Đằng sau việc G7 cho phép sản xuất vũ khí phương Tây ngay tại Ukraine

G7 đang xem xét cấp giấy phép để Ukraine sản xuất một số loại vũ khí phương Tây ngay trong nước. Tuy nhiên, năng lực công nghiệp suy giảm và những nghi ngờ về khả năng sản xuất thực tế của Kiev khiến kế hoạch này đối mặt nhiều dấu hỏi.

G7 muốn Ukraine tự sản xuất vũ khí phương Tây

Theo đài RT (Nga), sau hội nghị thượng đỉnh tại Geneva, các nước G7 tuyên bố đã nhất trí tăng cường cung cấp năng lực phòng không, các hệ thống đánh chặn và vũ khí tầm xa cho Ukraine.

Bên cạnh đó, nhóm này cho biết sẵn sàng xem xét cấp giấy phép để Ukraine mở rộng hoạt động sản xuất quốc phòng trong nước.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết kế hoạch cũng bao gồm việc các nhà sản xuất quốc phòng Mỹ cấp giấy phép cho các công ty quân sự châu Âu nhằm bù đắp tình trạng thiếu năng lực sản xuất đối với các loại vũ khí đang có nhu cầu cao.

Theo ông Merz, các nước phương Tây hiện sản xuất chưa đủ nhanh để đáp ứng nhu cầu, do đó việc chia sẻ giấy phép sản xuất có thể giúp tăng sản lượng.

Kế hoạch sẽ vận hành ra sao?

Mỹ từ lâu hiếm khi cho phép các đối tác sản xuất vũ khí theo giấy phép. Washington thường ưu tiên bán sản phẩm hoàn chỉnh hoặc xây dựng cơ sở sản xuất ở nước ngoài nhưng không chuyển giao công nghệ cốt lõi.

Tuy nhiên, nhu cầu hỗ trợ Ukraine kéo dài cùng lượng lớn đạn dược được tiêu thụ trong các chiến dịch quân sự gần đây khiến Mỹ có thể phải cân nhắc thay đổi cách tiếp cận.

Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận khả năng cho phép sản xuất tên lửa đánh chặn của hệ thống Patriot tại Ukraine đang được xem xét, dù chưa có quyết định cuối cùng.

Trong những năm qua, Kiev nhiều lần đề nghị được cấp phép sản xuất các loại đạn tên lửa này nhưng đều bị Washington từ chối. Các tập đoàn quốc phòng Mỹ cũng được cho là ngần ngại đầu tư vào Ukraine vì rủi ro từ cuộc xung đột với Nga.

Ukraine có đủ năng lực sản xuất?

Theo RT, khả năng Ukraine tự xây dựng dây chuyền sản xuất hoàn chỉnh đối với các loại vũ khí hiện đại là khá thấp.

Dù từng sở hữu nền công nghiệp quốc phòng lớn từ thời Liên Xô, năng lực sản xuất của Ukraine đã suy giảm trong nhiều thập kỷ. Quá trình này càng gia tăng sau các cuộc xung đột ở Donbass và chiến sự với Nga, khi nhiều cơ sở công nghiệp quan trọng nằm ở miền Đông.

Chẳng hạn, pháo tự hành Bogdana được quảng bá là sản phẩm nội địa nhưng sử dụng đạn pháo chuẩn NATO, khung gầm xe tải châu Âu và nhiều linh kiện có nguồn gốc nước ngoài.

Nhiều loại UAV của Ukraine hiện cũng chủ yếu được lắp ráp từ các bộ phận nhập khẩu. Trong khi đó, tên lửa hành trình FP-5 Flamingo được cho là sử dụng động cơ thời Liên Xô cùng nhiều linh kiện có xuất xứ khác nhau.

Vì sao phương Tây đưa ra kế hoạch trên vào lúc này?

RT cho rằng một trong những nguyên nhân có thể là nhằm phân tán mạng lưới sản xuất vũ khí liên quan đến Ukraine ra nhiều quốc gia khác nhau để giảm nguy cơ bị tấn công.

Hồi tháng 4, Bộ Quốc phòng Nga công bố danh sách các cơ sở sản xuất quân sự liên quan tới Ukraine tại nhiều nước châu Âu như Anh, Đức, Ba Lan, Hà Lan, Litva, Latvia, CH Séc (Czech), cùng một số địa điểm ở Thổ Nhĩ Kỳ và Israel.

Moskva khi đó cảnh báo việc sử dụng các loại UAV được cho là sản xuất tại châu Âu để tấn công Nga có thể dẫn tới những hệ quả khó lường và làm gia tăng nguy cơ đối đầu trực tiếp giữa Nga với các nước châu Âu.

RT nhận định cơ chế cấp phép sản xuất mới có thể giúp phân tán hoạt động chế tạo vũ khí, đồng thời khiến các sản phẩm được gắn nhãn là "sản xuất tại Ukraine" thay vì có nguồn gốc trực tiếp từ các nước phương Tây.

Mỹ đánh thuế hơn 200% lên gỗ của Việt Nam, xuất khẩu lập tức giảm tốc

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, giá trị xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam trong tháng 5/2026 ước đạt 1,55 tỷ USD, qua đó nâng tổng kim ngạch 5 tháng đầu năm lên 7,12 tỷ USD, tăng 4,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường tiêu thụ gỗ và sản phẩm gỗ lớn nhất của Việt Nam, chiếm 49,2% tổng kim ngạch xuất khẩu. Đứng sau là Trung Quốc và Nhật Bản với tỷ trọng lần lượt 15,2% và 13,1%.

Tuy nhiên, diễn biến tại các thị trường xuất khẩu chủ lực đang cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu sang Trung Quốc tăng mạnh 48,3% so với cùng kỳ năm trước, trong khi thị trường Nhật Bản ghi nhận mức tăng 6%.

Ngược lại, kim ngạch xuất khẩu sang Hoa Kỳ giảm 6,5%, phản ánh những khó khăn mà doanh nghiệp ngành gỗ đang phải đối mặt tại thị trường lớn nhất.

Bên cạnh áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng, ngành gỗ Việt Nam còn chịu tác động từ các biện pháp phòng vệ thương mại của các nước nhập khẩu. Đáng chú ý, ngày 11/3/2026, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã khởi xướng cuộc điều tra theo Mục 301 đối với mặt hàng đồ gỗ nội thất nhập khẩu, trong đó có Việt Nam, liên quan đến các cáo buộc về thặng dư thương mại và chính sách tiền tệ.

Đối với sản phẩm gỗ dán, doanh nghiệp Việt Nam hiện đang phải đối mặt với mức thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp lên tới 208,88%, cao hơn đáng kể so với mức 166,93% áp dụng đối với Indonesia. Mức thuế này được đánh giá sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ tại thị trường Mỹ.

Trong bối cảnh các công cụ phòng vệ thương mại ngày càng được Mỹ sử dụng linh hoạt và thường xuyên hơn, áp lực thuế quan đối với hàng hóa Việt Nam được dự báo có thể tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.

Dù vậy, các doanh nghiệp trong ngành vẫn kỳ vọng hoạt động xuất khẩu sẽ khởi sắc hơn trong nửa cuối năm. Theo Báo Người Lao Động, việc căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông dần hạ nhiệt có thể góp phần kéo giảm chi phí logistics, đồng thời hỗ trợ nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường lớn phục hồi.

Chia sẻ với Báo Người Lao động, lãnh đạo doanh nghiệp gỗ cho biết: "Sắp tới đây, khi các tuyến hàng hải quốc tế, trong đó có khu vực eo biển Hormuz, được lưu thông ổn định sẽ giúp hoạt động xuất khẩu thuận lợi hơn. Đây cũng là giai đoạn ngành gỗ bước vào mùa cao điểm xuất khẩu từ tháng 8, tháng 9 để phục vụ mùa mua sắm cuối năm tại các thị trường lớn".

UAV Ukraine xuyên qua 4 lớp phòng không để tấn công nhà máy lọc dầu ở Moscow

Theo phân tích của Defense Express, các máy bay không người lái của Ukraine tấn công Nhà máy lọc dầu Moscow ở quận Kapotnya vào ngày 16 tháng 6 có thể đã xuyên qua ít nhất bốn lớp phòng không của Nga trước khi đến mục tiêu.

Nhà máy lọc dầu này nằm cách Điện Kremlin khoảng 15 km về phía đông nam, gần đường vành đai Moscow và được coi là một trong những cơ sở công nghiệp được bảo vệ nghiêm ngặt nhất ở thủ đô Nga.

Theo Defense Express, máy bay không người lái của Ukraine phải bay xuyên qua ít nhất ba vòng phòng thủ kiên cố gồm các hệ thống phòng không Pantsir. Các nhà phân tích cho rằng Nga hiện đang xây dựng một vành đai phòng thủ thứ tư, lớn hơn, xung quanh Moscow.

Do đó, các máy bay không người lái có thể đã xuyên qua bốn lớp phòng không riêng biệt trước khi tiếp cận nhà máy lọc dầu, chưa kể các hệ thống phòng không bổ sung được bố trí giữa biên giới Ukraine và Moscow.

Defense Express ước tính rằng các máy bay không người lái có thể đã bay trong tầm hoạt động của ít nhất năm hệ thống Pantsir được triển khai trên các tháp hoặc bệ cao.

Theo ấn phẩm này, không thể xác định chính xác số lượng hệ thống phòng không tham gia nếu không có thông tin chi tiết về đường bay của máy bay không người lái và phạm vi hoạt động của từng khẩu đội.

Các rào chắn chống máy bay không người lái đã không ngăn chặn được cuộc tấn công.

Ngoài hệ thống phòng không, Nhà máy lọc dầu Moscow còn được bảo vệ bởi lưới chống máy bay không người lái được thiết kế để giảm hiệu quả của các cuộc tấn công trên không.

Tuy nhiên, đoạn video do người dân địa phương công bố cho thấy những biện pháp bảo vệ đó đã không ngăn chặn được cuộc tấn công.

Tờ Defense Express lưu ý rằng nhà máy lọc dầu có thể hoạt động trở lại tương đối nhanh chóng. Các nhà phân tích cũng chỉ ra rằng đây không phải là cuộc tấn công đầu tiên của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu này.

Trước đây, cơ sở này từng bị máy bay không người lái của Ukraine tấn công vào tháng 9 năm 2024, tháng 3 năm 2025 và tháng 5 năm 2026.

Theo ấn phẩm này, cuộc tấn công ngày 16 tháng 6 có thể là cuộc tấn công thành công nhất cho đến nay.

Sáng ngày 16 tháng 6, máy bay không người lái đã nhắm mục tiêu vào Moscow, gây ra hỏa hoạn tại Nhà máy lọc dầu Moscow ở Kapotnya.

Nhà máy lọc dầu này xử lý khoảng 11 triệu tấn dầu thô mỗi năm và cung cấp khoảng 50% nhu cầu nhiên liệu diesel của Moscow.

Kênh Telegram Exilenova+ của Nga tuyên bố cơ sở này được bảo vệ bởi hàng chục, thậm chí có thể hàng trăm, hệ thống phòng không được triển khai xung quanh khu vực.

Tổng thống Mỹ - Iran ký bản ghi nhớ chấm dứt chiến tranh

Nhà Trắng xác nhận, Tổng thống Trump đã ký bản ghi nhớ vào ngày 17/6 khi đang dùng bữa tối tại Cung điện Versailles với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.

Trước đó, bản ghi nhớ đã được ký điện tử vào ngày 14/6 bởi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf dưới sự chứng kiến của Tổng thống Trump.

Theo một quan chức Mỹ, ông Vance vẫn sẽ đến Thụy Sĩ vào ngày 19/6 để trực tiếp ký bản ghi nhớ, có lẽ là trong một sự kiện mang tính nghi lễ.

Theo chi tiết bản ghi nhớ 14 điểm được hãng thông tấn Iran công bố hôm 17/6, Mỹ và Iran sẽ chấm dứt giao tranh trên mọi mặt trận.

Hai bên sẽ cam kết tiếp tục đàm phán hướng tới một “thỏa thuận cuối cùng” thực chất hơn trong vòng 60 ngày, “có thể gia hạn với sự đồng thuận của hai nước”.

Bản ghi nhớ quy định, eo biển Hormuz sẽ được mở cửa trở lại, với việc Iran đồng ý cho phép “tàu thương mại đi qua an toàn mà không mất phí trong vòng 60 ngày”, tiếp theo là các cuộc đàm phán với Oman để “xác định việc quản lý eo biển trong tương lai”.

Theo thỏa thuận, Mỹ sẽ “chấm dứt mọi hình thức trừng phạt”, “giải phóng hoàn toàn các khoản tiền và tài sản bị đóng băng hoặc hạn chế”, và bắt đầu dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.

Iran cũng “tái khẳng định sẽ không mua sắm hoặc phát triển vũ khí hạt nhân”, với một cơ chế sẽ được thảo luận liên quan đến kho dự trữ “vật liệu làm giàu” của nước này.

Quan chức cấp cao của Mỹ cho biết, cam kết của Iran về việc phá hủy kho dự trữ uranium làm giàu là “một thắng lợi rất lớn đối với Mỹ”, đồng thời nói thêm rằng việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt sẽ gắn liền với thỏa thuận hạt nhân, và theo tiến độ Iran thực hiện các nghĩa vụ của mình.

Một điểm trong bản ghi nhớ có thể gây chỉ trích là cam kết của Mỹ về việc hợp tác với các đối tác khu vực để xây dựng kế hoạch phân bổ ít nhất 300 tỷ USD cho Iran để “tái thiết và phát triển kinh tế”. Một quan chức cấp cao của Mỹ đã hạ thấp tầm quan trọng của điểm này và lưu ý rằng Mỹ không bắt buộc phải đóng góp vào quỹ.

Phát biểu tại một cuộc họp báo ở hội nghị G7, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi lời tới Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin - những người mà ông mô tả là “có quan điểm trung lập” trong cuộc chiến giữa Mỹ và Iran.

“Họ đã có thể điều một tàu chở dầu cùng sáu tàu khu trục đi kèm. Nhưng họ không làm vậy. Chủ tịch Tập Cận Bình đã giúp tôi. Ông ấy đã cố gắng giúp đỡ, và tôi nghĩ ông ấy có lẽ đã giúp giải quyết được vấn đề”, ông Trump nói.

Những bình luận của ông Trump về Nga và Trung Quốc trái ngược với những bình luận của ông về các đồng minh từ Nhật Bản đến châu Âu, những quốc gia mà ông đã chỉ trích vì không giúp đỡ trong chiến dịch quân sự hoặc những nỗ lực sau đó nhằm giải tỏa eo biển Hormuz, tuyến đường thương mại hàng hải bị Iran phong tỏa.

Mátxcơva và Bắc Kinh duy trì quan hệ chặt chẽ với Tehran. Nga cho rằng cuộc chiến có thể dẫn đến một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân ở Trung Đông.

Bắc Kinh đã lên án các cuộc tấn công của Washington vào Tehran là sự vi phạm chủ quyền của nước này.

Nguồn: Báo Tin Tức; Người Quan Sát; Dân Việt; Tiền Phong