối với Tehran để đổi lấy các hạn chế đối với chương trình hạt nhân của nước này.
Đại sứ Iran tại Liên hiệp quốc, Amir Saeid Iravani, cho rằng việc “khôi phục” lệnh trừng phạt đối với Tehran sẽ là “phi pháp và phản tác dụng”.
Các nhà ngoại giao châu Âu và Iran đã họp vào tháng 11 năm ngoái và tháng 1 năm nay để thảo luận xem liệu họ có thể làm việc để xoa dịu căng thẳng trong khu vực, bao gồm cả về chương trình hạt nhân của Tehran, trước khi ông Trump trở lại hay không.
.jpg)
Ngày 4-2, Bộ Ngoại giao Mỹ đã ra lệnh đóng cửa các phái bộ USAID ở nước ngoài, triệu hồi nhân viên và xem xét sáp nhập cơ quan này vào Bộ Ngoại giao, theo Hãng tin Reuters.
Ngày 4-2 (theo giờ địa phương), Bộ Ngoại giao Mỹ đã ra lệnh đóng cửa toàn bộ phái bộ ở nước ngoài của Cơ quan Phát triển quốc tế Mỹ (USAID), và tiến hành triệu hồi hàng ngàn nhân viên trên toàn cầu, Hãng tin Reuters trích dẫn từ hai nguồn tin am hiểu về vấn đề này cho biết.
Theo đó, động thái này diễn ra ngay sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump có ý định tiến hành sáp nhập USAID - cơ quan nhân đạo chuyên phân phối các khoản viện trợ trị giá hàng tỉ USD ra nước ngoài vào Bộ Ngoại giao, qua đó xóa bỏ tư cách cơ quan độc lập của USAID.
Các quan chức của Bộ Ngoại giao đã được ông Peter Marocco, người vừa được Tổng thống Trump bổ nhiệm phụ trách giám sát hoạt động của USAID vào hôm 3-2, thông báo rằng toàn bộ các nhân viên USAID cùng gia đình phải quay trở về Mỹ trước ngày 7-2.
Tuy nhiên, thời hạn này cũng có thể sẽ bị lùi lại, một nguồn tin cho biết.
Ngoài ra, theo một bản ghi nhớ nội bộ do Reuters thu thập được, nhiều nhân viên USAID làm việc tại trụ sở cơ quan ở Washington đã bị cho tạm nghỉ có lương vào tối 3-2. Bản ghi nhớ này cũng do ông Marocco ký.
Hai trong số nhiều nhân sự bị tạm nghỉ cho biết mỗi đơn vị trong USAID đã được chỉ đạo chỉ giữ lại "một nhóm nhân sự tối thiểu" để xác định chương trình nào sắp tới đây sẽ bị chấm dứt.
Hàng trăm chương trình của USAID, với tổng giá trị lên đến hàng tỉ USD viện trợ nhân đạo trên khắp thế giới, đã bị đình trệ hoàn toàn sau khi Tổng thống Trump ra lệnh đóng băng phần lớn viện trợ nước ngoài của Mỹ vào ngày 20-1, với lý do ông muốn đảm bảo các khoản chi tiêu phải phù hợp với chính sách "Nước Mỹ trên hết" của mình.
Sau khi Bộ Ngoại giao Mỹ quyết định ngừng tất cả các khoản viện trợ nước ngoài, hàng chục nhân viên của USAID đã nhận được email cho nghỉ có lương vào ngày 28-1 mà không kèm theo lời giải thích nào. Hàng trăm nhân viên hợp đồng làm việc trong nội bộ cơ quan bị sa thải. Một số trường hợp cứu trợ khẩn cấp đã được cấp phép ngoại lệ.
Ông Trump cũng đã giao nhiệm vụ thu hẹp quy mô cơ quan này cho tỉ phú Elon Musk, người trước đó đã cáo buộc mà không đưa ra bằng chứng rằng USAID là một "tổ chức tội phạm".
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã thông báo cho Quốc hội trong một bức thư vào ngày 3-2 về kế hoạch tái cơ cấu sắp tới của USAID, nói rằng một số bộ phận của cơ quan này có thể được sáp nhập vào Bộ Ngoại giao, trong khi phần còn lại có thể bị giải thể.
Theo báo cáo của Vụ Khảo cứu Quốc hội Mỹ (CRS), USAID có hơn 10.000 nhân sự, trong đó khoảng 70% làm việc tại nước ngoài. Cơ quan này có hơn 60 phái bộ quốc gia và khu vực.
Nguồn: Soha; RFI; BBC; VOA; Tuổi Trẻ
Việt Nam: Khách đi Trung Quốc top đầu thế giới; Dự án đường sắt 30.000 tỷ gặp khó; Siêu máy bay, thử thành công ở Pháp; Công trình 9.000 tỷ; Chuyển nhượng bất động sản 2026
Thế giới: Châu Âu không có chỗ trong đàm phán; Nga chuẩn bị trừng phạt Châu Âu; Nguy cơ vỡ nợ toàn cầu; Chiến sự Ukraine 8/11; Tàu chiến hướng về Trung Đông
Việt Nam: Hồ nước nhân tạo lớn nhất; Nhà mặt phố cổ treo biển cho thuê; Vụ Tập đoàn Dương Đông; Nutifood đề xuất đầu tư hai công viên ven sông; Hồi sinh dự án thép 8.000 tỷ
Người Việt hải ngoại: “Con gái” Quỳnh Kool được Hàn Quốc để mắt; Cô gái Pháp tìm được gia đình; Nam danh ca về diễn lần cuối; “Mùa kinh doanh” mới Ngày Văn Hóa
Người Việt hải ngoại: Về nước sau đột quỵ; Xây dựng cộng đồng ở Khammouane; Thanh toán số xuyên biên giới; Doanh nghiệp ra nước ngoài; Miss Business World 2026 ở Mỹ
Việt Nam: “Siêu” cầu vượt sông Hồng; Cắt khúc, vo tròn vụ việc xử lý hành chính; Đề xuất siết người bỏ cọc; Doanh nghiệp tăng tuyển dụng cuối năm; Đà Nẵng vào top điểm đến thế giới
Việt Nam: Phở Tư Lùn lại bị xử phạt; Khu nghỉ dưỡng “đẹp bậc nhất vịnh Bắc Bộ”; Mua 14 đoàn tàu từ Trung Quốc; Siêu dự án cao tốc 63.000 tỷ; Giữ ngôi số 1 du lịch châu Á
Người Việt hải ngoại: Cô gái làm tiếp viên cho Ả Rập; Phương Oanh đưa các con đi Hàn; Bắc cây cầu kết nối quê hương; Cơ hội làm ăn ở Nhật; Kết nối người Việt với quốc tế
Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá