- Thời sự
.jpg)
Dịch cúm mùa chẳng khác nào một cơn bão dịch bệnh nguy hiểm hoành hành tại nước Mỹ khi đã có có hàng chục triệu người mắc bệnh, 13.000 ca tử vong, và rất bất thường khi có tỷ lệ nhập viện cao hơn thời đại dịch Covid-19, trong đó có nhiều bệnh nhân nặng.
Bất thường và nguy hiểm dịch cúm mùa
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), dịch cúm mùa hiện đang bùng phát ở ít nhất 45/50 bang khắp nước Mỹ. Với ít nhất 24 triệu ca mắc cúm, 310.000 ca nhập viện điều trị và 13.000 ca tử vong do cảm cúm đã được ghi nhận, dịch cúm mùa 2024-2025 tại nước Mỹ được đánh giá rất nghiêm trọng, bất thường, có tỷ lệ nhập viện vượt thời đại dịch Covid-19 và ngang với đỉnh điểm của đại dịch cúm lợn năm 2009.
Đến nay, đã có trên 45 bang và khu vực của nước Mỹ thông báo về mức độ hoạt động của cảm cúm ở mức “cao hoặc rất cao”, trong khi số ca khám cấp cứu liên quan đến cảm cúm trên toàn quốc cũng đạt mức “rất cao”. Đáng chú ý, CDC cũng ghi nhận một trường hợp nhiễm virus cúm A (H1N2) biến thể ở người trong tuần này. Đây là ca nhiễm virus cúm biến thể đầu tiên được báo cáo trong mùa 2024-2025 tại Mỹ, cho thấy thêm một thách thức mới trong cuộc chiến kiểm soát dịch cúm.
Theo số liệu thống kê gần đây nhất, kể từ ngày 23-1 đến ngày 1-2, cứ 100.000 người Mỹ có 14,4 người nhập viện do cúm, cao hơn tỷ lệ nhập viện trong dịch Covid-19 lúc đỉnh điểm làn sóng virus chủng Delta tháng 9-2021. Hiện, tỷ lệ nhập viện do cúm bằng một nửa so với đỉnh dịch Covid-19 khi làn sóng biến thể Omicron năm 2022. Tuy nhiên, đây là dịch mùa cúm đầu tiên ở nước Mỹ có số ca nhập viện tích lũy cao hơn thời đại dịch Covid-19 với khoảng 64 ca nhập viện do cúm trên 100.000 người tính đến ngày 1-2 vừa qua, cao hơn so với 44 ca lúc dịch Covid-19.
Số ca tử vong hàng tuần do cúm mùa hiện nay cũng lần đầu vượt so với đại dịch Covid-19. Trong 2 tuần cuối tháng 1-2025, bệnh cúm khiến 1.302 người tử vong, nhiều hơn so với 1.066 người mắc Covid-19. Theo CDC, virus cúm hoạt động ở mức độ cao trên cả nước Mỹ với tỷ lệ cứ 3 người xét nghiệm tại phòng khám hoặc bệnh viện, sẽ có 1 người dương tính. Thậm chí, tại một số phòng khám ở Thủ đô Washington có tới 50% bệnh nhân xét nghiệm dương tính với virus cúm - một con số mà giới chuyên môn đánh giá là “đáng kinh ngạc và vượt qua cả đại dịch Covid-19 trước đây”.
“Cơn bão” cúm mùa càn quét đã dẫn tới những hệ lụy nghiêm trọng cho nước Mỹ, trước hết là sự quá tải của hệ thống bệnh viện. Các bệnh viện rơi vào khủng hoảng khi hứng chịu sự “tấn công” của dịch mùa cúm nghiêm trọng và bất thường nhất trong 15 năm qua.
Tiến sĩ Ryan Maves, chuyên gia y khoa chăm sóc đặc biệt tại Trường Y khoa Đại học Wake Forest, cho rằng, cường độ của mùa cúm năm nay giống như đại dịch cúm năm 2009, do một loại virus mới gây ra, xuất hiện ở Mexico và lây lan nhanh chóng trên toàn thế giới. Vì thế, dù có số lượng bệnh viện rất lớn, nhưng đa số các bệnh viện tại Mỹ đều rơi vào tình trạng quá tải”. Tiến sĩ Ryan Maves sau khi mô tả “mọi người tràn vào bãi đậu xe, chạy vào bệnh viện mặc dù nơi này đã rất đông” đã phải thốt lên rằng: “Tôi đang chứng kiến những điều mà cá nhân tôi chưa từng thấy”.
CDC Mỹ thừa nhận, nước này đang hứng chịu một mùa cúm dữ dội và các bệnh viện đang trong tình trạng khủng hoảng. Hệ thống y tế và cơ sở vật chất hiện không thể đáp ứng cho tất cả bệnh nhân, nhất là những bệnh nhân nặng cần can thiệp ECMO (tim phổi nhân tạo - liệu pháp oxy hóa màng ngoài cơ thể).
Sự bùng phát bất thường của cúm mùa không chỉ ảnh hưởng đến hệ thống y tế mà còn tác động mạnh đến giáo dục. Nhiều trường học trên khắp nước Mỹ đã buộc phải hủy lớp học hoặc chuyển sang hình thức học trực tuyến nhằm giảm thiểu nguy cơ lây lan trong bối cảnh các ca bệnh tăng vọt.
“Vũ khí” vaccine
Các chuyên gia y tế cho rằng, nguyên nhân trước hết dẫn tới dịch cúm “nguy hiểm chẳng kém dịch Covid-19” tại nước Mỹ hiện nay là những ngày cuối tháng 1, đầu tháng 2 đang là giai đoạn đỉnh điểm của dịch cúm ở nhiều quốc gia, trong đó có Mỹ với số ca mắc và tử vong do cúm liên tục tăng, khi không khí lạnh là một tác nhân gây nhiễm virus cúm. Những hệ lụy do cúm mùa khiến không ai có thể chủ quan và các biện pháp ứng phó với cúm mùa phải được cập nhật, điều chỉnh để phù hợp với tình hình mùa cúm bất thường năm nay.
Yếu tố thời tiết là một trong những nguyên nhân chính giải thích lý do mọi người dễ mắc cúm vào mùa này, đặc biệt sau khi hệ miễn dịch đã bị ảnh hưởng nặng nề sau đại dịch Covid-19. Số ca mắc cúm mùa tăng cao có thể là do trong một thời gian dài xảy ra đại dịch Covid-19, bệnh cúm mùa không phát triển mạnh, khiến cơ thể con người không sản sinh ra kháng thể chống bệnh cúm, đặc biệt là đối với trẻ em. Bên cạnh đó, khi du lịch quốc tế trở lại bình thường và các khuyến nghị đeo khẩu trang được nới lỏng, virus cúm có điều kiện thuận lợi để lây lan rộng rãi. Yếu tố mùa đông, như nhiệt độ lạnh hơn và ít nắng hơn, có thể làm trầm trọng thêm sự lây lan của bệnh cúm, gia tăng hơn nữa những thách thức do tỷ lệ tiêm chủng giảm. Hệ thống miễn dịch ở người có thể yếu hơn trong mùa đông do lượng vitamin D thấp vì thiếu nắng.
Một nghiên cứu trước đó được công bố trên Tạp chí Dị ứng và miễn dịch học lâm sàng (The Journal of Allergy and Clinical Immunology) đã chỉ ra, trên thực tế, việc giảm nhiệt độ bên trong mũi chỉ 5 độ C sẽ tiêu diệt gần 50% trong số hàng tỷ tế bào chống vi khuẩn và virus có ích trong lỗ mũi. Trong khi đó, Tiến sĩ Zara Patel, chuyên khoa tai mũi họng tại trường Y khoa Đại học Stanford (California, Mỹ), cho rằng, nhiệt độ lạnh hơn hạn chế phản ứng miễn dịch bẩm sinh của con người. Cùng quan điểm, Tiến sĩ Benjamin Bleier, Phó Giáo sư tại trường Y khoa Harvard (thành phố Boston, Mỹ), giải thích rằng, không khí lạnh có liên quan đến việc tăng nguy cơ nhiễm virus vì về cơ bản, con người đã mất một nửa khả năng miễn dịch.
Một nguyên nhân khác khiến ứng phó với dịch cúm khó khăn được xác định một phần do CDC Mỹ hạn chế công bố dữ liệu quan trọng về dịch cúm kể từ khi ông Donald Trump nhậm chức Tổng thống nhiệm kỳ hai. Nhiều chuyên gia y tế cảnh báo, việc thiếu thông tin quan trọng về mức độ lây lan và nguy hiểm của các chủng virus cúm khiến hệ thống y tế Mỹ rơi vào thế bị động. Bác sĩ Sonya Stokes, công tác tại phòng cấp cứu khu vực Vịnh San Francisco, bày tỏ lo ngại rằng khi không có dữ liệu chi tiết, thì không thể đưa ra hướng điều trị phù hợp cho bệnh nhân.
Việc hạn chế công bố dữ liệu không chỉ tác động đến hệ thống y tế trong nước Mỹ mà còn ảnh hưởng đến hợp tác quốc tế. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết CDC Mỹ đã ngừng chia sẻ dữ liệu thông qua nền tảng FluNet và FluID, vốn là công cụ quan trọng giúp giám sát sự lây lan của virus cúm trên toàn cầu. Trong bối cảnh virus cúm gia cầm H5N1 có dấu hiệu lây lan rộng, các chuyên gia càng lo ngại thiếu dữ liệu có thể khiến Mỹ chậm trễ trong việc phát hiện và ngăn chặn dịch bệnh.
Để ứng phó với dịch cúm mùa hiện nay, các chuyên gia y tế nhấn mạnh, đẩy mạnh tiêm vaccine phòng cúm là biện pháp phổ biến nhất đang được các nước áp dụng để bảo vệ người dân. Bên cạnh tăng cường chiến dịch tiêm vaccine, CDC Mỹ đồng thời khuyến khích các bang tạm đóng cửa trường học nếu cần thiết, cũng như tạm đóng cửa các chợ gia cầm sống. Ngoài ra, để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm, các chuyên gia cũng khuyến cáo cần chú ý đến các biện pháp phòng bệnh không đặc hiệu như tăng cường vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang, vệ sinh tay, giữ ấm, ăn uống đầy đủ dưỡng chất, vệ sinh môi trường như: tránh không khí ẩm thấp, thiếu ánh nắng, vệ sinh bề mặt, hạn chế tiếp xúc nơi đông người.
Những quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một tháng đầu tiên kể từ khi nhậm chức không chỉ tác động tới nước Mỹ mà còn ảnh hưởng tới toàn thế giới.
Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bước vào tháng đầu tiên của nhiệm kỳ thứ 2, ông đã hành động với tốc độ chóng mặt và tận dụng sức mạnh của người đứng đầu Nhà Trắng để tái cấu trúc các chuẩn mực xã hội, chính trị và nền kinh tế Mỹ, đồng thời định hình lại vai trò của Mỹ trên thế giới.
Ông cũng đã trao quyền cho tỷ phú Elon Musk - thành viên Ban Hiệu suất chính phủ (DOGD) mới thành lập - để cố vấn nhằm cải cách toàn diện bộ máy hành chính liên bang, dẫn tới khả năng đóng cửa hoàn toàn một số cơ quan được Quốc hội Mỹ thành lập.
Ông Trump áp hàng loạt mức thuế quan mới đối với các đối tác thương mại của Mỹ và đe dọa sẽ bổ sung thêm, mặc dù các nhà kinh tế cảnh báo rằng điều này sẽ làm tăng chi phí cho người tiêu dùng Mỹ và góp phần gây lạm phát.
Trong một tháng đầu nhiệm kỳ, ông Trump đã đưa ra các sắc lệnh quyết liệt, mạnh mẽ, cứng rắn, bất chấp những tranh cãi trái chiều.
Tinh gọn bộ máy chính phủ
Trong nỗ lực nhằm tinh gọn bộ máy chính phủ, chính quyền của ông Trump đã sa thải hàng nghìn nhân viên liên bang. Đến giữa tháng 2, chiến dịch của Tổng thống Donald Trump và tỷ phú Elon Musk nhằm cắt giảm triệt để bộ máy hành chính công của Mỹ đã lan rộng, khi sa thải hơn 9.500 nhân viên liên bang làm việc trong mọi lĩnh vực, từ quản lý đất đai liên bang đến chăm sóc cựu chiến binh.
Tính tới ngày 12/2, người phát ngôn Văn phòng quản lý nhân sự của chính phủ Mỹ (OPM) cho biết đã có 75.000 nhân viên liên bang đăng ký tham gia chương trình mua lại hợp đồng nhân sự liên bang. Theo đó, những lao động này sẽ nghỉ việc, nhưng vẫn được nhận lương 8 tháng tới.
Theo OPM, việc mua lại hợp đồng là một trong nhiều cách tiếp cận mà Tổng thống Donald Trump đang thực hiện để cắt giảm lực lượng lao động dân sự gồm 2,3 triệu người, để phục vụ cho kế hoạch đầy tham vọng của ông Trump: Cắt giảm 2.000 tỷ USD trong chi phí liên bang.
Tuy nhiên, một số sắc lệnh mà ông Trump ban hành cũng vướng phải những tranh cãi về mặt pháp lý. Các vụ kiện chống lại chính sách của ông đã bắt đầu ngay từ ngày nhậm chức và liên tục gia tăng kể từ ngày 20/1.
Hiện tại, chính quyền đang đối mặt với khoảng 70 vụ kiện trên toàn quốc liên quan đến các sắc lệnh hành pháp và nỗ lực thu nhỏ bộ máy chính quyền.
Định hình lại trật tự thế giới
Chính sách thương mại toàn cầu của ông Trump gây tranh cãi trong một tháng đầu tiên. Ông Trump tiếp tục chính sách áp thuế lên Trung Quốc và cảnh báo đánh thuế nhập khẩu từ Canada và Mexico. Ông tuyên bố sẽ áp đặt thêm các mức thuế để "cân bằng" thuế quan với các nước khác.
Ông Trump cũng có kế hoạch áp thuế riêng đối với ô tô, chip máy tính và dược phẩm, bên cạnh mức thuế 25% đối với thép và nhôm mà ông đã công bố trước đó.
Mặt khác, một xu hướng rõ ràng nhất mà các chuyên gia nhận thấy đó là việc ông Trump dường như muốn định hình lại trật tự thế giới mới.
Trong "thời đại hoàng kim" mới do ông Trump lãnh đạo, Tổng thống Mỹ lập luận rằng nước này sẽ chú trọng theo đuổi lợi ích quốc gia của Mỹ.
Đây là cách diễn đạt ám chỉ cho việc Mỹ sẽ hành động một cách độc lập, không thông qua các tổ chức quốc tế được thành lập sau Thế chiến II với mục tiêu mà Washington từng mô tả là bảo vệ dân chủ và thúc đẩy thịnh vượng toàn cầu.
Như vậy, ông Trump dường như không còn đánh giá cao trật tự thế giới do phương Tây dẫn đầu đã tồn tại trong hàng chục năm qua, mà ông sẽ tập trung chính yếu vào lợi ích của Mỹ.
Với cách tiếp cận này, ông Trump dường như mang quan điểm của một doanh nhân, tỷ phú để xử lý các vấn đề về thế giới.
Ông coi quan hệ với các đồng minh, nước láng giềng thân cận như Canada, Mexico hay EU có tính giao dịch, vì vậy, ông đòi hỏi sự công bằng và dùng sức mạnh của Mỹ để gây áp lực.
Ông muốn các đối tác giảm thâm hụt thương mại với Mỹ, muốn các đồng minh NATO ở châu Âu chi nhiều hơn nữa để bảo vệ an ninh cho chính họ, thay vì đặt gánh nặng lên Mỹ.
Ông đóng băng các khoản viện trợ nước ngoài của Mỹ, rút Mỹ khỏi các tổ chức quốc tế mà ông cho rằng tốn kém, không hiệu quả dù có những cảnh báo rằng động thái này sẽ làm suy giảm tầm ảnh hưởng toàn cầu của Washington.
Ông thậm chí đưa ra những đề xuất gây "sốc" cho thế giới như nêu khả năng Mỹ lấy lại kênh đào Panama, đề xuất Mỹ giành quyền kiểm soát Greenland từ tay đồng minh NATO, Đan Mạch và nhiều lần gợi ý rằng Canada nên trở thành bang thứ 51 của Mỹ. Ông cũng muốn Mỹ tiếp quản Gaza vì nhận thấy tiềm năng bất động sản của dải đất hẹp này.
Cách tiếp cận này có thể gây bất ngờ vì không theo chuẩn mực về chính trị và ngoại giao, nhưng nó lại phản ánh cách nhìn nhận của ông Trump, coi các vấn đề thế giới như cơ hội kinh doanh để mang lại lợi ích cho Mỹ.
Đối với các đối thủ hàng đầu như Nga và Trung Quốc, ông Trump cũng duy trì cách tiếp cận thực dụng hơn.
Ông bắt đầu đẩy nhanh quá trình đàm phán với Nga về chiến sự ở Ukraine, gạt đồng minh EU và Ukraine qua một bên. Điều này cho thấy sự quyết liệt của ông khi đánh giá đâu là bên sẽ đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực khép lại cuộc chiến, dù nó khiến cho châu Âu và Kiev không thoải mái.
Ngoài ra, giới chức Mỹ và Nga cũng đã bắt đầu thảo luận không chỉ về Ukraine, mà còn về hợp tác trong các lĩnh vực khác, ví dụ như kinh tế và hợp tác địa chính trị để cùng khai thác tiềm năng ở Bắc Cực. Điều này một lần nữa cho thấy sự thực tế của ông Trump với các vấn đề toàn cầu.
Với Trung Quốc, dù đã có các biện pháp để đối phó với cái ông gọi là "các hành vi thương mại không công bằng" của Bắc Kinh. Tuy nhiên, ông đồng thời kêu gọi Chủ tịch Tập Cận Bình hợp tác chặt chẽ hơn trong việc giải quyết các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu và an ninh mạng.
Giới chuyên gia nhận định, trong nhiệm kỳ này, ông Trump dù sẽ đối phó với các mối đe dọa từ Trung Quốc, nhưng cũng sẽ có cách tiếp cận kiềm chế, ngăn nguy cơ xung đột nổ ra.
Phản ứng của người Mỹ
Các khảo sát cho thấy ông Trump hiện được ủng hộ nhiều hơn so với thời điểm ông tái đắc cử vào tháng 11 năm ngoái.
Theo số liệu mới nhất từ trang tổng hợp thăm dò ý kiến 538, 48% người được khảo sát có quan điểm không thiện cảm với Trump, trong khi 46,6% có quan điểm tích cực về ông.
Mặc dù số người có ý kiến không thiện cảm với ông Trump vẫn chiếm đa số, nhưng tỷ lệ ủng hộ ông đã có sự cải thiện kể từ ngày bầu cử.
Vào ngày 5/11/2024, trang 538 ghi nhận 52,2% người được hỏi có cái nhìn tiêu cực về ông Trump, trong khi chỉ 43,6% có cái nhìn tích cực.
Bên cạnh đó, mặc dù tỷ lệ yêu thích cá nhân của ông Trump không quá cao, nhưng dữ liệu từ trang 538 cho thấy số người ủng hộ cách ông làm tổng thống vẫn cao hơn số người phản đối.
Các số liệu mới nhất cho thấy 49,9% người được khảo sát tán thành cách ông Trump điều hành đất nước, trong khi 45,5% không đồng tình.
Trong khi đó, theo kết quả cuộc thăm dò của CBS News/YouGov được công bố vào ngày 9/2, hơn một nửa số người Mỹ được khảo sát cho biết họ ủng hộ những hành động của Tổng thống Donald Trump trong tháng đầu tiên nhậm chức.
Cuộc thăm dò được tiến hành từ ngày 5/2 đến ngày 7/2 cho thấy Tổng thống Trump nhận được tỷ lệ ủng hộ là 53%. Cuộc thăm dò được thực hiện với 2.175 người trưởng thành tại Mỹ và có biên độ sai số là 2,5%.
.jpg)
Ngày 19/2, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã chỉ đạo cắt giảm 8% ngân sách của Lầu Năm Góc, tương đương khoảng 50 tỷ USD, nhằm tái cơ cấu chi tiêu quốc phòng theo các ưu tiên của Tổng thống Donald Trump.
Trong số các lĩnh vực được ưu tiên giữ nguyên hoặc tăng chi tiêu có an ninh biên giới, hệ thống phòng thủ tên lửa trong nước, các phương tiện không người lái, tàu mặt nước và năng lượng. Tuy nhiên, nhiều đơn vị chỉ huy quân sự tại châu Âu và Trung Đông, cùng một số chương trình lâu năm, sẽ bị ảnh hưởng.
Đây là lần cắt giảm lớn nhất đối với ngân sách Bộ Quốc phòng Mỹ kể từ năm 2013. Điều này có thể dẫn đến một cuộc đối đầu với Quốc hội, nơi đảng Cộng hòa từng đề xuất tăng chi tiêu quốc phòng để thực hiện chương trình nghị sự rộng lớn hơn của Tổng thống Trump. Danh sách các chương trình bị cắt giảm bao gồm nhiều hệ thống vũ khí quan trọng như tàu ngầm lớp Columbia, các hệ thống quân sự trên không gian và một loạt thiết bị bay có người lái. Việc triển khai quân đội tới một số khu vực, bao gồm châu Âu và Trung Đông, cũng có thể bị ảnh hưởng.
Thượng nghị sĩ Chris Coons - thành viên cấp cao của Tiểu ban Phân bổ quốc phòng Thượng viện, đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ kế hoạch này và cho rằng các khoản cắt giảm sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sẵn sàng chiến đấu, nghiên cứu và phát triển vũ khí tiên tiến của quân đội Mỹ. Ông nhấn mạnh rằng những quyết định này có thể làm suy yếu khả năng tác chiến và gây khó khăn cho các lực lượng đặc nhiệm.
Theo bản ghi nhớ, ngân sách quốc phòng sẽ được tái đầu tư vào các lĩnh vực mới theo chỉ đạo của chính quyền Tổng thống Trump. Các hạng mục được bảo vệ khỏi cắt giảm bao gồm tàu ngầm lớp Virginia, hệ thống thiết bị bay không người lái của Không quân, các chương trình an ninh mạng, phòng thủ tên lửa nội địa và đạn dược. Đáng chú ý, Lầu Năm Góc sẽ tập trung nhiều hơn vào bảo vệ biên giới phía Tây Nam, một nhiệm vụ trước đây thuộc Bộ An ninh Nội địa Mỹ.
Ngoài ra, các chương trình liên quan đến biến đổi khí hậu và các sáng kiến đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI) cũng nằm trong danh sách cắt giảm. Quyền Thứ trưởng Quốc phòng Robert Salesses khẳng định các khoản tiết kiệm này sẽ giúp thực hiện các ưu tiên của Tổng thống Trump, bao gồm bảo vệ biên giới, xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia và loại bỏ những chương trình bị cho là lãng phí. Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng việc cắt giảm các sáng kiến liên quan đến biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng đến các dự án nâng cấp cơ sở hạ tầng quân sự, đặc biệt là hiện đại hóa các xưởng đóng tàu.
Các bộ tư lệnh khu vực cũng có khả năng bị ảnh hưởng. Trong khi Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương vẫn được ưu tiên duy trì, Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) và Bộ Tư lệnh châu Âu (EUCOM) có thể đối mặt với việc cắt giảm nguồn lực. Điều đáng chú ý là bản ghi nhớ không bảo vệ số lượng quân nhân trong các lực lượng vũ trang và làm dấy lên lo ngại về khả năng giảm nhân sự.
Các bệnh viện quân y và trung tâm y tế cũng có thể bị ảnh hưởng bởi các biện pháp cắt giảm, gây tác động đến hàng triệu quân nhân và cựu chiến binh. Một trợ lý thuộc phe Dân chủ tại Thượng viện nhận định rằng các chương trình đa dạng và công bằng chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong tổng ngân sách quốc phòng, do đó cắt giảm những chương trình này không thể mang lại khoản tiết kiệm đáng kể.
Hiện Quốc hội vẫn đang xem xét đề xuất của Lầu Năm Góc nhưng nhiều khả năng các nhà lập pháp sẽ có động thái nhằm bảo vệ các chương trình quan trọng. Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mike Rogers và nghị sĩ Adam Smith đã yêu cầu các lãnh đạo quân đội đưa ra danh sách các chương trình có thể bị cắt giảm hoặc loại bỏ, nhằm chuyển hướng tài trợ cho các dự án phù hợp hơn với chiến lược quốc phòng hiện tại. Việc Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ra lệnh cắt giảm chi tiêu một cách mạnh mẽ chắc chắn sẽ làm dấy lên tranh cãi giữa chính quyền Tổng thống Trump và Quốc hội, trong bối cảnh Mỹ vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức an ninh trên toàn cầu.
Ông Donald Trump cho rằng, Thế chiến thứ 3 ‘không còn xa’, nhưng ông sẽ ngăn chặn nó xảy ra trong nhiệm kỳ tổng thống của mình.
Theo hãng tin CNN, khi đưa ra lời cảnh báo vào ngày 19/2, ông Trump đã đề cập tới các cuộc xung đột ở Trung Đông và Ukraine.
"Trên toàn thế giới, tôi đang hành động nhanh chóng để chấm dứt các cuộc chiến, giải quyết xung đột, và khôi phục hòa bình cho hành tinh. Tôi muốn hòa bình, và tôi không muốn thấy mọi người thiệt mạng", Tổng thống Mỹ phát biểu tại hội nghị của Viện Sáng kiến đầu tư tương lai ở Miami.
"Hãy nhìn vào những cái chết ở Trung Đông, giữa Nga và Ukraine, chúng ta sẽ chấm dứt chuyện này. Không có lợi cho bất kỳ ai khi Thế chiến thứ 3 bùng nổ, và chuyện này không còn xa nữa, tôi phải nói ngay bây giờ là không còn xa nữa. Nếu chính quyền của cựu Tổng thống Joe Biden nắm quyền thêm một năm nữa, các bạn sẽ chứng kiến Thế chiến thứ 3, nhưng bây giờ điều đó sẽ không xảy ra”, ông Trump nói thêm.
Ông Trump gửi lời cảm ơn Ảrập Xêút vì đã tổ chức cuộc đàm phán giữa phái đoàn Nga – Mỹ hôm 18/2. Tổng thống Mỹ gọi cuộc hội đàm là "một bước tiến lớn".
Hôm 19/2, ông Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đấu khẩu trên mạng xã hội. Nhà lãnh đạo Mỹ đã đã gọi ông Zelensky là "một diễn viên hài thành công khiêm tốn", và "một nhà độc tài không tổ chức bầu cử". Trong khi đó, Tổng thống Ukraine cáo buộc người đồng cấp Mỹ "bị mắc kẹt trong không gian thông tin sai lệch", và “che đậy cho Nga. Trước đó, ông Trump đã đổ lỗi cho ông Zelensky châm ngòi nổ cuộc xung đột giữa hai nước láng giềng ở châu Âu.
"Tôi yêu Ukraine, nhưng ông Zelensky đã làm việc tồi tệ, đất nước của ông ấy tan vỡ, và hàng triệu người mất mạng một cách không cần thiết. Bạn không thể chấm dứt xung đột, nếu bạn không nói chuyện với cả hai bên. Do đó, chúng tôi hy vọng sẽ sớm thấy lệnh ngừng bắn, và tái lập sự ổn định ở châu Âu và Trung Đông”, ông Trump bảo vệ quyết định không mời Ukraine tham gia các cuộc đàm phán Nga – Mỹ tại Ảrập Xêút.
.jpg)
Khi Tổng thống Nga Vladimir Putin phát động cuộc xâm lược Ukraine gần ba năm trước, Tổng thống Hoa Kỳ khi đó là Joe Biden đã có lập trường kiên quyết đoàn kết với Kyiv, xây dựng một lực lượng đồng minh châu Âu và giao cho các cố vấn kỳ cựu nhiệm vụ cô lập Moscow về mặt kinh tế và ngoại giao.
Cách tiếp cận của Washington đã thay đổi đáng kể sau cuộc họp đầu tiên vào ngày 18/2 giữa các nhà đàm phán Hoa Kỳ và Nga.
Các viên chức đã gặp nhau chỉ một tháng sau khi ông Donald Trump trở lại Tòa Bạch Ốc, với Ukraine và các đối tác NATO bị gạt ra ngoài lề bởi một nhóm phụ tá tương đối thiếu kinh nghiệm của ông Trump và ông Putin đã có được những sự nhượng bộ ngay cả trước khi các cuộc đàm phán bắt đầu.
Việc ông Trump vội vã muốn làm cho chiến tranh Ukraine chấm dứt đã làm dấy lên nỗi lo về một thỏa thuận hòa bình với Putin có thể làm suy yếu an ninh của Kyiv và châu Âu và thay đổi bối cảnh địa chính trị.
“Sự thật thực sự đáng lo ngại là ông Trump đã đưa Nga từ kẻ bị ruồng bỏ trở thành đối tác được đánh giá cao chỉ trong khoảng thời gian vài ngày. Điều đó phải trả giá”, ông Brett Bruen, cựu cố vấn chính sách đối ngoại trong chính quyền Obama nói.
Các cuộc đàm phán ở Riyadh, lần đầu tiên Hoa Kỳ và Nga gặp nhau để thảo luận về cuộc xung đột đẫm máu nhất ở châu Âu kể từ Thế chiến Thứ hai, đã đưa đến thỏa thuận thành lập các nhóm đàm phán cho các cuộc họp trong tương lai và nỗ lực khôi phục hoạt động bình thường của các phái bộ ngoại giao của nhau, phản ánh sự tan băng của mối quan hệ đã đóng băng từ lâu.
Ngay cả trước các cuộc đàm phán, các chính trị gia châu Âu đã cáo buộc ông Trump đã nhượng bộ Moscow vô điều kiện vào tuần trước bằng cách loại trừ tư cách thành viên NATO cho Ukraine và nói rằng Kyiv ảo tưởng rằng họ có thể giành lại 20% lãnh thổ hiện đang nằm dưới sự kiểm soát của Nga. Một số nhà phê bình đã lên án ông Trump vì những gì họ nói là sự xoa dịu.
Những nước chính bị loại trừ
Việc loại trừ Ukraine khỏi cuộc họp hôm 18/2 đánh dấu sự thay đổi lớn so với khẩu hiệu của ông Biden và NATO là “không có gì về Ukraine nếu không có Ukraine”. Kyiv đã tuyên bố sẽ không chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào được áp đặt mà không có sự đồng ý của họ.
Và sự vắng mặt của các đại diện châu Âu đã làm tăng thêm nỗi lo lắng của các đồng minh Hoa Kỳ về việc liệu ông Trump có sẵn sàng từ bỏ quá nhiều để đổi lấy ít từ ông Putin hay không.
Điều đó đã thúc đẩy các chính phủ châu Âu thảo luận về khả năng đóng góp lực lượng gìn giữ hòa bình để hậu thuẫn bất kỳ thỏa thuận nào về Ukraine.
Ông Trump nói với các phóng viên vào ngày 18/2 rằng ông sẽ không phản đối việc triển khai như vậy, mặc dù Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho biết Moscow sẽ không chấp nhận quân đội NATO ở đó, báo hiệu rằng Nga có thể phản đối bất kỳ sự thỏa hiệp lớn nào.
Không có dấu hiệu nào cho thấy các quan chức Nga đã đưa ra bất kỳ nhượng bộ nào trong cuộc họp.
Cuộc gặp gỡ chứng kiến ông Lavrov và phụ tá chính sách đối ngoại của Điện Kremlin Yuri Ushakov - hai nhà ngoại giao kỳ cựu đã dành tổng cộng 34 năm trong vai trò hiện tại của họ - đàm phán với ba phụ tá của ông Trump trong tháng đầu tiên làm việc - Ngoại trưởng Marco Rubio, cố vấn an ninh quốc gia Mike Waltz và đặc phái viên của ông Trump Steve Witkoff.
“Nhóm người Mỹ hầu như không có kinh nghiệm đàm phán quốc tế cấp cao, không có chuyên môn khu vực về Ukraine và Nga, và không có kiến thức ngoại ngữ liên quan”, ông Timothy Snyder, giáo sư Đại học Yale và chuyên gia về Nga, đã viết trên X. “Nói một cách nhẹ nhàng thì không phải là đối thủ với người Nga”.
Ông Bruen mô tả đó là “giờ nghiệp dư” đối với bộ máy an ninh quốc gia của ông Trump.
“Tổng thống Trump đã xây dựng một đội ngũ mạnh mẽ, hiện đang thể hiện chương trình nghị sự hòa bình thông qua sức mạnh của mình trong hành động”, ông Brian Hughes, phát ngôn viên của Hội đồng An ninh Quốc gia Tòa Bạch Ốc nói.
Ông Trump cho biết ông tự tin hơn sau các cuộc đàm phán và có thể sẽ gặp ông Putin trước cuối tháng. Ông đã từng khen ngợi ông Putin trong quá khứ và khen ngợi ông này vì thái độ hòa giải sau cuộc điện đàm của họ vào tuần trước.
“Nga muốn làm điều gì đó”, ông Trump nói với các phóng viên tại Palm Beach, Florida, vào ngày 18/2. Ông gạt bỏ mối lo ngại của Ukraine về việc bị loại khỏi cuộc họp và cho biết Kyiv lẽ ra nên đàm phán từ lâu.
Ông Rubio trước đó đã nói rằng không ai bị loại và bất kỳ giải pháp nào cũng phải được tất cả các bên chấp nhận. Nhưng không có thông tin ngay lập tức về cách Ukraine có thể được phép tham gia.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đã hoãn chuyến thăm Ả Rập Xê Út dự kiến vào ngày 19/2 vì những nguồn tin quen thuộc với vấn đề này cho biết là để tránh “tính hợp pháp” cho các cuộc đàm phán giữa Hoa Kỳ và Nga.
Ông đã khiến chính quyền Trump tức giận vào cuối tuần trước khi ông nói rằng một dự thảo thỏa thuận khoáng sản với Washington không chứa các điều khoản an ninh mà Kyiv cần.
Ba nguồn tin cho biết Hoa Kỳ đã đề nghị nắm quyền sở hữu 50% khoáng sản quan trọng của Ukraine, rõ ràng là để đền bù cho viện trợ quân sự quan trọng của Hoa Kỳ, một yêu cầu mà một số người chỉ trích ông Trump ví như tống tiền.
‘Nga thắng vòng một’
Bà Emma Ashford, thành viên cấp cao tại nhóm nghiên cứu Stimson Center ở Washington, cho biết chính quyền Trump có thể đã có lý khi giữ cho các cuộc đàm phán hạn chế vào lúc này.
“Chắc chắn không lý tưởng khi Ukraine không có mặt trong phòng họp, mặc dù tôi tin rằng họ sẽ có mặt trong các cuộc họp như vậy trong tương lai”, bà nói. “Nhưng chính quyền có lẽ đúng khi cho rằng việc đưa nhiều đối tác châu Âu vào phòng họp có thể tạo ra quá nhiều tiếng nói và khiến mọi tiến triển trở nên khó khăn hơn”.
Tuy nhiên, đảng viên Dân chủ Jake Auchincloss, đồng chủ tịch nhóm dân biểu về Ukraine của Hạ viện, cho biết Nga đã giành chiến thắng trong vòng một.
“Điện Kremlin đã bình thường hóa trong ngoại giao song phương loại trừ Ukraine và NATO và họ không từ bỏ bất cứ điều gì để đạt được điều đó”, ông nói với Reuters.
Ba quan chức tình báo phương Tây nói với Reuters rằng họ không thấy bằng chứng mới nào cho thấy mục tiêu của ông Putin đã thay đổi, nói rằng ông ta có ý định giữ toàn bộ lãnh thổ mà lực lượng của mình đã chiếm được với mục tiêu dài hạn là mở rộng phạm vi hoạt động bên trong châu Âu.
“Putin sẽ không dừng lại ở Ukraine”, ông Darius Jauniškis, giám đốc Bộ An ninh Nhà nước Lithuania, nói với Reuters. “Liệu có mong muốn chân thành chấm dứt chiến tranh không? Tôi không nghĩ vậy”.
Đảng viên Cộng hòa, ông Roger Wicker, chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện, đồng ý rằng không thể tin tưởng ông Putin trong các cuộc đàm phán về Ukraine.
“Putin là tội phạm chiến tranh”, ông Wicker nói với CNN.
Khi được hỏi về bình luận của ông Trump rằng ông tin Putin muốn hòa bình, ông Wicker nói thêm: “Điều chúng ta có thể tin tưởng người Nga sẽ làm là làm bất cứ điều gì có lợi cho họ, thực hiện các bước tạm thời”.
Nguồn: An Ninh Thủ Đô; Dân Trí; Báo Tin Tức; Vietnamnet; VOA
Việt Nam: Khách đi Trung Quốc top đầu thế giới; Dự án đường sắt 30.000 tỷ gặp khó; Siêu máy bay, thử thành công ở Pháp; Công trình 9.000 tỷ; Chuyển nhượng bất động sản 2026
Thế giới: Châu Âu không có chỗ trong đàm phán; Nga chuẩn bị trừng phạt Châu Âu; Nguy cơ vỡ nợ toàn cầu; Chiến sự Ukraine 8/11; Tàu chiến hướng về Trung Đông
Việt Nam: Hồ nước nhân tạo lớn nhất; Nhà mặt phố cổ treo biển cho thuê; Vụ Tập đoàn Dương Đông; Nutifood đề xuất đầu tư hai công viên ven sông; Hồi sinh dự án thép 8.000 tỷ
Người Việt hải ngoại: “Con gái” Quỳnh Kool được Hàn Quốc để mắt; Cô gái Pháp tìm được gia đình; Nam danh ca về diễn lần cuối; “Mùa kinh doanh” mới Ngày Văn Hóa
Người Việt hải ngoại: Về nước sau đột quỵ; Xây dựng cộng đồng ở Khammouane; Thanh toán số xuyên biên giới; Doanh nghiệp ra nước ngoài; Miss Business World 2026 ở Mỹ
Việt Nam: “Siêu” cầu vượt sông Hồng; Cắt khúc, vo tròn vụ việc xử lý hành chính; Đề xuất siết người bỏ cọc; Doanh nghiệp tăng tuyển dụng cuối năm; Đà Nẵng vào top điểm đến thế giới
Việt Nam: Phở Tư Lùn lại bị xử phạt; Khu nghỉ dưỡng “đẹp bậc nhất vịnh Bắc Bộ”; Mua 14 đoàn tàu từ Trung Quốc; Siêu dự án cao tốc 63.000 tỷ; Giữ ngôi số 1 du lịch châu Á
Người Việt hải ngoại: Cô gái làm tiếp viên cho Ả Rập; Phương Oanh đưa các con đi Hàn; Bắc cây cầu kết nối quê hương; Cơ hội làm ăn ở Nhật; Kết nối người Việt với quốc tế
Bình luận và đánh giá
Gửi nhận xét đánh giá