Người vô gia cư Mỹ cao kỷ lục

(Ảnh minh họa).

Thống kê của Trung tâm Nghiên cứu Nhà ở Harvard cho thấy hơn 653.000 người Mỹ sống trong cảnh vô gia cư, mức cao nhất từ trước tới nay.

Kết quả khảo sát được Trung tâm Nghiên cứu Nhà ở của Đại học Harvard, Mỹ, công bố ngày 25/1 cho thấy khoảng 653.100 người vô gia cư ở các bang trên toàn nước Mỹ tính đến tháng 1/2023, tăng 12% so với cùng kỳ năm ngoái và 48% so với năm 2015.

Đây là con số cao nhất mọi thời đại, đồng thời là mức tăng lớn nhất trong một năm kể từ khi trung tâm bắt đầu ghi nhận số liệu. Số người Mỹ lâm vào tình cảnh vô gia cư cao kỷ lục trong bối cảnh giá thuê nhà tăng vọt những năm gần đây.

Tình trạng vô gia cư là vấn đề lâu năm ở các bang như California và Washington, dần lan sang những địa phương có mức sống thấp hơn. Kỷ lục mới được xem là hồi chuông cảnh báo với tình trạng giá thuê nhà tăng vọt trên toàn quốc, vượt thu nhập của người lao động, kể từ khi lạm phát tăng năm 2021 và 2022.

Arizona, Ohio, Tennessee và Texas là những bang chứng khiến mức tăng người vô gia cư lớn nhất, do chi phí nhà ở tại những địa phương này tăng cao, khiến nhiều người không thể trả nổi tiền thuê nhà và bị đuổi ra đường.

Ngoài giá thuê nhà tăng cao, việc các gói cứu trợ đại dịch Covid-19 hết hạn cũng góp phần tăng tình trạng vô gia cư.

"Các biện pháp hỗ trợ thu nhập, nhà ở trong những năm đầu đại dịch đã ngăn chặn tình trạng vô gia cư bùng phát, song những chính sách này kết thúc vào thời điểm giá thuê nhà tăng và nhiều người nhập cư không được cấp giấy phép làm việc. Kết quả là lượng người vô gia cư tăng gần 71.000 chỉ trong một năm", nhóm nghiên cứu Harvard cho biết.

Chi phí thuê nhà đang trở thành gánh nặng cho nhiều người Mỹ. Số liệu cho thấy 1/2 hộ gia đình ở mọi mức thu nhập tại Mỹ chi 30-50% thu nhập hàng tháng để thuê nhà vào năm 2022.

Khoảng 12 triệu người Mỹ chi hơn 50% thu nhập hàng tháng cho tiền thuê nhà và các dịch vụ tiện ích trong cùng năm, tăng 14% so với mức trước đại dịch. Theo Bộ Phát triển Nhà ở và Đô thị Mỹ, người thuê nhà không nên phân bổ quá 30% thu nhập cho các chi phí này.

Giá thuê nhà trung bình tại Mỹ là 1.946 USD vào tháng 12/2023, tăng 23% so với trước đại dịch, dù thị trường cho thuê đang có dấu hiệu hạ nhiệt. Trong khi đó, thu nhập hàng tuần được điều chỉnh theo lạm phát của người lao động chỉ tăng 1,7% so với năm 2019.

"Giá thuê nhà tăng mạnh cùng những ảnh hưởng từ tình trạng mất thu nhập trong thời kỳ đầu đại dịch đã nhấn mạnh thiếu sót của hệ thống đảm bảo an ninh nhà ở, đặc biệt là trong các giai đoạn khủng hoảng", nhóm chuyên gia Harvard nhấn mạnh.

Khủng hoảng biên giới tại bang Texas ở Mỹ: Điều gì đang xảy ra?

Căng thẳng dâng cao giữa chính quyền bang Texas và chính quyền liên bang về vấn đề đối phó người nhập cư lậu.

Eagle Pass, thành phố tại bang Texas của Mỹ và giáp với biên giới Mexico, đã trở thành tâm điểm của căng thẳng ngày càng gia tăng giữa chính quyền tiểu bang và liên bang về cách giải quyết khủng hoảng di cư và ai có thẩm quyền đối với khu vực biên giới này.

Theo Đài CNN, tranh cãi gia tăng từ ngày 10.1, khi giới chức Texas ngăn không cho lực lượng Tuần tra Biên giới Mỹ (USBP) vào khu vực rộng khoảng 4 km tại Eagle Pass, nơi xảy ra nhiều vụ vượt biên từ Mexico.

Khu vực này gồm công viên Shelby hiện bị phong tỏa với hàng rào dây thép gai và cổng chặn, cản trở USBP tiếp cận.

Trong loạt diễn biến mới nhất, Đài Fox News ngày 28.1 đưa tin chính quyền bang Texas một lần nữa từ chối yêu cầu từ chính phủ về việc có "toàn quyền tiếp cận" khu vực công viên Shelby Park.

Tranh cãi gay gắt

Bộ An ninh Nội địa đã viết thư cho Bộ trưởng Tư pháp Ken Paxton trong tuần này để tìm cách "toàn quyền tiếp cận khu vực Công viên Shelby hiện đang bị Texas cản trở".

Trước đó, Bộ An ninh Nội địa (DHS) nhiều lần đề nghị tiếp cận khu vực trên, nhưng giới chức bang Texas cho biết sẽ chỉ để lực lượng Tuần tra Biên giới vào trong trường hợp khẩn cấp.

Đáp lại, DHS cho biết họ muốn quyền tiếp cận không hạn chế trong các trường hợp khẩn cấp, cũng như quyền tiếp cận thường xuyên tới các điểm như bến thuyền và lối vào hàng rào biên giới.

Bức thư của DHS xác định các phần của khu vực mà cơ quan này tuyên bố có quyền lợi bất động sản và do đó có thể tiếp cận.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Paxton đã bác bỏ cơ sở pháp lý cho yêu cầu đó. Ông phản đối tuyên bố rằng chính phủ liên bang có quyền đối với các khu vực liên quan trong vụ việc.

Tòa án Tối cao sau đó cho phép cắt các dây thép gai do cơ quan chức năng bang Texas dựng lên. Tuy nhiên, lực lượng Tuần tra Biên giới hiện chưa có kế hoạch cắt, trừ khi có trường hợp khẩn cấp.

Trong một khía cạnh mâu thuẫn khác, chính phủ Mỹ còn kiện các quy định mà Thống đốc bang Texas Greg Abbott ban hành gần đây cho phép lực lượng thực thi pháp luật tiểu bang và địa phương bắt giữ người nhập cư bất hợp pháp.

Ông Abbott nói rằng Texas có quyền "tự vệ" trước điều mà ông cho là sự thụ động của giới chức liên bang đối với "sự xâm lấn" của người nhập cư.

Chính quyền liên bang lại cho rằng bang Texas can thiệp việc thực thi pháp luật di trú liên bang.

Nhiều bang ủng hộ Texas

Theo tờ Nebraska Examiner, Thống đốc Jim Pillen tại bang Nebraska nằm trong số 25 thống đốc Cộng hòa viết thư ủng hộ thống đốc Texas và "quyền tự vệ theo hiến pháp" tại tiểu bang giáp với Mexico này.

Trong thư, các thành viên Hiệp hội Thống đốc Cộng hòa quy trách nhiệm cho chính quyền của Tổng thống Joe Biden đã không chịu hành động đối phó khủng hoảng biên giới, mà lại còn đi kiện bang Texas.

Các thống đốc nói rằng vì chính quyền liên bang đã thất bại trong việc ngăn chặn "mức độ nhập cư bất hợp pháp cao ở mức lịch sử, các loại ma túy chết người như fentanyl và những kẻ khủng bố xâm nhập vào đất nước chúng ta, nên Texas có quyền theo hiến pháp để bảo vệ chính mình và quốc gia".

"Chúng tôi đoàn kết với Thống đốc Greg Abbott và bang Texas trong việc sử dụng mọi công cụ và chiến lược, bao gồm cả hàng rào dây thép gai, để bảo đảm biên giới", bức thư viết.

Bức thư được công khai giữa thông tin cựu Tổng thống Donald Trump vận động các thành viên Cộng hòa phản đối một thỏa thuận về nhập cư hiện đang được cân nhắc tại quốc hội.

Vấn đề Vệ binh quốc gia

Theo tạp chí Newsweek, Thống đốc Abbott nói rằng việc Tổng thống Biden liên bang hóa lực lượng Vệ binh Quốc gia sẽ hoàn toàn là thảm họa.

Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ cho phép cắt hàng rào thép gai dựng lên tại Texas, lực lượng Vệ binh Quốc gia tại Texas dường như phớt lờ phán quyết này.

Ông Abbott viết trên mạng xã hội rằng "chúng tôi tiếp tục sử dụng dây thép gai này để đẩy lùi nạn di trú bất hợp pháp", đồng thời chỉ trích vấn đề liên bang hóa Vệ binh Quốc gia.

Những người như cựu nghị sĩ Beto O'Rourke và nghị sĩ Joaquin Castro thuộc đảng Dân chủ đã thúc giục ông Biden liên bang hóa lực lượng Vệ binh Quốc gia.

"Ông Abbott đang sử dụng Lực lượng Vệ binh Texas để thách thức phán quyết của Tòa án Tối cao. Khi cố Thống đốc Orval Faubus làm điều này vào năm 1957, cố Tổng thống Dwight Eisenhower đã liên bang hóa Lực lượng Vệ binh Arkansas để đảm bảo tuân thủ luật pháp", theo ông O'Rourke.

Ông Trump ấp ủ đòn kinh tế "khủng" nhằm vào Trung Quốc

(Ảnh minh họa).

Nếu tái đắc cử, ông Mỹ Donald Trump có thể giáng đòn mới vào kinh tế Trung Quốc, theo báo The Washington Post.

Tờ báo hàng đầu nước Mỹ ngày 27-1 dẫn 3 nguồn tin mật cho biết ông Trump đã thảo luận với nhóm cố vấn về khả năng áp thuế 60% lên toàn bộ hàng hóa nhập từ Trung Quốc.

Các nhà kinh tế của Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa khẳng định nước đi trên (nếu được triển khai) có thể làm bùng phát thương chiến thế giới, khiến kinh tế Mỹ và toàn cầu gián đoạn nghiêm trọng hơn nhiều so với thời điểm cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung nổ ra trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump.

Trong suốt chiến dịch tranh cử tổng thống Mỹ 2024, ông Trump thường xuyên chỉ trích Trung Quốc về các vấn đề kinh tế, đồng thời cam kết theo đuổi lập trường cứng rắn hơn so với Tổng thống Joe Biden.

Tổng thống Biden duy trì phần lớn thuế quan được cựu Tổng thống Trump áp lên Trung Quốc vào năm 2018. Ông chủ Nhà Trắng cũng đã triển khai thêm một số động thái chống lại kinh tế Trung Quốc, bao gồm những hạn chế mới nhằm vào chất bán dẫn và những thiết bị sản xuất khác.

Tuy nhiên, những gì ông Trump đang cam kết là khắc nghiệt hơn nhiều. Tại Nhà Trắng và xuyên suốt chiến dịch tranh cử, ông nhấn mạnh thuế quan nhằm vào hàng hóa nhập khẩu giúp thúc đẩy ngành công nghiệp nội địa và gia tăng ngân sách quốc gia, bất chấp lập luận của giới chuyên gia kinh tế lưỡng đảng, những người khẳng định thuế quan làm gia tăng chi phí cho người tiêu dùng và các nhà sản xuất Mỹ.

Cựu Tổng thống Trump tuyên bố sẽ mở rộng chiến lược áp thuế quan nếu ông giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử tháng 11. Ông đã nói về việc phát động cái gọi là "thuế quan phổ quát tối thiểu" nhằm vào gần như toàn bộ hàng hóa nhập khẩu, tương đương 3.000 tỉ USD giá trị hàng hóa, tức tăng hơn gấp 9 lần so với thời điểm ông làm tổng thống.

Cựu Tổng thống Trump cũng đã nói về ý tưởng thúc đẩy đạo luật cho phép Mỹ tự động áp thuế "có qua có lại" tương xứng với thuế quan của tất cả các nước áp lên hàng nhập khẩu Mỹ. Điều này gần như chắc chắn sẽ khiến xung đột thương mại leo thang mạnh mẽ.

Tuy nhiên, kế hoạch của ông Trump nhằm vào Trung Quốc mới là bước đi táo bạo nhất – và có thể làm gián đoạn kinh tế nghiêm trọng nhất. Bất chấp sự phản đối từ nhiều nghị sĩ Cộng hòa, ông cam kết tăng thuế lên nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, đối tác thương mại lớn thứ ba và chiếm khoảng 11,7% tổng ngoại thương của Mỹ.

Mỹ nhập khẩu khoảng 550 tỉ USD hàng hóa từ Trung Quốc vào năm 2022. Mức thuế trung bình hiện nay đối với những mặt hàng này là khoảng 12%. Trong nhiệm kỳ của mình, ông Trump áp 25% thuế quan lên khoảng 150 tỉ USD hàng hóa Trung Quốc, bên cạnh mức thuế bổ sung 7,5% lên 100 tỉ USD hàng hóa khác trong khi số hàng nhập khẩu còn lại từ Trung Quốc bị đánh thuế ở mức trung bình khoảng 2% hoặc 3%, theo Tổ chức Thuế York.

"Nếu chính quyền ông Trump áp dụng mức thuế cao hơn nhiều đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, công ty Mỹ sẽ mất phần lớn thị phần ở Trung Quốc và nhiều nước thứ ba" – Chủ tịch Adam Posen của Viện Kinh tế Quốc tế Peterson khẳng định.

Cựu Tổng thống Trump và những người ủng hộ ông lập luận thuế quan chủ yếu đóng vai trò là công cụ chiến lược để buộc đối thủ nước ngoài điều chỉnh điều họ khẳng định là "hoạt động thương mại thiếu minh bạch".

"Tôi đã đối đầu với Trung Quốc theo cách mà chưa chính quyền nào làm trong lịch sử. Tôi đã mang về hàng trăm tỉ USD cho Kho bạc của chúng ta. Không một tổng thống nào khác có thể lấy được dù chỉ 10 xu từ Trung Quốc" - ông Trump tuyên bố ở New Hampshire trước khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ ở bang này gần đây

Cam kết đặc biệt của Mỹ về Nga cho Ukraine

Thủ tướng Ukraine Denis Shmygal cho biết quốc gia của ông đang nỗ lực làm việc với Mỹ để đảm bảo nguồn tài trợ của Washington cho Kiev trong năm 2024.

Thủ tướng Shmygal khẳng định Mỹ đã cam kết với Ukraine rằng tài sản của Nga bị đóng băng ở phương Tây sẽ bị tịch thu và sử dụng để tái thiết Ukraine sau khi xung đột Nga - Ukraine kết thúc, theo đài RT ngày 27-1.

Mỹ và đồng minh đã phong tỏa khoảng 300 tỉ USD tài sản thuộc Ngân hàng Trung ương Nga nhằm đáp trả hoạt động quân sự của Moscow ở Ukraine. Khoảng 200 tỉ USD trong số này được giữ ở Liên minh châu Âu (EU).

Trang tin Politico giữa tuần này cho biết họ đã hỏi Thủ tướng Shmygal rằng liệu ông có lo ngại dòng viện trợ của Mỹ dành cho Ukraine sẽ chấm dứt hoàn toàn nếu ông Donald Trump đắc cử và trở lại Nhà Trắng hay không.

"Chúng tôi nhận được mọi cam kết hỗ trợ lâu dài từ Mỹ, chẳng hạn như tịch thu tài sản Nga để hỗ trợ tái thiết Ukraine" – Thủ tướng Shmygal tuyên bố.

Một ủy ban của Thượng viện Mỹ đã phê chuẩn "Dự luật Cơ hội và Thịnh vượng Kinh tế (REPO) cho Ukraine" vào ngày 24-1, mở lối cho Washington thực hiện bước đi như trên.

Nếu dự luật được lưỡng viện thông qua và được Tổng thống Joe Biden ký thành luật, Washington có thể tịch thu tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga.

Kịch bản này xảy ra đồng nghĩa đây sẽ là lần đầu tiên Washington sử dụng một bước đi như vậy để chống lại một quốc gia mà họ không trực tiếp giao tranh.

Reuters tuần này dẫn lời một quan chức cấp cao ở Brussels cho biết EU nhiều khả năng không thể cùng Mỹ tịch thu các khoản tiền của Nga vì không có thỏa thuận nào về một bước đi như vậy giữa các nước thành viên trong khối.

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkov đầu tháng này cảnh báo Moscow sẽ "ăn miếng trả miếng" nếu phương Tây tịch thu tài sản Nga.

Trước đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov khẳng định tịch thu tài sản Nga (nếu có) sẽ là hành vi "trộm cắp trắng trợn" của phương Tây.

Ông nhấn mạnh với các phóng viên rằng một bước đi như vậy sẽ làm suy yếu niềm tin vào hệ thống tài chính của Mỹ và EU trên toàn cầu.

Cái giá của chiến dịch tấn công Houthi

(Ảnh minh họa).

Cho đến nay, Mỹ đã tiến hành 10 đợt không kích nhằm vào Houthi để đáp trả các cuộc tấn công vào các tàu liên kết với Israel, Mỹ, Anh ở Biển Đỏ.

Lý do tấn công

Theo Forbes, Bộ Quốc phòng Mỹ biện minh cho các cuộc tấn công là do mối đe dọa được cho là do lực lượng Houthi ở Yemen gây ra đối với thương mại toàn cầu.

Thư ký Báo chí Lầu Năm Góc, Thiếu tướng Pat Ryder, nhấn mạnh vào ngày 22 tháng 1 rằng các cuộc tấn công của Houthi ở Biển Đỏ, bao gồm cả "việc sử dụng tên lửa đạn đạo chống hạm chưa từng có" đã "làm gián đoạn đáng kể dòng chảy thương mại tự do" ở "một trong những tuyến đường thủy quan trọng nhất của thế giới".

Theo một số ước tính được trích dẫn bởi Viện quản lý nhà nước có trách nhiệm Quincy (QI), cuộc khủng hoảng Biển Đỏ đã khiến thương mại toàn cầu giảm 1,3% vào tháng 12 năm 2023.

Trong quá trình khủng hoảng, các chiến binh Houthi đã bắt giữ một con tàu. 34 vụ tấn công trong khu vực - khiến 90% tàu container phải chuyển hướng từ Kênh đào Suez để đi vòng quanh Châu Phi.

Tuy nhiên, QI nghi ngờ giả định của chính quyền Biden rằng việc tấn công Houthi (vốn có nguy cơ xảy ra xung đột khu vực rộng lớn hơn, do nhóm Shiite Yemen có mối quan hệ lâu dài với Iran) là một phản ứng thích đáng đối với cuộc khủng hoảng Biển Đỏ.

Cái giá Mỹ phải trả

Eugene Gholz, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Notre Dame, cũng có cùng quan điểm hoài nghi của tổ chức nghiên cứu này. Đặc biệt, Gholz đã viết trong bài xã luận ngày 12 tháng 1 của mình cho Viện Cato, một tổ chức tư vấn theo chủ nghĩa tự do, rằng "chi phí chuyển hướng vận chuyển hàng hải ra khỏi Biển Đỏ không đáng kể lắm trong kế hoạch lớn của nền kinh tế toàn cầu".

Gholz nói với QI: "Bạn sẽ cần dữ liệu rất chi tiết để cố gắng tìm ra bất kỳ tác động nào. Bạn thấy những bài báo nói rằng giá tiêu dùng đã tăng trong vài tháng qua. Vấn đề Biển Đỏ đã và đang xảy ra, nhưng đó không phải là điều duy nhất đang xảy ra trong nền kinh tế toàn cầu, phải không?".

Bình luận về tuyên bố về sự gia tăng "rất lớn" về chi phí nhiên liệu và nhân sự do nhu cầu gửi tàu đi vòng quanh châu Phi, Gholz giải thích rằng những chi phí đó "thực sự khá nhỏ so với chi phí hàng hóa trên một tàu chở hàng thông thường".

Ngay cả khi con tàu cần thêm nhiên liệu trị giá hai triệu đô la để đi vòng quanh châu Phi, số tiền này sẽ được "khấu hao theo giá trị hàng tỷ đô la". Cuối cùng, "đó là một sự thay đổi rất nhỏ về chi phí mà người tiêu dùng phải trả khi nhận được sản phẩm của họ", nhà khoa học chính trị cho biết.

Ngược lại, chi phí cho hoạt động quân sự của Mỹ ở Biển Đỏ lớn hơn nhiều so với chi phí cho việc các chủ hàng thích ứng với sự gián đoạn do Houthi tấn công, theo Gholz.

Đề cập đến tuyên bố của Lầu Năm Góc rằng cho đến nay họ đã chi khoảng 1,6 tỷ USD cho sứ mệnh Biển Đỏ, học giả này lập luận rằng cái giá thực sự còn lớn hơn, vì chi phí vũ khí bắn vào lực lượng Houthi không được tính vào số tiền này.

Vào tháng 12, QI ước tính rằng mỗi quả đạn dược của Mỹ dùng để đánh chặn tên lửa và máy bay không người lái của Houthi có giá từ 1 triệu đến 4,3 triệu USD.

Theo tổ chức nghiên cứu này, các tên lửa của Mỹ được cho là đã sử dụng để bắn hạ đạn và máy bay không người lái của Houthi bao gồm SM-2 (2,1 triệu USD/quả), SM-6 (4,3 triệu USD/quả), ESSM Sea Sparrows (1,7 triệu USD/quả) và tên lửa Rolling Airframe (905.000 USD/quả).

Về phần mình, lực lượng Houthi ở Yemen đang bắn các loại đạn, máy bay không người lái và tên lửa tương đối rẻ tiền vào các tàu ở Biển Đỏ. Hầu hết các cơ sở của Houthi ở Yemen, vốn bị quân đội Mỹ nhắm đến, cũng sử dụng các thiết bị quân sự tương đối rẻ tiền.

Theo Gholz, sau khi bị phá hủy, một số thiết bị này có thể được thay thế nhanh chóng và dễ dàng.

Để minh họa cho quan điểm của mình, Gholz lưu ý rằng một radar trung bình của Houthi bị Lầu Năm Góc phá hủy có thể có giá không quá 2.000 USD, trong khi một tên lửa Mỹ dùng để tiêu diệt nó có giá ít nhất một triệu USD. Giáo sư nói: "Đây là một sự đánh đổi chi phí tồi tệ".

Nhưng đó chưa phải là tất cả bởi còn có rủi ro lớn hơn nhiều. Gholz cảnh báo: "Nếu điều này khiến một số người Mỹ thiệt mạng, nếu lực lượng Houthi họ thực sự làm tổn thương ai đó, thì đó là một cái giá rất lớn.

Và nếu Mỹ bị lôi kéo sâu hơn vào vòng xoáy chính trị Yemen, hoặc nếu phe diều hâu Mỹ thỏa mãn giấc mơ ngông cuồng nhất của họ và tận dụng điều này để khiến Mỹ tấn công Iran, đó là một điều cực kỳ tốn kém và nguy hiểm".

Nguồn: Vnexpress; Thanh Niên; Người Lao Động; Soha; CafeF