Giảm tiền thuê đất năm 2023

(Ảnh minh họa).

Phó thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái vừa ký Quyết định 25 về việc giảm tiền thuê đất của năm 2023, có hiệu lực thi hành từ ngày 20-11-2023.

Quyết định 25 áp dụng với tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp, hộ gia đình, cá nhân đang được Nhà nước cho thuê đất trực tiếp theo quyết định hoặc hợp đồng, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền dưới hình thức thuê đất trả tiền hằng năm.

Đồng thời áp dụng cho cả trường hợp người thuê đất không thuộc đối tượng được miễn, giảm tiền thuê đất, hết thời hạn được miễn, giảm tiền thuê đất và trường hợp người thuê đất đang được giảm tiền thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai và các pháp luật khác có liên quan.

Giảm 30% tiền thuê đất phải nộp của năm 2023 đối với người thuê đất quy định nêu trên; không thực hiện giảm trên số tiền thuê đất còn nợ của các năm trước năm 2023 và tiền chậm nộp.

Mức giảm tiền thuê đất nêu trên được tính trên số tiền thuê đất phải nộp phát sinh thu của năm 2023 theo quy định của pháp luật.

Trường hợp người thuê đất đang được giảm tiền thuê đất hoặc khấu trừ tiền bồi thường, giải phóng mặt bằng, mức giảm 30% tiền thuê đất được tính trên số tiền thuê đất phải nộp khi đã được giảm hoặc khấu trừ theo quy định.

Báo cáo mới đây nhất gửi Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho hay đến tháng 7-2023 đã giảm tiền thuê đất, thuê mặt nước với các đối tượng bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 là 3.176 tỉ đồng.

Đã gia hạn các loại thuế, tiền thuê đất theo các nghị định của Chính phủ 110.919 tỉ đồng. Chi phí cơ hội hỗ trợ thông qua các chính sách gia hạn thời gian nộp thuế và tiền thuê đất 7.400 tỉ đồng.

Hàng trăm dự án 'chết' vì quy định đất ở

Thống kê có khoảng 300 dự án nhà ở thương mại trên cả nước đang phải "trùm mền" do quy định phải có đất ở hoặc một phần đất ở mới được chấp thuận chủ trương đầu tư, công nhận chủ đầu tư.

"Tắc" ngay khâu đầu tiên

Chỉ riêng TP.HCM, theo báo cáo mới đây, Sở KH-ĐT đang thụ lý 117 hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư và 50 hồ sơ đề nghị điều chỉnh chủ trương đầu tư. Riêng với các hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư, hiện có 62 dự án không đáp ứng điều kiện làm dự án nhà ở thương mại do dự án không có đất ở hoặc không nhận chuyển nhượng toàn bộ đất ở theo quy định của luật Nhà ở 2014. Do vậy, Sở KH-ĐT kiến nghị UBND TP.HCM không chấp thuận chủ trương đầu tư cho 62 dự án này.

Một thống kê từ Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) cho thấy trong hơn 2 năm rưỡi qua, tại TP chỉ có 11 dự án nhà ở thương mại được chấp thuận chủ trương đầu tư. Trong đó năm 2021 giải quyết 7 dự án, năm 2022 giải quyết 2 dự án và tới 31.5 giải quyết thêm 2 dự án. Còn với nhà ở xã hội cũng như condotel, officetel thì thời gian qua không có dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư.

Lãnh đạo một công ty bất động sản (BĐS) có dự án rộng khoảng 7 ha ở H.Nhà Bè (TP.HCM) cũng thảng thốt cho biết mới đây ông đi xin chủ trương đầu tư để thực hiện dự án tại Sở KH-ĐT, nhưng bị trả hồ sơ do dự án của ông không có một chút đất ở nào. Không được phê duyệt chủ trương đầu tư thì doanh nghiệp (DN) không thể làm được các khâu tiếp theo, cũng chẳng thể đóng tiền sử dụng đất cho nhà nước. Không qua được ngay khâu đầu tiên, dự án phải "trùm mền" chưa biết đến khi nào. Điều này không chỉ khiến DN "lãnh đủ" vì hàng ngàn tỉ đồng bị "chôn" trong đất, mà người dân cũng bị ảnh hưởng nặng nề khi nguồn cung khan hiếm, giá BĐS sẽ bị đội lên cao trong bối cảnh kinh tế khó khăn, thu nhập sụt giảm trầm trọng. Đồng thời nhà nước cũng thiệt hại khi không thu được tiền sử dụng đất, không thu được các loại thuế, phí.

"Hiện số lượng khu đất có 100% đất ở hoặc một phần đất ở chỉ chiếm phần rất nhỏ. Trong khi DN có thuần đất khác lại chiếm đa số hiện nay. Do đó quy định này gây khó khăn trầm trọng cho DN", vị này cho hay.

Đẩy giá BĐS tăng cao

Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty SB Law, cho biết với quy định hiện hành tại luật số 03 sửa đổi 9 luật, trong đó sửa khoản 1 Điều 23 luật Nhà ở năm 2014 về các loại đất được làm nhà ở thương mại quy định: DN được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư dự án nhà ở thương mại nếu có quyền sử dụng đất hoặc nhận quyền sử dụng đất ở hoặc đất ở và đất khác không phải là đất ở đáp ứng điều kiện cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư.

Quy định này cũng đã làm khó DN bởi không phải dự án nào cũng có dính một phần đất ở hoặc đất khác không phải là đất ở. Không những vậy, nhiều DN thuê đất xin được đóng tiền thuê đất một lần chính quyền cũng không cho vì liên quan đến đất công, định giá đất là vấn đề nhạy cảm khiến cán bộ không dám quyết.

Nhưng hiện nay Điều 128 dự thảo luật Đất đai (sửa đổi) quy định trường hợp để thực hiện dự án nhà ở thương mại thì phải đang có quyền sử dụng đất ở hoặc đất ở và phi nông nghiệp không phải đất ở đã nộp tiền sử dụng đất hoặc đã nộp tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê. Như vậy hiện nay chỉ có đất ở và đất phi nông nghiệp đã đóng tiền sử dụng đất hoặc đóng tiền thuê đất một lần mới được làm dự án. Với quy định này dự án BĐS đã "tắc" nay càng "tắc" nhiều hơn. Bởi hiện nay các dự án được phát triển trên nhiều loại đất khác nhau như đất ở, đất phi nông nghiệp, đất nông nghiệp…

"Quy định mới này sẽ khiến thị trường BĐS tắc nghẽn khi phải có đất ở hoặc đất phi nông nghiệp. Trong khi phần lớn các dự án BĐS phát triển mới hiện nay được triển khai trên quỹ đất ban đầu là đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp, đất sản xuất. Không chỉ vậy, còn tắc ở quy định chỉ được công nhận chủ đầu tư nếu có đất phi nông nghiệp không phải đất ở đã nộp tiền sử dụng đất hoặc đã nộp tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê. Nhưng thực tế, đa số dự án hiện tại đang được thực hiện theo hình thức DN nộp tiền thuê đất hằng năm. Dự án không thể triển khai, thị trường BĐS tê liệt vì không có nguồn cung mới sẽ khiến giá BĐS tăng cao mà người dân là người lãnh hậu quả cuối cùng. Không những vậy còn gây thiệt hại cho cả nền kinh tế. Đồng thời không khuyến khích được việc thực hiện cơ chế tự thỏa thuận giữa DN và người dân trong chuyển nhượng quyền sử dụng đất để thực hiện các dự án BĐS", luật sư Thanh Hà phân tích.

Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu thời gian qua liên tục "chiến đấu" để thay đổi Điều 128 dự thảo luật Đất đai (sửa đổi) đề xuất giữ nguyên quy định hiện hành cho phép nhà đầu tư có một phần đất ở, một phần đất khác (có thể là đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp được thuê trả tiền một lần hoặc trả tiền hằng năm) đều được sử dụng để thực hiện dự án BĐS nếu phù hợp các loại quy hoạch... Đồng thời có thể mở rộng trường hợp nhà đầu tư có quyền sử dụng đất phi nông nghiệp không phải là đất ở (100% là đất phi nông nghiệp được thuê trả tiền một lần hoặc trả tiền hằng năm không có đất ở) cũng được thực hiện dự án nhà ở thương mại nếu phù hợp các loại quy hoạch... Việc xác định giá đất cụ thể để thu tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất phải đảm bảo sát giá thị trường, không gây thất thoát ngân sách nhà nước.

Theo các chuyên gia, sửa luật Đất đai, một trong những bộ luật quan trọng nhất, trở nên cấp thiết hơn khi thị trường BĐS đang "đóng băng", hàng trăm dự án "trùm mền" không thể triển khai do vướng về pháp lý. Trong bối cảnh thời gian qua Chính phủ và Thủ tướng đã liên tiếp có những chỉ đạo các bộ, ban ngành và địa phương tháo gỡ khó khăn cho thị trường, cho DN, cho người dân, do vậy người dân, DN đang kỳ vọng việc sửa luật Đất đai lần này sẽ thông thoáng hơn. Không chỉ vậy, Nghị quyết 18 đang chủ trương chuyển sang thuê đất trả tiền hằng năm. Nếu quy định như dự thảo sẽ tiếp tục gây ách tắc rất lớn về chính sách pháp luật. Do vậy, luật Nhà ở (sửa đổi) nên áp dụng thống nhất theo luật Đầu tư, chỉ yêu cầu DN có quyền sử dụng đất hợp pháp phù hợp quy hoạch là được làm dự án.

Lý do đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô 'đội vốn' hơn 2.800 tỷ đồng

(Ảnh minh họa).

Tổng mức đầu tư của dự án Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội ước tính sẽ tăng thêm khoảng 2.881 tỷ đồng so với sơ bộ tổng mức đầu tư ban đầu theo Nghị quyết của Quốc hội. Nguyên nhân chủ yếu do áp dụng đơn giá bồi thường đất ở tính theo giá thị trường.

Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thắng thừa ủy quyền của Thủ tướng gửi báo cáo Quốc hội về tình hình triển khai thực hiện Dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội.

Dự án có tổng chiều dài gần 113 km, đi qua địa phận thành phố Hà Nội, tỉnh Hưng Yên, Bắc Ninh; được chia thành 7 dự án thành phần. Các địa phương đã hoàn thành phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi 6/7 dự án thành phần.

Theo chỉ đạo của Chính phủ, sau khi hoàn thành phê duyệt dự án, UBND các tỉnh, thành bảo đảm khởi công trước ngày 30/6. Tuy nhiên, đến hết tháng 9, trong 4 dự án thành phần xây dựng, chỉ có dự án thành phần 2.1, do thành phố Hà Nội làm cơ quan chủ quản đáp ứng tiến độ, đã hoàn thành lựa chọn nhà thầu và đang triển khai thi công.

Các dự án thành phần 2.2 do tỉnh Hưng Yên làm cơ quan chủ quản; 2.3 do tỉnh Bắc Ninh làm cơ quan chủ quản và dự án thành phần 3 - đầu tư xây dựng đường cao tốc dài 112,km theo phương thức PPP do Hà Nội làm cơ quan chủ quản) tiến độ triển khai chậm so với yêu cầu.

Chính phủ cũng cho biết, tỷ lệ giải ngân các dự án thành phần có cấu phần xây dựng còn chậm. Ngoài dự án thành phần 2.1 (Hà Nội) đã giải ngân đạt 80,45% nguồn vốn đã bố trí năm 2023, dự án thành phần 2.2 (Hưng Yên) mới chỉ giải ngân được 4,76% vốn đã bố trí năm 2023 và dự án thành phần 2.3 (Bắc Ninh) chưa giải ngân.

Hiện tại, diện tích giải phóng mặt bằng tại các địa phương đã thực hiện khoảng 86,5%, tuy nhiên chủ yếu thuộc phạm vi đất nông nghiệp. Phạm vi đất chưa thực hiện giải phóng mặt bằng chủ yếu thuộc khu vực đất ở của các hộ gia đình, đất liên quan đến tín ngưỡng, các cơ quan, tổ chức...

Công tác di dời hạ tầng kỹ thuật và xây dựng các khu tái định cư triển khai còn chậm, chưa hoàn thành nên rất khó khăn trong việc di dời người dân đến nơi ở mới để thực hiện giải phóng mặt bằng.

Sơ bộ tổng mức đầu tư toàn bộ dự án được Quốc hội thông qua khoảng 85.813 tỷ đồng. Theo các kết quả phê duyệt dự án đầu tư của các dự án thành phần, tổng mức đầu tư khoảng 84.320 tỷ đồng (thấp hơn sơ bộ tổng mức đầu tư theo Nghị quyết Quốc hội).

Tuy nhiên, theo báo cáo của các địa phương, quá trình triển khai thực tế, ước tính tổng mức đầu tư của dự án sẽ tăng thêm khoảng 2.881 tỷ đồng so với sơ bộ tổng mức đầu tư theo Nghị quyết của Quốc hội. Nguyên nhân chủ yếu do áp dụng đơn giá bồi thường đất ở tính theo giá thị trường.

Dự kiến, đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô Hà Nội cơ bản hoàn thành năm 2026 và đưa vào khai thác từ năm 2027.

Cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu chậm tiến độ, đội vốn hơn 3 nghìn tỷ đồng

Bộ GTVT vừa có văn bản kiến nghị Thủ tướng xem xét, thông qua nội dung dự thảo báo cáo của Chính phủ trình Quốc hội về tình hình thực hiện dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.

Cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu dài 53,7km, gồm 3 dự án thành phần có quy mô giai đoạn 1 gồm 4-6 làn xe tùy theo từng đoạn tuyến với tổng mức đầu tư là 17.829 tỷ đồng. Dự án được giao cho Bộ GTVT, hai tỉnh Đồng Nai và Bà Rịa-Vũng Tàu làm cơ quan chủ quản.

Dự án được Quốc hội thông qua vào 12/2022, sau đó Bộ GTVT và tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu lần lượt phê duyệt báo cáo khả thi dự án thành phần 2 và 3. Tuy nhiên, đến giữa tháng 2/2023 tỉnh Đồng Nai mới hoàn thiện thủ tục trên đối với dự án thành phần 1, chậm ba tháng so với kế hoạch được giao.

Đến giai đoạn lựa chọn nhà thầu cho 5 gói thầu tại 3 dự án thành phần đến nay vẫn còn một gói thầu thuộc dự án thành phần 1 đang tiến hành lựa chọn nhà thầu. Dự kiến tháng 10 năm nay mới hoàn thành.

Bên cạnh đó, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) cho tuyến cao tốc cũng gặp nhiều khó khăn. Theo Bộ GTVT, tháng 11/2022, tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu được giao thực hiện giải phóng mặt bằng (GPMB) cho dự án.

Tuy nhiên, hơn nửa năm trôi qua, hai địa phương này mới bàn giao được 114/452ha đất (đạt 25,30%) cho dự án thành phần 3. Còn dự án thành phần 1 và 2 chưa thực hiện bồi thường.

“Với diện tích đất sạch hạn hẹp, dự án thành phần 3 cũng không thể triển khai thi công trên hiện trường dự án…”, Bộ GTVT cho biết.

Trước thực trạng này, dù dự án thành phần 1 được khởi công vào tháng 6 vừa qua nhưng khởi công xong… để đó, do chưa có mặt bằng. Còn dự án thành phần 2, các nhà thầu cũng chỉ dừng ở việc triển khai huy động máy móc, thiết bị, xây dựng lán trại, trình duyệt vật liệu đầu vào; khảo sát, lập thiết kế bản vẽ thi công… Bước đầu, nhà thầu chỉ triển khai thi công một số hạng mục dọn dẹp mặt bằng, đào bóc hữu cơ.

Tương tự, dự án thành phần 3 vẫn đang chuẩn bị và đang triển khai thi công các hạng mục dọn dẹp mặt bằng, đào, đắp nền đường, cầu và cống hộp. Lũy kế khối lượng đã thực hiện đạt khoảng 1,6% giá trị hợp đồng.

Lý giải việc chậm bàn giao mặt bằng, 2 tỉnh Đồng Nai và Bà Rịa-Vũng Tàu cho biết, nguyên nhân chủ yếu do nhân lực tại các cơ quan, đơn vị thực hiện công tác GPMB của tỉnh chưa đáp ứng khối lượng công việc. Đơn giá bồi thường GPMB chưa được UBND tỉnh Đồng Nai phê duyệt.

Dự án thành phần 1 đi qua khu vực đất an ninh - quốc phòng nên phải làm thủ tục điều chỉnh. Dự án thành phần 1, 2 đi qua khu vực đất do Tổng Công ty Cao su Đồng Nai quản lý chưa được thu hồi, do chưa thống nhất về các khoản hỗ trợ khác.

Thậm chí, đến thời điểm này các khu tái định cư phục vụ GPMB dự án thành phần 1, 2 chưa triển khai xây dựng, dẫn đến không đủ điều kiện để thực hiện công tác GPMB theo quy định. Vì vậy, tiến độ bàn giao mặt bằng trong năm 2023 là khó khả thi.

Một khó khăn khác của dự án này là việc đội vốn. Theo hai tỉnh Đồng Nai và Bà Rịa-Vũng Tàu, sau khi kiểm đếm thực tế, chi phí GPMB tăng khoảng 3.674 tỉ đồng. Trong đó, dự án thành phần 1 tăng khoảng 1.195 tỉ đồng, dự án thành phần 2 tăng khoảng 1.489 tỉ đồng, dự án thành phần 3 tăng 990 tỉ đồng.

Bộ GTVT cho biết việc tăng chi phí trên dẫn đến tổng mức đầu tư dự án tăng khoảng 3.665 tỉ đồng so với sơ bộ tổng mức đầu tư được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết 59/2022.

Nguồn: Môi trường & Đô thị; Thanh Niên; CafeF; Vietnamnet